Jump to content

ژمارە: جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکان

بەبێ کورتەی دەستکاری
بNo edit summary
تاگەکان: دەستکاریی دیداری دەستکاریی مۆبایل بە وێبی مۆبایل دەستکاری کراوە دەستکاریی مۆبایلیی پێشکەوتوو
No edit summary
تاگەکان: دەستکاریی مۆبایل بە وێبی مۆبایل دەستکاری کراوە دەستکاریی مۆبایلیی پێشکەوتوو
 
ژمارە بژارە و ئەندازەیەکە، وێنەیەکی زەینییە کە لە دنیای دەرەوی زەیندا بوونی نییە، وەک [[ئایدیا|ئایدیایەک]] وایە. بۆ نواندنی، واتە بۆ قسەکردن لەبارەیەوە یا بۆ نوسینی، سیمبۆلێ بە کار دێنین کە ناوی [[ژماراڵ|ژماراڵە]]. بۆ نموونە، بۆ نواندنی ژمارەی چوار دەتوانین ژماراڵەکانی «۴» یا «4» بە کار بێنین. بەڵام لە جێی ئەوە دەکرێ چوار قامکی دەست بەرز کەینەوە یا چوار جار پێ لە عەرز بکوتین. یانی بۆ ئاماژە بە ھەمان ژمارە ڕێگایەکی تر بگرینە بەر. ھەروەھا ھەندێ ژمارەی تایبەت ھەن کە بەتەواوەتی لە نووسین نایێن، وەک [[پای|ژمارەی پای]](درێژیی کەمەرەی بازنە لە حاند درێژیی کۆتەرەکەی) بەڵام ژمارەن چون ئێمە ئایدیاکەی پشتەوەیان دەزانین کە چییە. کەوابوو، ژمارە ئایدیایەکە و ژماراڵیش چۆنیەتیی نووسینی ئەو ئایدیایە. [[پێژمار|پێژمار یا ڕەقەم]] سیمبۆلێکی تاقانەیە بۆ دروستکردنی ژماراڵ. بۆ وێنە ژماراڵی ۱۵۳ لە سێ پێژماری «۱» و «۵» و «۳» دروست بووە.<ref>{{Cite web|title=Numbers, Numerals and Digits|url=https://www.mathsisfun.com/numbers/numbers-numerals-digits.html|access-date=2021-12-14|website=www.mathsisfun.com}}</ref>
 
== گرنگایەتیی کولتوریی ژمارە ==
لە سەرانسەری دنیا، ژمارەکان بێجگە کەڵک و سوودیان لە بەجێھێنانی کاروبارەکاندا لە باری [[کولتوور|کولتووریشەوە]] گرنگایەتی و کاریگەریییان ھەیە. بۆ نموونە، لە زۆر وڵاتدا [[ژمارەی ۱۳]] بە بەدودم و ناموبارەک دەزانرێ، یان یەک ملوێن نیشاندەری ھەندێکی زۆر گەورەیە. لە فۆلکلۆری کوردیشدا ھاتووە کە «ئایشیلێ چەندە جوانی / بە ملوێنێک ھەرزانی». یان [[ژمارەی ۷]] لە کۆنەوە بۆ زۆر گەلی جیھان جێی سەرنج بووە و گرنگایەتیی تایبەتی پێ دراوە. بەگشتی باوەڕدار بوون بە نیشانەگەلی جادوویی یا مەعنەویی ژمارەکان [[ژمارەنووسی|ژمارەنووسیی]] پێ دەوترێ. بەڵام ئەم جۆرە قسە و باوەڕانە لە دنیای ئەمڕۆدا بە [[زڕزانست]] (زانستی درۆینە) حیساب دەکرێن.
 
==سەرچاوەکان==