ئەشرەفیە
گەڕەکی ئەشرەفییە یەکێکە لە گەڕەکە کوردییەکانی شاری حەلەب لە سووریا. تایبەتمەندە بە سیما جەماوەری و مێژوویییەکەی و دەکەوێتە باکووری شارەکە. بە ھەمەچەشنی دانیشتووانی (زۆرینە کورد، عەرەب و ئەوانی تر) و چالاکییە بازرگانییەکانی ناسراوە. دوای کردنەوەی ڕێگای بازنەیی باکوور، گۆڕانکاری گەورەی شارەکانی بەخۆیەوە بینی، و گەشەسەند و بوو بە ناوەندێکی بازرگانی باو کە بە چڕییەکی زۆری دانیشتووان و تێکەڵەیەک لە ھەمەجۆری و گرژییە سیاسییەکان تایبەتمەند بوو. بە بەشێک لە بلۆکی «شێخ مەقسوود و ئەشرەفییە» دادەنرێت کە گرنگی ستراتیژی ھەیە.
شەڕی ناوخۆیی سووریا
[دەستکاری]لەگەڵ ھەڵگیرسانی شەڕی ناوخۆیی سووریا لە ساڵی ٢٠١١، لە گەڕەکەکانی ئەشرەفییە و شێخ مەقسوود سیمای ڕێکخستنی خۆجێیی دەستی بە دەرکەوتن کرد، کە خۆی لە پێکھێنانی لیژنەی میللی و ناوەندێکی ڕۆشنبیری و ئەنجومەنێکی مەدەنی بە سیمایەکی کوردی دەبینییەوە، ئەمەش وەک درێژکراوەیەکی ڕانەگەیەندراوی ئەزموونی خۆبەڕێوەبەری بوو کە لە ناوچەکانی جەزیرەی سووریا خەریک بوو دروست دەبوو.
تا ساڵی ٢٠١٢، و لەگەڵ زیادبوونی ڕووبەڕووبوونەوەکان لە نێوان ئۆپۆزسیۆن و ھێزەکانی ڕژێم لە گەڕەکەکانی ڕۆژھەڵات و ڕۆژاوای حەلەب، ئەو دوو گەڕەکە کە لەسەر گردێکی بەرز ھەڵکەوتوون، گرنگییەکی ستراتیژییان پەیدا کرد.
ئەمەش ھاوکات بوو لەگەڵ زیادبوونی ئامادەیی یەکینەکانی پاراستنی گەل (YPG) کە پشتی بە بنکە و جەماوەری کوردیی ناوچەکە دەبەست، و وردە وردە ئەرکەکانی ئاسایش و بەڕێوەبردن و خزمەتگوزارییەکانی لە سایەی بۆشایی دەسەڵاتدا گرتە ئەستۆ، پاشان دوای ھاتنە ناوەوەی گرووپەکانی ئۆپۆزسیۆنی سووریا بۆ شاری حەلەب لە ساڵی ٢٠١٢، کۆنترۆڵی خۆی بەسەر ئەو دوو گەڕەکەدا سەپاند.
ئەم کۆنترۆڵکردنە بە ھاوتەریبی لەگەڵ کشانەوەی ھێزەکانی ڕژێمی پێشوو بۆ گەڕەکەکانی ڕۆژاوای شارەکە بەردەوام بوو، لە سایەی تۆمەتبارکردنی ھەسەدە بەوەی کە لە ساڵی ٢٠١٦دا لە ڕێگەی کۆنترۆڵکردنی ڕێڕەوە گرنگەکانەوە، پشتیوانی لە گەمارۆدانی گەڕەکەکانی ڕۆژھەڵاتی حەلەب کردووە.
بە تێپەڕبوونی کات، ئەو دوو گەڕەکە لە ناوچەیەکی خاوەن فرەییی کۆمەڵایەتییەوە گۆڕان بۆ گۆڕەپانێک بۆ ئەزموونی خۆبەڕێوەبەریی کوردی لە ناو شارێکی گەورەدا، تا ئەو گردەی گەڕەکەکانی لەسەرە ببێتە کایەیەکی سیاسی و سەربازی.
کۆنترۆڵی ھەسەدە و پێکدادان
[دەستکاری]لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٦، ڕژێمی ئەسەد و ھاوپەیمانانی بە پشتیوانیی ئاسمانیی ڕووسیا و زەمینیی ئێران ئۆپەراسیۆنێکی سەربازیی بەرفراوانیان دەستپێکرد، کە بووە ھۆی گەمارۆدانی گەڕەکەکانی ڕۆژھەڵاتی حەلەب کە لەژێر دەستی ئۆپۆزسیۆندا بوون، ئەمەش دوای ئەوەی ھەسەدە بەشدار بوو لە بڕینی ڕێگای کاستێلۆ، کە دەروازەی سەرەکی بوو بۆ بەستنەوەی ئەو گەڕەکانە بە گوندەواری باکووری حەلەبەوە، و بووە ھۆی کۆچپێکردنی بەرفراوانی دانیشتووان.
لە میانەی ھەمان ئۆپەراسیۆندا، «ھەسەدە» بازنەی کۆنترۆڵی خۆی لە شێخ مەقسوود و ئەشرەفییەوە بۆ گەڕەکەکانی بەنی زەید لە ڕۆژاوا و بەعیدین و ھەلەک و بوستان پاشا لە ڕۆژھەڵات فراوان کرد، دوای کشانەوەی گرووپەکانی ئۆپۆزسیۆن، پێش ئەوەی لە شوباتی ٢٠١٨دا ئەم ناوچانە ڕادەستی ئەسەد بکاتەوە، لە بەرامبەر پشتیوانییەکی سەربازی کە ھێزەکانی ئەسەد پێشکەشیان کرد بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی گرووپەکانی ئۆپۆزسیۆن و سوپای تورکیا لە ئۆپەراسیۆنی چڵە زەیتوون لە عەفرین.
دوای دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنی «بەرپەرچدانەوەی دەستدرێژی» کە لە کۆتایییەکانی ٢٠٢٤دا ڕژێمی ئەسەدی ڕووخاند، و سەرەڕای کۆنترۆڵکردنی شاری حەلەب لەلایەن ئیدارەی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانەوە، گەڕەکەکانی شێخ مەقسوود و ئەشرەفییە و ناوچەکانی دەورووبەری لەژێر دەسەڵاتی ھەسەدەدا مانەوە، کە پەیوەندییەکەی لەگەڵ دەسەڵاتە نوێیەکەدا بە لێڵی و ناڕوونی مابووەوە.
لە ١٠ی ئازاری ٢٠٢٥، ئەحمەد شەرع سەرۆکی کاتیی سووریا و مەزڵووم عەبدی فەرماندەی ھێزەکانی سووریای دیموکرات ڕێککەوتنێکیان واژوو کرد کە بڕیاری ئاگربەستی لە سەرجەم خاکەکانی سووریا دەدا، ھەروەھا تێکەڵکردنی سەرجەم دامەزراوە مەدەنی و سەربازییەکانی باکووری ڕۆژھەڵاتی سووریا لە چوارچێوەی ئیدارەی دەوڵەتدا، و ڕەتکردنەوەی داواکانی دابەشبوون و وتاری ڕق و کینە، جگە لە چەندین بەندی دیکە کە ڕێککەوتنەکە کۆتایی ساڵی وەک دوا وادە بۆ جێبەجێکردنیان دیاری کردبوو.
لە نیسانی ٢٠٢٥، ڕێککەوتنێکی دیکە لە نێوان حکوومەت و ھەسەدە واژوو کرا کە دەقی لەسەر کشانەوەی ھەسەدە بوو لە شێخ مەقسوود و ئەشرەفییە بۆ ڕۆژھەڵاتی فورات، و گەڕانەوەی دوو گەڕەکەکە بۆ ژێر سەروەریی دەوڵەت، جگە لە ئازادکردنی دەستگیرکراوانی ھەردوولا، بەڵام بەبیانووی حکوومەتی شەرع بۆ ھەسەدە بەوەی کات دەکوژێت، ڕێککەوتنەکە تەنھا بەشێکی کەم جێبەجێ کرا.
لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٢٦، گەڕەکی شێخ مەقسوود و ئەشرەفییە لە شاری حەلەبی سووریا، گەواھیدەری پێکدادانی توندی نێوان ھێزەکانی حکوومەتی سووریا و ھێزەکانی سووریای دیموکرات (ھەسەدە) بوون، کە ھەسەدە ئەو گەڕەکانەی کۆنترۆڵکرد کە زۆرینەیان کوردن.
شەڕەکە ڕۆژی سێشەممە ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ سەریھەڵدا و بۆ چەند ڕۆژێک بەردەوام بوو، دوای ئەوەی سوپای سووریا گەڕەکەکانی بە «ناوچەیەکی سەربازی داخراو» ڕاگەیاند. دواتر ڕێککەوتنی ئاگربەست و کشانەوە کرا. ڕۆژی یەکشەممە ١١ی ١ی ٢٠٢٦، ھێزەکانی ھەسەدە، کشانەوەی چەکدارانی خۆی لە ھەردوو گەڕەکەکە بۆ باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا بە سەرپەرشتی حکوومەتی سووریا ڕاگەیاند و بەمەش کۆتایی بە کۆنترۆڵی سەربازیی ئەو ناوچەیە ھێنا.[١]
سەرچاوە فەرمییەکانی سووریا کوژرانی ٢٤ مەدەنی و برینداربوونی ١٢٩ کەسیان ڕاگەیاند. سەرچاوە سەربەخۆکان، وەک ڕووانگەی سووری بۆ مافەکانی مرۆڤ، کوژرانی ٤٥ ھاووڵاتی مەدەنی و ٦٠ چەکداری ھەردوولایان بەڵگە کردووە.[٢]
لە شەڕەکەدا زیاتر لە ١٤٠ ھەزار ھاووڵاتی مەدەنی لەو دوو گەڕەکەدا ئاوارە بوون و بەدوای سەلامەتیدا دەگەڕێن.[٣]
