بانی ماران

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

بانی ماران گوندێکە لە شاری کۆیە و بەشی باشووری ناحیەی شۆرش (دێگەڵە) و بەپێی ئاماری ساڵی ١٩٧٧ ژمارەی دانیشتووانی ٣٨٤ کەس بووە.

جوگرافیا[دەستکاری]

ئەم گوندە لە ڕووی دابەشبوونی شوێنی جوگرافیاکەیەوە کەوتووەتە بەشی باشووری خۆراوای شاری کۆیەو بەشی باشووری ناحیەی شۆرش (دێگەڵە) لە بناری چیای دێدەوان و بەری ڕۆژھەڵاتی بە ستی شرغەیەو وە لەگەڵ ھەریەکە لە گوندەکانی شاخە پیسکەلە ڕۆژھەڵات و بایزاغا وبەردبڕ لە بەشی باشووری و ھەردوو بانەقەڵات (شێخان و گەردیان) لە باکوورییەوە ھاوسنوورە لە ڕووی پێگەی ئەسترۆنۆمییەوە گوندی بانی ماران دەکەوێتە نێوان ھەردوو بازنەی پانی(٤٥٫٥٤–٣٦٫٠٢)ی باکوورو ھەردوو ھێڵی درێژی (٥٣٫٣١–٤٤٫٢٢)ی خۆر ھەڵات وە سەبارەت بە بەرزی گووندەکە ٥٧٨٫٥ مەتر لە ئاستی ڕووی دەریاوە بەرزە لە ڕووی کارگێرییەوە ئێستا سەر بە ناحیەی شۆڕشی قەزای کۆیەی سەر بە پارێزگای ھەولێرە.

مێژوو[دەستکاری]

ناوچەی کۆیە لە ڕووی جوگرافیای دانیشتووانەوە دەکرێت بە دوو بەشەوە. بەری خۆرھەڵاتی کە چیای ھەیبەت سوڵتان وباواجییە تا وەکو دەگاتە زێی بچووک پێی دەوترێت دەشتی کۆیە و بەشی خۆرئاوای لە چیاکانی عەزیز گاوان وکێشکەو خۆرھەڵاتی دێدەوان بە دانیشتووانەکەی دەوترێت خەڵکی وڵاتی کۆیە وە گوندی بانی ماران یەکێکە لەو چواردە گوندە شێخانییەی کە پێیان دەوترێت خەڵکی وڵاتی کۆیە و مێژوویەکی دووروو درێژی ھەیە لە ساڵی ٩٠٦ی زاینی واتە ١١٠٨ ساڵ بەر لە ئێستا ھەرسێ ھۆزی حەمیدی لە ئاکرێ و کوردە چیایییەکانی داسنی نزیک موسڵ و ھۆزی بەناوبانگی ھەزبانی بە سەرکردایەتی (محمد کوری بیلالی ھەزبانی) لە عەباسییەکان ڕادەکەن بەڵام کاتێ پاشەکشێ دەکەن دەچنە ناوچەی شارەزووروو بەشێک لە داسنییەکان کە یەک ھۆزن لەگەڵ یەزیدییەکان نزیکەی ٥٠٠ ساڵ بەر لە ئێستا لە ناوچەی بناری چیای دێدەوان لەگەڵ چیای کێرەی ڕەش و ھەردوو دەشتایییە کانی ئەم ناوچەیە نیشتە جێ دەبن و چوار پیاوی ناودار (ھەیدەری عارەب و حەمە بنەوش واحمدیکامەلاو حەسەنی سلێمان) گوندی بانی ماران ئاوەدان دەکەنەوە و دەیخەنە سەر نەخشە و بەر لە ھاتنی ئەم چوار پیاوە ناو دارە و ئاینی ئیسلامیش لەو گوندە دا ژیان ھەبووە بە ڵگەش بۆ ئەمە بوونی چەندین شوێنەواری دێرینە لە ناوچەکەدا وەک چاکی ھەیاتیخە وشیخ حەمەدو بەردی سپی و بابە حاجی وئەسحابانو چەندینی تر.

سەرچاوەکان[دەستکاری]