جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «زمانە ھیندی و ئەورووپییەکان»

Jump to navigation Jump to search
شائەمراز، تاگی ویکیسازی، تاگی خاوێنکردن، چاکسازی
(شائەمراز، تاگی ویکیسازی، تاگی خاوێنکردن، چاکسازی)
{{ویکیسازی}}
ھیندۆئەوروپی(ھیندی ئەوروپی،ھیندۆجیرمانی) یەکێکە لە بەناوبانگترین [[خێزانە زمان]]ەکانی جیھان.
{{خاوێنکردن}}
 
{{ئەمانەش ببینە|لیستی زمانە ھیندۆئەورووپییەکان}}
ھیندۆئەوروپی'''زمانە ھیندۆئەورووپییەکان''' (ھیندیبە[[ئینگلیزی]]: Indo-European ئەوروپی،ھیندۆجیرمانیlanguages) یەکێکە لە بەناوبانگترین [[خێزانە زمان]]ەکانی جیھان.
 
== ئەو زمانانەی کە سەر بە زمانە ھیندۆئەوروپییەکانن ==
 
* [[ھیندی ئێرانی]]،وئەبێتە، وئەبێتە دوو بەشەوە:
 
* [[ھیندی ئێرانی]]،وئەبێتە دوو بەشەوە:
** [[زمانە ھیندیەئاریەکان]]:کە چەند زمانێک لە خۆ ئەگرێ:
*** [[ھیندی]] کە زمانی فەرمیە لە[[ھیندستان]].
*** [[ئوردی]] کە زمانی فەرمیە لە [[پاکستان]]
*** [[بەنگالی]] کە زمانی فەرمیە لە [[بەنگلادیش]]
** [[زمانە ئێرانیەکان]] وەلە شێوە کۆنەکەی دا [[زمانە ئاڤێستاییەکان]] کە یەکەم وتاری [[زەردەشت]]ی پێ بڵاو کرایەوە. ئەم خێزانە [[زمانی فارسی کۆن]] لە خۆ ئەگرێ (لە ساڵی ٥٢٠ بۆ ٣٥٠ی پێش زایین)،لەم، لەم زمانانە زمانی [[کوردی]] [[فارسی]] [[ئەفگانی]] درووست بووە.
* [[زمانی ئەرمەنی]] لە سەدەی ١٠ی پێش زایینەوە.
* [[زمانی توکاری]] "Tocharisch" ئەم زمانە لە سەرەتاییەکانی سەدەی بیستەم لە [[ڕۆژھەڵاتی تورکستان]] دۆزرایەوە.
* زمانی یۆنانی یان [[زمانی کلاسیکی یۆنانی]] ئەمیش ئەبێتە سێ بەشەوە بە گوێرەی زاراوەکان ionisch-attisch، achaisch وdorisch
* [[زمانی ئەلبانی]] ئەم زمانە لە [[ئەلبانیا]] وباشووری [[ئیتالیا]] بەربڵاووە
* [[زمانی ئیتاڵیکی]] لە کۆندا بەشکرا بۆ "Oskisch-Umbrisch" و "Latino-Faliskisch".[[لاتینی]] کە زمانی گشتی بوو لە [[ڕۆما]] گرنگترین زمانە لە Latino-Faliskisch،ھەرFaliskisch، ھەر لە زمانی لاتینیەوە زاراوەکانی تر دەرچوون کە ئەمڕوو بە زمانە [[ڕۆمانسی]]ەکان ئەناسرێن وەکو [[ئیسپانی]]،[[ئیتاڵی]]، [[فەڕەنسی]]،[[پورتوگالی]] و [[ڕۆمانی]].
* [[زمانی کیلتی]] کە زمانێکی زۆر باوبوو لە [[ئەوروپا]]. کە دوو زمان لە خۆ ئەگرێ،زمانێکئەگرێ، زمانێک کە دانیشتووانی دوورگە قسەی پێ دەکەن،وزمانێکیدەکەن، وزمانێکی تر کە دانیشتووانی وشکایی قسەی پێ دەکەن (ئەم زمانە لەناوچووە). ئەو زمانانەی کە سەر بە زمانی دوورگەیە ئەمانەن:
** [[زمانی گالی ئیرلەندی]] ئەویش زمانی [[ئیرلەندا]]یە.
** [[زمانی گالی ئوسکوتلەندی]] ئەویش زمانی ئوسکوتلەندایە.
** [[زمانی ویلزی]] لە ویلز ئەویش زمانێکی بەریتانیە.
* زمانە بیلتیەکان،کەبیلتیەکان، کە ئەبێتە سێ بەشە زمانەوە:
** [[لیتوانی]]
** [[لاتیفی]]
* [[زمانی سلاڤی]] کە ئەمانە لە خۆ ئەگرێ:
** سلاڤی باشوور:[[بولگاری]]،[[سیربۆکرواتی]]،[[سلۆڤینی]].
** سلاڤی ڕۆژئاواڕۆژاوا:[[چیکی]]،[[سلۆڤاکی]]،[[پۆڵەندی]].
** سلاڤی ڕۆژھەڵات:[[ڕووسی]]،[[ئۆکرانی]].
* [[زمانە جیرمانیەکان]] بەناوبانگترین زمان لەم گرووپە [[ئینگلیزی]] و [[ئەڵمانی]]ە.

مێنۆی ڕێدۆزی