بۆ ناوەڕۆک بازبدە

تێگوسیگالپا

دەستکاریی گرێدانەکان
لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
تێگوسیگالپا
بە ئیسپانی: Tegucigalpa
دامەزران٢٩ی ئەیلوولی ١٥٧٨
ناو بە زمانی فەرمیTegucigalpa
ناسناوی خەڵکTégucigalpais، Tégucigalpaise، tegucigalpense
وڵاتھۆندووراس
پایتەختیھۆندووراس، Francisco Morazán Department، Distrito Central، Federation of Central America
دابەشکاریی کارگێڕیDistrito Central
پۆتانی شوێن١٤°٦′٢١″N ٨٧°١٢′١٧″W
دانیشتووان١٬٠٥٥٬٧٢٩
بەرزی لە ئاستی دەریا٩٩٠±١ مەتر
ڕووبەر٢٠١٫٥ کیلۆمەتر چوارگۆشە
کۆدی پۆستە11101
وێبگەhttps://amdc.hn/
Map

تێگوسیگالپا کە بە فەرمی ناوی تێگوسیگالپا، شارەوانیی ناوچەی ناوەندی (بە ئیسپانی: Tegucigalpa, Municipio del Distrito Central یان تێگوسیگالپا، ئێم. دی.سی.[١])، و لە ناوخۆدا بە کورتکراوەیی وەک تێگوس یان تێگوز ناودەبرێت[٢]—پایتەخت و گەورەترین شاری ھۆندووراسە لەگەڵ شاری خوشکی خۆی کە کۆمایاگۆئێلایە.[٣]

تێگوسیگالپا کە لە ٢٩ی ئەیلوولی ١٥٧٨دا لەلایەن ئیسپانییەکانەوە دەستی بەسەردا گیرا،[٤] لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٨٨٠دا لە سەردەمی سەرۆک مارکۆ ئاورێلیۆ سۆتۆدا بوو بە پایتەختی ھۆندووراس، کاتێک بارەگای حکوومەتی لە کۆمایۆگواوە گواستەوە،[٥] کە لە دوای سەربەخۆییی وڵاتەکە لە ساڵی ١٨٤١ەوە وەک پایتەختی ھۆندووراس خزمەتی دەکرد.

دستووری ساڵی ١٩٣٦ تێگوسیگالپا و کۆمایاگۆئێلای وەک قەزایەکی ناوەندی دامەزراند،[٦] و دەستووری ئێستای ھۆندووراس لە ساڵی ١٩٨٢ بەردەوامە لە پێناسەکردنی ئەم دوو شارە خوشکە وەک قەزایەکی ناوەندی کە وەک پایتەختی نیشتمانیی ھەمیشەیی خزمەت دەکات.[٧][٨]

تێگوسیگالپا لە ناوچەیەکی بەرزایی باشوور-ناوەڕاستدا ھەڵکەوتووە کە بە دێپارتەمێنتی فرانسیسکۆ مۆرازان ناسراوە، و پایتەختی دێپارتەمێنتەکەشە.[٩] شارەکە دەکەوێتە دۆڵێکەوە کە بە چیاکان دەورەدراوە. تێگوسیگالپا و کۆمایاگۆئێلا بەو پێیەی دوو شاری خوشکن، لە ڕووی فیزیاییsەوە بەھۆی ڕووباری چۆلوتێکاوە لە یەکتر جیاکراونەتەوە.[١٠] قەزای ناوەندی گەورەترینە لە نێوان ٢٨ شارەوانییەکەی دێپارتەمێنتی فرانسیسکۆ مۆرازاندا.[١١]

تێگوسیگالپا گەورەترین و پڕدانیشتووترین شاری ھۆندووراسە، ھەروەھا ناوەندی سیاسی و کارگێڕیی وڵاتەکەیە. تێگوسیگالپا میوانداریی ٢٥ باڵیۆزخانەی دەرەکی و ١٦ کۆنسوڵخانە دەکات.[١٢][١٣] شارەکە بنکەی سەرەکیی چەندین کۆمپانیای حکوومییە وەک ئی ئێن ئی ئی و ھۆندوتێل، کە بە ڕیزبەندی کۆمپانیا نیشتمانییەکانی وزە و پەیوەندییەکانن.[١٤] شارەکە ھەروەھا شوێنی گرنگترین زانکۆی گشتیی وڵاتەکەیە کە زانکۆی نیشتمانیی خۆبەڕێوەبەری ھۆندووراسە،[١٥] لەگەڵ ھەڵبژاردەی نیشتمانیی تۆپی پێی وڵاتەکەدا.[١٦] خزمەتگوزارییەکانی گواستنەوەی ئاسمانیی شارەکە لە ڕێگەی دوو فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی کۆمایۆگوا و تۆنکۆنتینەوە پێشکەش دەکرێن.

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. ↑ Mario Secoff (١٣ی ئازاری ٢٠٠٥). «REPUBLICA DE HONDURAS». لە ڕەسەنەکە لە ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١١ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە.
  2. ↑ «Téguz y no Tegus, algo que todos debemos saber...». ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦. لە ڕەسەنەکە لە ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ ھێنراوە.
  3. ↑ Kiara Pacheco (١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠). «¿Cuál es la capital de Honduras?». لە ڕەسەنەکە لە ١ی نیسانی ٢٠١٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە.
  4. ↑ Oscar Acosta (original) (١٣ی شوباتی ٢٠١١). https://web.archive.org/web/20121102102051/http://www.emporis.com/city/101223?lng=3. لە ڕەسەنەکە لە ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە. {{cite web}}: پارامەتری |title= ونە یانیش واڵایە (یارمەتی)
  5. ↑ Anonymous at the Honduras National Library (١٩ی ئایاری ٢٠٠٨). https://web.archive.org/web/20111104003753/http://www.upnfm.edu.hn/deted/proyecto%20digitalizacion%20tesis/TESIS%20PDF/HISTORIA%20DE%20TEGUCIGALPA.pdf. لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە. {{cite web}}: پارامەتری |title= ونە یانیش واڵایە (یارمەتی)
  6. ↑ Government of Honduras (١ی شوباتی ٢٠٠١). «https://casinopinup.hn/». لە ڕەسەنەکە لە ٢٤ی ئازاری ٢٠١٤ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە. {{cite web}}: بەستەری دەرەکی لە |سەردێڕ= (یارمەتی)
  7. ↑ Government of Honduras (٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١). «One moment, please...». لە ڕەسەنەکە لە ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە.
  8. ↑ Government of Honduras (٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠١). «One moment, please...». لە ڕەسەنەکە لە ١٤ی حوزەیرانی ٢٠١١ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە.
  9. ↑ BATMAN (٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٨). «::Bienvenidos:: | Eco-Honduras». لە ڕەسەنەکە لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠١١ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە.
  10. ↑ OPTURH writer (١٥ی ئازاری ٢٠١٠). «Welcome to OPTURH | Honduras | OPTURH | Honduras». لە ڕەسەنەکە لە ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە.
  11. ↑ «Mapa Departamento de Francisco Morazan, Honduras». ١٣ی ئایاری ٢٠٠٩. لە ڕەسەنەکە لە ٣ی ئازاری ٢٠١٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە.
  12. ↑ Foundation for the Investment and Development of Exportations (FIDE) (٤ی ئابی ٢٠٠٩). «Hondurasinfo.hn - Portal de Información Comercial». لە ڕەسەنەکە لە ١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە.
  13. ↑ GoAbroad.com writer (٢٨ی شوباتی ٢٠١١). «Embassies and Consulates in Honduras | GoAbroad.com». لە ڕەسەنەکە لە ٣ی ئازاری ٢٠١٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە.
  14. ↑ hondurasinfo.hn writer (١٢ی حوزەیرانی ٢٠٠٦). «Hondurasinfo.hn - Portal de Información Comercial». لە ڕەسەنەکە لە ١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە.
  15. ↑ Junta de Dirección Universitaria (٢٩ی ئازاری ٢٠١٠). «Inicio - Universidad Nacional Autónoma de Honduras». لە ڕەسەنەکە لە ٢٧ی ئایاری ٢٠١٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە.
  16. ↑ FENAFUTH (٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠). «Informasi Seputar Permainan Sepak Bola Indonesia». لە ڕەسەنەکە لە ٢ی تەممووزی ٢٠١٨ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە.
ویکیمیدیا کامنز میدیای پەیوەندیداری بە تێگوسیگالپا تێدایە.
وەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=تێگوسیگالپا&oldid=1627282»