بۆ ناوەڕۆک بازبدە

ئێرتوگروول

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
وێنەیەکی بچووککراوی ئێرتوگروول لە سەدەی شازدەھەم

ئێرتوگروول بەگ کوڕی سولەیمان شا قەیایۆ تورکمانی، یان بە کورتی ئێرتوگروول (بە تورکی عوسمانی: Ertugrul) (بە تورکی: Ertuğrul Gazi) و واتای ناوەکە: بە تورکی، «ER» بە واتای پیاو، سەرباز، یان پاڵەوان[١] و «tuğrul» بە واتای «باڵندەی ھەڵۆ، و بە جەستەیەکی زەبەلاح و بەھێز ناسراوە باڵندەی نێچیر»[٢] و بەمجۆرە ڕەنگە ناوەکە ئێرتوگروول بێت بە واتای: پیاوی ھەڵۆ، سەربازە ھەڵۆکە، یان باڵندەی نێچیری قارەمان،[٣]) لە دەوروبەری ساڵی ١١٩١ی زایینی لەدایکبووە - و لە ساڵی ١٢٨١ی زایینی لە سکوود کۆچی دوایی کردووە لە ئەنادۆڵ. باوکی سوڵتان عوسمانی یەکەمە کە دامەزرێنەری ئیمپراتۆرییەتی عوسمانییە و ھەروەھا سەرۆکی ھۆزی کای تورکەکانی ئۆغوزە.

لە زانیارییە پشتڕاستکراوەکانەوە کە ئێرتوگروول لە یەکەم ھۆزی ھۆزەکانی ئۆغوز لە ٢٤ ھۆزەوە ھاتووە،[٤] و لە بنەماڵەی خێڵی قەیی، کە بە شانشینی خاگاناتە دادەنرێت، و لە زانیارییە پشتڕاستکراوەکان کە باوکی و باوباپیرانی ھۆزەکانی ئەم خێڵەن، و بیروباوەڕی ھۆز و بنەماڵە حەنەفییە لە خەڵکی سوننەت و کۆمەڵگا.[٥]

ھەرچەندە بوونی ئێرتوگروول لەڕووی مێژوویییەوە سەلمێنراوە لە ڕێگەی ئەو دراوانەی کە لەلایەن عوسمانی یەکەمی کوڕییەوە دروستکراون، کە ناوی باوکی بە «ئێرتوگروول» دەناسێنن، بەڵام ھیچ شتێکی دیکە بە دڵنیایییەوە سەبارەت بە ژیان و چالاکییەکانی نازانرێت.[٦]

بەڵام بەپێی میراتی عوسمانی،[٧] ئێرتوگروول کوڕی سلێمان شای تورکمانی بووە[٨]سەرۆکی ھۆزی کای[٩] تورکە ئۆغوزەکان کە لە ڕۆژھەڵاتی ئێرانەوە ھەڵھاتن بۆ ئەنادۆڵ بۆ ڕزگاربوون لە داگیرکاری مەغۆلەکان.[١٠][١١][١٢] ڕەچەڵەکی گریمانەیی دیکە بۆ ئێرتوگروول ھەیە: ئێرتوگروول کوڕی کەندووز ئەلپ کوڕی قەیا ئەلپ کوڕی کوک ئەلپ کوڕی سەرقووق ئەلپ کوڕی قەیی ئەلپ، کە ھۆزەکە ناوی خۆی لێ وەرگرتووە.[١٣]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "ترجمة ومعنی er بالعربی فی قاموس المعانی. قاموس عربی ترکی مصطلحات صفحة 1". Retrieved 2017-10-11.
  2. ^ "ترجمة ومعنی tuğrul بالعربی فی قاموس المعانی. قاموس عربی ترکی مصطلحات صفحة 1". Retrieved 2017-10-11.
  3. ^ V. L. Ménage: Artikel Ertoghrul. In: Encyclopaedia of Islam.
  4. ^ أطلس تاریخ الدولة العثمانیة (ملون)، المؤلف: سامی بن عبد اللە بن أحمد المغلوث 153577c. Archived from the original on 2 یولیو 2019. {{cite book}}: Check date values in: |archive-date= (help)
  5. ^ "کتاب الدولة العثمانیة / یلماز أوزتونا: — miqat-history". Retrieved 2017-04-26. ١٩ی ئایاری ٢٠١٧ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  6. ^ Nomads and Ottomans in Medieval Anatolia. Bloomington: Indiana University Press. 1983. p. 21. No source provides a firm and factual recounting of the deeds of Osman's father.{{cite book}}: CS1 maint: date and year (link)
  7. ^ Bruce Masters, ed. (2009). "Osman I". Encyclopedia of the Ottoman Empire. p. 444. Reliable information regarding Osman is scarce. His birth date is unknown and his symbolic significance as the father of the dynasty has encouraged the development of mythic tales regarding the ruler’s life and origins {{cite book}}: Missing |editor1= (help)
  8. ^ "تاریخ الدولة العلیة العثمانیة) محمد فرید بک.pdf". Google Docs. Retrieved 2017-04-26.
  9. ^ History of the Ottoman Empire and Modern Turkey. Cambridge University Press. 1976. p. 13.{{cite book}}: CS1 maint: date and year (link)
  10. ^ "الدولة العثمانیة المجھولة". Retrieved 2017-04-27.
  11. ^ "تحمیل کتاب الدولة العثمانیة المجھولة pdf ل د. أحمد آق کوندز ود. سعید أوزتورک". مکتبة طریق العلم. Retrieved 2017-04-27.
  12. ^ "الدولة العثمانیة المجھولة دکتور / أحمد آق کوندوز، دکتور / سعید أوزتورک". Retrieved 2017-04-27. ٢ی ئابی ٢٠١٨ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  13. ^ "تحمیل کتاب تاریخ الدولة العثمانیة یلماز أوزتونا pdf". 2014-04-23. Retrieved 2017-04-26.[بەستەری مردوو]