بێت حانون

بێت حانون
بە عەرەبی: بيت حانون
بەشێکە لە	کەرتی غەززە
ناو بە زمانی فەرمی	بيت حانون
Vocalized name	بَيْتُ حَانُونْ
زمانی فەرمی	زمانی عەرەبی
کیشوەر	ئاسیا
وڵات	دەوڵەتی فەلەستین
دابەشکاریی کارگێڕی	پارێزگای باکووری غەززە
پۆتانی شوێن	٣١°٣٢′١٩″N ٣٤°٣٢′١٤″E
دەسەڵات	دەسەڵاتی نیشتمانیی فەلەستین
دانیشتووان	٣٢٬١٨٧، ٠، ٥٢٬٢٣٧
بەرزی لە ئاستی دەریا	٥٥ مەتر
خوشکەشارەکان	Osmangazi
ڕووداوە بەرچاوەکان	Battle of Beit Hanoun
ڕووبەر	١٢٥ کیلۆمەتر چوارگۆشە
کۆدی پۆستە	810
وێبگە	https://beithanoun.ps/
Köppen climate classification	hot semi-arid climate
بەڕێوەدەبرێت لەلایەن	وەزارەتی ناوخۆی فەلەستین
State of conservation	demolished or destroyed
‎PCBS locality code	552740
لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە

بێت حانون (بە عەرەبی: بیت حانون) شارێکی فەلەستینە لە لێواری باکووری ڕۆژھەڵاتی کەرتی غەززە. بەپێی ئاماری نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین، ژمارەی دانیشتووانی شارۆچکەکە لە ساڵی ٢٠١٧دا ٥٢ ھەزار و ٢٣٧ کەس لە ئەنجامی شەڕی بەردەوامی ئیسرائیل و حەماس، بێت حانون لە ڕووی سەربازییەوە کێبڕکێی نێوان ئیدارەی حەماس و ئیسرائیل بووە. جگە لەوەش شارۆچکەکە بە تەواوی بێ دانیشتوو بووە و بە شێوەیەکی بنەڕەتی ھەموو پێکھاتەکانی یان وێران بوون یان بەھۆی زیانێکی زۆرەوە بەکارنەھێنراون. پاشماوەی بێت حانون لە لای چەمی نەھال-ھانون ھەڵکەوتووە کە ٦ kiloمەتر (٣٫٧ mi) دوور لە شارۆچکەی سدێرۆتی ئیسرائیل.

مێژوو

شەڕی بێت حانون لە ساڵی ١٢٣٩، لە نووسینی ماتیۆ پاریس

ئەیوبییەکان لە شەڕێکدا لە گردی ئوم نەسر، تەنھا لە ڕۆژاوای بەیت حەنون لە ساڵی ١٢٣٩دا شکستیان بە خاچپەرستان ھێنا و مزگەوتی ئوم نەسر ("مزگەوتی سەرکەوتنەکان")یان لەوێ دروست کرد وەک یادی سەرکەوتنەکە. پۆستەخانەی ماملووکەکان لە بێت حانونیشدا ھەبوو.

دیمۆگرافیا

لە ساڵی ١٩٢٢ ژمارەی دانیشتووانی بێت حانون ٨٨٥ کەس بووە. لە ساڵی ١٩٣١ ژمارەی دانیشتووان کەمێک کەمی کرد و گەیشتە ٨٤٩ کەس. پاشان ژمارەی دانیشتووان لە ساڵی ١٩٣٨ بۆ ٩٤٦ کەس زیادی کرد. تا ئەم خاڵە دانیشتووانەکەی بە تەواوی موسڵمان بوون. ژمارەی دانیشتووانی تا ساڵی ١٩٤٥ دووبارە زیادی کرد و گەیشتە ١٧٣٠ کەس (١٦٨٠ موسڵمان و ٥٠ جوولەکە). لە ساڵی ١٩٦١ ژمارەی دانیشتووانی بۆ ٣٨٧٦ کەس بەرزبووەوە.

دانیشتووانی بێت حانون ڕەچەڵەکی جۆراوجۆریان ھەیە، لەوانە خەڵکی میسر، کوردەکانی ھیبرۆن، ھاوران (باشووری ڕۆژاوای سوریا)، ترانس ئوردن، و کۆمەڵگاکانی بەدەوی.

لە یەکەم سەرژمێری فەرمی لەلایەن نووسینگەی ناوەندی ئاماری فەلەستین (PCBS)، بێت حانون ژمارەی دانیشتووانی ٢٠ ھەزار و ٧٨٠ کەس بووە. زیاتر لە ٩٠٪ی دانیشتووانەکەی پەنابەری فەلەستینی بوون. ١٠ ھەزار و ٤٧٩ لە ڕەگەزی نێر و ١٠ ھەزار و ٣٠١ لە ڕەگەزی مێ بوون. کەسانی تەمەن ١٤ ساڵ یان کەمتر زۆرینەیان پێکھێناوە کە ٦٥٫٦٪ بووە، کەسانی نێوان ٢٠ بۆ ٤٤ ساڵان ٢٦٫٨٪ و ٤٥ بۆ ٦٤ ساڵ ٥٫٧٪ و دانیشتووانی سەرووی ٦٥ ساڵ ١٫٩٪ بووە.

لە ناوەڕاستی مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣، لە ئەنجامی شەڕی ئیسرائیل-حەماس لە ساڵی ٢٠٢٣، بێت حانون بە تەواوی دانیشتووانی بێبەش بووە، و بە شێوەیەکی بنەڕەتی ھەموو پێکھاتەکانی یان لەناوچوون یان بەکارنەھێنراون بەھۆی زیانێکی زۆرەوە.

کتێبنامە

• Barron، J. B.، ed. (١٩٢٣). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of 1922. Government of Palestine.
• Conder، C.R.؛ Kitchener، H.H. (١٨٨٣). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. بەرگی ٣. London: Committee of the Palestine Exploration Fund. {{cite book}}: زیاتر لە یەک دانە لە |بەستەری نووسەر2= و |بەستەری نووسەر= دیاری کراوە (یارمەتی)
• Department of Statistics (١٩٤٥). Village Statistics, April, 1945. Government of Palestine. لە ٢ی نیسانی ٢٠١٩ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٥ی تەممووزی ٢٠١٦ ھێنراوە.
• Guérin، V. (١٨٦٩). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine (بە French). بەرگی ١: Judee, pt. ٢. Paris: L'Imprimerie Nationale.{{cite book}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)
• Hadawi، S. (١٩٧٠). Village Statistics of 1945: A Classification of Land and Area Ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Centre. لە ٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٨ ھێنراوە.
• Hartmann، M. (١٨٨٣). «Die Ortschaftenliste des Liwa Jerusalem in dem türkischen Staatskalender für Syrien auf das Jahr 1288 der Flucht (1871)». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ٦: ١٠٢–١٤٩.
• Hütteroth، W. -D.؛ Abdulfattah، K. (١٩٧٧). Historical Geography of Palestine, Transjordan and Southern Syria in the Late 16th Century. Erlanger Geographische Arbeiten, Sonderband 5. Erlangen, Germany: Vorstand der Fränkischen Geographischen Gesellschaft. ژپنک ٣-٩٢٠٤٠٥-٤١-٢. لە ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە. {{cite book}}: زیاتر لە یەک دانە لە |بەستەری نووسەر2= و |بەستەری نووسەر= دیاری کراوە (یارمەتی)
• Karmon، Y. (١٩٦٠). «An Analysis of Jacotin's Map of Palestine» (PDF). Israel Exploration Journal. ١٠ (3, 4): ١٥٥–١٧٣, ٢٤٤–٢٥٣. لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٥ی تەممووزی ٢٠١٦ ھێنراوە.
• Mills، E.، ed. (١٩٣٢). Census of Palestine 1931. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Jerusalem: Government of Palestine.
• Palmer، E.H. (١٨٨١). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists Collected During the Survey by Lieutenants Conder and Kitchener, R. E. Transliterated and Explained by E.H. Palmer. Committee of the Palestine Exploration Fund.
• Robinson، E.؛ Smith، E. (١٨٤١). Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea: A Journal of Travels in the year 1838. بەرگی ٢. Boston: Crocker & Brewster. {{cite book}}: زیاتر لە یەک دانە لە |بەستەری نووسەر2= و |بەستەری نووسەر= دیاری کراوە (یارمەتی)
• Sharon، M. (١٩٩٩). Corpus Inscriptionum Arabicarum Palaestinae, B-C. بەرگی II. BRILL. ژپنک ٩٠٠٤١١٠٨٣٦.
• Socin، A. (١٨٧٩). «Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ٢: ١٣٥–١٦٣.

بەستەرە دەرەکییەکان

• بەخێربێن بۆ شاری بێت حانون ٣ی ئازاری ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
• ڕووپێوی ڕۆژاوای فەلەستین، نەخشەی ١٩: IAA ١٢ی نیسانی ٢٠٢٣ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە., Wikimedia commons