ئەرادن
 | ئەم وتارە ھەتیوە، چونکە ھیچ وتارێکی تر بەستەری پێی نەداوە. تکایە لە وتارە پەیوەندیدارەکانەوە بەستەرەکان بەم پەڕە ئاشنا بکە؛ بۆ پێشنیارەکان ئامرازی دۆزینەوەی بەستەر تاقی بکەرەوە. (تشرینی دووەمی ٢٠٢٥) |
| ئەرادن | |
|---|---|
 | |
| وڵات | عێراق |
| دابەشکاریی کارگێڕی | پارێزگای دھۆک |
| پۆتانی شوێن | ٣٧°٦′٣٤″N ٤٣°١٩′٤″E |
| بەرزی لە ئاستی دەریا | ١٬٧٢٣±١ مەتر |
| ڕووبەر | ١٨ کیلۆمەتر چوارگۆشە |
 | |
ئەرادن (بە سوریانی: ܐܪܕܢ)[١] ئەرادن گوندێکی ئاشوورییە و دەکەوێتە قەزای ئامێدی لە پارێزگای دھۆک لە ھەرێمی کوردستان. زۆربەی دانیشتووانی گوندەکە کلدانی کاسۆلیکن و بە زمانی سووریانی قسە دەکەن. ژمارەی دانیشتووانی ٢٠٠+ کەسە. بەرزی شارەکە لە ئاستی دەریاوە نزیکەی ١٧٢٣ مەتر دەبێت. ڕووبەرەکەی ١٨ کیلۆمەتر دووجایە.
ناو
[دەستکاری]ناوی «ئەرادن» لە زمانی سووریانییەوە ھاتووە و بە واتای «خاکی عەدەن»یان «عەدەنی بڵند» دێت.[٢]
مێژوو
[دەستکاری]مێژووی ئەرادن بۆ سەردەمی شانشینی حەدیاب دەگەڕێتەوە، کاتێک ئایینی مەسیحی لە ناوچەکەدا بڵاوبووەوە. لە گوندەکەدا چەندین کڵێسە و دێری کۆن ھەن، وەک دێری «مار عەبدییەشووع» و «مار گیوەرگیس» کە لە سەدەی چوارەمی زایینیدا دروستکراون.[٣]
ئەرادن وەک ھاوینەھەوارێکی گرنگ بۆ پاتریاکەکانی کلدانی کاسۆلیک ناسرابوو، کە لە ھاویناندا سەردانیان دەکرد. گوندەکە لە سەردەمی حوکمڕانی ڕژێمی بەعسدا ڕووبەڕووی سیاسەتی بەعەرەبکردن و ئاوارەبوون بووەوە، بەتایبەتی لە نێوان ساڵانی ١٩٧٥ و ١٩٨٧، کاتێک زۆربەی دانیشتووانەکەی ئاوارە بوون و گوندەکە وێران کرا.[٤]
دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١ و دامەزراندنی ناوچەی ئارام، بەشێک لە دانیشتووانەکەی گەڕانەوە و بە ھاوکاریی ڕێکخراوە مرۆیییەکان گوندەکەیان ئاوەدان کردەوە. ئەمڕۆ ئەرادن بووەتە یەکێک لە ناوچە گەشتیارییە گرنگەکانی ھەرێمی کوردستان لە وەرزی ھاویندا.
کڵێسە و دێرەکان
[دەستکاری]- کڵێسەی مار مریەم: کڵێسەیەکی کۆنە و مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەدەکانی سەرەتای ئایینی مەسیحی.
- دێری مار گیوەرگیس: یەکێکە لە دێرە دێرینەکانی ناوچەکە.
- دێری مار عەبدییەشووع: ئەم دێرەش مێژوویەکی کۆنی ھەیە لە گوندەکەدا.
کەسایەتییە ناسراوەکان
[دەستکاری]- تاریق عەزیز (میخائیل یووحەننا): جێگری سەرۆک وەزیرانی پێشووتری عێراق.[٥]
- ئەندراوس دەبوونە: قەشەی کلدانی کاسۆلیک.
- پەترۆس قەشا: قەشەی کلدانی.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ «هاوينه ههوارى ئهرادن | كوردستانی سەرسوڕهێنەر- وێبسایتی فەرمی دەستەی گشتی گەشت و گوزار». bot.gov.krd. لە ڕەسەنەکە لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی ئایاری ٢٠٢١ ھێنراوە.
- ↑ https://web.archive.org/web/20161225031737/http://www.ishtartv.com/viewarticle,37533.html
- ↑ https://ankawa.com/forum/index.php?topic=248351.0
- ↑ https://www.ishtartv.com/viewarticle,60395.html
- ↑ https://www.nytimes.com/2015/06/06/world/middleeast/tariq-aziz-iraqi-foreign-minister-and-saddam-husseins-face-to-the-world-dies-at-79.html
