تیانجین
| تیانجین | |
|---|---|
| بە Chinese (China): 天津市 | |
 | |
| بەشێکە لە | North China |
| ناو بە زمانی فەرمی | 天津 |
| کیشوەر | ئاسیا |
| وڵات | چین |
| پایتەخت | Hexi District |
| دابەشکاریی کارگێڕی | چین |
| پۆتانی شوێن | ٣٩°٨′٤٨″N ١١٧°١٢′٢٠″E |
| بەرزترین خاڵ | Jiushan Peak |
| Party chief representative | Li Hongzhong، Chen Min'er |
| سەرۆک | Huang Xingguo، Liao Guoxun، Zhang Gong |
| دەستەی جێبەجێکردن | People's Government of Tianjin Municipality |
| ئەنجومەنی یاسادانەر | Tianjin Municipal People's Congress |
| ئەندامی | فیدراسیۆنی شارە گەشتیارییەکانی جیھان |
| دانیشتووان | ١٣٬٨٦٦٬٠٠٩ |
| بەرزی لە ئاستی دەریا | ٥±١ مەتر |
| ھاوسنوورە لەگەڵ | پەکین، ھێبێی، Langfang، Tangshan، Cangzhou |
| جێگەی دەگرێتەوە | T'ien-ching |
| ڕووبەر | ١١٬٩٢٠±١ کیلۆمەتر چوارگۆشە |
| کۆدی پۆستە | 300000–301900 |
| وێبگە | http://www.tj.gov.cn |
| ھاشتاگ | 天津، Tianjin |
| جوگرافیای ئەم بابەتە | geography of Tianjin |
| ئابووری بابەت | economy of Tianjin |
| کۆدی تەلەفۆن | 22 |
 | |
تیانجین شارەوانییەکی ئاستی پارێزگایە کە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ بەڕێوەدەبرێت لە چین. دەکەوێتە سەر کەناراوەکانی دەریای بۆھای. بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠٢٠، ژمارەی دانیشتووانی ١٣٬٨٦٦٬٠٠٩ کەس بووە.[١]
تیانجین ھاوسنوورە لەگەڵ پارێزگای ھێبێی و شارەوانیی پەکین، و لە لای ڕۆژھەڵاتەوە بە بەشی کەنداوی بۆھای لە دەریای زەرد سنووردار کراوە. وەک بەشێک لە بازنەی ئابووریی بۆھای، گەورەترین شاری کەناراوە لە باکووری چین و بەشێکە لە کۆمەڵە شاری جینگ-جین-جی.
لە ڕووی ژمارەی دانیشتووانی شارنشینەوە، تیانجین حەوتەم گەورەترین شاری چینە. لە ڕووی ژمارەی دانیشتووانی ناوچەی کارگێڕییەوە، تیانجین پلەی پێنجەمی لە نێوان شارەکانی خاکی سەرەکیی چیندا ھەیە.[٢] شاری شوورەداری تیانجین لە ساڵی ١٤٠٤دا دروست کراوە. وەک بەندەرێکی پەیماننامەیی لە ساڵی ١٨٦٠ەوە، تیانجین وەک بەندەرێکی دەریایی و دەروازەیەک بۆ پەکین خزمەتی کردووە. لە کاتی ڕاپەڕینی بۆکسەرەکاندا، شارەکە ناوەندی حکوومەتی کاتیی تیانجین بووە. لەژێر دەسەڵاتی ئیمپراتۆریەتیی چینگ و کۆماری چیندا، تیانجین بوو بە یەکێک لە گەورەترین شارەکانی ناوچەکە.[٣] لەو سەردەمەدا، باڵەخانە و کۆشکەکانی سەر بە شێوازی ئەورووپی لە ناوچە مۆڵەتپێدراوەکاندا دروست کران، کە ھەندێکیان تا ئەمڕۆش پارێزراون. دوای دامەزراندنی کۆماری گەلی چین، تیانجین بەھۆی سیاسەتەکانی حکوومەتی ناوەندی و بوومەلەرزەکەی ساڵی ١٩٧٦ی تانگشانەوە تووشی سستبوون و پاشەکشەی ئابووری بوو؛ بەڵام لە ساڵانی ١٩٩٠ەوە خەریکە دەبووژێتەوە.[٤] تیانجین بەھۆی زۆریی ژمارەی دانیشتووانی شارنشین و قەبارەی ھاتوچۆی بەندەرەکەیەوە، وەک گەورەترین جۆری شاری بەندەری پۆلێن دەکرێت، کە بە شێری گەورەی بەندەری زەبەلاح (Large-Port Megacity) پۆلێن کراوە.[٥]
تیانجین لە ئێستادا شارێکی دوو ناوەندییە؛ ناوچەی شاریی سەرەکییەکەی (کە بەشە کۆنەکەی شارەکە دەگرێتەوە) بە درێژایی ڕووباری ھای ھەڵکەوتووە، کە لە ڕێگەی کەناڵی گەورەوە بە ڕووبارەکانی زەرد و یانگتسییەوە دەبەسرێتەوە، لەگەڵ ناوچەی «بینھای» کە ناوەندێکی شاریی نوێی ھاوسێیە و دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی بەشە کۆنەکەی شارەکە لەسەر کەناراوەکانی کەنداوی بۆھای. لە ساڵی ٢٠١٠ەوە، ناوچەی داراییی یووجیاپو لە تیانجین وەک مانھاتنی چین ناسراوە،[٦] و شارەکە وەک یەکێک لە ١٠٠ شارە سەرەکییەکەی جیھان دادەنرێت،[٧] لەوانەش لە پێنوێنی ناوەندە دارایییە جیھانییەکاندا. تا ساڵی ٢٠٢٤، تیانجین لەلایەن تۆڕی توێژینەوەی جیھانگیری و شارەکانی جیھانەوە شانبەشانی بارسێلۆنا و ڕۆما وەک شارێکی ئاستی "بێتا+" (ئاستی دووەمی جیھانی) پۆلێن کرابوو.[٨] لە ساڵی ٢٠٢٥دا، تیانجین میوانداریی کۆبوونەوەی لووتکەی ڕێکخراوی ھاوکاریی شەنگھای کرد.[٩]
تیانجین پلەی ١٥یەمین شاری پێشەنگی جیھانی ھەیە لە ڕووی زۆریی بەرھەمی توێژینەوەی زانستییەوە، و پلەی دووەمی ھەیە لە ناوچەی باکووری چین لە دوای پەکین.[١٠] ھەروەھا ئەم شارەوانییە مەکۆی چەندین دامەزراوەی خوێندنی باڵایە لە باکووری چین، لەوانەش زانکۆکانی تیانجین، نانکای، زانکۆی ئاساییی تیانجین، زانکۆی پزیشکیی تیانجین، زانکۆی خوێندنی بیانیی تیانجین، تیانگۆنگ، زانکۆی زانست و تەکنەلۆژیای تیانجین، زانکۆی تەکنەلۆژیای تیانجین، و زانکۆی تەکنەلۆژیای ھێبێی.[١١][١٢]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ «2015年天津市国民经济和社会发展统计公报-新闻中心-北方网» 2015年天津市国民经济和社会发展统计公报. news.enorth.com.cn. لە ڕەسەنەکە لە ٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ٦ی ئازاری ٢٠١٦ ھێنراوە.
- ↑ «最新中国城市人口数量排名（根据2010年第六次人口普查）» 最新中国城市人口数量排名（根据2010年第六次人口普查）. elivecity.cn. ٢٠١٢. لە ڕەسەنەکە لە ٣ی ئازاری ٢٠١٥ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٨ی ئایاری ٢٠١٤ ھێنراوە.
- ↑ 历史沿演. tj.gov.cn. ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩. لە ڕەسەنەکە لە ٢٩ی نیسانی ٢٠٢١ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٤ی ئابی ٢٠١٠ ھێنراوە.
- ↑ «天津河北人才被空吸 本地发展缓慢世界罕见-搜狐新闻» 河北人才被空吸 本地发展缓慢世界罕见. ٢٦ی شوباتی ٢٠٠٦. لە ڕەسەنەکە لە ٨ی ئابی ٢٠١٤ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٠ی ئابی ٢٠١٠ ھێنراوە.
- ↑ Roberts، Toby؛ Williams، Ian؛ Preston، John (٢٠٢١). «The Southampton system: A new universal standard approach for port-city classification». Maritime Policy & Management. ٤٨ (4): ٥٣٠–٥٤٢. doi:١٠.١٠٨٠/٠٣٠٨٨٨٣٩.٢٠٢٠.١٨٠٢٧٨٥. S2CID ٢٢٥٥٠٢٧٥٥.
- ↑ Hille، Kathrin (٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢). «China's 'Manhattan' becomes censorship capital». Financial Times. لە ڕەسەنەکە لە ٣ی ئایاری ٢٠٢١ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە.
- ↑ «GFCI 36 Rank - Long Finance». www.longfinance.net. لە ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- ↑ «World Cities 2024». GaWC (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). لە ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- ↑ «SCO summit in Tianjin to usher in a new era of cooperation--China Assumes the SCO Rotating Presidency for 2024-2025». www.scochina2025.org.cn. لە ٣١ی ئابی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ «Leading 200 science cities | | Supplements | Nature Index». www.nature.com. لە ١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ «ShanghaiRanking's Best Chinese Universities Ranking». www.shanghairanking.com. لە ڕەسەنەکە لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٧ی ئازاری ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ U.S. News & World Report. ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ https://web.archive.org/web/20211030222540/https://www.usnews.com/education/best-global-universities/search?city=tianjin. لە ڕەسەنەکە لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ ئەرشیڤ کراوە. لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ ھێنراوە.
{{cite web}}: پارامەتری|title=ونە یانیش واڵایە (یارمەتی)
