حاجم حەسەنی

حاجم حەسەنی
لەدایکبوون	(١٩٥٤-٠٧-٠١) ١ی تەممووزی ١٩٥٤ کەرکووک، عێراق
پیشە	سیاسەتوان
پۆستەکان	وەزیری پیشەسازی، سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق
پەروەردە	زانکۆی کۆنتێکتیکۆت، زانکۆی مووسڵ
ئەندامی حیزبی	حیزبی ئیسلامیی عێراق
لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە

حاجم مەھدی سالح ئەلحەسەنی (لەدایکبووی شاری کەرکووک لە ساڵی ١٩٥٤) سیاسەتوان و ئەکادیمی عێراقییە، وەزیری پیشەسازی پێشووی عێراقە، ھەروەھا سەرۆکی پێشووی پەرلەمانی عێراقە.

ژیان و پەروەردە

حاجم (بە واتای حاکم) لە ساڵی ١٩٥٤ لە کەرکووک لە بنەماڵەیەکی ناسراو و دیاری ئەشرافی حوسەینی لەدایکبووە کە لە سووریاوە کۆچیان کردووە و لە ساڵی ١٦٣٠ لە کەرکووک نیشتەجێ بوون، زۆرێک لە ئەندامانی بنەماڵەکەی پۆستی گرنگیان لە پارێزگاکەدا ھەبووە، لەوانە حەسەن ئەحمەد محەممەد ئەمین ئەلحەسەنی، یەکێک لە شەریفەکانی شارەکە و موتەسەلیم (حاکم)ی شاری کەرکووک کە لە ساڵی ١٧٧٦ کۆچی دوایی کرد، ھەروەک ئەحمەد سەبری کوڕەکەی دوای ئەو. خوێندنی ناوەندی لە قوتابخانەی ئامادەیی کەرکووک تەواو کردووە و لە ساڵی ١٩٧٧ لە زانکۆی مووسڵ دەرچووە، عێراقی جێھێشتووە و لە ئەمریکا درێژە بە خوێندن دەدات، لەوێ لە ساڵی ١٩٨٢ بڕوانامەی ماستەری لە بواری ئابووری لە زانکۆی نەبراسکا بەدەستھێناوە و لە ساڵی ١٩٩٠ بڕوانامەی دکتۆرای لە ڕێکخستنی پیشەسازی لە زانکۆی کۆنتێکتیکۆت بەدەستھێناوە، خێزاندارە و خاوەنی چوار منداڵە.

چالاکی پیشەیی

لە ژمارەیەک زانکۆی ئەمریکیدا لە بواری وانەوتنەوەدا کاری کردووە، پاشان کۆمپانیایەکی ئینتەرنێتی لە لۆس ئەنجلۆس دامەزراندووە و سەرۆکایەتی کردووە، و وەک سەرۆکی کۆمپانیای وەبەرھێنان و بازرگانی ئەمریکی لە لۆس ئەنجلۆس کاری کردووە.

چالاکی سیاسی

لە سەردەمی دەسەڵاتی سەددام حوسێن لە ئۆپۆزسیۆنی عێراقدا چالاک بووە و نوێنەرایەتی حیزبی ئیسلامی عێراقی کردووە. ئەو کاتە ئەندامی مەکتەبی سیاسی و بەرپرسی فەرمانگەی پلاندانان بووە. دوای ڕووخانی ڕژێمی پێشوو گەڕایەوە عێراق و بوو بە وتەبێژی فەرمی ئەو حیزبە. وەک ئەندامی جێگرەوەی ئەنجومەنی حوکمڕانی ھەڵبژێردرا و وەک جێگری سەرۆکی لیژنەی دارایی ئەنجومەنی بەڕێوەبردن کاری کردووە. سەرۆکایەتی شاندی دانوستانکاری لەگەڵ ئەمریکییەکان کرد دوای ڕووداوەکانی فەلووجە، ئەرکێک کە لەلایەن حیزبی ئیسلامیی عێراقەوە ھەڵبژێردرا. دوای کۆتایی ھاتنی ھێرشە بەرفراوانەکەی ئەمریکا بۆ سەر فەلووجە لە ساڵی ٢٠٠٤، ھەڵبژێردرا بۆ سەرۆکایەتی لیژنەی ئاوەدانکردنەوەی فەلووجە. دوای ئەوەی حیزبی ئیسلامیی عێراق کشانەوەی لە حکوومەت ڕاگەیاند، بەھۆی ناکۆکی لەگەڵ حیزبەکە لەسەر ئەم بابەتە دەستی لەکارکێشایەوە، پێیوابوو مانەوەی لە دەرەوەی پرۆسەی سیاسی لێکەوتەی کارەساتبار دەبێت. پاشان لەگەڵ شێخ غازی یاوەر، سەرۆککۆماری ئەوکاتە، یەکیگرت بۆ دامەزراندنی لیستی «عێراقییەکان»، کە بەشداریی لە ھەڵبژاردنەکاندا کرد و پێنج کورسی لە ئەنجوومەنی نیشتمانی عێراق بەدەستھێنا.

لە ساڵی ٢٠٠٤ پۆستی وەزیری پیشەسازی و کانزاکانی لە یەکەم حکوومەتی عێراق وەرگرت، لە ساڵی ٢٠٠٥ بە سەرۆکی پەرلەمانی عێراق ھەڵبژێردرا و سەرکردایەتی دانوستانەکانی نووسینەوەی دەستووری کرد.

لیستێکی نیشتمانی سەربەخۆی بە ناوی لیستی نیشتمانی پێکھێنا کە ھاوپەیمانی لەگەڵ لیستی عێراقی بە سەرۆکایەتی ئەیاد عەلاوی کرد و لیستە نوێیەکە ناوی لیستی نیشتمانی عێراقی بوو و ٢٥ کورسی پەرلەمانی عێراقی بەدەستھێنا.

لە ساڵی ٢٠٠٨ لە لیستی عێراق کشایەوە.

لە ھەڵبژاردنەکانی ساڵی ٢٠١٠ ھاوپەیمانی لەگەڵ نووری مالیکی سەرۆک وەزیرانی ئەوکاتە لە ھاوپەیمانی دەوڵەتی یاسادا کرد و لیستەکە ٨٩ کورسی بەدەستھێنا و وەک وتەبێژی فەرمی ھەڵبژێردرا.