ئەسبات کوڕی نەسر ھەمەدانی

ئەسبات کوڕی نەسر ھەمەدانی
أسباط بن نصر الهمداني
مەرگ	١٧٠ی کۆچی / ٧٨٦ی زایینی
نیشتەجێی	ھەمەدان، کووفە
پیشە	فەرموودەناس
ناسراوە بە	یەکێک لە گێڕەوەکانی فەرموودە، ڕاستگۆ بەڵام ھەڵەی زۆر بوو
ئایین	ئیسلام

ئەبوو یوسف، ئەسبات کوڕی نەسر ھەمەدانی (بە عەرەبی: أبو یوسف أسباط بن نصر الهمداني؛ کۆچی دوایی ١٧٠ی کۆچی) یەکێک بوو لە گێڕەوەکانی فەرموودە (فەرموودەناس) لە سەردەمی دوای تابیعییەکان (أتباع التابعین). ئەو بەوە ناسرابوو کە کەسێکی ڕاستگۆ (صدوق) بوو، بەڵام لە گێڕانەوەی فەرموودەدا ھەڵەی زۆر بوو، ئەمەش وای کردووە کە پێگەی لەنێو زانایانی جەرح و تەعدیلدا جێی مشتومڕ بێت.

ژیان و پێگەی زانستی

ئەسبات کوڕی نەسر لە بنەچەدا خەڵکی ھەمەدان بوو. ئەو بۆ وەرگرتنی زانست گەشتی کرد و لە زانایانی گەورەی سەردەمی خۆی زانستی وەرگرت، کە دیارترینیان سیمماک کوڕی حەرب بوو، کە زۆربەی فەرموودەکانی لێوەی گێڕاوەتەوە. ھەروەھا قوتابی بەناوبانگی وەک ئیمامی ئەحمەد کوڕی حەنبەل زانستیان لێ وەرگرتووە.

پێگەی لە گێڕانەوەی فەرموودەدا (جەرح و تەعدیل)

پێگەی ئەسبات کوڕی نەسر نموونەیەکی کلاسیکییە بۆ ئەو گێڕەوانەی کە لە ڕووی کەسایەتی و ڕاستگۆییەوە جێی متمانە بوون، بەڵام لە ڕووی وردبینیی گێڕانەوە (ضبط) کێشەیان ھەبووە.

• **ئەوانەی بە جێی متمانەیان داناوە (التعدیل):**

   *   یەحیا کوڕی مەعین: بە "ثقة" (جێی متمانە) ناوی بردووە.
   *   ئەبوو حاتەم ڕازی: وتوویەتی "صدوق" (ڕاستگۆیە).

• **ئەوانەی ڕەخنەیان لێ گرتووە (الجرح):**

   *   نەسائی: وتوویەتی "لیس بالقوی" (زۆر بەھێز نییە)، کە ئاماژەیە بۆ لاوازی لە گێڕانەوەدا.
   *   ئیبن حەبان: لە کتێبی "الثقات"دا ناوی ھێناوە بەڵام دەڵێت: "ھەڵەی زۆری دەکرد".
   *   ئەبوو نوعەیم ئەسفەھانی: ئاماژەی بەوە کردووە کە زۆرترین ھەڵەی لە گێڕانەوەکانی لە سیمماک کوڕی حەربەوە بووە.

• **کورتەی بۆچوونەکان:**

   *   ئیبن حەجەر عەسقەلانی کورتەی بۆچوونەکانی لەبارەیەوە کۆکردووەتەوە و دەڵێت: *"صدوق كثير الخطأ"* (ڕاستگۆیە بەڵام زۆر ھەڵە دەکات). ئەمە بە وردترین وەسف بۆ حاڵی ئەو دادەنرێت؛ واتە درۆی نەکردووە، بەڵام بەھۆی لاوازیی یادەوەرییەوە، ھەڵەی لە گێڕانەوەکانیدا کردووە.

سەرچاوەکان

لەسەر بنەمای وتاری ویکیپیدیای عەرەبی و سەرچاوەکانی تری زانستی فەرموودەناسییەوە وەرگیراوە، بە داڕشتنێکی جیاواز نەک وەرگێڕانی وشەبەوشە.