ئەستێرەی گۆڕاو

بەراوردی وێنەکانی VLT-SPHEREی بێتڵجووس کە لە کانوونی دووەمی ٢٠١٩ و کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ گیراون، کە گۆڕانکاری لە ڕووناکی و شێوەدا نیشان دەدەن. بێتڵجووس ئەستێرەیەکی گۆڕاوی ناوەکییە.

ئەستێرەی گۆڕاو ئەستێرەیەکە کە ڕووناکییەکەی وەک لە زەوییەوە دەبینرێت (گەورەیی بینراوی) بە شێوەیەکی سیستەماتیک لەگەڵ کاتدا دەگۆڕێت. ئەم گۆڕانکارییە لەوانەیە بەھۆی گۆڕانکاری لە ڕووناکیی دەرچوودا بێت یان بەھۆی شتێکەوە بێت کە بەشێکی ڕووناکییەکە دەگرێت، بۆیە ئەستێرە گۆڕاوەکان پۆلێن دەکرێن بۆ:

• گۆڕاوە ناوەکییەکان، کە درەوشاوەیی زاتییان دەگۆڕێت؛ بۆ نموونە، چونکە ئەستێرەکە ھەڵدەئاوسێت و بچووک دەبێتەوە.
• گۆڕاوە دەرەکییەکان، کە گۆڕانکارییە بینراوەکانیان لە ڕووناکیدا بەھۆی گۆڕانکارییەوەیە لە بڕی ئەو ڕووناکییەیان کە دەتوانێت بگاتە زەوی؛ بۆ نموونە، چونکە ئەستێرەکە ھاوڕێیەکی خولگەیی ھەیە کە ھەندێک جار دەیگرێت.

بەپێی جۆری سیستەمی ئەستێرەکە، ئەم گۆڕانکارییە دەکرێت ڕەفتاری خولی، ناڕێک، ھەڵبەز و دابەز، یان کاتی لەخۆبگرێت. گۆڕانکارییەکان دەکرێت لەسەر پێوەری کات ڕووبدەن کە لە کەمتر لە کاتژمێرێکەوە تا چەندین ساڵ دەخایەنێت. زۆرێک، ڕەنگە زۆربەی، ئەستێرەکان لانیکەم ھەندێک لەرینەوە لە درەوشاوەییدا نیشان دەدەن: بۆ نموونە، دەرچووی وزەی خۆر، بە نزیکەی ٠٫١٪ لە ماوەی سووڕێکی خۆریی ١١-ساڵەدا دەگۆڕێت. لەوپەڕی دژدا، ڕووداوێکی سوپەرنۆڤا دەکرێت بۆ ماوەیەکی کورت لە تەواوی گەلەستێرەیەک ڕووناکتر بێت. لەو ٥٨٬٢٠٠ ئەستێرە گۆڕاوەی کە تا ساڵی ٢٠٢٣ کەتەلۆگ کراون، باوترین جۆر بریتییە لە گۆڕاوە لێدەرەکان کە کەمێک کەمتر لە ٣٠٬٠٠٠ن، و دوای ئەوان گۆڕاوە خۆرگیرانەکان دێن کە زیاتر لە ١٠٬٠٠٠ن.