بۆ ناوەڕۆک بازبدە

تیشکدانی خۆر

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
تیشکدانی خۆر
لقیirradiance
بەشێکە لەئاووھەوا
ڕەھەند
rsds
دابەشبوونی جیھانیی تیشکدانی کورتە-شەپۆلی خۆری ھاتوو بە تێکڕای ساڵانی ١٩٨١–٢٠١٠ لە کۆمەڵە داتای CHELSA-BIOCLIM+[١]
کاریگەریی قەڵغانی بەرگەھەوای زەوی لەسەر تیشکدانی خۆر. وێنەی سەرەوە تێکڕای ساڵانەی تیشکدانی خۆرە (یان ئینسۆلەیشن) لە سەرەوەی بەرگەھەوای زەوی (تی ئۆ ئەی)؛ وێنەی خوارەوە نیشاندەری ئەو ئینسۆلەیشنە ساڵانەیەیە کە دەگاتە سەر ڕووی زەوی دوای تێپەڕین بەناو بەرگەھەوادا. ھەردوو وێنەکە ھەمان پێوەرە ڕەنگی بەکاردەھێنن.

تیشکدانی خۆر بریتییە لە توان بۆ ھەر یەکەیەکی ڕووبەر (چڕیی توانای ڕووبەر) کە لە خۆرەوە وەردەگیرێت بە شێوەی تیشکدانی کارۆموگناتیسی لە مەودای درێژیی شەپۆلی ئامێری پێوانەکردنەکەدا. تیشکدانی خۆر بە وات بۆ ھەر مەتری چوارگۆشەیەک (W/m2) بە یەکە نێودەوڵەتییەکان (ئەس ئای) دەپێورێت.

تیشکدانی خۆر زۆرجار بەدرێژایی ماوەیەکی دیاریکراو تەواوکاریی بۆ دەکرێت بۆ ئەوەی وزەی تیشکدەری دەرچوو بۆ ژینگەی دەوروبەر (جووڵ بۆ ھەر مەتری چوارگۆشەیەک، J/m2) لەو ماوەیەدا ڕاپۆرت بکرێت. ئەم تیشکدانە خۆرە تەواوکاریکراوە پێی دەوترێت تیشکدانی خۆر، تیشکدانی خۆر، بەرکەوتنی خۆر، ئینسۆلەیشنی خۆر، یان ئینسۆلەیشن.

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. Brun، P.؛ Zimmermann، N.E.؛ Hari، C.؛ Pellissier، L.؛ Karger، D.N. «Global climate-related predictors at kilometre resolution for the past and future». Earth Syst. Sci. Data. doi:١٠.٥١٩٤/essd-٢٠٢٢-٢١٢.