بۆ ناوەڕۆک بازبدە

ئەیالەتی خوداوەندکار

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
ئەیالەتی خوداوەندکار
ایالت خداوندگار
Eyālet-i Ḥüdāvendigār
ئەیالەت ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی
١٨٢٧–١٨٦٧

ئەیالەتی خوداوەندکار لە ١٨٦١دا
ناوەندبورسا[١]
مێژوو
مێژوو 
 دامەزراندن
١٨٢٧
 ھەڵوەشاندن
١٨٦٧
پێشوو
دواتر
ئەیالەتی ئانادۆڵ
ویلایەتی خوداوەندکار
ئەمڕۆ بەشێک لەتورکیا

ئەیالەتی خوداوەندکار (بە تورکیی عوسمانی: ایالت خداوندکار بە ڕۆمانی:Eyālet-i Ḥüdāvendigār)[٢] یەکێک لە ئەیالەتەکانی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بوو. وشەی خوداوەندکار لە وشەی فارسی (خوداڤەندکار)ەوە ھاتووە کە بە واتای وشەیی وەرگێڕدراوە بۆ "پەرستی خودا".[٣]

ئەیالەتێکی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی کە لە ساڵی ١٨٤١ (١٢٥٧ کۆچی) دامەزراوە و تا ساڵی ١٨٦٧ لەگەڵ نوێبوونەوەی ئەیالەتی خوداوەندکار و کۆجائێلی بەردەوام بووە، کە لە ساڵی ١٨٢٦ ئەیالەتی ئانادۆڵ جیابووەوە و دامەزرا.[٤]

مێژوو

[دەستکاری]

لە ڕێکخستنی کارگێڕی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی لە سەردەمی کلاسیکدا، ڕوم ئەیلی و بەیلەربەیلیکی ئانادۆڵ هەبوون. لە ڕێسایەکی نوێدا کە لە نێوان ساڵانی ١٨٢٧ بۆ ١٨٤٦دا کرا، ئەیالەتی ئانادۆڵ دابەشکرا و چەندین ئەیالەتی نوێ دروستکران. ئەیالەتی خوداوەندکار یەکێکە لەو ئەیالەتانەی کە دوای دابەشبوونی ئەیالەتی ئانادۆڵ سەریهەڵدا. کاتێک ئەیالەتی خوداوەندکار دامەزرا، هەشت سنجاق(لیوا)ی هەبوو.


سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. https://books.google.iq/books?id=P5ayC3o17tMC&pg=PA342&redir_esc=y
  2. «Some Provinces of the Ottoman Empire». Geonames.de. لە ڕەسەنەکە لە ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٥ی شوباتی ٢٠١٣ ھێنراوە.
  3. 751 Nolu Balıkesir Şerriye Sicil Defteri.
  4. İsmail Hakkı Uzunçarşılı (1984). "Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu, Karakoyunlu Devletleri". Türk Tarih Kurumu Basımevi. ss. s. 102.