ئەحمەد سلێمان سەعدەنی

ئەحمەد سلێمان سەعدەنی
أحمد سلیمان السعدنی
لەدایکبوون	١٩٠٣ گوندی کەفر بەراش، مینیا ئەلقەمح، شەرقیە، میسر
مەرگ	٣٠ی نیسانی ١٩٧٦ (نزیکەی ٧٣ ساڵ)
نیشتەجێی	قاھیرە
نەتەوە	میسری
پیشە	قورئانخوێن
ناسراوە بە	یەکەم قورئانخوێن کە دەنگی لە ڕادیۆ بیانییەکاندا تۆمار کرا
ئایین	ئیسلام (ئەھلی سوننە)

شێخ ئەحمەد سلێمان سەعدەنی (بە عەرەبی: أحمد سلیمان السعدنی؛ ١٩٠٣ – ٣٠ی نیسانی ١٩٧٦) قورئانخوێنێکی میسری بوو، کە بە یەکێک لە پێشەنگەکانی نەوەی یەکەمی قورئانخوێنانی ڕادیۆ دادەنرێت. ئەو بە شێوازە ڕۆحییەکەی و ژیانە زاھیدانەکەی ناسرابوو و یەکەم قورئانخوێن بوو کە دەنگی لە ڕادیۆ نێودەوڵەتییەکاندا تۆمار کرا.

ژیانی سەرەتایی و خوێندن

ئەحمەد سلێمان سەعدەنی لە ساڵی ١٩٠٣ لە گوندی کەفر بەراش لە پارێزگای شەرقیە لەدایک بوو. لە کوتتابی گوندەکەیان قورئانی لەبەر کرد. لە سەرەتای ساڵانی ١٩٣٠دا، ڕووی لە قاھیرە کرد بۆ ئەوەی خوێندنەکەی قوڵتر بکاتەوە و زانستی قیڕائاتی لەسەر دەستی شێخ ئەلجورەیسی، شێخی قورئانخوێنانی ئەو سەردەمە، خوێند.

ژیانی پیشەیی و ناوبانگی

سەرەتای ناوبانگی شێخ سەعدەنی بۆ ئەو کاتە دەگەڕێتەوە کە لە پرسەی سەرکردەی نیشتمانیی میسر، سەعد زەغلولدا، قورئانی خوێند. دواتر، مامۆستاکەی پێشنیازی بۆ وەزارەتی ئەوقاف کرد و وەک قورئانخوێنی مزگەوتی ئیمام شەعڕانی لە قاھیرە دامەزرا.

لووتکەی ناوبانگی لە ساڵی ١٩٣٧ بوو کاتێک بە فەرمی بووە قورئانخوێن لە ڕادیۆی میسر. لەوێوە، دەنگی بە وڵاتانی عەرەبی و جیھاندا بڵاوبووەوە و لە مزگەوتی حەرام و مزگەوتی پێغەمبەرـیش قورئانی خوێندووە.

پەخشی نێودەوڵەتی و ڕووداوی ڕادیۆی بەرلین

شێخ سەعدەنی یەکەم قورئانخوێنی میسری بوو کە دەنگی لە ڕادیۆ بیانییەکاندا تۆمار کرا. لە ساڵی ١٩٤١دا، تۆماری دەنگیی گەیشتە ڕادیۆکانی لەندەن، مۆسکۆ و نیودەلھی. لە کاتی جەنگی جیھانیی دووەمدا، ڕادیۆی بەرلینی ئەڵمانی لە بەشە عەرەبییەکەیدا خوێندنەوەکانی ئەوی پەخش دەکرد. ئەمە بووە جێی سەرنجی ھەواڵگریی بەریتانیا و کار گەیشتە ئەوەی کە سەرۆک وەزیرانی ئەو کاتەی میسر، مستەفا نەحاس پاشا، بانگی شێخ سەعدەنی کرد بۆ لێپرسینەوە. شێخ سەعدەنی ڕوونی کردەوە کە ئەوانە تەنھا تۆمارن و ئەو ھیچ پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی بەو ڕادیۆیانەوە نییە و وتی: "خودا ئەم ڕادیۆیانەی کردووەتە ھۆکارێک بۆ بڵاوکردنەوەی ڕاستی و ڕووناکیی قورئان."

شێواز و کاریگەری

شێخ سەعدەنی خاوەنی شێوازێکی تایبەت بە خۆی بوو کە کاریگەرییەکی ڕۆحیی قووڵی لەسەر گوێگران دروست دەکرد. لە کاتی شەڕی ئیستنزاف دوای ساڵی ١٩٦٧، خوێندنەوەکانی بۆ بەرزکردنەوەی ورەی سەربازان بەکاردەھێنران، بەتایبەتی خوێندنەوەی ئایەتی ﴿فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ وَلَٰكِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُمْ...﴾ لە سوورەتی ئەنفال. هۆنەری گەورە، ئەحمەد شەفیق کامل، یەکێک بوو لە سەرسامانی دەنگی و چەندین تۆماری دەگمەنی بۆ پاراستووە.

ناکۆکی لەگەڵ ڕادیۆ و ساڵانی کۆتایی

لە ساڵی ١٩٦٩دا، شێخ سەعدەنی وازی لە خوێندنەوە بۆ ڕادیۆ ھێنا. ھۆکارەکە ئەوە بوو کە ڕادیۆ تۆمارەکانی پەخش دەکرد بەبێ ئەوەی ناوی بھێنێت. ئەمەی بە کەمکردنەوەی شکۆی خۆی زانی و سکاڵای یاسایی لەسەر ڕادیۆ تۆمار کرد، کە تا کاتی مردنی یەکلایی نەبووەوە.

کۆچی دوایی

شێخ ئەحمەد سلێمان سەعدەنی لە ٣٠ی نیسانی ١٩٧٦، لە تەمەنی ٧٣ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.