بەیتونیا

بەیتونیا
وڵات	دەوڵەتی فەلەستین
دابەشکاریی کارگێڕی	پارێزگای ڕامەڵڵا و بیرە
پۆتانی شوێن	٣١°٥٣′٢٠″N ٣٥°١٠′٣″E
دانیشتووان	٢٬٢١٦، ٥٬٠٠٠
بەرزی لە ئاستی دەریا	٧٨١ مەتر
ھاوسنوورە لەگەڵ	ڕامەڵڵا
ڕووبەر	٢٦٫٢ کیلۆمەتر چوارگۆشە
وێبگە	http://www.beitunia.ps/index.php?id=home
لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە

بەیتونیا (بە عەرەبی: بیتونیا) شارێکی فەلەستینە کە دەکەوێتە ٣ kiloمەتر (١٫٩ mi) ڕۆژاوای ڕامەڵڵا و ١٤ kiloمەتر (٨٫٧ mi) باکووری قودس، لە پارێزگای ڕامەڵڵا و ئەلبیرە لە فەلەستین، لە ناوەڕاستی کەناری ڕۆژاوا. بەپێی ئاماری نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە لە ساڵی ٢٠١٧دا ٢٦٦٠٤ کەس بووە، کە بووەتە سێیەم گەورەترین ناوچەی پارێزگاکە لە دوای ئەلبیرە و ڕامەڵڵا.

مێژوو

پارچە گۆزەی سەردەمی بیزەنتین و مەملوک و سەرەتای عوسمانی دۆزراونەتەوە. لە ساڵی ١٩٨٢ لە ڕاپرسییەکدا دوو ستوون و پاشماوەی چەقۆی زەیتوون دۆزرایەوە، لەگەڵ ستوونێکی دیکە کە لە یەکێک لە حەوشەکاندا ھەڵکەوتووە. DOA ئیجباری پێکھاتەیەکی سەدەی ناوەڕاستی لە وێرانەدا بەڵگەدار کرد، کە بە خەزنەکان تایبەتمەند بوو، شانبەشانی زەوییەکی مۆزایکی سپی، ستوونێکی تێکچوو، چەقۆیەکی شەراب، خەزنەیەکی بەردبڕ و دەشکەوتی ناشتن.

لە ساڵی ١٨٨٣دا، لێکۆڵینەوەی PEF لە ڕۆژاوای فەلەستین پێشنیاری کرد کە بەیتونیا گوندی خاچپەرستان یونیتە، کە یەکێکە لەو ٢١ گوندەی کە لەلایەن شا گۆدفرێیەوە وەکو کۆشکێک دراوە بە کەنیسەی گۆڕی پیرۆز؛ بەڵام لە ساڵی ١٨٨٧دا، ڕۆھریخت بەیتۆنیای لەگەڵ بەیتیومێن ناساند، کە یەکێکی ترە لە کۆشکەکان کە لەلایەن پاشاوە دراوە بە گۆڕی پیرۆز. کۆندەر ئەمەی بە «بە ڕوونی ڕاست» زانی و ھەربۆیە «زۆر گومانی» ھەبوو کە بەیتونیا یونیتە. ئابێل کە لە ساڵی ١٩٣١دا نووسیویەتی، پێشنیاری کردووە کە بەیتونیا بەیت یونیت بێت، کە لە دەقێکی سەرەتای سەدەی ١٢دا باسی لێوە کراوە.

بینایەکی گەورەی چەقۆدار لە شارۆچکەکەدا، کە ناوی بەد ئەلبەلاد ("چاپخانەی نەوتی گوندەکە") بووە، مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی خاچپەرستان.

کتێبنامە

• Barron, J.B.، ed. (١٩٢٣). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of 1922. Government of Palestine.
• Conder، C.R.؛ Kitchener، H.H. (١٨٨٣). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. بەرگی ٣. London: Committee of the Palestine Exploration Fund. {{cite book}}: زیاتر لە یەک دانە لە |بەستەری نووسەر2= و |بەستەری نووسەر= دیاری کراوە (یارمەتی)
• Conder, C.R. (١٨٩٠). «Norman Palestine». Quarterly Statement - Palestine Exploration Fund. ٢٢: ٢٩–٣٧.
• Ellenblum، R. (٢٠٠٣). Frankish Rural Settlement in the Latin Kingdom of Jerusalem. Cambridge University Press. ژپنک ٩٧٨-٠-٥٢١-٥٢١٨٧-١. (pp. 73, ١٨٥)
• Finkelstein, I.؛ Lederman, Zvi، eds. (١٩٩٧). Highlands of many cultures. Tel Aviv: Institute of Archaeology of Tel Aviv University Publications Section. ژپنک ٩٦٥-٤٤٠-٠٠٧-٣.
• Government of Jordan, Department of Statistics (١٩٦٤). First Census of Population and Housing. Volume I: Final Tables; General Characteristics of the Population (PDF).
• Government of Palestine, Department of Statistics (١٩٤٥). Village Statistics, April, 1945.
• Guérin، V. (١٨٧٥). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine (بە فەرەنسی). بەرگی ٢: Samarie, pt. ٢. Paris: L'Imprimerie Nationale.
• Hadawi، S. (١٩٧٠). Village Statistics of 1945: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Centre. لە ڕەسەنەکە لە ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٤ی شوباتی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
• Hartmann، M. (١٨٨٣). «Die Ortschaftenliste des Liwa Jerusalem in dem türkischen Staatskalender für Syrien auf das Jahr 1288 der Flucht (1871)». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ٦: ١٠٢–١٤٩.
• Hütteroth، W. -D.؛ Abdulfattah، K. (١٩٧٧). Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late 16th Century. Erlanger Geographische Arbeiten, Sonderband 5. Erlangen, Germany: Vorstand der Fränkischen Geographischen Gesellschaft. ژپنک ٣-٩٢٠٤٠٥-٤١-٢. {{cite book}}: زیاتر لە یەک دانە لە |بەستەری نووسەر2= و |بەستەری نووسەر= دیاری کراوە (یارمەتی)
• Mills, E.، ed. (١٩٣٢). Census of Palestine 1931. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Jerusalem: Government of Palestine.
• Palmer، E.H. (١٨٨١). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists Collected During the Survey by Lieutenants Conder and Kitchener, R. E. Transliterated and Explained by E.H. Palmer. Committee of the Palestine Exploration Fund.
• Pococke، R. (١٧٤٥). A description of the East, and some other countries. بەرگی ٢. London: Printed for the author, by W. Bowyer.
• Pringle، D. (١٩٩٧). Secular buildings in the Crusader Kingdom of Jerusalem: an archaeological Gazetter. Cambridge University Press. ژپنک ٠-٥٢١-٤٦٠١٠-٧.
• Pringle، D. (٢٠٠٩). The Churches of the Crusader Kingdom of Jerusalem: Volume IV The cities of Acre and Tyre with Addenda and Corrigenda to Volumes I-III. Cambridge University Press. ژپنک ٩٧٨-٠-٥٢١-٨٥١٤٨-٠.
• Robinson، E.؛ Smith، E. (١٨٤١). Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea: A Journal of Travels in the year 1838. بەرگی ٢. Boston: Crocker & Brewster. {{cite book}}: زیاتر لە یەک دانە لە |بەستەری نووسەر2= و |بەستەری نووسەر= دیاری کراوە (یارمەتی)
• Robinson، E.؛ Smith، E. (١٨٤١). Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea: A Journal of Travels in the year 1838. بەرگی ٣. Boston: Crocker & Brewster. {{cite book}}: زیاتر لە یەک دانە لە |بەستەری نووسەر2= و |بەستەری نووسەر= دیاری کراوە (یارمەتی)
• Röhricht, R. (١٨٨٧). «Studien zur mittelalterlichen Geographie und Topographie Syriens». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ١٠: ١٩٥–٣٤٤.
• Röhricht، R. (١٨٩٣). (RRH) Regesta regni Hierosolymitani (MXCVII-MCCXCI) (بە Latin). Berlin: Libraria Academica Wageriana.{{cite book}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)
• de Roziére، ed. (١٨٤٩). Cartulaire de l'église du Saint Sépulchre de Jérusalem: publié d'après les manuscrits du Vatican (بە Latin و French). Paris: Imprimerie nationale.{{cite book}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)
• Schick، C. (١٨٩٦). «Zur Einwohnerzahl des Bezirks Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ١٩: ١٢٠–١٢٧.
• Sharon، M. (١٩٩٩). Corpus Inscriptionum Arabicarum Palaestinae, B-C. بەرگی II. BRILL. ژپنک ٩٠٠٤١١٠٨٣٦.
• Socin, A. (١٨٧٩). «Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ٢: ١٣٥–١٦٣.

بەستەرە دەرەکییەکان

• بەخێربێن بۆ بەیتونیا ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
• Beitunia, بەخێربێن بۆ فەلەستین
• ڕووپێوی ڕۆژاوای فەلەستین، نەخشەی ١٧: IAA ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە., Wikimedia commons
• شارۆچکەی بەیتونیا (لاپەڕەی ڕاستییەکان), پەیمانگای توێژینەوەی کارپێکراو–قودس (ARIJ)
• پرۆفایلی شارۆچکەی بەیتونیا, (ARIJ)
• بەیتونیە، وێنەی ئاسمانی, (ARIJ)
• ئیدارەی مەدەنی بڕیاری وەرگرتنی زەوی بۆ ڕێگای نیشتەجێبوون, June 14, 2012, The Times of Israel