بۆ ناوەڕۆک بازبدە

ئاڵای کۆلۆمبیا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
ئاڵای کۆلۆمبیا
NameEl Tricolor Nacional[١]
('سێڕەنگە نەتەوەیییەکە')
بەکارھێنانNational flag and ensign داڕێژە:FIAV داڕێژە:FIAV داڕێژە:FIAV
ڕێژە٢:٣
بەکارھاتوو٢٦ی تشرینی دووەمی ١٨٦١؛ ١٦٤ ساڵ لەمەوبەر (١٨٦١-١١-26)
دیزایینسێڕەنگێکی ئاسۆیی بە ڕێژەی ٢:١:١، کە تێیدا شریتە زەردەکەی سەرەوە دوو ئەوەندەی ئەوانی ترە؛ بەدوایدا شین و سوور دێت.
چەشنی ئاڵای کۆماری کۆلۆمبیا
بەکارھێنانCivil ensign داڕێژە:FIAV داڕێژە:FIAV داڕێژە:FIAV
ڕێژە٢:٣
دیزایینسێڕەنگێکی کۆلۆمبی کە پاشبنەماکەی بە ھێلکەیییەکی شینی چوارچێوە سوور لە ناوەڕاستیدا گۆڕدراوە، و ئەستێرەیەکی سپیی ھەشت-تیژ لەخۆ دەگرێت.
چەشنی ئاڵای کۆماری کۆلۆمبیا
بەکارھێنانState flag and ensign داڕێژە:FIAV داڕێژە:FIAV داڕێژە:FIAV
ڕێژە٢:٣
دیزایینسێڕەنگێکی کۆلۆمبی کە نیشانەی دەوڵەتی کۆلۆمبیای لەسەرە.
چەشنی ئاڵای کۆماری کۆلۆمبیا
بەکارھێنانNaval ensign داڕێژە:FIAV داڕێژە:FIAV داڕێژە:FIAV
ڕێژە٢:٣
دیزایینسێڕەنگێکی کۆلۆمبی کە بازنەیەکی سپیی چوارچێوە سوور لە ناوەڕاستیدا ھەیە، و نیشانەی دەوڵەتی کۆلۆمبیای تێدایە.
چەشنی ئاڵای کۆماری کۆلۆمبیا
بەکارھێنانWar flag داڕێژە:FIAV داڕێژە:FIAV داڕێژە:FIAV
ڕێژە٤:٥
دیزایینسێڕەنگێکی کۆلۆمبی بە قەبارەی بچووکترەوە، کە بازنەیەکی سپیی چوارچێوە سوور لە ناوەڕاستیدا ھەیە، و نیشانەی دەوڵەتی کۆلۆمبیای تێدایە.
چەشنی ئاڵای کۆماری کۆلۆمبیا
بەکارھێنانجاکی دەریایی داڕێژە:FIAV داڕێژە:FIAV
ڕێژە٢:٣
دیزایینپاشبنەمایەکی شینی ئاسمانی کە بازنەیەکی سپیی چوارچێوە سوور لە ناوەڕاستیدا ھەیە، و نیشانەی دەوڵەتی کۆلۆمبیای تێدایە.

ئاڵای کۆماری کۆلۆمبیا، ھەروەھا ناسراو بە El Tricolor Nacional[١] (سێڕەنگە نەتەوەیییەکە)، ئاڵای نەتەوەیییە کە نوێنەرایەتیی وڵاتەکە دەکات و، شانبەشانی نیشانەی دەوڵەت و سرودی نەتەوەیی، یەکێکە لە ھێما نەتەوەیییە فەرمییەکانی وڵاتەکە. ئاڵاکە پێکدێت لە لاکێشەیەک کە دابەشکراوە بۆ سێ شریتی ئاسۆیی کە ڕەنگە سەرەکییەکانی مۆدێلی ڕەنگی RYB لەخۆ دەگرێت. شریتی سەرەوە نیوەی بەرزییە گشتییەکە دەگرێتەوە، بەپێی ڕێژەی ٢:١:١.

دیزاینەکەی ئیلھامی لە ئاڵاکەی ساڵی ١٨٠١ وەرگرتووە کە لەلایەن نیشتمانپەروەرانی ڤێنیزوێلایی فرانسیسکۆ دی میراندا و لینۆ دی کلێمێنتێ بۆ یەکەمین کۆماری ڤێنیزوێلا دروست کرا، و دواتر لەلایەن کۆنگرەی دامەزرێنەری ئەو وڵاتەوە لە ساڵی ١٨١١ پەسەند کرا.[٢]

ئەم ڕەنگانە بەدوای یەکدا لەلایەن کۆنگرەکانی کۆلۆمبیای گەورە لە ١٧ی کانوونی یەکەمی ١٨١٩، و کۆماری نیو گرێنادا لە ٩ی ئایاری ١٨٣٤ پەسەند کران. ڕێکخستنی ئێستای ڕەنگەکان بە فەرمی لە ٢٦ی تشرینی دووەمی ١٨٦١ پەسەند کرا، و دواتر بە مەرسومەکانی ژمارە ٨٦١ی ١٧ی ئایاری ١٩٢٤، و ژمارە ٦٢ی ١١ی کانوونی دووەمی ١٩٣٤ ڕێکخرا.[٣]

بەھۆی سەرچاوە مێژوویییە ھاوبەشەکەیانەوە، ئاڵای کۆلۆمبیا لە ئاڵا نەتەوەیییەکانی ئێکوادۆر و ڤێنیزوێلا دەچێت، کە پێشتر بەشێک بوون لە دەوڵەتی پێشووی کۆلۆمبیای گەورە. لەنێو ئەمانەدا، ئاڵای ئێکوادۆر زۆرترین لێکچوونی ھەیە، کە یاساکانی دوو وەشانی فەرمی دەناسێنن کە بە توندی ڕێژە و شێوازی ئاڵای کۆلۆمبیا پەیڕەو دەکەن، و تەنیا لە پلەی ڕەنگە بەکارھاتووەکاندا جیاوازن.[n ١] لە حاڵەتی کۆلۆمبیادا، بەکارھێنانی نیشانەی دەوڵەتی نەتەوەیی لەسەر ئاڵاکە تەنیا لە چوارچێوەی دامەزراوە فەرمییەکاندا ناچارییە.

وەک ھێمایەکی نەتەوەیی، ئاڵاکە لەلایەن حکومەت و دامەزراوەکانی دەوڵەتەوە بەکاردەھێنرێت، بە جیاوازیی دیاریکراو لە دیزاینەکەیدا بەپێی بەکارھێنانە مەبەستدارەکەی لەلایەن دەزگا دیپلۆماسی، مەدەنی، یان سەربازییەکانەوە.

دیزاین

[دەستکاری]
ئاڵای کۆلۆمبیا لەسەر قەڵای سان فێلیپی دی باراخاس لە کارتاخینا.
نەخشەی دروستکردنی ئاڵای نەتەوەییی کۆلۆمبیا.

شریتە ئاسۆیییەکانی (لە سەرەوە بۆ خوارەوە) سێڕەنگی زەرد، شین و سوور ڕێژەی ٢:١:١یان ھەیە. ئاڵای کۆلۆمبیا، ئاڵای ئێکوادۆر، و ئاڵای ڤێنیزوێلا ھەموویان لە ئاڵای کۆلۆمبیای گەورەوە وەرگیراون. شریتەکانی ئاڵاکانی کۆلۆمبیا و ئێکوادۆر جیاوازن لە زۆربەی ئاڵا سێڕەنگەکانی تر چونکە سێ شریتەکە قەبارەیان یەکسان نییە. لە بەرامبەردا، ئاڵای ڤێنیزوێلا سێڕەنگێکی باوترە بەھۆی شریتە قەبارە یەکسانەکانییەوە.

ڕەنگە وردەکانی ئاڵاکە ھێشتا بە یاسا بە فەرمی جێگیر نەکراون. بەڵام، ئەم ڕەنگانەی خوارەوە، کە لەلایەن FIAV پەسەند کراون، پێشنیار دەکرێن.[٦] ئەم ڕەنگانە، بۆ نموونە، لە "نامیلکەی ئاڵاکان و سرودەکان" بۆ یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ٢٠١٢ بەکارھێنران:[٧]


نەخشەی ڕەنگەکان		 زەرد شین سوور
پانتۆن116287186
RGB (hex)255-205-0 (#FFCD00)0-48-135 (#003087)200-16-46 (#C8102E)
CMYK0-20-100-0100-64-0-470-92-77-22

ھێماکاری

[دەستکاری]

بەپێی حکومەتی کۆلۆمبیا، ڕەنگەکانی ئاڵاکە نوێنەرایەتیی ئەمانە دەکەن:[٨]

ڕەنگەکانی ئاڵاکە نوێنەرایەتیی تریان ھەیە، وەک شین بۆ دڵسۆزی و وشیاری، سوور بۆ سەرکەوتنی شەڕەکان بۆ سەربەخۆییی کۆلۆمبیا، و زەرد بۆ سەروەری و دادپەروەری.[٩]

مێژوو

[دەستکاری]

فرانسیسکۆ دی میراندا لە بنەڕەتدا ئاڵای باوی زەرد، شین و سووری کۆلۆمبیای گەورەی دروست کرد کە ئەمڕۆ کۆلۆمبیا، ئێکوادۆر و ڤێنیزوێلا، بە گۆڕانکاریی کەمەوە، ھاوبەشی پێدەکەن. میراندا لانیکەم دوو سەرچاوەی ئیلھامی بۆ ئاڵاکەی داوە. لە نامەیەکدا کە بۆ کاونتی ڕووسی سیمیۆن ڤۆرۆنتسۆڤ و فەیلەسووفی ئەڵمانی یۆھان ڤۆڵفگانگ ڤۆن گۆتەی نووسیوە، میراندا وەسفی گفتوگۆیەکی درەنگانی شەوی کردووە کە لەگەڵ گۆتەدا ھەیبووە لە ئاھەنگێک لە ڤایمار لە زستانی ١٧٨٥. گۆتە کە سەرسام بوو بە گێڕانەوەکەی میراندا لەسەر قارەمانێتییەکانی لە شەڕی شۆڕشگێڕیی ویلایەتە یەکگرتووەکان و گەشتەکانی بەسەرتاسەری ئەمریکاکان و ئەورووپادا، پێی وت، "چارەنووسی تۆ ئەوەیە لە خاکەکەتدا شوێنێک دروست بکەیت کە ڕەنگە سەرەکییەکانی تێدا نەشێوێنرێت." دواتر ڕوونیکردەوە کە مەبەستی چییە:

سەرەتا ئەو شێوازەی بۆ ڕوون کردمەوە کە چۆن بیلبیلە ڕووناکی دەگۆڕێت بۆ سێ ڕەنگە سەرەکییەکە [...] پاشان سەلماندی بۆم کە بۆچی زەرد گەرمترین و بەرزترینە و نزیکترینە لە ڕووناکیی [سپی]؛ بۆچی شین ئەو تێکەڵەیەیە لە وروژاندن و ئارامی، دوورییەک کە سێبەرەکان وەبیردەھێنێتەوە؛ و بۆچی سوور بەرزبوونەوەی زەرد و شینە، پێکھاتەکە، ونبوونی ڕووناکییە بۆ ناو سێبەر.

ئەوە نییە کە جیھان لە زەرد، شین و سوور پێکھاتبێت؛ بەڵکو بەم شێوەیەیە کە، وەک بڵێیت لە تێکەڵەیەکی بێکۆتای ئەم سێ ڕەنگە، ئێمەی مرۆڤ دەیبینین. [...] وڵاتێک [گۆتە کۆتایی پێھێنا] لە ناوێک و ئاڵایەکەوە دەست پێدەکات، و پاشان دەبێت بەوان، ھەروەک چۆن مرۆڤێک چارەنووسی خۆی بەجێدەھێنێت.

دوای ئەوەی میراندا ئاڵاکەی لەسەر بنەمای ئەم گفتوگۆیە دیزاین کرد، وەبیری ھاتەوە کە فرێسکۆیەکی لازارۆ تاڤارۆنێ لە کۆشکی بێلیمباو لە جێنۆا بینیوە کە کریستۆڤەر کۆلۆمبوس وێنا دەکات کە ئاڵایەکی ھاوشێوە لە ڤێراگوا لە کاتی چوارەمین گەشتیدا ھەڵدەکات.[١٠]

لە یاداشتنامە سەربازییەکەیدا، میراندا سەرچاوەیەکی تری ئەگەری بۆ ئیلھام ھێناوەتەوە: ئاڵای زەرد، شین و سووری پاسەوانی شار (Bürgerwache)ی ھامبۆرگ، کە لە کاتی گەشتەکانیدا لە ئەڵمانیا بینیبووی.[١١][١٢]

لە پلانی ساڵی ١٨٠١ بۆ سوپایەک بۆ ڕزگارکردنی ئەمریکای ئیسپانی، کە بە بێ سەرکەوتوویی پێشکەش بە کابینەی بەریتانیای کرد، میراندا داوای کەرەستەی بۆ "دە ئاڵا کرد، کە ڕەنگەکانیان سوور، زەرد و شین دەبن، لە سێ ناوچەدا."[١٣] بەڵام، یەکەم ئاڵا تا ١٢ی ئازاری ١٨٠٦ ھەڵنەکرا، لە یاکمێل، ھایتی، لە کاتی گەشتە چارەڕەشەکەیدا بۆ ڤێنیزوێلا.

ئاڵاکە بە فەرمی بەپێی یاسا لە ٢٦ی تشرینی دووەمی ١٨٦١ پەسەند کرا.[٣]

ئاڵا فەرمییەکان

[دەستکاری]
ئاڵای نەتەوەیی
ئاڵا مەدەنی و سەربازییەکان
نەخشەکانی دروستکردن

ئاڵا مێژوویییەکان

[دەستکاری]
ئاڵا نەتەوەیییە مێژوویییەکان
ئاڵا سەربازی و مەدەنییە مێژوویییەکان

پێشانگای وێنەکان

[دەستکاری]

ئەمانەش ببینە

[دەستکاری]

تێبینییەکان

[دەستکاری]
  1. ↑ ئاڵای شارستانیی ئێکوادۆر لەوانەیە ببێتە ھۆی تێکەڵبوون لەگەڵ ئاڵای کۆلۆمبیا بەھۆی لێکچوونە زۆرەکەیانەوە.[٤] لە بەرامبەردا، ئاڵای دەوڵەتی ئێکوادۆر نیشانەی دەوڵەتی نەتەوەیی لە ناوەڕاستەکەیدا لەخۆ دەگرێت، بەمەش بە ڕوونتر جیادەکرێتەوە. لە ھەردوو بارەکەدا، ئەو پلە ڕەنگانەی لەم ئاڵا ئێکوادۆرییانەدا بەکارھاتوون جیاوازن لەوانەی لە ئاڵای کۆلۆمبیادا بەکارھێنراون.[٥]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. 1 2 «El Tricolor Nacional». archivobogota.secretariageneral.gov.co (بە ئیسپانی). Archivo de Bogotá. ٢٠ی تەممووزی ٢٠١٩.
  2. ↑ «La Bandera Colombiana». presidencia.gov.co (بە ئیسپانی). Government of Colombia. ١٨ی ئابی ٢٠٠٦. لە ڕەسەنەکە لە ١٨ی ئابی ٢٠٠٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  3. 1 2 «Decreto 861 de 1924 y decreto 62 de 1934». historico.presidencia.gov.co (بە ئیسپانی). Presidencia de la República de Colombia. ٢٩ی ئایاری ٢٠٠٨.
  4. ↑ «Simbolos Patrios». cehist.mil.ec (بە ئیسپانی). Centro de Estudios Históricos del Ejército Ecuatoriano. لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  5. ↑ «Ecuador Flag Color Codes». Flag Color Codes. لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  6. ↑ «Colombia Flag Color Codes». Flag Color Codes. لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  7. ↑ Flags and anthems manual London 2012 : SPP final version (بە English)، London Organising Committee of the Olympic Games and Paralympic Games، ٢٠١٢، لە ٢١ی ئایاری ٢٠٢٥ ھێنراوە{{citation}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)
  8. ↑ «.:: Presidencia de la República de Colombia ::». ٢٧ی نیسانی ٢٠١٢. لە ڕەسەنەکە لە ٢٧ی نیسانی ٢٠١٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
  9. ↑ Culture Box: Colombia (PDF)، Center for Latin American Studies, Vanderbilt University، لاپەڕە ٣، لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ١٧ی ئابی ٢٠٢٥ ئەرشیڤ کراوە، لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە
  10. ↑ Serpa Erazo, Jorge, [summary of Ricardo Silva Romero's] "La Bandera del Mundo." 2007-08-12 لە وەیبەک مەشین ئەرشیڤ کراوە. Pañol de la Historia. Part 1, Section 1 (July 30, 2004). ISSN 1900-3447. Retrieved on 2008-12-02
  11. ↑ Dousdebés, Pedro Julio, "Las insignias de Colombia," Boletín de historia y antigüedades, August 1937, 462, cited in Nelson González Ortega, "Formación de la iconografía nacional en Colombia: una lectura semiótico-social," Revista de Estudios Colombianos, No. 16 (1996), 20.
  12. ↑ Miranda، Francisco؛ Josefina Rodríguez de Alonso؛ José Luis Salcedo-Bastardo (١٩٨٣)، Colombeia: Segunda sección: El viajero ilustrado, 1787-1788، بەرگی ٤، Caracas: Ediciones de la Presidencia de la República، لاپەڕە ٤١٥، ژپنک ٨٤-٤٩٩-٦٦١٠-٨، April 19:[…] around 5:30 in the evening I had the pleasure of seeing the Burger Guard pass by with flag waving and drums beating, which it does every day at a similar time […] The [officers of the] infantry wore red with a yellow emblem, and the artillery blue with red emblem.
  13. ↑ Miranda، Francisco؛ Josefina Rodríguez de Alonso؛ José Luis Salcedo-Bastardo (١٩٧٨)، Colombeia: Primera parte: Miranda, súbdito español, 1750-1780، بەرگی ١، Caracas: Ediciones de la Presidencia de la República، لاپەڕە ٨٠، ژپنک ٩٧٨-٨٤-٤٩٩-٥١٦٣-٣

بەستەرە دەرەکییەکان

[دەستکاری]
ویکیمیدیا کامنز میدیای پەیوەندیداری بە ئاڵای کۆلۆمبیا تێدایە.

داڕێژە:Colombia topics داڕێژە:South America topic

وەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئاڵای_کۆلۆمبیا&oldid=1619080»