بۆ ناوەڕۆک بازبدە

دین لە برونێی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
(لە ئایین لە برونێیەوە ڕەوانە کراوە)
مزگەوتی سوڵتان عومەر عەلی سەیفەدین شەوانە

ئیسلام ئاینی دەوڵەتی برونێیە، بەڵام ئازادی ئایین مسۆگەرە. بەڵام ئەم ئازادییە بۆ چەند حاڵەتێک سنووردارە.[١]مافی پراکتیزەکردنی تایبەت بە کۆمەڵێک ئایین دراوە .[١] جگە لەوەش هەندێک جەژنی غەیرە ئیسلامی، وەک ساڵی نوێی مانگی، کریسمس، ڕۆژی ڤێساک و گەوای دایاک، دانپێدانراون.[٢] ئەم مافانە، بەڵام سنووردارن: پەروەردەی ئایینی کۆنترۆڵ دەکرێت، تەنانەت لە چینی و مەسیحی و قوتابخانە تایبەتەکان، و هەر ماددەیەکی ئایینی غەیرە ئیسلامی کە دابەش دەکرێت وەک نایاسایی و بە توندی قەدەغە دەکرێت، ڕۆژنامەنووس دەکرێت؛ کە ئەگەر بگیرێت دەبێتە هۆی دەستبەجێ سزای لەسێدارەدان بەبێ بڕیاردان و کەرەستەی پەیوەندیدار دەست بەسەردا دەگیرێت، بە پشتبەستن بە یاسای سزادانی شەرعی ساڵی ٢٠١٤.[١] دەوڵەتی مەدحابی ئیسلام مەکتەبی شافیعی فیقهی ئیسلامی سوننەە.[٣] زۆربەی دانیشتوانی موسڵمانی برۆنێی بەشداری قوتابخانەی شافیعیش دەکەن و شافیعی سەرچاوەیەکی سەرەکی یاسایە بۆ وڵاتەکە [٣] بەڵام بە مۆڵەتی سوڵتان، یاسادانەران دەتوانن ڕاوێژ بە سێ قوتابخانەی تری سوننەی فیقه.[٣]




ژمارەی دانیشتووان بەپێی ئایین لە سەرژمێری ساڵی ٢٠١٦ی برۆنێی [٤] ██ ئیسلام (81%)██ ئایینی مەسیحی (7%)██ ئایینی بودا (7%)██ ئەوانی تر (5%)

برونێی لە نێوان 'ئاینەکان لە، ئیسلامی سوننە زاڵە. لە ساڵی ٢٠١٦دا مەزەندە کرابوو کە ٨٠.٩%ی دانیشتوانی برۆنێی موسڵمانن. بەڵام ئایینەکانی دیکەش پێگەیەکی بەرچاویان لە برۆنێی هەیە: 7%ی دانیشتووانەکەی مەسیحی و 7%ی دیکە بودایین. 5%ی دیکەش بەشداری ئایینە جۆراوجۆرەکان دەکەن، لەوانە ئایینە ڕەسەنەکان..[٥]

لە برونێی، غەیرە موسڵمانەکان ئەگەر بیانەوێت ببنە ئایینێکی تر، دەبێت تەمەنیان لە ١٤ ساڵ و ٧ مانگ کەمتر نەبێت. منداڵێکی کەم تەمەن ئەگەر دایک و باوکی موسڵمان بوون خۆکارانە دەبێتە موسڵمان.[٦]


سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. 1 2 3 «Brunei». Background Notes. United States State Department. لە ٨ی ئایاری ٢٠١١ ھێنراوە.
  2. ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی نادروستی <ref>؛ ھیچ دەقێک بۆ ژێدەری پاشخان نەدراوە
  3. 1 2 3 «Brunei». emory.edu. Emory. لە ١١ی ئایاری ٢٠١١ ھێنراوە.
  4. «Population by Religion, Sex and Census Year». لە ڕەسەنەکە لە ١ی نیسانی ٢٠٢١ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
  5. «Population by Religion, Sex and Census Year». لە ڕەسەنەکە لە ١ی نیسانی ٢٠٢١ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
  6. «Brunei». United States Department of State (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). لە ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.