بۆرا بۆرا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
بۆرا بۆرا
Bora Bora ISS006.jpg
بەشێکە لەSociety Islands
ناو بە زمانی ڕەسمیPorapora
وڵاتفەڕەنسا
دابەشکاریی کارگێڕیFrench Polynesia
Located in/on physical featureSociety Islands
پۆتانی شوێن١٦°٢٩′٤٠″S ١٥١°٤٤′١١″W
بەرزی لە ئاستی دەریا٧٢٧ مەتر
ناوچەی کاتیUTC−10:00
خوشکەشارەکانBaden-Baden
ڕووبەر٣٠٫٥٥ کیلۆمەتر دووجا


بۆرا بۆرا دوورگەیەکە لە لیوارد، کە بەشێک لە ئەنجلاگۆی کۆمەڵگەیی لە پۆلینیزیای فەڕەنسی لە زەریای ھێمن پێکدێنێت. دوورگەکە دەکەوێتە ٢٣٠ کیلۆمەتری باکووری ڕۆژاوای شاری بابیتی، کە بە دەریاچەیەک و بەربەستێکی دەریایی دەورەدراوە، دوورگەکە پێکھاتووە لە پاشماوەی گڕکانە خامۆشەکان کە بەرز دەبنەوە بۆ دوو لووتکە، چیای بەھیا و چیای ئۆیتمانو، کە بەرزترین بەرزایی لە دوورگەکە دەگاتە ٧٢٧مەتر.

چڕی دانیشتووانی ھەرێمی ڤیتەبی لە مانگی ئابی ساڵی ٢٠٠٧دا لە لای ڕۆژاوای دوورگەکە چڕبووەوە و کۆی گشتی ژمارەی دانیشتووانی ٨٨٨٠ کەسە و بەرھەمەکانی دوورگەکە بە زۆری سنووردارن بە بەرھەمی دەریایی و بەروبوومی داری نارگۆڵ و میوە.[١]

ناونانی[دەستکاری]

ناوی ڕەسەنی دوورگەکە. لە زمانی تەھیتیان پۆرا پۆرە خواستراوە بە واتای: یەکەم لەدایکبوون دێت.[٢]

جوگرافیا[دەستکاری]

بۆرا بۆرا لە کۆمەڵێک دوورگە پێکھاتووە؛ بۆرا بۆرا دوورگەی سەرەکی ئەم کۆمەڵە دوورگانەیە و دوورگەکانی دیکەی وەک دوورگەی تاپی ڕیف و ئەتۆل ئەتۆل ھەیە ھەروەھا شوێنی جوگرافی دوورگەکانی بۆرا بۆرا بە دوورگەی باکووری کەنارەکانی ئەتول کۆڕاڵی دیاری کراوە و ھیچ دانیشتووانێکی ڕاستەقینە لە دوورگەکانی تاپی و ئەتۆلدا ناژین، بەڵام کرێکاران دێن بۆ دروێنەکردنی کۆرگەکان.[٣]

کارگێری[دەستکاری]

دوورگەکە لە باری کارگێرییەوە بە یەک بازنەی شارەوانی دادەنرێت کە سەر بە پۆلینیزیای فەڕەنسی و سەر بە ناوچەی دوورگەکانی لیواردە. شارەوانی بۆرا بۆرا لە دوورگەی بۆرا بۆرا پێکھاتووە لەگەڵ دوورگەکانی دیکە کە خەڵک لەسەری دەژین، تاپی و ئەتۆل کە دەکەوێتە باکووری بۆرا بۆرا، دوورگەیەکن کە دانیشتووانێکی ھەمیشەیی نییە بەڵام بە شێوەی خولیی نزیکەی ٥٠ کرێکار سەردانی دەکەن بۆ ئەوەی میوەی بەروبوومی ناڕگیان بچنەوە.

مێژوو[دەستکاری]

ئەپڵ ئاوبێرت دۆپیت تاورس لە ٩ی ئەیلوولی ١٨٤٢ دەستی بەسەر ئەرخەپێڵی تاھیتی دا گرت.

یەکەم کەس کە لە دوورگەکە جێگیر بوو پۆلێنسییەکان بوون لە دەوروبەری سەدەی ٤ی زایینی کە پێی دەوترێت فافاو یەکەم کەس کە دوورگەکەی بینی جاکوب ڕۆگگڤینی ئەورووپی بوو لە ساڵی ١٧٢٢ کەواتە دۆزەرەوە جەیمس کوک بوو لە ساڵی ١٧٦٩ لە ساڵی ١٨٢٠ کۆمەڵەی میشنەری لەندەن گەیشتنە دوورگەکە. لە ساڵی ١٨٤٢ بۆرا بۆرا بوو بە بەشێک لە ناوچەکانی فەرەنسا و تا ئەمڕۆ بەم شێوەیە ماوەتەوە. جەنگی جیھانی دووەم دوای ڕووداوەکانی ٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٤١، دوای ھێرشکردنە سەر پێرل ھاربۆر لەلایەن ژاپۆنەوە و ھاتنەناوەوەی ئەمریکا بۆ جەنگی جیھانی دووەم بۆرا بۆرا وەک بنکەی زەریای ھێمنی باشوور دەستنیشان کرا بۆ مەبەستی سەربازی، لەو شوێنەدا وەک کۆگایەکی نەوت و فڕۆکەخانە و بنکەی دەریایی بەکارھێنرا و قەڵایەکی بەرگریکاریی دروست کرا کە بە ئۆپەراسیۆنی بۆبکات ناسراوە، کە نۆ کەشتی سەربازی و ٢٠ ھەزار تەن ھەروەھا حەوت چەکی دەریایی گەورە لە خاڵە ستراتیژییەکانی دوورگەکە دانرابوون بۆ پاراستنیان لە دژی ھەر ھێرشێکی سەربازی لەناکاو.[٤]

ئابووری[دەستکاری]

یەکێک لە کەناراوەکانی

ئابووری سەرەکی دوورگەکە بریتییە لە گەشت و گوزار.

دانیشتووان[دەستکاری]

ھەرچەندە فەرەنسی و تاھیتی گرنگترین زمانن کە لەلایەن دانیشتووانەکەیەوە قسەیان پێ دەکرێت، بەڵام بە گشتی لەگەڵ چەند گەشتیارێک کە بە گشتی ئینگلیزی بەکاردێنن، زۆربەی سەردانکەرانی بۆرا بۆرا ئەمریکی، ژاپۆنی یان ئەورووپین گواستنەوەی گشتی لە دوورگەکە سنووردارە، لە نیو ڕێگای پاسێک پێک دێت کە لە دوورگەکە دەڕوات، نزیکەی ھەموو کاتژمێرێک دەگەڕێنەوە. پاسکیلەکان شێوازی گواستنەوە گونجاوترن. ھەروەھا لە ڤەیتەپی ترومبێلێکی بچووکی خۆش ھەیە بۆ کرێ. بۆرا بۆرا گونجێندراوە بۆ فڕین و مەلەکردن لە ناو دەریاچەکە و دەوروبەری. چەندین جۆری کوسە و تیشک لە جەستەی ئاوی دەوروبەری نیشتەجێن. چەند بەکارھێنەرێکی شیردەر لە دوورگەکە بۆ توێژینەوەیەکی مەمکی مێمێری بۆ ماتا بۆ شیردەر و شیردان پێشکەش دەکەن.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "French Polynesia – The World Factbook". www.cia.gov. Retrieved 2021-08-31.
  2. ^ "وەشانی ئەرشیڤکراو". Archived from the original on ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧. Retrieved ٣١ی ئابی ٢٠٢١. Check date values in: |access-date=, |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= (help) Archived ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧, لە وەیبەک مەشین.
  3. ^ Stanley, David (2003-08-26). Moon Handbooks Tahiti: Including the Cook Islands. David Stanley. ISBN 978-1-56691-412-3.
  4. ^ http://cdsg.org/wp-content/uploads/pdfs/FORTS/CACunits/CACreg1.pdf