ئیدارەی سەربازیی لە پۆڵەندا

Military Administration in Poland Militärverwaltung in Polen (ئاڵمانی)
شوێنی German-occupied Poland
پایتەخت		وارشۆ

ئیدارەی سەربازیی لە پۆڵەندا (بە ئەڵمانی: Militärverwaltung in Polen) ئیدارەی سەربازی لە ئەڵمانیای نازی دوای داگیرکردنی پۆڵەندا لە ساڵی ١٩٣٩ بە دامەزراندنی ناوچەی سەربازی لە چوارچێوەی خاکی پۆڵەندا و لکاندنی بە ئەڵمانیای نازی دەستی پێکرد. حکوومەتی سەربازی ھەواڵگری سەربازی و پرسی دیپۆرتکردنەوەی جوولەکەکانی بۆ ئۆردووگاکانی کۆکردنەوە و کاری زۆرەملێ و چەندین بابەتی دیکە بڵاوکردەوە.

ئیدارەی سەربازی

زۆربەی شوێنە داگیرکراوەکان جۆرێک لە ئیدارەی پۆڵەندییان ھەبوو، کە زۆرجار کاتی بوون و دوای چۆڵکردنی کارمەندە فەرمییەکان دروست دەبوون. ئەمانە بەخێرایی لەلایەن ئەڵمانەکانەوە ھەڵدەوەشێنرانەوە، و کۆنترۆڵی کاتیی ئەو ناوچانە دەدرا بە فەرماندە سەربازییەکانی دواوە (Korück). بەرپرسانی مەدەنی (Landrat) بەخێرایی بۆ بەڕێوەبردنی قەزاکانی پۆڵەندا (powiats) یان گرووپێک لەوانە دادەمەزران؛ لە شار و گوندەکانی ڕۆژاوا، ئەڵمانەکان وەک سەرۆکی شارەوانی و سەرپەرشتیار (vogts) دادەنران، لە کاتێکدا لە ناوچەکانی ناوەڕاست و ڕۆژھەڵات پۆڵەندییەکان قبووڵ دەکران.

ئەدۆڵف ھیتلەر یەکەم ڕێنمایی خۆی لەسەر ئیدارەی داگیرکاریی لە ٨ی ئەیلوول دەرکرد. لە ٨ و ١٣ی ئەیلوولی ١٩٣٩، ناوچەی سەربازیی ئەڵمانیا لە ناوچەی پۆزن، بە فەرماندەیی ژەنەڕاڵ ئەلفرێد فۆن ڤۆلارد-بۆکێلبێرگ، و پرووسیای ڕۆژاوا، بە فەرماندەیی ژەنەڕاڵ واڵتەر ھایتز، بە ڕێککەوت لە پۆڵەندای گەورە و پۆمەرێلیای داگیرکراودا دامەزران. بەپێی یاساکانی ٢١ی ئایاری ١٩٣٥ و ١ی حوزەیرانی ١٩٣٨، سوپای ئەڵمانیا دەسەڵاتە ئیدارییە مەدەنییەکانی دایە دەست سەرۆکەکانی ئیدارەی مەدەنی (CdZ). ھیتلەر ئارسەر گرایزەری وەک سەرۆکی ئیدارەی مەدەنی ناوچەی سەربازیی پۆزن دەستنیشان کرد، و گاولایتەری دانزیگ، ئەلبێرت فۆرستەریشی وەک سەرۆکی ئیدارەی مەدەنی ناوچەی سەربازیی پرووسیای ڕۆژاوا دەستنیشان کرد. لە ٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٩، ناوچە سەربازییەکانی «لۆدز» و «کراکۆڤ» دامەزران و خرانە ژێر فەرمانی ژەنەڕاڵەکان گێرد فۆن ڕوندشتێت و ویلھێلم لیست، و ھیتلەر ھانس فرانک و ئارسەر سایش-ئینکوارتی وەک سەرۆکی مەدەنی ئەو ناوچانە دەستنیشان کرد. بەم شێوەیە تەواوی پۆڵەندای داگیرکراو بەسەر چوار ناوچەی سەربازیدا دابەش کرا (پرووسیای ڕۆژاوا، پۆزن، لۆدز، کراکۆڤ). فرانک لە ھەمان کاتدا وەک «سەرۆکی باڵای ئیدارە» بۆ ھەموو ناوچە داگیرکراوەکان دەستنیشان کرا.

قۆناغی گواستنەوە

بڕیارێک کە لەلایەن ھیتلەرەوە لە ٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٩ دەرچوو، بڕیاری لکاندنی ناوچەکانی ڕۆژاوای پۆڵەندا و شاری ئازادی دانزیگی دا. یاسایەکی لاوەکی جیاواز لکاندنی ناوچەی دەوروبەری سوڤالکی (سێگۆشەی سوڤالکی)ی لەخۆگرتبوو. بەشەکەی تری خاکەکە لەژێر داگیرکاریی سەربازیدا مایەوە تاوەکو لە ١٢ی تشرینی یەکەم لەلایەن ھیتلەرەوە بڕیارێک بۆ دامەزراندنی حکوومەتی گشتی دەرچوو، کە لە ٢٦ی تشرینی یەکەمدا چووە بواری جێبەجێکردنەوە.