بادەمى زەوى

بادەمى زەوى یان وەنەشامى یان باویى شامى بە پندار یان گۆبەریش ناودەبرێت. (بە عەرەبی: الفول السودانی) و (بە ئینگلیزی: Peanut ) (ناوى زانستى : Archis Hypogea) لە بازاڕەکانى باشوورى کوردستاندا بە فستق عەبید ناودەبرێت. ڕووەکێکی ساڵانەیە لە خێزانی گەنمەشامی ، زێدى رەسەنى ناوچە گەرمەکانی ئەمریکای باشوورە .

شێوەى رووەکى بادەمى زەوى

مێژوو

ناوی ڕەسەنی (فستقی کۆیلە)یە زێدى رەسەنى ناوچە کەمەریەکانى ئەمریکای باشوورە، پورتوگالیەکان لەوێوە، لە سەرەتای سەدەی شازدەیەمدا گواستیانەوە بۆ ڕۆژئاوای ئەفریقا . لەوێشەوە بۆ ڕۆژهەڵاتى ئەفریقا و سوودان. دواتر لە سەدەى هەژدەیەمدا برایە باکوورى ئەمریکا. ئێستا لە چین و هیندستان بووە بە گرنگترین بەرهەمە چێنراوەکانى وڵات. لە دواتر لە میسڕ و لە شام چێنرا و بەرهەمەکەى لەێوە گەیشتە بازاڕەکانى کوردستان بۆیە هەر بە بادەمى یاخود فستقی شامى ناودەبرا.

نەخشەى بەرهەمهێنانی بادەمى زەوىى لە جیهاندا

شێوەى رووەک

بەرزی ئەم رووەکە ٣٠ تا ٩٠ سانتیمەتر دەبێت و گوڵەکانى بچووک و رەنگ زەردن لاچکەکانى شۆڕن و بە زەویەوە نووساون و هەر کەلێکى دوو یان سێ دانە دەگرێت.

بەرهەمهێنان

لە کۆی بەرهەمی جیهانی وڵاتى چین پێشەنگە لە بەرهەمهێنانی باوى شامى بە ڕێژەی 41.5% ، لە دوای ئەویش هیندستان دێت بە ڕێژەی 18.2% و ئەمریکا بە ڕێژەی 6.8%.

بەکارهێنان

بەرهەمێکی بەسوودە پڕە لە پرۆتین و چەوری تەندروست و ڕیشاڵ و ڤیتامین و کانزاکان. یارمەتی باشترکردنی تەندروستی دڵ دەدات و لە ئامادەکردنى زەڵاتە و کێک و شیرینی بەکاردێت . جگە لەوەش چاندنی یارمەتیدەرە بۆ ئابووری و هەلی کار دەڕەخسێنێت.