ئەکانتۆسیس نیگریکانس

ئەکانتۆسیس نیگریکانس (بە ئینگلیزی: Acanthosis nigricans) نیشانەیەکی پێستییە کە تایبەتمەندە بە تۆخبوونی پێست (Hyperpigmentation) بە ڕەنگی قاوەیی بۆ ڕەش. ئەم حاڵەتە زیاتر کار دەکاتە سەر بەشە لۆچبووەکانی جەستە، وەک پشتی مل، بنباڵ، نێوان ڕانەکان، و ناوک.

ھۆکارەکان و میکانیزم

ئەم بارودۆخە بەستەرێکی بەھێزی ھەیە لەگەڵ بەرگریی ئەنسۆلین (Insulin resistance) و زۆربوونی ئەنسۆلین لە خوێندا (Hyperinsulinaemia)، لەوانەش لە نەخۆشیی شەکرەی جۆری دووەم و کۆنیشانەی مێتابۆلیکدا (Metabolic syndrome). ئەنسۆلینی زیادە دەبێتە ھۆی چالاککردنی ڕێڕەوەکانی نیشاندانی ئەنسۆلین و فاکتەری گەشەی ھاوشێوەی ئەنسۆلین، ئەمەش گەشە و زیادبوونی خانەکانی پێست ھان دەدات و ئەو پەڵە تایبەتانە دروست دەکات.

ھەروەھا ئەکانتۆسیس نیگریکانس دەکرێت لەبەر ئەم ھۆکارانەش ڕووبدات:

کۆنیشانە بۆماوەیییەکان.
وەک پەرچەکردارێک بۆ بەکارھێنانی ھەندێک دەرمانی تایبەت.
وەک کۆنیشانەیەکی ھاوتەریبی شێرپەنجە (Paraneoplastic syndrome) کە پەیوەستە بە وەرەمە ناوخۆیییە مەترسیدارەکانەوە.

لە منداڵاندا، دەرکەوتنی ئەم نیشانەیە وەک نیشاندەرێکی کلینیکیی گرنگ بۆ مەترسییەکانی پێوەست بە مێتابۆلیزم و نەخۆشییەکانی دڵ و لوولەکانی خوێن سەیر دەکرێت.

ئەمانەش ببینە

سەرچاوەکان

James, William D. ; Elston, Dirk; Treat, James R. ; Rosenbach, Misha A. ; Neuhaus, Isaac (2020). *Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology* (13th ed.). Elsevier. pp. 502–504. ISBN 978-0-323-54753-6.
Higgins, S. P. ; Freemark, M. ; Prose, NS (2008). "Acanthosis nigricans: a practical approach to evaluation and management". *Dermatology Online Journal*. ١4 (9): ٢.
Pollock, Samara; et al. (2022). "Acanthosis nigricans in the pediatric population: a narrative review". *Pediatric Medicine*. ٥: ٤٢.

دەروازەی پزیشکی

ئەم پزیشکی وتارە کۆلکەیەکە. دەتوانیت بە فراوانکردنی یارمەتیی ویکیپیدیا بدەیت.