بەرگریکردن لە جوجار
| بەرگریکردن لە جوجار | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| بەشێک لە ڕاپەڕینی سوورچی | |||||
 | |||||
| |||||
| شەڕکەرەکان | |||||
یارمەتیکەران: بەڕیتانیا | |||||
| فەرماندە و سەرکردەکان | |||||
 بابەکر ئاغا |
 ئاغا پەتڕۆس مەلیک خوشابا | ||||
| ھێز | |||||
| ٦٠٠ | نەزانراو | ||||
| زەرەر و زیانە گیانییەکان | |||||
|
٢٠٠ کەس کوژرا لەلایەن ئاشوورییە نەستوورییەکان
| ٤ کەس لەلایەن کوردەوە کوژران، ٨ کەسیش بریندار بوون | ||||
بەرگریکردن لە جوجار (١٥ی ئەیلوولی ١٩٢٠) ھێرشێکی کورد بوو بۆ سەر کەمپێکی گەڕانەوەی ئاشوورییەکان بە ناوی جوجار کە دەکەوێتە شاری مندان لە عێراق. ھەرچەندە ھێزی کوردی لە ئاشوورییەکان زیاتر بوو،[١][٢] بەڵام ھێرشەکە شکستی ھێنا و بە شێوەیەکی یەکلاکەرەوە شکستیان ھێنا و لەلایەن بەرگریکارە ئاشوورییەکانەوە بەسەر ڕووباری زێی گەورەدا ڕاوەدوونرانەوە.[٣][١][٤][٥][٦][٧][٢]
پێشینە
[دەستکاری]لە ساڵی ١٩٢٠، کوردانی سورچی قەزای ئاکرێ یاخیبوونیان لە دژی حکوومەتی بەڕیتانیا دەستپێکرد. یاخیبوونەکە یاخیبوونێکی بەھێز بوو، حکوومەت بۆ ماوەیەکی زۆر نەیتوانی بیخاتە خوارەوە. تا مانگی ئەیلوولی ساڵی ١٩٢٠ نەبوو، کە کوردەکانی سوورچی ھێرشیان کردە سەر ئۆردووگای ئاشوورییەکانی جوجار، کە لەلایەن ھێزە ئاشوورییەکانی ئاغا پەتڕۆسەوە شکستیان ھێنا.
شەڕەکە
[دەستکاری]لە ھەفتەی دووەمی مانگی ئەیلوولی ساڵی ١٩٢٠دا، سوورچییەکان ھێرشیان کردە سەر کەمپی گەڕانەوەی ئاشوورییەکانی جوجار کە دەکەوێتە سی مایل لە باکووری ڕۆژھەڵاتی مووسڵەوە. سەرەڕای ئەوەی ژمارەیان زۆر زیاتر بوو، ئاشوورییەکان زیانێکی زۆریان بەسەر ھێرشبەرەکاندا گەیاند بەپێی زانیارییەکان ٦٠ کەسیان کوشتووە و کەسانی دیکەشیان ناچارکردووە بەسەر زێی گەورە ھەڵبێن، کە دەوترێت نزیکەی ١٤٠ کەس لەوێ خنکاون. ئاشوورییەکان تەنیا کەمترین زیانیان بەرکەوتووە (٤ کوژراو و ٨ بریندار).[٦]
دەرئەنجامەکان
[دەستکاری]ھێرشەکەی کوردە سوورچییەکان بە زیانێکی زۆر کۆتاییی ھات، دواتر ئاشوورییەکان بەناو زێی گەورەدا بردیانن و لە ئەنجامدا نزیکەی ١٤٠ کورد خنکان. سەرکەوتنی ئاشوورییەکان یاخیبوونی زیاتری ناوچەکەی ڕاگرت و ڕێگەی بە ھێزەکانی بەڕیتانیا لە ژێر سەرپەرشتیی ژەنەڕاڵ ھاڵدن دا کە سەرنجیان بۆ ناوچەکانی دیکە بگۆڕن. ھەروەھا سەرکەوتنەکە کاریگەریی یەکە چەکدارەکانی ئاشووری نیشان دا کە لەلایەن ئیدارەی مەدەنییەوە ڕاھێنراون و کۆنترۆڵی بەڕیتانیایان لە باکووری میزۆپۆتامیادا بەھێزتر کرد.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- 1 2 Wilson، Arnold Talbot (١٩٣١). Mesopotamia, 1917-1920: A Clash of Loyalties; a Personal and Historical Record (بە ئینگلیزی). H. Milford. لاپەڕە ٢٩١.
- 1 2 Haldane، Aylmer (١٩٢٢). The insurrection in Mesopotamia, 1920 (بە ئینگلیزی). Edinburgh and London, W. Blackwood and Sons. لاپەڕە ٢٤٧.
- ↑ Browne، J Gilbert. «1915-1932». Assyrian RAF Levies (بە ئینگلیزی). لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ Donabed، Sargon (١ی شوباتی ٢٠١٥). Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century (بە ئینگلیزی). Edinburgh University Press. ژپنک ٩٧٨-٠-٧٤٨٦-٨٦٠٥-٦.
- ↑ D’Amato، Anthony (١٩٩٥). International Law and Political Reality:Collected Papers (بە ئینگلیزی). Springer Netherlands. لاپەڕە ٣٤١–٣٤٢. ژپنک ٩٠-٤١١-٠٠٣٦-٩.
- 1 2 Jwaideh، Wadie (٢٠٠٦). The Kurdish National Movement Its Origins and Development (بە ئینگلیزی). Syracuse University Press. لاپەڕە ١٥٨. ژپنک ٩٧٨-٠-٨١٥٦-٣٠٩٣-٧. ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی
<ref>ی ھەڵە؛ ناوی «:Jwaideh» زیاتر لە یەک جار پێناسە کراوە لەگەڵ ناوەڕۆکی جیاوازدا - ↑ Iraq. report on Iraq administration. October, 1920-March, 1922 (بە ئینگلیزی). His Majesty’s Stationery Office. ١٩٢٥. لاپەڕە ١٠٤.
