حیزبی پان ئێرانیست

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
حیزبی پان ئێرانیست
وتەبێژمەنوچێھر یەزدی
دامەزرێنەرموحسین پزشکپوور و داریووش فرووھەر[١]
سەرۆکی لقی گەنجانحوجەت کەلاشی
دامەزرا لە١٩٤١؛ ٨٠ ساڵ لەمەوپێش (١٩٤١)[٢]
پێگە سەرەکییەکانتاران، ئێران
نوێنەرایەتی پەرلەمانگرووپی پەرلەمانی پان ئێرانیزم (١٩٦٧–١٩٧١؛ ١٩٧٨–١٩٧٩)
ئایدۆلۆجیا
جێگای سیاسیڕاست[٦]
ڕەنگە فەرمییەکان               سەوز، سپی، سوور (سێ ڕەنگی ئێرانی)
     بۆر (ھەندێک جار)
Parliament
٠ / ٢٩٠
ھێما لە ھەڵبژاردنەکاندا
ماڵپەڕ
paniranist-party.org
ئاڵای حیزب
Flag of Pan-Iranist-Party.svg

Flag of Pan-Iranist-Party alt.svg

حیزبی پان ئێرانیست (بە فارسی: حزب پان ایرانیست‎) پارتێکی بچووکی[٤] دژ لە ئێرانە کە ھەواداری بزاڤی پان ئێرانیزمە. ئەم حیزبە لەلای دەوڵەتی ئێرانەوە بە ڕەسمی نەناسراوە و ھەر کردنێکی قەدەغەیە، بەڵام لەو بارودۆخەشدا لەناو ئێراندا بە چالاکییەکانی بەردەوام ماوەت.[٧]

لەسەردەمی حکوومەتی پەھلەویدا ئەم حیزبە لە پەرلەمانی ئێراندا، پەرلەمانتاری ھەبووە[٨] و وەکوو نیوە دژێک لەناو ڕێژیمدا، تاکوو کاتی سەربەخۆیی بەحرەین ھێشتنی چالاکی پێدرابوو.[٩] پارتی پان ئێرانیست ناچار بوو چالاکییەکانی تەواو کات و لە ساڵی ١٩٧٥دا لە پارتی ئێحیادا تێکەڵ وەبێت.[ژێدەر پێویستە]

ئەم پارتە لە ھەندێک جاردا لە جبھەی میللیی ھەواداری کردوە، ھەروەھا لەنەزەر ئایدیۆلۆجیاوە حیزبێکی ناسیۆنالیزم و فاشیزم بووە.[١٠] حیزبی پان ئێرانیست یەک ڕێکخراوەی دژی کۆمۆنیزم بوو و لە زۆربەی کاتدا لە شەقامەکانی تاران لەگەڵ حیزبی توودەی ئێران شەڕی دەکرد.[١١]

حیزبی پان ئێرانیزم لە ساڵی ٢٠٠٩دا قسەی لە بزاڤی سەوزی ئێران کرد[١٢] و ئەم قسانە لە ساڵی ٢٠١٠دا لەلایەن شۆپپارێزە ئێرانییەکان زیندوو کرایەوە کە بە جۆرێکی تاکتیکی لایەنگیری خۆیان لە نێوان پێکداچوونەکانی ئێران و عەرەبستان گوت.[١٣]

دانیشتنەکانی حیزب[دەستکاری]

حیزبی پان ئێرانیست لە دوو دایرەی فەرمی لەناو ئێراندا چالاکیی ھەیە.[١٤]

ئەمانەش ببینە[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ ئ ا Abrahamian, Ervand (1982). Iran Between Two Revolutions. Princeton University Press. pp. 257–258. ISBN 978-0-691-10134-7.
  2. ^ Rubin, Michael (2001). Into the Shadows: Radical Vigilantes in Khatami's Iran. Washington Institute for Near East Policy. p. 90. ISBN 978-0-944029-45-9.
  3. ^ Azimi, Fakhreddin (2008). Quest for Democracy in Iran: A Century of Struggle Against Authoritarian Rule. Harvard University Press. p. 253. ISBN 978-0-674-02778-7. Unknown parameter |ناونیشان= ignored (help)
  4. ^ ئ ا Weinbaum, Marvin (1973), "Iran finds a party system: the institutionalization of Iran Novin", The Middle East Journal, 27 (4): 439–455, JSTOR 4325140
  5. ^ Chubin, Shahram; Zabih, Sepehr (1974). The Foreign Relations of Iran: A Developing State in a Zone of Great-power Conflict. University of California Press. p. 15. ISBN 978-0-520-02683-4.
  6. ^ The Middle East and North Africa 2003. Psychology Press. 2002. p. 416. ISBN 978-1-85743-132-2. Unknown parameter |ناونیشان= ignored (help)
  7. ^ ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی <ref> ھەڵە؛ ھیچ دەقێک بۆ ژێدەری IAGOC نەدراوە
  8. ^ Milani, Abbas (2000). The Persian Sphinx: Amir Abbas Hoveyda and the Riddle of the Iranian Revolution. I.B.Tauris. p. 381. ISBN 978-1-85043-328-6. Several reports from the American Embassy in Tehran refer to the Pan Iranist Party as one whose leadership was controlled by the government. For example, one report indicated that "Pan lranist deputies elected … to Majlis can be expected to serve primarily as a propaganda instrument." National Archive, "Confidential Airgram: Pan Iranist Party, August 30, 1967." In another dispatch called "the Noisy Pan Iranists in Parliament" the embassy reports that "it should be emphasized that for many of these men-particularly the older ones- membership in the party has brought tangible rewards. Largely because of its close SAVAK connections, the party has been able to advance the careers of its members." NA, "The Noisy Pan Iranists in the Parliament, January 27, 1968."
  9. ^ Houchang E. Chehabi (1990). Iranian Politics and Religious Modernism: The Liberation Movement of Iran Under the Shah and Khomeini. I.B.Tauris. pp. 211, 272. ISBN 978-1-85043-198-5.
  10. ^ Poulson, Stephen (2006). Social Movements in Twentieth-century Iran: Culture, Ideology, and Mobilizing Frameworks. Lexington Books. p. 147. ISBN 978-0-7391-1757-6.
  11. ^ Mark J. Gasiorowski (1987). "Disintegration of Iranian National Front: Causes and Motives". The 1953 Coup d'Etat in Iran. Cambridge University Press. 19 (3): 261–286. doi:10.1017/s0020743800056737.
  12. ^ Golnaz Esfandiari (22 June 2009). "Women At Forefront Of Iranian Protests". Radio Free Europe/Radio Liberty. Retrieved 16 March 2017.
  13. ^ Nozhan Etezadosaltaneh (4 August 2016). "Pan-Iranism: New Tactics of Conservatives in Iran". International Policy Digest. Retrieved 16 March 2017. Unknown parameter |بەستەری شکاو= ignored (help); Unknown parameter |ناونیشانی ئەرشیڤ= ignored (help); Unknown parameter |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ignored (help)
  14. ^ http://paniranist-party.org/pages-11.html