ئەدۆلف ئایشمان

ئەدۆلف ئایشمان
Eichmann in 1942
Otto Adolf Eichmann
لەدایکبوون	Otto Adolf Eichmann  ١٩ی ئازاری ١٩٠٦  سۆلینگن (ئیمپراتۆریەتیی ئەڵمانی)
مەرگ	٣١ی ئایاری ١٩٦٢  (٥٦ ساڵ ژیاوە) ڕەملە (ئیسرائیل)
گۆڕ	دەریای ناوین
زانکۆ	ئامادەیی فیدڕاڵی لینز فادینگەرستراس
پیشە	ئەنجامدەری ھۆلۆکۆست
شوێنکار	نووسینگەی سەرەکی ئاسایشی ڕایش
حیزب	پارتی نازی
ھاوسەر	ڤێرۆنیکا ئایشمان
مناڵ	Ricardo Eichmann، Klaus Eichmann، Dieter Eichmann
باوان	ئەدۆلف کارل ئایشمان  ماریا ئایشمان
خەڵاتەکان	Anschluss Medal (Unknown) Iron Cross 2nd Class (Eichmann was awarded the EKII for "his excellent leadership over his 'commando' in Hungary."، ١٩٤٤) Honour Chevron for the Old Guard (Unknown) SA Sports Badge in Bronze (Unknown) SS-Ehrenring (Unknown) War Merit Cross 2nd Class with Swords (١٩٤٤) War Merit Cross 1st Class with Swords (١٩٤٤)
واژوو
پلە	پێشکار
Rank	Obersturmbannführer
لق	ئێس ئێس

ئەدۆلف ئایشمان (١٩ی ئازاری ١٩٠٦ – ١ی حوزەیرانی ١٩٦٢) بەرپرسێکی باڵا بووە لە ڕایشی سێیەم و ئەفسەر بووە لە ھێزە تایبەتەکانی ئەڵمانیا، سەربازانی زریان. وەک سەرۆکی گێستاپۆ بەرپرسیار بوو لە ڕێکخستنە لۆجستییەکانی ئامادەکردنی پێداویستییەکان بۆ ھاووڵاتیانی مەدەنی لە ئۆردوگاکانی کۆکردنەوە و لەناوبردنیان کە ئەوکات بە چارەسەری کۆتایی ناسرابوو.

گرنگترین کارەکان

• ڕێکخستنی دیپۆرتکردنەوەی جوولەکەکان:

ئایشمان سەرکردایەتی ڕاگواستنی زیاتر لە یەک ملیۆن و ٥٠٠ ھەزار جوولەکە لە وڵاتانی جۆربەجۆری ئەورووپاوە بۆ کەمپەکانی لەناوبردن، وەک ئاوشڤیتز، لەوێ کوژران.

• بەرپرسی بەشی کاروباری جوولەکەکان لە فەرمانگەی سەرەکی ئاسایشی ڕایش:

بەرپرسیار بوو لە چاودێریکردنی چالاکییەکانی جوولەکەکان و ڕێکخستنی کۆچی زۆرەملێ و ڕاگواستن.

• بەشداریکردن لە کۆنفرانسی وانسی (١٩٤٢):

کۆنووسی ئەم کۆنفرانسەی نووسیوە، کە تێدا سەرکردەکانی نازییەکان بڕیاریاندا کۆمەڵکوژیی جوولەکەکان ئەنجام بدەن.

• ھەماھەنگی ڕاگواستن لە چەند وڵاتێک:

لەوانەش سلۆڤاکیا، ھۆڵەندا، فەڕەنسا، بەلجیکا، یۆنان و باکووری ھەنگاریا، کە بە شێوەیەکی کەسیی سەرپەرشتی ڕاگواستنی نزیکەی ٤٤٠ ھەزار جوولەکەی ھەنگاری بۆ ئاوشڤیتز کردووە لە ساڵی ١٩٤٤.

• ھاوکاری لەگەڵ ڕێکخراوە تاوانبارەکانی نازی:

وەکو ھێزەکانی ڕەشەبا (SA) و ئامێری ئەمن (SD) و گێستاپۆ.

دوای جەنگ

ئایشمان بە نھێنی بەرەو چەند وڵاتێک ھەڵات تا لە ئەرژەنتین نیشتەجێ بوو، لەوێ خۆی لەژێر ناو و ناسنامەیەکی نوێدا خۆی شاردەوە، خۆی لە ھەر دەرکەوتنێک بەدوور دەگرت کە ڕەنگە ئاشکرای بکات یان ناسنامەی ڕاستەقینەی خۆی ئاشکرا بکات. ئەمەش تا ساڵی ١٩٦٠ بەردەوام بوو، کاتێک بریکارەکانی مۆساد دەستگیریان کرد و گواسترایەوە بۆ ئیسرائیل، لەوێ دادگایی کرا و سزادرا و لە ساڵی ١٩٦٢دا لەسێدارە درا، دواتر تەرمەکەی سووتێنرا و خۆڵەمێشەکەی فڕێدرایە دەریای ناوەڕاست.

دادگاییکردنی لە ئیسرائیل

لە ١١ی ئایاری ١٩٦٠، بریکارەکانی مۆسادی ئیسرائیل سەرکەوتوو بوون لە ڕفاندنی ئەدۆلف ئایشمانی نازی لە ئەرژەنتین. لە ئیسرائیل دادگایی کرا و لە ساڵی ١٩٦٢ لە سێدارە درا.