ئیبراھیم ئەخزەر

ئیبراھیم ئەلئەخزەر
إبراهيم الأخضر
لەدایکبوون	١٣٦٤ی کۆچی (١٩٤٥ی زایینی) مەدینە، عەرەبستانی سعوودی
نیشتەجێی	مەدینە
نەتەوە	سعوودی (ڕەچەڵەکی جەزائیری)
خوێندنگە	خوێندنگەی دارولحەدیس
پیشە	قورئانخوێن، ئیمام، مامۆستای زانکۆ
ناسراوە بە	ئیمامی پێشووی مزگەوتی پێغەمبەر، شێخی قورئانخوێنانی مەدینە
ئایین	ئیسلام (ئەھلی سوننە)

شێخ ئیبراھیم بن ئەلئەخزەر ئەلقەییم (بە عەرەبی: إبراهيم الأخضر القیم؛ لەدایکبووی ١٣٦٤ی کۆچی / ١٩٤٥ی زایینی) قورئانخوێن و ئیمامێکی سعوودییە، کە بە یەکێک لە دیارترین شێخەکانی قیڕائات لەسەر ئاستی جیھانی ئیسلامی دادەنرێت. ئەو بۆ ماوەی نۆ ساڵ وەک ئیمام لە مزگەوتی پێغەمبەر لە مەدینە خزمەتی کردووە و ڕۆڵێکی بەرچاوی لە پێگەیاندنی نەوەیەکی نوێی قورئانخوێناندا ھەبووە.

ژیانی سەرەتایی و خوێندن

ئیبراھیم ئەلئەخزەر لە ساڵی ١٣٦٤ی کۆچی لە شاری مەدینە لەدایک بووە و ھەر لەوێش گەورە بووە. خوێندنی سەرەتایی لە خوێندنگە سوننەتییەکانی وەک "دارولحەدیس" و "نەجاح" تەواو کردووە و دواتر ڕووی لە خوێندنی پیشەیی کردووە. قورئانی پیرۆزی لەسەر دەستی مامۆستا عومەر حەیدەری لەبەر کردووە، پاشان زانستی قیڕائاتی بە شێوەیەکی ورد لەسەر دەستی شێخی قورئانخوێنانی مزگەوتی پێغەمبەر، شێخ حەسەن بن ئیبراھیم شاعیر، خوێندووە، سەرەتا بە ڕیوایەتی حەفس و دواتریش حەوت قیڕائاتەکەی تری تەواو کردووە.

مامۆستا و شێخەکانی

شێخ ئەلئەخزەر لەسەر دەستی کۆمەڵێک لە گەورەترین زانایانی سەردەمی خۆی پێگەیشتووە، لەوانە:

• شێخ حەسەن بن ئیبراھیم شاعیر (بۆ حەوت قیڕائاتەکە)
• شێخ ئەحمەد عەبدولعەزیز زەییات
• شێخ عامر سەید عوسمان
• شێخ عەبدولفەتاح قازی (کە دە قیڕائاتەکەی لەلا تەواو کردووە)
• شێخ عەبدوڵڵا محەممەد غونەیمان (بۆ زانستەکانی عەقیدە و فیقھ و زمان)

ژیانی پیشەیی و پۆستەکان

شێخ ئەلئەخزەر لە چەندین بواری جیاوازدا خزمەتی کردووە، کە دیارترینیان بریتین لە:

• مامۆستا لە خوێندنی پیشەیی و دواتر لە خوێندنگەی ئوبەی بن کەعب بۆ لەبەرکردنی قورئان لە مەدینە.
• ئیمام لە مزگەوتی حەرام لە مەککە.
• مامۆستای یاریدەدەر لە کۆلێژی قورئانی پیرۆز و کۆلێژی دەعوە لە زانکۆی ئیسلامیی مەدینە.
• ئیمام لە مزگەوتی پێغەمبەر بۆ ماوەی نۆ ساڵ، لە ساڵی ١٤٠٦ی کۆچییەوە.

یەکێک لە دەستکەوتە گرنگەکانی ئەوە بوو کە لەگەڵ کۆمەڵێک شێخی تردا پێشنیازی دامەزراندنی کۆلێژی قورئانی پیرۆزیان بۆ شێخ عەبدولعەزیز بن باز کرد، کە دواتر لەناو زانکۆی ئیسلامیی مەدینەدا کرایەوە.

پایەی زانستی و ستایشی زانایان

شێخ ئەلئەخزەر بەھۆی وردەکاری و لێھاتوویی لە زانستی قیڕائات و وەقف و ئیبتیدادا، ڕێزێکی تایبەتی لەلایەن زانایانی ھاوچەرخەوە لێ گیراوە.

• شێخ عەبدوڵڵا بن مونیع، ئەندامی دەستەی گەورە زانایان، دەڵێت: "لە کتێبەکاندا دەربارەی 'خوێندنەوەی ڕاڤەکارانە'م دەخوێندەوە، بەڵام لە واتاکەی تێنەدەگەیشتم تا لە مزگەوتی حەرام لە دوای شێخ ئیبراھیم ئەلئەخزەرەوە نوێژم کرد."
• شێخ محەممەد کەریم ڕەجە‌، شێخی قورئانخوێنانی شام، شایەتی بۆ داوە و دەڵێت: "شایەتی دەدەم کە ئەو شێخی قورئانخوێنانی مەدینەیە."
• شێخ ئەبولحەسەن کوردی ئاماژەی بەوە کردووە: "شێخ ئەلئەخزەر تاکە ئیمامە کە شێوازی خوێندنەوەی لەناو نوێژ و دەرەوەی نوێژدا جیاوازیی نییە."

چالاکییەکان و تۆمارەکان

شێخ ئەلئەخزەر ئەندامێکی کارایە لە چەندین کۆمەڵە و لیژنەی خزمەتگوزاریدا، لەوانە کۆمەڵەی لەبەرکردنی قورئان و لیژنەی دادوەریی پێشبڕکێ نێودەوڵەتییەکانی قورئان. ھەروەھا خاوەنی چەندین تۆماری دەنگییە، لەوانە تۆمارێکی تەواوی قورئان بە ڕیوایەتی حەفس لە کۆمەڵگەی شا فەھد بۆ چاپکردنی قورئان.