ئەپۆلۆ ٨

ئەپۆلۆ ٨
بە ئینگلیزی: Apollo 8
بەشێکە لە	بەرنامەی ئەپۆلۆ
وڵات	ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
لە پێش	Apollo 7
لە دوای	Apollo 9
ڕووداوە بەرچاوەکان	rocket launch، orbital activity، splashdown، lection
خاڵی دەستپێک	Kennedy Space Center Launch Complex 39A
کەشتی	ژووری ڕاژە و فەرماندەری ئاپۆلۆ
مووشەکی بەکارھاتوو	Saturn V
کارپێکەر	ناسا
ئەندامانی تیمی فڕۆکەوانی	فرانک بۆرمن، جیم لۆڤێڵ، ویلیام ئەندێرس
Backup or reserve team or crew	Fred Haise، نیل ئارمسترانگ، باز ئاڵدرین
بەرواری دەستپێکردن	٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٨
Time of object orbit decay	١ی کانوونی دووەمی ١٩٦٨
Location of landing	ئۆقیانووسی ئارام
بەرواری نیشتنەوە	٢٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٨
Type of orbit	lunar orbit
Recovered by	USS Yorktown
Call sign	Apollo 8
لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە

ئەپۆڵۆ ٨

ئاپۆلۆ ٨، دووەمین جاری فڕینی مرۆڤ بۆ بۆشایی ئاسمان لە بەرنامەی ئاپۆلۆدا، لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ساڵی ١٩٦٨دا نێردرا، و بوو بە یەکەم کەشتیی بۆشایی کە خولگەی زەویی بەجێ ھێڵا، و گەیشتە مانگ، لە خولگەی مانگدا گەڕا و بە سەلامەت گەڕاوە زەوی. سێ ئاسمانگەڕ (فەرماندە فرانک بۆرمن، فڕۆکەوانی کەشتیی فەرماندەییی جیم لۆڤێڵ و فڕۆکەوانی مانگنشین ویلیام ئاندرێس)، بوون بە یەکەم کەسانێک کە چوونە سەرووی خولگەی نزیکی زەوی، و زەوییان وەکوو گۆیەکی تەواو بینی و بە شێوەی ڕاستەوخۆ دیووی نادیاری مانگیان بینی و بینەری ھەڵاتنی زەوی بوون.

وردەکارییەکانی ئەرکەکە

ئاپۆلۆ ٨ لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٨ لە کیپ کەنەدی ھەڵدرا، و کەشتیووانانی ئاسمان فرانک بۆرمان و جەیمس لۆڤێلی بچووک و ویلیام ئەندەرز خرانە خولگەیەکی چاوەڕوانییەوە بە بەرزی ١١٤ بۆ ١١٨ کیلۆمەتر لە گۆشەی ٣٢.٦ پلە.

لە ماوەی خولی دووەمدا، دوای دوو کاتژمێر و ٥٠ خولەک لە کاتی تێپەڕبوو، قۆناغی سێیەمی S-IVB دەستی بە سووتان کردەوە بۆ ماوەی پێنج خولەک و ١٧ چرکە. دوای جیابوونەوەی S-IVB / CSM لە سێ کاتژمێر و ٢١ خولەکدا، سووتانێکی نیو تیرەی ١.٥ پێ لە چرکەیەکدا بۆ بزوێنەرەکانی کۆنترۆڵکردنی کاردانەوەی SM دەستی پێکرد بۆ دابینکردنی مەودایەکی پێویست بۆ فڕێدانی پاشماوەی پاڵنەری S-IVB. دوای فڕێدانە پاڵنەرییەکە، کە کەشتییەکەی ناردە ڕێڕەوێکی دوورکەوتنەوە و خولگەیەکی خۆری، مەودای جیاکەرەوە ھێشتا بەس نەبوو و کردارێکی دووەم بۆ کۆنترۆڵکردنی کاردانەوەی SM بە خێرایی ٧.٧ پێ لە چرکەیەکدا ئەنجامدرا.

یەکەم ڕاستکردنەوەی ناوەڕاستی ڕێڕەو لە نزیکەی ١٠ کاتژمێر و ٥٥ خولەکی ئەرکەکەدا ڕوویدا و یەکەم تاقیکردنەوەی بۆ سیستمی پاڵنەری خزمەتگوزاری (SPS) ئەنجامدا، کە بزوێنەرەکەیە پێش ئەوەی کەشتییە ئاسمانییەکە بچێتە ناو خولگەی مانگەوە. دووەم و کۆتا ڕاستکردنەوەی ناوەڕاستی ڕێڕەو پێش چوونەناو خولگەی مانگ لە ٦١ کاتژمێر و ٨ خولەک و ٥٤ چرکەدا ڕوویدا.

لە ٦٨ کاتژمێر و ٥٨ خولەک و ٤٥ چرکەدا، کاتێک کەشتیی ئاپۆلۆ ٨ بە پشتی مانگدا تێپەڕی، پەیوەندی پچڕا. لەو ساتەدا، سێ کەشتیوانەکەی ناسا بوونە یەکەم مرۆڤ کە دیوی دووەمی مانگ ببینن. یەکەم سووتانی چوونەناو خولگەی مانگ لە ٦٩ کاتژمێر و ٨ خولەک و ٥٢ چرکەدا دەستیپێکرد و بۆ ماوەی چوار خولەک و دوو چرکە بەردەوام بوو، خێرایی کەشتییە ئاسمانییەکەی لە ٨٤٠٠ پێ لە چرکەیەکدا بە بڕی ٢٩٩٤ پێ لە چرکەیەکدا کەمکردەوە، کە بووە ھۆی دروستبوونی خولگەیەکی سەرەتایی مانگیی بە بەرزی ٧٠ بۆ ١٩٣ میل. خولگەکە بە دووری ٧٠ میل بە سووتانی دووەمی چوونەناو خولگەی مانگ بە بڕی ١٣٥ پێ لە چرکەیەکدا ڕێکخرایەوە، کە لە سەرەتای خولی سێیەمدا ئەنجامدرا، دیسانەوە لە دیوی پشتی مانگ، لە ٧٣ کاتژمێر و ٣٥ خولەک و پێنج چرکەدا.

لە ماوەی ٢٠ کاتژمێری خولگەی مانگیدا، تیمەکە خشتەیەکی کاتیی پڕ لە ئەرکیان ئەنجامدا، لەوانە شوێنپێھەڵگرتنی شوێنە دیارەکان و شوێنەکانی نیشتنەوەی ئەگەری، وێنەگرتنی فۆتۆگرافی ستریۆی ستوونی، وێنەگرتن بۆ ڕێڕەوکردنی سێ ڕەھەندی، و ڕێڕەوکردن بە سێکستانت. لە کۆتایی خولی دەیەمی خولگەی مانگیدا، لە ٨٩ کاتژمێر و ١٩ خولەک و ١٦ چرکەدا، سووتانێکی گەڕانەوە بەرەو زەوی بۆ ماوەی سێ خولەک و ٢٣ چرکە ئەنجامدرا، کە ٣,٥٢٢ پێ لە چرکەیەکدا خێرایی زیاد کرد. تەنھا یەک ڕاستکردنەوەی ناوەڕاستی ڕێڕەو، کە سووتانێکی پێنج پێ لە چرکەیەکدا بوو و لە ١٠٤ کاتژمێردا ئەنجامدرا، پێویست بوو لەبری سێ ڕاستکردنەوەی پلان بۆ داڕێژراو.

شەش پەخشی تەلەڤیزیۆنی لە ماوەی ئەرکەکەدا ئەنجامدرا: دووانیان لە کاتی چوون بەرەو مانگ، دووانیان لە کاتی خولگەی مانگی و دووانیان لە کاتی گەڕانەوە بەرەو زەوی. ئەم پەخشانە لە سەرانسەری جیھاندا و بە شێوەی ڕاستەوخۆ بۆ ھەر پێنج کیشوەرەکە پەخشکران. لە کاتی پەخشی تەلەڤیزیۆنی لە شەوی کریسمسدا، تیمەکە ئایەتەکانی بەشی یەکەمی پەرتووکی پەیدابوونیان خوێندەوە و ھیوایان بۆ بینەران خواست، «شەوێکی خۆش، بەختی باش، کریسمسێکی پیرۆز و خوای گەورە بەرەکەتتان تێبکات ھەمووتان - ھەمووتان لەسەر زەوی باش». ھەموو پەخشەکان کوالێتییەکی نایابیان ھەبوو. پەیوەندییە دەنگییەکانیش بە شێوەیەکی ناوازە باش بوون لە تەواوی ئەرکەکەدا.

جیابوونەوەی یەکەی فەرماندەیی (CM) لە یەکەی خزمەتگوزاری (SM) لە ١٤٦ کاتژمێر و ٣١ خولەکدا ڕوویدا. مانۆڕێکی بازدانی دووانە لە قۆناغی ئاراستەکردنی چوونەوە ناو بەرگەھەوادا بووە ھۆی زیادبوونی بەرزی بە ڕێژەی ٢٥،٠٠٠ بۆ ٣٠،٠٠٠ پێ. خێرایی چوونەوە ناو بەرگەھەوا ٢٤،٦٩٦ میل لە کاتژمێرێکدا بوو، لەگەڵ پلەی گەرمی قەڵغانی گەرمی کە گەیشتە ٥٠٠٠ پلەی فارەنھایت. کردنەوەی پەڕەشووتەکان و ڕووداوەکانی تری چوونەوە ناو بەرگەھەوا ئاسایی بوون. ئاپۆلۆ ٨ لە کاتژمێر ١٠:٥١ی بەیانی بە کاتی ڕۆژھەڵات لە ٢٧ی کانوونی یەکەم لە ئۆقیانووسی ئارامدا نیشتەوە. شوێنی نیشتنەوەکە نزیکەی ٥١٠٠ یاردە لە کەشتیی ڕزگارکەرەوەی یوو ئێس ئێس یۆرکتاونەوە دوور بوو، دوای ١٤٧ کاتژمێر لە ھەڵدان و بە تەواوی لە کاتی دیاریکراودا. بەپێی پلانی پێشوەختە، ھەلیکۆپتەر و فڕۆکەکان بەسەر کەشتییە ئاسمانییەکەدا دەسووڕانەوە، و تیمەکانی ڕزگارکەرەوە تا ھەڵھاتنی خۆری ناوخۆیی، واتە ٥٠ خولەک دوای نیشتنەوە، بڵاونەبوونەوە. تیمی ئاپۆلۆ ٨ لە کاتژمێر ١٢:٢٠ی نیوەڕۆ بە کاتی ڕۆژھەڵات گەیشتنە سەر کەشتیی ڕزگارکەرەوە.

ئەمانەش ببینە

• بیردۆزەکانی پیلانی نیشتنەوە لەسەر مانگ
• بەرنامەی ئەپۆلۆ