ئەردەشێری دووەم
 |
| ئەردەشێری دووەم 𐭠𐭥𐭲𐭧𐭱𐭲𐭥 | |
|---|---|
| شای شایانی ئێرانییەکان و نائێرانییەکان | |
 نەخشەبەردینەی ئەردەشێری دووەم لە تاقوەسان | |
| پاشای حەدیاب | |
| فەرمانڕەوایی | ٣٤٤–٣٧٦ |
| پێشوو | نەزانراو |
| جێگر | نازناوەکە ھەڵوەشایەوە؛ حەدیاب کرا بە پارێزگا |
| شاھەنشاھی ئیمپراتۆریەتیی ساسانی | |
| ماوەی دەسەڵات | ٣٧٩–٣٨٣ |
| پێشوو | شاپووری دووەم |
| جێگر | شاپووری سێیەم |
| خێزان | خێزانی ساسان |
| باوک | ھورمزدی دووەم |
| لەدایکبوون | ٣٠٩/١٠ |
| مردن | ٣٨٣ |
| ئایین | زەردەشتی |
ئەردەشێری دووەم (بە پاڵەوی: 𐭠𐭥𐭲𐭧𐭱𐭲𐭥)، شاھەنشایەکی ساسانی ئێران بوو لە ساڵانی ٣٧٩ بۆ ٣٨٣. ئەو برای پێشینەی خۆی، شاپووری دووەم (٣٠٩–٣٧٩) بوو، کە لە سەردەمی ئەودا وەک پاشایەکی ژێردەستەی حەدیاب خزمەتی کردبوو، لەوێ لەگەڵ براکەیدا دژی ڕۆمەکان جەنگابوو. ئەردەشێری دووەم وەک جێنشینی براکەی دەستنیشانکرا بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی کاتی فەرمانڕەوایی بکات تا ئەو کاتەی شاپووری سێیەمی کوڕی براکەی دەگاتە تەمەنی پێگەییشتن. ماوەی کورتی فەرمانڕەوایی ئەردەشێری دووەم تا ڕادەیەکی زۆر بێ ڕووداو بوو، ساسانییەکان بەبێ سەرکەوتن ھەوڵیان دەدا پارێزگاری لە دەسەڵاتیان بەسەر ئەرمەنستاندا بکەن.
وا دیارە ئەردەشێری دووەم کەسایەتییەکی خاوەن ویستێکی بەھێز بووە، و لە ھەندێک سەرچاوەدا بە نازناوی «نیھووکەر» (چاکەکار) ناسراوە.
ناو
[دەستکاری]«ئەردەشێر» شێوەی فارسیی ناوەڕاستی وشەی فارسیی کۆنی «ڕتاخشیرا»یە (ھەروەھا بە «ئەرتاخساچا» دەنووسرێت، بە واتای «ئەوەی فەرمانڕەوایییەکەی لە ڕێگەی ڕاستییەوەیە»).[١][٢] شێوەی لاتینی ناوەکە بریتییە لە «ئەرتاکسێرکسیس».[١] سێ پاشای ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی ناسرابوون کە ھەمان ناویان ھەبووە.[١]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]
- 1 2 3 Schmitt 1986، لاپەڕەکانی 654–655.
- ↑ Wiesehöfer 1986، لاپەڕەکانی 371–376.