جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «زمانە ھیندی و ئەورووپییەکان»

Jump to navigation Jump to search
شائەمراز، باشترکردن
(شائەمراز، باشترکردن)
[[پەڕگە:Indo-European branches map.svg|وێنۆک]]
 
 
'''زمانە ھیندی و ئەورووپییەکان''' ({{بە ئینگلیزی|Indo-European languages}}) یەکێکە لە بەناوبانگترین خێزانە زمانەکانی جیھان.
== ئەو زمانانەی کە سەر بە زمانە ھیندی و ئەورووپییەکانن ==
* ھیندی ئێرانی، وئەبێتە دوو بەشەوە:
** [[نەژادی ئاری|زمانە ھیندیەئاریەکان]]:کە چەند زمانێک لە خۆ ئەگرێ:
*** [[ھیندی]] کە زمانی فەرمیە لە[[ھیندستان]].
*** [[زمانی ئوردوو|ئوردوو]] کە زمانی فەرمیە لە [[پاکستان]]
*** [[زمانی بەنگلا|بەنگالا]] کە زمانی فەرمیە لە [[بەنگلادیش]]
** [[زمانە ئێرانیەکان]] وەلە شێوە کۆنەکەی دا زمانە ئاڤێستاییەکان کە یەکەم وتاری [[زەردەشت]]ی پێ بڵاو کرایەوە. ئەم خێزانە زمانی پاڵەیی لە خۆ ئەگرێ (لە ساڵی ٥٢٠ بۆ ٣٥٠ی پێش زایین)، لەم زمانانە زمانی [[کوردی]]، [[فارسی]]، ئەفگانی درووست بووە.
* [[زمانی ئەرمەنی]] لە سەدەی ١٠ی پێش زایینەوە.
* زمانی توکاری ئەم زمانە لە سەرەتاییەکانی سەدەی بیستەم لە ڕۆژھەڵاتی تورکستان دۆزرایەوە.
* [[زمانی ھیتی|زمانی حیتی]] ئەویش وەکو زمانی توکاریە لە سەرەتاییەکانی سەدەی بیستەم لە [[ئەنادۆڵ|ئەنادۆل]] دۆزرایەوە.
* [[زمانی یۆنانی]] یان زمانی کلاسیکی یۆنانی ئەمیش ئەبێتە سێ بەشەوە بە گوێرەی زاراوەکان ionisch-attisch، achaisch وdorisch
* [[زمانی ئەلبانی]] ئەم زمانە لە [[ئەلبانیا]] وباشووری [[ئیتالیا]] بەربڵاووە
* زمانی ئیتاڵیکی لە کۆندا بەشکرا بۆ و
*.[[لاتینی]] کە زمانی گشتی بوو لە [[ڕۆما]] گرنگترین زمانە لە Latino-Faliskisch، ھەر لە زمانی لاتینیەوە زاراوەکانی تر دەرچوون کە ئەمڕوو بە زمانە ڕۆمانسیەکان ئەناسرێن وەکو [[ئیسپانی]]،[[ئیتاڵی]]، [[فەڕەنسی]]،[[پورتوگالی]] و ڕۆمانی.
* زمانی کیلتی کە زمانێکی زۆر باوبوو لە [[ئەوروپائەورووپا]]. کە دوو زمان لە خۆ ئەگرێ، زمانێک کە دانیشتووانی دوورگە قسەی پێ دەکەن، وزمانێکی تر کە دانیشتووانی وشکایی قسەی پێ دەکەن (ئەم زمانە لەناوچووە). ئەو زمانانەی کە سەر بە زمانی دوورگەیە ئەمانەن:
** زمانی گالی ئیرلەندی ئەویش زمانی [[ئیرلەند|ئیرلەندایە]].
** زمانی گالی ئوسکوتلەندی ئەویش زمانی ئوسکوتلەندایە.
** بڕووسی کۆن کە لە ناوچوو نزیکەی ١٧٠٠ دوای زایین
* زمانی سلاڤی کە ئەمانە لە خۆ ئەگرێ:
** سلاڤی باشوور:[[زمانی بولگاری|بولگاری]]،سیربۆکرواتی،، سیربۆکرواتی،[[زمانی سلۆڤێنی|سلۆڤینی]].
** سلاڤی ڕۆژاوا:چیکی،[[زمانی سلۆڤاکی|سلۆڤاکی]]،[[پۆڵەندی]].
** سلاڤی ڕۆژھەڵات:[[ڕووسی]]،[[زمانی ئوکراینی|ئۆکرانی]].
* [[زمانە جیرمانیەکان]] بەناوبانگترین زمان لەم گرووپە [[ئینگلیزی]] و [[ئەڵمانی]]ە.
*
*
*
 
== سەرچاوەکان ==
* {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.m.wikipedia.org/wiki/Indo-European_languages|سەردێڕ=Indo-European languages|زمان=ئینگلیزی|سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٩}}<br />
 
*
*
 
[[پۆل:ھیندی و ئەورووپی]]
[[پۆل:زمانە ھیندی و ئەورووپییەکان|زمانە ھیندی و ئەورووپییەکان]]
[[پۆل:بنەماڵەکانی زمان]]

مێنۆی ڕێدۆزی