ئەڵمانی خوارووی ناوەڕاست

ناوی زمان
قسەی پێدەکرێ لە	–
ناوچە	–
بنەماڵەی زمان	بنەمایی {{{name}}}
کۆدەکانی زمان
ISO 639-3	–

ئەڵمانی خوارەوەی ناوەڕاست زمانێکی کۆنە لە ڕەچەڵەکی ساکسۆنی کۆن ھاتووە و باپیرەی ئەڵمانی خوارووی مۆدێرن بووە. زمانی باوی پەیوەندیکردن بوو لە کۆمەڵەی ھانسیاتیکدا و لەلایەن خەڵکی ئەو ناوچانەی باکووری ئەورووپا لە ساڵانی ١١٠٠ تا ١٦٠٠ی زایینی پێی دەدوان.

مێژوو

زمانی ئەڵمانی خوارووی ناوەڕاست بۆ چەندین سەدە زمانی باوی پەیوەندیکردن بوو لە کۆمەڵەی ھانسیاتیکدا، کە لەلایەن خەڵکی ناوچە جیاوازەکانی دەوروبەری دەریای باڵتیک و باکوورەوە پێی دەدوان. لەکاتێکدا بزووتنەوەیەک ھەبوو بۆ دامەزراندنی سیستمێکی نووسینی ستاندارد بۆ زمانەکە لەسەر بنەمای Lübeck، بەڵام سەرەڕای ئەمەش، ئەڵمانی ناوەڕاستی خواروو ھەرگیز نەنووسرا.

گرنگی ئەڵمانی خوارووی ناوەڕاست دەتوانرێت لە زۆر وشە ھاتووەکاندا ببینرێت کە لێیەوە وەرگیراون کە لە زمانەکانی سکاندیناڤی و فینلاندی و باپتیستی و ھەروەھا لە زمانی ئەڵمانی ستاندارد و ئینگلیزیدا دەبینرێن.

لە کۆتایی سەدەکانی ناوەڕاستدا ئەڵمانی خوارووی ناوەڕاست دەستی کرد بە لەدەستدانی ناوبانگەکەی، ئەمەش گواسترایەوە بۆ سەرەتای ئەڵمانی باڵای نوێ (کاتێک سەریھەڵدا کە نووسەران و مێژوونووسان وەک زمانێکی نووسراو بەکاریان ھێنا، و دواتر بوو بە زمانێکی ئاخاوتن). یەکێک لە ھۆکارەکانی ئەم پوکانەوە، پاشەکشەی کۆمەڵەی ھانسیاتیک بوو، کە دواتر داگیرکردنی باکووری ئەڵمانیا لەلایەن شانشینییە بیانییەکان و باڵادەستی چاندی بۆ سەر باشوور و ناوەڕاستی ئەڵمانیا لە سەردەمی چاکسازی پرۆتستانتدا ھات.