بەھائەددین ئەربیلی

بەهائەددین ئەربیلی
عەلی کوڕی عیسا ئەربیلی
لەدایکبوون	ئەبوو حەسەن عەلی کوڕی عیسا ئەربیلی ساڵی ١٢٢٣ هەولێر
مەرگ	١٢٩٤ بەغدا
شوێنی گۆڕ	بەغدا
نەتەوە	کورد
پیشە	شاعیر، نوسەر، ڕیوایەتی حەدیس (محديث)، زانای ئیسلام (عالِم) و زیاتر
سەردەم	سەدەی (١٣)یەم
ناسراوە بە	مامۆستای عەللامە ئەلحیلی رەزیە دین عەلی (برای ئەلحیلی) ئەحمەد کوڕی عوسمان (سوننەی مالیکی بوو) عبدالرزاق کوڕی ئەحمەد
مناڵ(ەکان)	موحەممەد
باوان	عیسا (باوک)
خزمەکان	عیسا کوڕی موحەممەد (واتا نەوەی بەهائەددین)

بەهائەددین ئەربیلی (بە عەرەبی: بهاء الدين الاربيلي)، ناوی تەواوی عەلی کوڕی عیسا کوڕی ئەبی فەتح ئەربیلی (بە عەرەبی: علي ابن عيسى ابن ابي فتح الاربيلي) یان ئەبوو حەسەن عەلی کوڕی عیسا ئەربیلی (بە عەرەبی: ابو حسن علي ابن عيسى الارببلي). لە شاری هەولێر لە دایک بووە و یەکێک بووە لە کوردە ناودارەکانی مەزهەبی شیعە. بە پیاوێکی ڕەنگین و بەخشندە ناودەبرێ، باوکیشی پارێزگەری هەولێر بووە. لە بەغدا نوسینگەیەکی هەبوو، لە (ديوان الإنشاء)ی بەغدا نوسەر بووە و بە نوسەرێکی زیرەک ناونرابوو. بەوەش ناسراوە کە یەکێک بووە زانستی ئیسلامی بە قووڵی لێدەکۆڵێتەوە و ڕۆلێکی گرینگی هەبووە لەسەر بڵاوبوونەوەی زانستی ئیسلام.

کتێبەکان و شیعرەکانی

کتێبەکانی

• ديوان الصاحب بهاء الدين علي بن عيسى الإربلي
• التذكرة الفخرية الاربلي
• كشف الغمة في معرفة الأئمة
• رسالة الطيف
• ديوان شعر
• جلوة العشاق وخلوة المشتاق
• نزهة الأخبار في ابتداء الدنيا وقدر القوي الجبار
• المقامات الأربع
• وحياة الإمامين: زين العابدين محمد الباقر

نموونەی شیعر

أَيَا هاجِرِى مِنْ غَيْرِ جُرْمٍ جَنَيْتُهُ وَ مَن دَأْبُهُ ظُلْمِى وَ هَجْرِى فَدَيْتُهُ

أجِرْنِى رَعَاكَ اللهُ مِنْ نَار جَفْوَةٍ وَ حَرِّ غَرامٍ فِى البُعادِ اصْطَلَيْتُهُ

وَ كُنْ مسْعِدِى فِيما ألَاقِى مِنَ الأَسَىٰ فَهَجْرُكَ يَاكُلَّ المُنَىٰ مَانَوَيْتُهُ

— بەھائەددین ئەربیلی

ماناکەی:

هەرچییەک بەبێ تاوانی گوێی ڕابکات وە هەرکەسێک سێبەری منی خۆڕاگر بێت

خودا لە ئاگرەوە بەرەکەتت پێ ببەخشێت بۆ گرامی دڵ بەخۆڕایییە

وە من دڵخۆش بووم بە خەم و پەژارە بۆیە وازهێنانەکەت مەنی دەخوات