مۆسیقای یارسان: جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکان

Jump to navigation Jump to search
بەبێ کورتەی دەستکاری
No edit summary
No edit summary
[[پەڕگە:Ghobad ghobadi45677.jpg|چەپ|وێنۆک|لێدانی تەموورە لە ڕێوڕەسمی ''[[جەم (یارسان)|جەم]]''ی یارسان]]
'''مۆسیقای یارسان''' یان '''مۆسیقای یاری''' بە شێوەی مۆسیقایەک دەگۆترێت کە لەنێوان خەڵکی یارسان باوە و لە دابونەریتی ئایینی ئەو گەلە لە [[جەمخانە|جەمخانەکان]] بەکاردەھێنرێت. ھەر مۆسیقایەک کە خەڵکی یارسان لە دەرەوەی جەمخانە لە جێژنەکان و ڕێوڕەسمەکان دەژەنێت مۆسیقای یارسان نییە و مۆسیقای یارسان مۆسیقایەکی ئایینییە و ئەم دوو شێوەی مۆسیقایە جیاوازن. ئامێری سەرەکیی مۆسیقای یارسان [[تەموورە]]یە.
 
== تەموورە ==
{{سەرەکی|تەموورە}}
ئامێری سەرەکیی مۆسیقای یارسان ئێستاکە [[تەموورە]]یە، بەڵام بەپێی کتێبی [[سەرەنجام]] لە ڕابردوودا ئامێرەکانێکی دیکەش لە مۆسیقای یارسان کاربردیبە ھەبووەکار ھێنراوە.
 
== مەقامەکانی تەموورە ==
 
== ئامێرەکانی دیکە ==
[[پەڕگە:Tanboor`s.JPG|چەپ|وێنۆک|[[تەموورە]] کە لە ئایینی یاری ئامێرێکی پێرۆزە.]]
لە ''سەرەنجام'' ناوی ٦٥ ئامێر ھاتووە کە ئامێرەکانی ناوچەی کوردستان بوونە:{{ھن}}
١- [[تەموورە]]، ٢- عوود، ٣- ڕۆباب، ٤- قیتار، ٥- سۆرنا، ٦- ناقووس، ٧- مۆکەش (کەمانچە)، ٨- تار، ٩- سەنتوور، ١٠- چەنگ، ١١- نای، ١٢- دەھۆڵ (دۆڵ یان دێوەڵ)، ١٣- دۆکمە، ١٤- نەفیر، ١٥- بلیول (بلوور)، ١٦- شەیپوور، ١٧- قامقۆر، ١٨- قانوون، ١٩- شۆتان، ٢٠- زمار، ٢١- شمشاڵ، ٢٢- مۆھرە، ٢٣- تەپڵ، ٢٤- [[دەف]]، ٢٥- سەنقەرە، ٢٦- قەرنا (قەرەنەی)، ٢٧- سوورژەن، ٢٨- جەبار، ٢٩- قووقوو، ٣٠- سەمتوور، ٣١- کەوڕەنگ، ٣٢- زیل، ٣٣- بۆرەک، ٣٤- دەمار، ٣٥- پۆرەنگ، ٣٦- دۆمبەک، ٣٧- مۆسیقار، ٣٨- چەقوانە، ٣٩- ئاواز، ٤٠- قیژەک، ٤١- سیتار، ٤٢- قوپوز، ٤٣- تاس، ٤٤- کەرنا، ٤٥- [[دووزەلە]]، ٤٦- دووتەپڵە، ٤٧- تۆتەک، ٤٨- زەنگ، ٤٩- شاخ نەفیر، ٥٠- ڕوود، ٥١- باڵەبان، ٥٢- کینارە، ٥٣- سەفیر، ٥٤- دایرە، ٥٥- مزمار، ٥٦- گاودۆم، ٥٧- چەغانە، ٥٨- چارپار، ٥٩- تیریاڵ، ٦٠- کووس، ٦١- شانە، ٦٢- ئەرغەنوون، ٦٣- گیرە، ٦٤- قەمتوور، ٦٥- ڕەقاز.<ref>طاھری، طیب. ''تاریخ و فلسفۀ سرانجام: شرحی بر اعتقادات و نحلەھای فکری در کردستان، و فرھنگ یارسان''، ھەولێر: دەزگای توێژینەوە و بڵاوکردنەوەی موکریانی، ٢٠٠٩؛ پ ٢١٧-٢١٨.</ref>
٤٬٨٠٢

دەستکاری

مێنۆی ڕێدۆزی