ئاڵای ڕۆمانیا

لەگەڵ ئاڵای چاد لێت تێک نەچێت.

ڕۆمانیا

Name	ترایکۆلۆر (سێ ڕەنگەکە)
بەکارھێنان	ئاڵای نیشتمانی و نیشانە. پەسەندکراو: ١٨٣٤ / ١٤ی حوزەیرانی ١٨٤٨ / ١ی تەممووزی ١٨٦٦ /
ڕێژە	2:3
بەکارھاتوو	١٨٣٤ ١٤ی حوزەیرانی ١٨٤٨ ١ی تەممووزی ١٨٦٦ ٢٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٩ (ستانداردکراو لە ١٩٩٥، نوێکراوەتەوە لە ٢٠٢٣)
دیزایین	سێ ڕەنگێکی ستوونی لە شین، زەرد، و سوور.

ئاڵای نیشتمانیی ڕۆمانیا (بە ڕۆمانی: drapelul național al României) سێ ڕەنگێکە کە لە سێ هێڵی ستوونیی یەکسان بە ڕەنگەکانی شین (لە لای ستوونەکە)، زەرد و سوور پێکدێت، بە ڕێژەی پانی بۆ درێژی ٢:٣.

وەشانی ئێستا لە ساڵی ١٩٨٩ لە دوای شۆڕشی ڕۆمانیا پەسەند کرا و لە دەستووری ڕۆمانیا و هەروەها لە یاسای بنەڕەتیی ٧٥/١٩٩٤دا پێناسە کراوە، لەگەڵ چەندین ڕوونکردنەوەی دواتر. لە ساڵی ٢٠٢٣ەوە، یاساکە تۆنی ڕەنگی ورد بۆ مەبەستەکانی چاپ و دیجیتاڵی دابین دەکات.

ڕەنگەکان بە جیا یان بە جووت لەسەر نیشانە و هێما فەرمییەکان لە سەدەی ١٤ەمەوە بەکارهێنراون، بەڵام بۆ یەکەمجار لە سەدەی ١٩ەمدا بە فەرمی لەسەر ئاڵایەک یەکیان گرت. هەرچەندە ئاڵاکە بە تێپەڕبوونی ساڵەکان چەندین گۆڕانکاری بەخۆیەوە بینیوە، نەخشە گشتییەکەی وەک خۆی ماوەتەوە، هەمان ڕەنگەکان و ڕێکخستنێکی هاوشێوەی هێڵەکانی پاراستووە.

چوارچێوەی یاسایی و تایبەتمەندییەکان

تایبەتمەندییەکان بۆ ئاڵای ڕۆمانیائێڵ = ٢/٣ ئێڵ؛ سی = ١/٣ ئێڵ

یاسای ژمارە ٧٥/١٩٩٤ دیاری دەکات کە بەرزی ئاڵاکە ٢/٣ی پانییەکەیەتی و هێڵە ڕەنگەکان قەبارەیان یەکسانە و شینەکە لە لای ستوونەکەیە.

پێش ساڵی ٢٠٢٣، یاساکە ڕەنگەکانی بە بەکارهێنانی بۆیەکانی شینی کۆباڵت، زەردی کرۆم و سووری گەش دیاری دەکرد، بەڵام نەدەچووە ناو وردەکاری زیاترەوە.

لە پێداچوونەوەی یاساکەدا لە ساڵی ٢٠٢٣، بۆیەکان جێگەیان گیرایەوە بە تۆنی ڕەنگی ورد لە مۆدێلەکانی ڕەنگی پانتۆن، سی ئێم وای کەی و ئار جی بی..

(١٨٦٧-ئێستا)	شین	زەرد	سوور
Pantone	280c	116ج	186c
CMYK	100-70-0-10	0-10-95-0	0-90-80-5
RGB	0-43-127	252-209-22	206-17-38
Hexadecimal	#002B7F	#FCD116	#CE1126

مێژوو و گرنگیی ڕەنگەکان

بەکارهێنانی سەرەتایی ڕەنگەکان

نیشانەی دەوڵەتیی والاکیا لە سەردەمی فەرمانڕەوایەتی ڕادو شێربان

شین، زەرد و سوور دەرکەوتنێکی باوی بەڵگەدارن لەسەر ئاڵا و نیشانەکانی دەوڵەت لەو ناوچانەی کە ڕۆمانییەکانی تێدا نیشتەجێ بوون، کە مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ١٤ەم.

بەکارهێنانی بەرفراوانیان هەبوو لەسەر نیشانەی دەوڵەتی و ئاڵاکانی میرنشینی مۆڵداڤیا. هەندێک نموونە بریتین لە ئاڵایەکی هەڵواسراوی دراگۆش ڤۆدا، ئەو ئاڵایانەی لەلایەن ستیفانی مەزن و پیترو ڕارێشەوە بەکاردەهێنران، ئاڵای سوپا کە لە سەردەمی فەرمانڕەوایەتی یێرێمیا مۆڤیلا بەکارهێنراون، ئاڵاکانی ڤۆیڤۆدیی میخایلی ئازا، ئەلێکساندرو ئیپسیلانتی، ئەلێکساندرو سوتسو، میهای ستوردزا، ئەلێکساندرو غیکا.

لە کاتی دروستکردنی "میرنشینی گەورەی ترانسلڤانیا" لە ٢ی تشرینی دووەمی ١٧٦٥، ماریا تێرێسا نیشانەی دەوڵەتیی ترانسلڤانیای گۆڕی بۆ نەخشەیەک کە سوور، زەرد و شینی بەکاردەهێنا.

زۆرێک لە فەرمانڕەواکانی والاکیا وەک میخایلی ئازا، باسارابی یەکەم، ڕادو شێربان، میحنەی سێیەم، ماتێی باساراب، سکارلات غیکا، ئەلێکساندرۆس سوتزۆس، جۆن جۆرج کارادجا نیشانەی دەوڵەتی و ئاڵا یان نیشانەیان بە ڕەنگەکانی شین، زەرد یان سوور بەکارهێناوە.

وەسفە هاوچەرخەکان و دروستکردنەوەکانی دواتر ئاماژە بەوە دەکەن کە ئاڵای والاکیا لە سەردەمی فەرمانڕەوایەتی میخایلی ئازادا لە قوماشی دەماسک دروستکراوە، کە لە بنەڕەتدا زەرد-سپی بووە بەڵام دواتر ڕەنگی چۆتە سەر سپی. هەڵۆیەکی ڕەشی لەسەر لقێکی سنەوبەری سەوز تێدابوو، کە خاچێکی بە دەنووکەوە بوو.

لە ماوەی ساڵانی ١٩٧٠ەکان و ١٩٨٠ەکاندا، لەگەڵ وەرگرتنی پشتیوانیی فەرمی بۆ بیرۆکەی مێژوویی پێشینە، بانگەشەی ئەوە دەکرا کە سوور، زەرد و شین لەسەر بەخشینە شاهانەییەکانی سەدەی ١٦ەم کە لەلایەن میخایلی ئازاوە دەرچوون، هەروەها لەسەر قەڵغان و دروشمەکانیشی دۆزراونەتەوە.

یەکەم بەکارهێنانی ڕەنگەکان بۆ مافی چارەی خۆنووسین

ئاڵای ڕاپەڕینی والاکیای ساڵی ١٨٢١

لە کاتی ڕاپەڕینی والاکیای ساڵی ١٨٢١، تودۆر ڤلادیمیرێسکو ئاڵایەکی شۆڕشگێڕانەی داواکرد کە تیایدا سیانەی پیرۆزی پەیمانی نوێ، سانت جۆرج، سانت تیرۆن و هەڵۆی والاکیای تێدابوو. ڕەنگەکانی شین، زەرد و سوور لەسەر پۆشاکی پیرۆزەکان و هەروەها سێ شڕابەی بەستراو بە ستوونەکەوە بوونیان هەیە.

مێژوونووسان ئەمە بە یەکێک لە زووتریین حاڵەتەکانی بەکارهێنانی بەئەنقەستی ئەم سێ ڕەنگە پێکەوە دادەنێن لە چوارچێوەی مافی چارەی خۆنووسینی ڕۆمانیادا، بە مانای "ئازادی (شینی ئاسمانی)، دادپەروەری (زەردی زەوی)، برایەتی (سووری خوێن)".

ئاڵای جەنگیی میرنشینی والاکیا (١٨٣٤)

یەکەم بەکارهێنانی بەڵگەداری سێ ڕەنگێک لە والاکیا لە ساڵی ١٨٣٤ ڕوویدا، کاتێک دۆمنیتۆری چاکسازیخواز ئەلێکساندروی دووەم غیکا نەخشەی ئاڵای دەریایی و سەربازی پێشکەش کرد بۆ پەسەندکردنی لەلایەن سوڵتان مەحمودی دووەمەوە. لە نێویاندا "ئاڵایەک بە ڕوویەکی سوور، شین و زەردەوە هەبوو، کە هەروەها ئەستێرە و سەری باڵندەیەکی لە ناوەڕاستدا هەبوو". زۆری نەخایاند، ڕیزبەندی ڕەنگەکان گۆڕدرا، و زەرد لە ناوەڕاستدا دەرکەوت.

شۆڕشی ١٨٤٨

سێ ڕەنگەی سەرەتای ١٨٤٨ کە لەسەری نووسراوە "دادپەروەری، برایەتی": وێنەیەکی ئاوی لەلایەن سی. پێترێسکو

لە نیسانی ١٨٤٨، ئەو ئاڵایەی لەلایەن شۆڕشگێڕانەوە پەسەند کرا لە سەرەتادا سێ ڕەنگێکی شین-زەرد-سوور بوو (بە شین لە سەرەوە، لەگەڵ مانای "ئازادی، دادپەروەری، برایەتی"). هەر لە ٢٦ی نیسان، بەپێی ڕۆژنامەی ترانسلڤانیا، خوێندکارە ڕۆمانییەکان لە پاریس پێشوازییان لە حکومەتە نوێیەکە دەکرد بە ئاڵایەکی شین، زێڕین و سوور، "وەک هێمایەکی یەکگرتن لە نێوان مۆڵداڤییەکان و مونتینییەکان".

فەرمانی ژمارە ١ لە ١٤/٢٦ی حوزەیرانی ١٨٤٨ی حکومەتی کاتی ئاماژەی بەوە کرد کە "ئاڵای نیشتمانی سێ ڕەنگ هەڵدەگرێت: شین، زەرد، سوور"، کە بە وشەکانی ڕۆمانی بۆ (دادپەروەری، برایەتی) نەخشێندرابوو. لە سێ ڕەنگەکانی پێشووتر جیاواز بوو بەوەی کە هێڵە شینەکە لە سەرەوە بوو، مۆنۆگرامی شازادەیی لە گۆشەکاندا لابرا، هەروەها تاجەکەی سەر هەڵۆکەش لە کۆتایی ستوونی ئاڵاکەدا لابرا، لە کاتێکدا ئێستا دروشمێک بوونی هەبوو.

دواتر، فەرمانی ژمارە ٢٥٢ لە ١٣/٢٥ی تەممووزی ١٨٤٨، کە بە تایبەتی دەرچوو چونکە "هێشتا تێنەگەیشتراوە کە ئاڵا نیشتمانییەکان دەبێت چۆن نەخشەیان بۆ بکێشرێت"، ئاڵاکەی وەک سێ هێڵی ستوونی پێناسە کرد، کە ڕەنگە لە مۆدێلی فەڕەنسییەوە ئیلهامی وەرگرتبێت. تۆنەکانی ڕەنگەکە "شینی تۆخ، زەردی کاڵ و سووری کارمین" بوون؛ سەبارەت بە ڕیزبەندییەکە، "لە نزیک دارەکەوە شین دێت، پاشان زەرد و پاشان سوور کە دەشەکێتەوە".

کڵێسای سانت لۆقا، کە لە ١٧٨٢-١٧٩١ لە سیبیو دروستکراوە، میوانداری ئاڵایەکی ڕۆمانی دەکات بە هێڵی ستوونییەوە کە لە کۆبوونەوە نیشتمانییەکاندا لە بلاژ لەسەر کەمپیا لیبێرتاتی لە کاتی شۆڕشەکەدا هەڵکرا بوو. ڕەنگەکانی ئاڵاکە و ئەو وێنە ئایینییەی لە ناوەڕاستیدا کێشراوە کاڵ بوونەتەوە. ئاڵاکە شاردرابووەوە بۆ ئەوەی ڕێگری لە بردنی یان لەناوبردنی لەلایەن ڕژێمی کۆمۆنیستییەوە بکرێت و دواتر ون بوو، پاشان لە ساڵی ٢٠١٤ دۆزرایەوە.

ئاڵای حکومەتی کاتی ساڵی ١٨٤٨

پێترێ ڤاسیلیو-نەستورێل تێبینی دەکات کە لە ڕوانگەی هێرالدییەوە، لەسەر ئاڵای فەڕەنسی هەروەها ئاڵای شۆڕشگێڕانەی والاکیا، هێڵی ناوەڕاست نوێنەرایەتی کانزایەکی هێرالدی دەکات (زیو و زێڕ بە ڕیزبەندی)، بەم شێوەیە، دوو ئاڵاکە دەکرێت پەیوەندییان هەبێت. مێژوونووسانی تر پێیان وایە کە سێ ڕەنگەکە لاساییکردنەوەی ئاڵای فەڕەنسی نەبووە، بەڵکو بەرجەستەکردنی نەریتێکی کۆنی ڕۆمانی بووە. ئەم تیۆرییە پشتگیری دەکرێت بە تێبینییەکی وەزیری دەرەوەی شۆڕشگێڕ بۆ ئەمین پاشا: "ڕەنگەکانی ئەو شریتەی کە ئێمە وەک سەرکردەکان لەبەری دەکەین، هەروەها هەموو شوێنکەوتووەکانمان، سەرچاوەیەکی مۆدێرنیان نییە. ئێمە لە سەردەمێکی پێشترەوە ئاڵاکانمان هەبووە. کاتێک نیشانە و شریتە سێ ڕەنگییەکانمان وەرگرت شوێن ڕۆحی لاساییکردنەوە یان مۆدە نەکەوتین". هەمان وەزیر دڵنیایی دا بە نێردراوی نائاسایی پۆرتەکە، سولەیمان پاشا، کە سێ ڕەنگەکەی ئاڵاکە "بۆ ماوەیەکی درێژ بوونیان هەبووە؛ باوباپیرانمان لەسەر ستاندارد و ئاڵاکانیان هەڵیانگرتووە. بۆیە ئەوان خواستراو یان لاساییکردنەوەی ئێستا نین یان هەڕەشەیەک نین بۆ داهاتوو".

دوای ئەوەی شۆڕشەکە دامرکێنرایەوە، ئاڵا کۆنەکان گەڕێنرانەوە و شۆڕشگێڕان سزادران لەسەر لەبەرکردنی سێ ڕەنگەکە.

میرنشینە یەکگرتووەکانی ڕۆمانیا

ئاڵای میرنشینە یەکگرتووەکانی مۆڵداڤیا و والاکیا (١٨٥٩-١٨٦٢)

ئاڵای میرنشینە یەکگرتووەکانی ڕۆمانیا (١٨٦٢-١٨٦٦)

لە ١٨٥٩ تا ١٨٦٦، میرنشینە یەکگرتووەکانی والاکیا و مۆڵداڤیا سێ ڕەنگێکی ڕۆمانی سوور-زەرد-شینیان هەبوو، بە هێڵی ئاسۆیی، وەک ئاڵای نیشتمانی.

ئاڵاکە لە ساڵنامەی ڕۆمانی ساڵی ١٨٦٦دا بەم شێوەیە وەسف کراوە: "ئاڵایەکی سێ ڕەنگ، دابەشکراوە بەسەر سێ هێڵدا، سوور، زەرد و شین و بە شێوەیەکی ئاسۆیی دانراوە: سوور لە سەرەوە، شین لە خوارەوە و زەرد لە ناوەڕاستدا".

هەرچەندە ئیمپراتۆریەتی عوسمانی ڕێگەی نەدەدا میرنشینە یەکگرتووەکان هێمای تایبەت بە خۆیان هەبێت، ئاڵا نوێیەکە ئاستێک لە دانپێدانانی نێودەوڵەتی بەدەستهێنا. سەبارەت بە گەشتی شازادە کوزا لە ئایار-حوزەیرانی ١٨٦٤ بۆ قوستەنتینیە، پزیشک کارۆل داڤیلا تێبینی کرد: "ئاڵای ڕۆمانی لەسەر کۆڵەکەی گەورە هەڵکرا، بەلەمەکانی سوڵتان چاوەڕێیان دەکردین، پاسەوان چەکدار بوو، وەزیری گەورە لە دەرگاکە بوو... شازادە، بێدەنگ، شکۆمەند، کورت لە قسەکانیدا، ٢٠ خولەکی لەگەڵ سوڵتاندا بەسەربرد، کە پاشان هات بۆ بەسەرکردنەوەمان... جارێکی تر، وەزیری گەورە شازادەی بردە دەروازەی سەرەکی و ئێمە گەڕاینەوە کۆشکی ئەوروپا، ئاڵای ڕۆمانی هێشتا لەسەر کۆڵەکەکە دەشەکایەوە...".

ئاڵای ڕۆمانیا (١٨٦٧-١٩٤٨)

ماددەی ١٢٤ی دەستووری ١٨٦٦ی ڕۆمانیا دابینی کرد کە "ڕەنگەکانی میرنشینە یەکگرتووەکان شین، زەرد و سوور دەبن". ڕیزبەندی و دانانی ڕەنگەکان لەلایەن ئەنجومەنی نوێنەرانەوە لە دانیشتنی ٢٦ی ئازاری ١٨٦٧دا بڕیاری لەسەر درا. بەم شێوەیە، دوای پێشنیارێکی نیکۆلای گۆلێسکو، بە هەمان شێوەی ساڵی ١٨٤٨ دانران: بە شێوەی ستوونی و بەم ڕیزبەندییە: شین لە لای ستوون، زەرد لە ناوەڕاست و سوور لە لای شەکاوەکە.

نیشانەی دەوڵەتیی وڵاتەکە تەنها لەسەر ئاڵاکانی سوپا و شازادەیی دانرا، لە ناوەڕاستدا؛ ئاڵا مەدەنییەکان بەبێ نیشانەی دەوڵەتی مانەوە. هەمان جیاوازی کرا لە نێوان ئاڵاکانی هێزی دەریایی و ئاڵای کەشتییە مەدەنی و بازرگانییەکاندا.

بڕیاردەر میهایل کۆگالنیچیانو، کە هەروەها بۆچوونی سیزار بۆلیاک، دیمیتری بڕاتیانو، کۆنستانتین گریگۆرێسکو، ئایۆن لێکا، نیکۆلای گۆلێسکو و گۆرگی گریگۆر کانتاکوزینۆی گەیاند، وتی: "ئاڵای سێ ڕەنگ وەک چۆن ئەمڕۆ هەیە ئاڵای میرنشینە یەکگرتووەکان نییە. زۆر لەوە زیاترە: خۆی لە خۆیدا ئاڵای نەتەوەی ڕۆمانیایە لە هەموو ئەو زەویانەی کە ڕۆمانییەکان تێیدا نیشتەجێن".

"یاسا بۆ هەموارکردنی نیشانەکانی وڵات" لە ١١/٢٣ی ئازاری ١٨٧٢ ئەم بڕگانەی نەگۆڕی، تەنها نەخشەی نیشانەی دەوڵەتییەکەی گۆڕی.

سەردەمی سۆسیالیستی و کۆمۆنیستی

ئاڵای دەوڵەتیی کۆماری سۆسیالیستی ڕۆمانیا (١٩٦٥-١٩٨٩)

لە ٣٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٤٧ ڕۆمانیا وەک کۆمارێکی گەلی سۆسیالیستی ڕاگەیەندرا و هەموو هێماکانی شانشینی پێشوو نایاسایی کران، لەوانەش نیشانەی دەوڵەتیی شاهانە و ئاڵا سێ ڕەنگەکان کە نیشانیان دەدا.

ئاڵاکە ڕەنگ و تایبەتمەندییەکانی پاراست، تاکە جیاوازی ئەوە بوو کە ئێستا نیشانەیەکی دەوڵەتیی دووبارە نەخشێنراوی لەخۆدەگرت کە لە ناوەڕاست لەسەر هێڵە زێڕینەکە دانرابوو، کە هێماخوازی پیشەسازی و کشتوکاڵی لەخۆدەگرت. هەروەها لەم سەردەمەدا بوو کە ڕێژەی ٢:٣ بۆ یەکەمجار بە یاسا ڕێکخرا.

سروودی نیشتمانی لە نێوان ١٩٧٧ و ١٩٩٠ وەشانێکی دەستکاریکراوی گۆرانییەکی نیشتمانپەروەری بوو کە مانای ڕەنگەکانی وەک "ئاگر لە دڵدا" (سوور)، "داهاتووی زێڕین" (زەرد) و "باوەڕ" (شین) دەبەخشی، بەڵام وەشانی کۆمۆنیستی ئاماژە ڕەسەنەکانی سڕییەوە و تەنها "سوور، زەرد و شین"ی هێشتەوە.

لێرەدا دوایین و درێژخایەنترین وەشانی ئاڵاکە نیشان دراوە، کە بۆ ماوەی ٢٤ ساڵ لە بەکارهێناندا بوو.

شۆڕشی ١٩٨٩

ئاڵایەک کە نیشانەی دەوڵەتی لێ بڕدراوە

لە ٢٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٩، لە کاتی شۆڕشەکەدا لە تیمیشۆرا، خۆپیشاندەران ئاڵایان دەشەکاندەوە کە نیشانەی دەوڵەتیی کۆمۆنیستی لە ناوەڕاستیاندا بڕدرابوو.

ئەو نیشانەی دەوڵەتییەی کە ئەوکات بەکاردەهێنرا وەک هێمایەکی دیکتاتۆرییەکەی نیکۆلای چاوشێسکو و سەردەمی کۆمۆنیستی سەیر دەکرا. بەم ئاڵایانە دەوترا "ئاڵای کونی تێدا" (drapelul cu gaură).

ئاڵای لەم شێوەیە بەردەوام دەبینرێن جارجارە لە کاتی خۆپیشاندانە جەماوەرییە هاوچەرخەکاندا، بەتایبەتی ئەوانەی وەک کاردانەوەیەک بەرامبەر بە هەڵسوکەوتی خراپی حکومەت ئەنجام دەدرێن.

ئاڵا کۆمۆنیستییەکە بە فەرمی جێگەی دەگیرێتەوە لە دوابەدوای ڕاستەوخۆی شۆڕشەکە، لە ٢٧ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٩، لەلایەن بەرەی ڕزگاریی نیشتمانی بە وەشانی ١٨٦٧ی سێ ڕەنگە سادەکە، کە تا ئەمڕۆش لە بەکارهێناندا ماوەتەوە.

پێشانگای ئاڵا مێژووییەکان

• 
  ئاڵای والاکیا (١٥٩٣-١٦١١)
• 
  ئاڵای والاکیا (١٨٣١-١٨٤٨)
• 
  ئاڵای شۆڕشی والاکیا (١٨٤٨)
• 
  ئاڵای والاکیا (١٨٤٩-١٨٦٢)
• 
  ئاڵای مۆڵداڤیا (سەدەی ١٤-١٥)
• 
  ئاڵای مۆڵداڤیا (١٨٣١-١٨٦٢)
• 
  ئاڵای میرنشینە یەکگرتووەکانی مۆڵداڤیا و والاکیا (١٨٥٩-١٨٦٢)
• 
  ئاڵای میرنشینە یەکگرتووەکانی ڕۆمانیا (١٨٦٢-١٨٦٦)
• 
  ئاڵای میرنشینی ڕۆمانیا (١٨٦٦-١٨٨١)
• 
  شانشینی ڕۆمانیا (١٨٨١-١٩٤٧)
• 
  ئاڵای کۆماری گەلی ڕۆمانیا (کانوونی دووەم-ئازاری ١٩٤٨)
• 
  ئاڵای کۆماری گەلی ڕۆمانیا (١٩٤٨-١٩٥٢)
• 
  ئاڵای کۆماری گەلی ڕۆمانیا (١٩٥٢-١٩٦٥)
• 
  ئاڵای کۆماری سۆسیالیستی ڕۆمانیا (١٩٦٥-١٩٨٩)
• 
  ئاڵای شۆڕشی ڕۆمانیا (١٩٨٩)
• 
  ئاڵای ڕۆمانیا (١٩٨٩-ئێستا)

پرۆتۆکۆلی ئاڵا

یاسادانان

یاسای ژمارە ٧٥/١٩٩٤ پرۆتۆکۆلی ئاڵای ڕۆمانیا دادەمەزرێنێت. بڕگەکانی فراوان کراون بە بڕیاری حکومی ژمارە ١١٥٧/٢٠٠١ کە ڕێنماییەکانی پەیوەست بە نمایشکردنی ئاڵای ڕۆمانیا، وتنەوەی سروودی نیشتمانی و بەکارهێنانی ئەو نیشانانەی کە نیشانەی دەوڵەتیی ڕۆمانیایان تێدایە، پەسەند دەکات. پرۆتۆکۆل بۆ ئاڵا سەربازییەکان و ستانداردەکان بە ڕێنمایی ناوخۆیی جێگیر دەکرێت. یاساکە ئەم بڕگانەی خوارەوە لەخۆدەگرێت:

• ئاڵای ڕۆمانیا دەکرێت لەلایەن تاکەکەسەکانەوە لە ماڵ یان شوێنی نیشتەجێبوونیان، یان لەلایەن قەوارە یاساییەکانەوە لە بارەگاکانیان هەڵبکرێت.

• ئاڵای ڕۆمانیا دەبێت هەمیشە لەسەر باڵەخانەکان و لە بارەگای دەسەڵات و دامەزراوە گشتییەکان، لە بارەگای پارتە سیاسییەکان، سەندیکاکان، دامەزراوە پەروەردەیی و کلتوورییەکان، لە خاڵەکانی پەڕینەوەی سنوور و لە فڕۆکەخانە نێودەوڵەتییەکان هەڵبکرێت. وەک نیشانە، بە شێوەیەکی هەمیشەیی لەسەر کەشتییەکانی لە هەر جۆرێک بن و کەشتییەکانی تر کە لەژێر ئاڵای ڕۆمانیادا گەشت دەکەن هەڵدەکرێت. بەپێی پرۆتۆکۆلی باو، ئاڵای ڕۆمانیا لە بارەگای نێردە دیپلۆماتییەکان و نووسینگە کونسوڵییەکانی ڕۆمانیا، هەروەها لە شوێنی نیشتەجێبوونی سەرۆکی نێردە دیپلۆماتییەکان و نووسینگە کونسوڵییەکان هەڵدەکرێت. بە هەمان شێوە، ئاڵای ڕۆمانیا وەک ستانداردێک بەکاردەهێنرێت لەسەر ئەو ئۆتۆمبێلانەی کە سەرۆکەکانی نێردە دیپلۆماتییەکان و نووسینگە کونسوڵییەکانی ڕۆمانیا دەگوازنەوە، لە گەشتە فەرمییەکانیاندا، بەپێی هەمان نەریتەکان.

ئاڵا کە لەسەر کەوانەی سەرکەوتن لە بوخارێست هەڵکراوە

• بە شێوەیەکی کاتی، لە ڕۆژی نیشتمانی ڕۆمانیا و پشووە نیشتمانییەکانی تردا، ئاڵای ڕۆمانیا دەکرێت لە شوێنە گشتییەکان کە لەلایەن دەسەڵاتدارانی ناوخۆییەوە بڕیاری لەسەر دەدرێت هەڵبکرێت؛ و بۆ فێستیڤاڵ و ڕێوڕەسمە فەرمییەکان کە سروشتێکی ناوخۆیی، نیشتمانی و نێودەوڵەتییان هەیە، لەو شوێنانەی کە تێیاندا بەڕێوەدەچن. بە هەمان شێوە، دەبێت هەڵبکرێت بۆ سەردانە فەرمییەکان کە لە ڕۆمانیا ئەنجام دەدرێن لەلایەن سەرۆکی دەوڵەت و حکومەتەوە، هەروەها لەلایەن کەسایەتییە سیاسییە باڵاکان کە نوێنەرایەتی دەزگا سەرەکییە نێوان حکومییە نێودەوڵەتییەکان دەکەن، لە فڕۆکەخانەکان، وێستگەکانی شەمەندەفەر، بەندەرەکان و لەسەر ڕێگا جیاوازەکانیان. ئاڵاکە هەروەها لە کێبڕکێ وەرزشییەکان، لە یاریگاکان و یاریگاکانی تری وەرزشی، و لە کاتی هەڵمەتەکانی هەڵبژاردندا، لە بارەگای کۆمیسیۆنەکانی هەڵبژاردن و بنکەکانی دەنگدان هەڵدەکرێت. لە کاتی ڕێوڕەسمە سەربازییەکاندا، ئاڵاکە بەپێی ڕێنماییە سەربازییەکان هەڵدەکرێت.

• لە کاتی ماتەمینی نیشتمانیدا، سەرجەم دەسەڵات و دامەزراوە گشتییەکان پێویستە ئاڵاکە لە بنکەکانیاندا لە نیوەی ستوون هەڵبکەن. هەمان ئەرک بۆ تاکەکەسەکانیش جێبەجێ دەبێت ئەگەر ئاڵاکەیان لە شوێنی نیشتەجێبوونیان هەڵکردبێت. حکومەت تاکە دەزگای فەرمییە کە ڕۆژەکانی ماتەمینی نیشتمانی دیاری دەکات، کە تێیدا ئاڵای ڕۆمانیا بۆ نیوەی ستوون دادەبەزێنرێت.

• ئاڵای وڵاتانی تر دەکرێت لەسەر خاکی ڕۆمانیا هەڵبکرێت تەنها لەگەڵ ئاڵای نیشتمانیدا و تەنها لە کاتی سەردانەکان کە سروشتێکی دەوڵەتی فەرمییان هەیە، ئاهەنگ و کۆبوونەوە نێودەوڵەتییەکان، لەسەر باڵەخانە فەرمییەکان و لە شوێنە گشتییەکان کە لە یاسای ژمارە ٧٥/١٩٩٤دا دیاریکراون. لەو جۆرە حاڵەتانەدا، ئاڵای ڕۆمانیا لە شوێنی شەرەف هەڵدەکرێت، واتە لە ناوەڕاستدا، ئەگەر ژمارەی ئاڵاکان تاک بێت، یان لە لای ڕاستی ئەو ئاڵایەوە (کاتێک لە پێشەوە سەیری ئاڵاکان دەکەیت) کە ناوەڕاست داگیر دەکات ئەگەر ژمارەی ئاڵاکان جووت بێت. لەم حاڵەتانەدا، سەرجەم ئاڵاکان دەبێت هەمان دوورییان هەبێت (بەڵام نەک ڕێژە، کە لەلایەن هەر وڵاتێکی پەیوەندیدارەوە دیاری دەکرێت). ئاڵای ئەوروپا لە لای ڕاستی ئاڵای ڕۆمانیا بەرزدەکرێتەوە ئەگەر تەنها دوو ئاڵا هەڵبکرێن.

• بەرزکردنەوەی ئاڵای ڕۆمانیا لەو بۆنانەی کە لەژێر چاودێری ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکاندا بەڕێوەدەچن بەپێی ڕێنمایی و نەریتە نێودەوڵەتییەکان ئەنجام دەدرێت.

ڕەنگە سەربازییەکان بەبێ نیشانەی دەوڵەتی و نیشانەی چەک لە گۆشەکاندا. لە کاتی ڕێپێواندا، هەڵگری ڕەنگەکە بە چەماندنەوەی ڕەنگە سەربازییەکان بۆ ٤٥ پلە سڵاو دەکات، بەبێ گوێدانە کەسەکە. ئەو سەربازانەی لێرەدا وێنا کراون لە فەوجی پاسەوانی شەرەفی میهای ڤیتیازولی ژمارە ٣٠ن، کە بەشدارییان لە نمایشی سەربازی ڕۆژی باستیلی ٢٠٠٧ لە پاریس کردووە.

• ڕەنگە سەربازییەکان لە قەفەسی نمایشکردنەکەی دەهێنرێتە دەرەوە بۆ بۆنەی شایستەی پێشکەشکردنی، لە ڕێوڕەسمی سوێندخواردنی سەربازی، لە نمایشی سەربازەکان و پێداچوونەوەکان لە بەرەکانی پێشەوە، لە کاتی پێدان یان وەرگرتنی فەرماندەیی لەلایەن یەکەی پەیوەندیدارەوە، لە کاتی پێدانی شەرەفی سەربازی لە کاتی پرسە سەربازییەکان، یان لە بۆنەکانی تردا ئەگەر پێویست بکات.

• کاتێک لە پێکهاتەدا و بە پێوە وەستاون، هەڵگری ڕەنگەکە ڕەنگە سەربازییەکان لە نزیک پێیەوە دەهێڵێتەوە، دەستی ڕاستی لەسەر دارەکە بۆ خوارەوە دەهێڵێتەوە و دەستی چەپی لەسەر دارەکە، لە ئاستی سنگی. کۆتاییە نزمەکەی دارەکە دەبێت لە پێش پێی ڕاستییەوە بێت. کاتێک لەم دۆخەوە سڵاو دەکات، ڕەنگە سەربازییەکان بە شێوەیەکی ئاسۆیی دەچەمێنرێنەوە بۆ سەرۆکی ڕۆمانیا و سەرۆک دەوڵەتەکانی تر و بە گۆشەی ٤٥ پلە بۆ کارمەندانی تری مەدەنی و سەربازی. کاتێک ڕێپێوان دەکات، هەڵگری ڕەنگەکە ڕەنگە سەربازییەکان بە شێوەیەکی ستوونی هەڵدەگرێت. ئەگەر یەکەکە زیاتر لە ١٠٠ مەتر بڕوات، دارەکە دەخرێتە ناو بەرگی ملی ملوانکەکەوە. کاتێک بە ئۆتۆمبێل گەشت دەکات، هەڵگری ڕەنگەکە لەگەڵ ڕەنگە سەربازییەکەدا لە ناو ئۆتۆمبێلی فەرماندەی یەکەکەدا دەوەستێت. لە کاتی ڕێپێواندا، هەڵگری ڕەنگەکە بە چەماندنەوەی ڕەنگە سەربازییەکان بۆ ٤٥ پلە سڵاو دەکات، بەبێ گوێدانە کەسەکە. کاتێک دوو یەکەی سەربازی لە یەکتر دەپەڕنەوە (ئەگەر یەکێکیان یان هەردووکیان لە پێکهاتەی ڕێپێواندا بن) ڕەنگە سەربازییەکان بۆ سڵاو بە ٤٥ پلە دەچەمێنرێنەوە. لە کاتی بارانبارین، بەفربارین یان بایی بەهێز، ڕەنگە سەربازییەکان بە بەرگێکی پلاستیکی ڕوون دەپارێزرێن.

• نیشانەی کەشتییەکی هێزی دەریایی دەبێت ڕۆژانە لەسەر ستوونی ئاڵای دواوەی کەشتییەکە لە کاتژمێر ٨ی بەیانی، و لە پشووەکاندا لە کاتژمێر ٩ی بەیانی بەرزبکرێتەوە. ئەگەر کەشتییەکە لە جووڵەدا بێت، نیشانەکە بە هەمیشەیی بەرزکراوەیی دەمێنێتەوە لەو شوێنەی کە قۆڵی خوارەوەی ستوونەکە بە ستوونەکەوە دەگات. بەزۆری، بەرزکردنەوەی نیشانەی کەشتییەک لە ئامادەبوونی تەواوی تیمەکەدا ئەنجام دەدرێت، کە ئەمە بۆ دابەزاندنی ڕۆژانە لە کاتی ئاوابوونی خۆردا وا نییە.

سزاکان

بڕیاری حکومی ژمارە ١١٥٧/٢٠٠١ یاساکانی هەڵکردنی ئاڵای ڕۆمانیا ڕووندەکاتەوە. هەڵکردنی ئاڵایەکی ڕۆمانیا بە شێوە، دووری، مۆدێل یان ڕەنگێکی جیاواز لەوانەی کە بە یاسا ڕێکخراون، یان هەبوونی دۆخێکی نەشیاو، پێشێلکارییە و سزاکەی پێبژاردنە لە نێوان ٥٠٠ و ١٥٠٠ لێی (١٢٠-٣٦٢ دۆلار). بەرزنەکردنەوەی ئاڵای نیشتمانی لەلایەن دەسەڵات و دامەزراوە گشتییەکانەوە، یان لەو حاڵەتە ناچارییانەی کە لە یاساکەدا هاتوون، هەڵکردنی نەشیاوی ئاڵاکە و هەڵکردنی ئاڵای وڵاتێکی تر لە دەرەوەی ئەو حاڵەتانەی کە بە یاسا ڕێکخراون، یان بە دووری نەشیاو، پێشێلکارییە و سزاکەی پێبژاردنە لە نێوان ٢٥٠٠ و ٥٠٠٠ لێی (٦٠٤-١,٢٠٨ دۆلار). لە حوزەیرانی ٢٠٢٣، یاسای ٧٥/١٩٩٤ لە ماددەی ١، بڕگەی ٣دا تەواو کرا بەو بڕگەیەی کە "هیچ نووسراو و هێمایەکی تر نابێت بخرێتە سەر ئاڵای ڕۆمانیا جگە لەوانەی کە بە یاسا یان ڕێنماییە سەربازییەکان پەسەندکراون." سەرپێچییەکانی لەو شێوەیە سزاکەیان پێبژاردنە بە بڕی ١٠,٠٠٠-٢٠,٠٠٠ لێی (٢٣٠٦-٤٦١٢ دۆلار).

پێشێلکارییەکان لەلایەن بریکارانی وەزیری کارگێڕی گشتییەوە، لەلایەن پارێزگار یان بریکارەکانییەوە دەستنیشان دەکرێن و سزا دەدرێن، و دەسەپێنرێن بەسەر بەڕێوەبەری دەسەڵات یان دامەزراوە گشتییەکەدا، بەسەر سەرۆکی شارەوانیدا، بەسەر سەرۆکی ئەنجومەنی کاونتیدا، یان بەسەر تاکەکەسی تایبەت یان کەسی یاساییدا کە پێشێلکارییەکانی ئەنجامداوە.

تا ساڵی ٢٠١١، ماددەی ٢٣٦ی یاسای سزاکانی ڕۆمانیا ئاماژەی بەوە دەکرد کە هەر نمایشێکی سووکایەتیکردن دژی هێماکانی ڕۆمانیا سزاکەی دەستبەسەرکردن بوو لە نێوان ٦ مانگ و ٣ ساڵ لە زینداندا. ماددەی ٣٤٤ی هەمان یاسای سزاکان دابینی کردبوو کە، لە کاتی جەنگدا، دابەزاندنی نیشانەی کەشتی لە کاتی شەڕێکدا بە مەبەستی خزمەتکردن بە ئامانجی دوژمن سزاکەی زیندانی هەتاهەتایی یان دەستبەسەرکردن بوو لە نێوان ١٥ و ٢٥ ساڵ لە زینداندا و سزای مەدەنی. یاسایەکی سزاکانی نوێ کە لەو ساڵەدا پەسەند کرا بڕگەکانی ماددەی ٢٣٦ لادەبات و ئەو سزایەی کە لە ماددەی ٣٤٤دا (کە ناوی گۆڕدرا بۆ ماددەی ٤٢٠) هاتووە کەمدەکاتەوە بۆ زیندانیکردن لە نێوان ١٠ بۆ ٢٠ ساڵ لەگەڵ سزای مەدەنی.

ڕۆژی ئاڵا

یاسای ژمارە ٩٦ی ٢٠ی ئایاری ١٩٩٨ ڕۆژی ٢٦ی حوزەیرانی وەک ڕۆژی ئاڵای نیشتمانیی ڕۆمانیا ڕاگەیاند. لەم ڕۆژەدا بوو لە ساڵی ١٨٤٨ کە فەرمانی ژمارە ١ی حکومەتی کاتیی والاکیا دەرچوو، کە سێ ڕەنگەی سوور-زەرد-شینی کردە ئاڵای نیشتمانی.

لە ڕۆژی ئاڵادا، دەسەڵاتە گشتییەکان و دامەزراوەکانی تری دەوڵەت لە ڕووی یاساییەوە پابەندن بە ڕێکخستنی بەرنامە و بۆنەی کلتووری/پەروەردەیی، بە سروشتێکی نیشتمانپەروەری یان زانستی، کە تەرخانکرابێت بۆ مێژووی ڕۆمانیا، هەروەها ڕێوڕەسمە سەربازییە دیاریکراوەکان، کە لە ناو یەکەکانی وەزارەتی بەرگری نیشتمانی و وەزارەتی کاروباری ناوخۆدا ڕێکدەخرێن.

ئاڵا هاوشێوەکان

ئاڵای دەوڵەتیی چاد زۆر لەیەک دەچێت، تا ئەو ڕادەیەی بووەتە هۆی بڕێک لە گفتوگۆی نێودەوڵەتی. لە کاتێکدا لە ڕەنگدا لەیەک دەچن، سێ ڕەنگەکانیان بە سەربەخۆ لە یەکتر سەریان هەڵداوە؛ هەمان شت بۆ ئاڵاکانی مۆڵدۆڤا و ئەندۆراش ڕاستە. لە ساڵی ٢٠٠٤، چاد داوای لە نەتەوە یەکگرتووەکان کرد کە لێکۆڵینەوە لەم پرسە بکات. سەرۆکی ئەوکاتی ڕۆمانیا ئایۆن ئیلیسکو ڕایگەیاند کە هیچ گۆڕانکارییەک لە ئاڵاکەدا ناکرێت. وەزارەتی دەرەوەی ڕۆمانیا ڕایگەیاند کە ئاگاداری هیچ سکاڵایەک نین کە لە ماوەی وادەی ١٢-مانگەی تۆمارکردنی ئاڵاکە لەلایەن ڕۆمانیاوە لە ساڵی ١٩٩٧ تۆمارکرابێت.

ئاڵای مۆڵدۆڤا لە سێ ڕەنگەی ڕۆمانییەوە ئیلهامی وەرگرتووە جگە لەوەی کە ڕێژەکەی ١:٢یە، ڕەنگەکانی کەمێک جیاوازن و نیشانەی دەوڵەتیی مۆڵدۆڤای لە ناوەڕاستدایە.

ئاڵای ئەندۆرا هەروەها هەمان سێ ڕەنگەی ئاڵای ڕۆمانیای هەیە.

• 
  ئاڵای چاد
• 
  ئاڵای مۆڵدۆڤا
• 
  ئاڵای ئەندۆرا
• 
  ئاڵای سۆکا گاکای

ئاڵا فەرمییەکانی تری ڕۆمانیا

ئاڵا حکومییەکان

ئاڵای سەرۆکی ڕۆمانیا

بڵاوکراوەی ئاڵا نەتەوەییەکان و نیشانە جیاکەرەوەکان (٢٠٠٠) ئاماژە بەوە دەکات کە ئاڵای سەرۆکی ڕۆمانیا سێ ڕەنگێکی چوارگۆشەیە بە لێوارێکی سپی و چوارچێوەیەکی شینەوە. لە هەموو لایەکەوە بە شڕابەی دەزووی زێڕین و، لە گۆشەکاندا، بە گوڵینەی هەمان کەرەستە ڕازێنراوەتەوە. ئاڵای سەرۆک وەزیران هاوشێوەی ئاڵای سەرۆک کۆمارە، جگە لەوەی چوارچێوەکەی زەردە و شڕابە و گوڵینەی نییە. ئاڵای وەزیری بەرگری نیشتمانی نزیکەی بە تەواوی لە پێشینەکەی دەچێت لە سەردەمی نێوان دوو جەنگەکەدا، کە سێ ڕەنگێکی چوارگۆشەیە و پیتی ئێم بە سپی لە ناوەڕاستی هێڵە شینەکەیدا نووسراوە. نیشانەی فڕۆکەوان ئاڵای نیشتمانی نوێنەرایەتی دەکات بە چوارچێوەیەکی سپی ئەستوورەوە.

ڕەنگە سەربازییەکان و نیشانەکان

بەپێی ئەرکانی گشتیی ڕۆمانیا، "ڕەنگە سەربازییەکان هێمای شەرەفی سەربازی، ئازایەتی و شکۆمەندین. ئەوان بیرهێنەرەوەی خەباتی ڕابردووی گەلی ڕۆمانیان بۆ ئازادی نیشتمانی و نەریتەکانی یەکگرتوویی، و وەبیرهێنانەوەی هەموو سەربازێکن لە ئەرکە پیرۆزەکەی بۆ خزمەتکردنی نیشتمان بە متمانەوە، و بۆ بەرگریکردن لە یەکگرتوویی، سەروەری و سەربەخۆیی ڕۆمانیا لەسەر هەر تێچوویەک".

ڕەنگە سەربازییەکان بە فەرمانی سەرۆکایەتی دەدرێن بە یەکە سەربازییەکان، لەسەر ڕاوێژی وەزیری بەرگری نیشتمانی، وەزیری کاروباری ناوخۆ یان بەڕێوەبەری دەزگای هەواڵگریی ڕۆمانیا. بەپێی وەزارەتی بەرگری نیشتمانی، وەسفی تەواوی ئەم هێما سەربازییە بەم شێوەیەی خوارەوەیە:

ڕەنگە سەربازییەکان. دیزاینی هێزی ئاسمانی.

ڕەنگە سەربازییەکان. دیزاینی هێزە زەمینییەکان.

ڕەنگە سەربازییەکان. دیزاینی هێزە دەریاییەکان.

ڕەنگە سەربازییەکانی ڕۆمانیا لە قوماشی ئاوریشمی دوولایەنە دروستکراون و دوورییەکانیان ١٠٠ بە ٦٦ سانتیمەترە (ڕێژەی ٢:٣). قوماشەکە ڕەنگەکانی ئاڵای ڕۆمانیای هەیە و دیوی پێشەوەی لەگەڵ دیوی پشتەوەی هاوتایە. نیشانەی دەوڵەتیی نیشتمانی، بە پێوانەی ٢٩ بە ٢١.٥ سانتیمەتر، لە ناوەڕاستی هێڵە زەردەکەدا دەدرێت، ١٨ سانتیمەتر لە سەرووی بنکەکەیەوە. لە هەر گۆشەیەکدا، ٥ سانتیمەتر لە لێواری قوماشەکەوە، تاجەگوڵینەیەک لە گەڵای بەڕوو دەدوررێت، کە دەوری هێماکانی چەک دەدات، هەموویان بە دەزووی زێڕین:

• دوو ڕمبەی یەکتربڕ بۆ هێزە زەمینییەکان
• پەڕەی هەلیکۆپتەرێک کە خراوەتە سەر جووتێک باڵندە لە فڕینێکی بەرەو خوارەوەدا، ڕادارێک و موشەک و تێلیسکۆپێکی یەکتربڕ بۆ هێزە ئاسمانییەکان
• لەنگەرێک بۆ هێزە دەریاییەکان.
• پیتی جەی لە ناو مەعینێکدا لەسەر دوو شمشێری یەکتربڕ بۆ یەکەکانی جەندرمە
• هێمای دەزگای هەواڵگریی ڕۆمانیا بۆ یەکەکانی

ئەو سێ لایەی ئاڵاکە کە بە ستوونەکەوە نەبەستراون بە شڕابەی دەزووی زێڕین (درێژی ٥-٧ سانتیمەتر) ڕازێنراونەتەوە و گوڵینەی هەمان کەرەستە (درێژی ١٠-١٢ سانتیمەتر) لە گۆشەکانی لای شەکاوەکەوە هەڵواسراون. ئاڵاکە بە ستوونەکەوە دەبەسترێت بە دارێکی کانزایی دژە-ئۆکسان بە درێژی ٧٠ سانتیمەتر.

ئاڵای ناسینەوەی ئەرکانی گشتیی ڕۆمانیا (دیوی پێشەوە و پشتەوە)

ستوونەکە، لە داری قاوەیی، بەرزییەکەی ٢٤٠ سانتیمەترە و تیرەکەی ٣.٥ سانتیمەترە. لوولەکێکی مسین لە بنکەکەیدایە، درێژییەکەی ٤ سانتیمەترە و لە خوارەوە داخراوە. دارەکە بە ستوونەکەوە دەبەسترێت بە ئەڵقەیەکی مسین، کە لە بەشی خوارەوەیدا زێڕپۆش کراوە، و بۆرییەکی پارێزەری لوولەیی بە بەرزی ٦ سانتیمەتر لە هەمان کەرەستە و لە بەشی سەرەوەیدا زێڕپۆش کراوە. ئەڵقەکە (بە بەرزی ٣.٢ سانتیمەتر) ناوی یەکەکەی لەسەر نەخشێنراوە. لوولەکێکی تری مسین لەسەر نووکی ستوونەکە دادەنرێت، کە درێژییەکەی ٦ سانتیمەترە و لە مسە. هەڵۆیەکە، لە ماسی زێڕپۆشکراو، بە شێوەی پەڕە، بەرزییەکەی ١٥ سانتیمەترە و پانییەکەی ١١.٥ سانتیمەترە، لەسەر ئەمە دادەنرێت. بە سەیرکردن بۆ لای ڕاست، باڵەکانی هەڵۆکە بەرەو خوارەوە ئاماژە دەکەن و تریشقەکانی جوپیتەر لە چنگەکانیدا هەڵدەگرێت. لەسەر پاڵپشتێکی هاوبەشی هەمان کانزا (١٠ بە ٣.٥ بە ٢ سانتیمەتر) دادەنرێت، کە نەخشێکی بە بەرزی ٣.٤ سانتیمەتر لە بەشی خوارەوەیدا هەیە. پاڵپشتەکە لەسەر لوولەکە مسینەکە دەبەسترێت و لە پێشەوەیدا دروشمی "شەرەف و نیشتمان"ی لەسەر نەخشێنراوە. ناوی یەکەی پەیوەندیدار لەسەر دیوی پشتەوەی هەڵکۆڵراوە.

تایبەتمەندییەکانی تری ڕەنگە سەربازییەکان بریتین لە بۆینباخێک بۆ بەستنی مەدالیاکان، شەش پشتێن بۆ ئەو سەربازانەی لە پاسەوانی ئاڵاکەدان و بەرگێکی پارێزەر لە قوماشی دژەئاو.

ڕەنگە سەربازییەکانی کەشتییەکانی هێزی دەریایی هاوتای نیشانەکەیانن. نیشانەکەش لە بەرامبەردا هاوتای ئاڵای نیشتمانییە، کە لە قوماشی ئاسایی بە دووری جیاواز دروست دەکرێت، بەپێی پلە، قەبارە و شوێنی هەڵکردنی کەشتییەکە.

لە سەرەتای ساڵانی ٢٠٠٠ەکاندا، چوار ئاڵای ناسینەوە بۆ هێزە چەکدارەکان دیاریکران:

• ئاڵای ئەرکانی گشتی زەردی کاڵە. دیوێکی نیشانەی دەوڵەتیی ئەرکانی گشتی و چوار ئەستێرەی زێڕین پیشان دەدات، لەگەڵ هێماکانی ئەرکانی گشتی و هێزە زەمینییەکان، دەریاییەکان و ئاسمانییەکان لە گۆشەکاندا. لە دیوی پشتەوەدا پێغەمبەر ئیلیا، مەریەمی پاکیزە و سانت جۆرج هەن، کە بە ڕیزبەندی پارێزەری هێزی ئاسمانی، هێزی دەریایی و هێزە زەمینییەکانن.
• ئاڵای ئەرکانی گشتیی هێزە زەمینییەکان سوورە. دیوێکی نیشانەی دەوڵەتیی ئەرکان، چوار ئەستێرەی زێڕین، و هێمای هێزە زەمینییەکان لە گۆشەکاندا پیشان دەدات. دیوی پشتەوە سانت جۆرج پیشان دەدات.
• ئاڵای ئەرکانی گشتیی هێزی ئاسمانی شینی کاڵە. دیوێکی نیشانەی دەوڵەتیی ئەرکان، چوار ئەستێرەی زێڕین، و هێمای هێزی ئاسمانی لە گۆشەکاندا پیشان دەدات. دیوی پشتەوە پێغەمبەر ئیلیا پیشان دەدات.
• ئاڵای ئەرکانی گشتیی هێزی دەریایی شینی دەریایە. دیوێکی نیشانەی دەوڵەتیی ئەرکان، چوار ئەستێرەی زێڕین، و هێمای هێزی دەریایی لە گۆشەکاندا پیشان دەدات. دیوی پشتەوە مەریەمی پاکیزە پیشان دەدات.

جاکی دەریایی و ئاڵاکانی پلە

جاکی هێزی دەریایی ئێستا

لە نێوان ساڵانی ١٩٩٥ و ١٩٩٨، جاکی دەریایی ڕۆمانی هاوشێوەی ئاڵاکانی پلەی ئەفسەرانی هێزی دەریایی بوو. دواتر، جێگەی گیرایەوە بە ئاڵایەکی نیشتمانی بە ڕێژەی ١:١ بە دوو لەنگەری سپیی یەکتربڕەوە لە ناوەڕاستی هێڵە شینەکەیدا، بە شێوەیەکی هاوشێوەی ئەو جاکە دەریاییەی لە نێوان ١٩٦٦ و ١٩٨٩ بەکاردەهێنرا. جاکی دەریایی ئێستا لەنگەرێک لەسەر پاشبنەمایەکی شینی کاڵ لەخۆدەگرێت کە ئاڵای نیشتمانی لە گۆشەکەیدایە.

ستانداردی سەرۆکی ئەرکانی گشتی سێ ڕەنگێکی ڕۆمانیی چوارگۆشەیە بە چوار ئەستێرەی سپییەوە، یەکێک لە خوار ئەوی ترەوە، لە ناوەڕاستی هێڵە شینەکەیدا. دەتوانرێت هەم وەک ستانداردی ئۆتۆمبێل یان وەک ئاڵای پلە لەسەر کەشتییەکانی هێزی دەریایی بەکاربهێنرێت.

پێنانتی کەشتییەکان پارچە قوماشێکی ئاسۆییە لە شێوەی سێگۆشەی دوولای یەکسان، بە ڕێژەی ١:١٠، کە سێ ڕەنگەی نیشتمانی ڕۆمانیای لەسەر چاپ کراوە.

بڵاوکراوەی ئاڵا نەتەوەییەکان و نیشانە جیاکەرەوەکان (٢٠٠٠) هەروەها ئاڵاکانی پلەی ئەفسەرانی هێزی دەریایی پیشان دەدات. ئەم ئاڵایانە ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەفسەرێکی فەرماندە یان سەرکردە لەسەر کەشتییەکەیە. بەڵام یەک هەڵاوێرد، ئەوان قوماشی لاکێشەیی شینی کاڵن بە ڕێژەی ٢:٣، کە لەسەریان لەنگەرێکی شین، ئاڵای ڕۆمانیا لە گۆشەکەیدا و ژمارەیەک ئەستێرەی زەردی پێنج-خاڵی دەدۆزرێنەوە، بەپێی پلە: چوار بۆ سەرۆکی ئەرکانی هێزە دەریاییەکان، سێ بۆ جێگری سەرۆکی ئەرکانی هێزی دەریایی، دوو بۆ فەرماندەی کەشتیگەل یان فلۆتیلا و یەک بۆ فەرماندەی یەکەیەکی گەورەی دەریایی. ئاڵای فەرماندەی یەکەیەکی دەریایی ئاسایی، بە هەڵاوێرد، سێگۆشەییە و ئەستێرەی نییە.

ئاڵاکانی پێشوو کە لەلایەن کۆماری سۆسیالیستی ڕۆمانیاوە بەکاردەهێنران

ئاڵاکانی سەرۆک کۆمار، سەرۆک وەزیران و وەزیری هێزە چەکدارەکان

سەرۆک کۆماری کۆماری سۆسیالیستی ڕۆمانیا (تا ١٩٧٤ سەرۆکی ئەنجومەنی دەوڵەت) و سەرۆک وەزیران ستانداردی تایبەت بە خۆیانیان هەبوو، کە سێ ڕەنگێکی ڕۆمانیی چوارگۆشە بوو بە لێوارێکی سپی و چوارچێوەیەکی سوورەوە لە دەرەوەی ئەوە؛ نیشانەی دەوڵەتیی کۆماری سۆسیالیستی ڕۆمانیا لە ناوەڕاستدا بوو، کە بەرزییەکەی ٢/٣ی پانیی سێ ڕەنگەکە بوو. ستانداردەکە بە شڕابەی دەزووی زێڕین و گوڵینەی هەمان کەرەستە ڕازێنرابووەوە. ئاڵای وەزیری هێزە چەکدارەکانی کۆماری سۆسیالیستی ڕۆمانیا پێکهاتبوو لە پێنانتێکی سپی بە ڕێژەی ١:٢. ئاڵای کۆماری سۆسیالیستی ڕۆمانیا لە گۆشەکەیدا دانرابوو، لە کاتێکدا دوو ئەستێرەی سووری پێنج-خاڵی لای شەکاوەکەیان داگیرکردبوو.

• 
  ئاڵای سەرۆک کۆمار
• 
  ئاڵای وەزیری بەرگری
• 
  ئاڵای وەزیرەکانی تر

ڕەنگە سەربازییەکان

لە ٢٨ی تەممووزی ١٩٥٠ ئەنجومەنی نەتەوەیی گەورە فەرمانی ژمارە ١٨٩ی دەرکرد بۆ جێگیرکردنی ڕەنگە سەربازییەکانی سوپای گەلی ڕۆمانیا، هەروەها ستانداردەکان بۆ هێزی ئاسمانی سەربازی و هێزە دەریاییەکان. ماددەی ٢ ڕەنگە سەربازییەکانی یەکەکانی بەم شێوەیە پێناسە کرد: "سێ هێڵی ئاوریشمی بە ڕەنگەکانی سوور، زەرد و شین، کە بە شێوەیەکی ستوونی دانراون و شینەکە لە نزیک ستوونی ئاڵاکەیە. لە لێوارەکانییەوە ئاڵاکە شڕابەی کانزایی زێڕینی هەیە، لە کاتێکدا گۆشەکانی لای شەکاوەکەی هەر یەکەیان گوڵینەیەکیان لە هەمان تەل هەیە. لەسەر ئەو لایەی کە لە ستوونی ئاڵاکەوە بەرەو ڕاست ئاراستە کراوە، لە ناوەڕاستدا، نیشانەی دەوڵەتیی کۆماری گەلی ڕۆمانیا بە ڕەنگە سروشتییەکانی دانراوە. لە سەرووی نیشانەی دەوڵەتییەکەوە، لەسەر هەمان لا، بە هێڵێکی کەوانەیی، بە پیتی تەلە زێڕینەکان نووسراوە: 'بۆ نیشتمانەکەمان'. لەسەر لایەکەی تر و لە ناوەڕاستی ئاڵاکەدا، ئەو هێمایە دەدرێت کە لەسەر جلوبەرگی ئەفسەرانی هێزە چەکدارەکانی کۆماری گەلی ڕۆمانیا لەبەردەکرێت. لە ژێر هێماکەدا بە ڕێکوپێکی، بە پیتی تەلە زێڕینەکان، ناوی یەکەکە نووسراوە. ستوونی ئاڵاکە بە نووکێکی شێوە ئۆجیڤ کۆتایی دێت، کە لە ناویدا ئەستێرەیەکی پێنج-خاڵی هەیە، کە لە ناوەڕاستیدا پیتەکانی سەرەتای کۆماری گەلی ڕۆمانیا نووسراون". پاشکۆی یاساکە هەروەها دوورییەکانی ئاڵاکە (١٠٠ سانتیمەتر درێژی و ٦٠ سانتیمەتر پانی)، نیشانەی دەوڵەتی و هێماکە (٢٠ سانتیمەتر بەرزی)، شڕابەکان (٥ سانتیمەتر درێژی)، ستوونی ئاڵاکە (٢٥٠ سانتیمەتر درێژی) و ئۆجیڤەکە (١٥ سانتیمەتر درێژی و ٧ سانتیمەتر پانی) دیاریکرد.

• 
  ڕەنگە سەربازییەکانی ١٩٥٠ (پێشەوە)
• 
  پشتەوە
• 
  ڕەنگە سەربازییەکانی ١٩٥٢ (پێشەوە)

ماددەی ٣ نیشانەی هێزی ئاسمانی وەسف کرد: "لە ئاوریشمی شینی ئاسمانی دروستکراوە. نیشانەکە لاکێشەییە، کە هەردوو دیوەکەی ١٨ شریتی ئاوریشمی سووری بە شێوەی تیشکی خۆر لەسەرە. لە لێوارەکانییەوە، نیشانەکە شڕابە و گوڵینەی هەیە وەک ڕەنگە سەربازییەکان. لە ناوەڕاستی ئەو دیوەی کە لە ستوونی ئاڵاکەوە بەرەو ڕاست ئاراستە کراوە نیشانەی دەوڵەتیی کۆماری گەلی ڕۆمانیا بەستراوە، لە کاتێکدا لە ناوەڕاستی دیوەکەی تردا ئەو هێمایە بەستراوە کە لەسەر جلوبەرگی ئەفسەرانی سەر بە هێزە چەکدارەکانی کۆماری گەلی ڕۆمانیا لەبەردەکرێت. نیشانەی دەوڵەتیی کۆماری گەلی ڕۆمانیا، هێماکە و نووسراوەکان هاوتان لەگەڵ ئەوانەی ڕەنگە سەربازییەکان". پاشکۆکە دوورییەکانی نیشانەکە و توخمە ڕازاندنەوەکانی دیاریکرد، کە هاوتا بوون لەگەڵ ئەوانەی ڕەنگە سەربازییەکان. لە ناوەڕاستی ئاڵاکەدا، تیشکێک گۆشەی ١٠ پلەی هەبوو. هەروەها ئەو تۆنە شینەی کە دەبوو لەسەر ئاڵاکە بەکاربهێنرێت دیاریکرابوو: "شینی ئاسن".

• 
  ئاڵای هێزی ئاسمانی ١٩٥٠ (پێشەوە)
• 
  و پشتەوە
• 
  ئاڵای هێزی ئاسمانی ١٩٥٢ (پێشەوە)

ڕەنگە سەربازییەکان و ستانداردەکان کە لە سەردەمی کۆماری گەلی ڕۆمانیادا پەسەند کرابوون لەلایەن فەرمانی ژمارە ١٠٦ لە ٢٤ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٦ سەبارەت بە ڕێنماییەکان بۆ پێدانی ڕەنگە سەربازییەکانی یەکەکان و یەکە گەورەکان لە سەرجەم لقە سەربازییەکانەوە دەستکاری کران یان بەتەواوی گۆڕدران، کە پرۆتۆکۆلی نمایشکردنی نیشانەکان و پێنانتەکانی کەشتییەکانی هێزی دەریایی و پاسەوانی کەناراوەکانی گۆڕی، هێمایەکی جیاکەرەوە و هێماکانی فەرماندەکانی بۆ کەشتییەکانی هێزی دەریایی و پاسەوانی کەناراوەکان، جاکێک بۆ کەشتییەکانی هێزی دەریایی و نیشانەیەکی جیاکەرەوە بۆ کەشتییەکانی پاسەوانی کەناراوەکان جێگیر کرد. ماددەی ٤ نیشانەی هێزی دەریایی ڕۆمانیای بەم شێوەیە وەسف کرد: "لە دوو پارچە ئاوریشمی سپی و شین دروستکراوە، لاکێشەییە، بە شێوەیەکی ئاسۆیی دانراوە، شینەکە، لە خوارەوە، پانییەکەی ٢٠ سانتیمەترە، لە کاتێکدا سپییەکە، لە سەرەوە، پانییەکەی ٤٠ سانتیمەترە. نیشانەی دەوڵەتیی کۆماری گەلی ڕۆمانیا لە ناوەڕاستی ڕووبەرە سپییەکە دەدرێت لەسەر ئەو دیوەی کە لە ستوونی ئاڵاکەوە بەرەو ڕاست ئاراستە کراوە، لە کاتێکدا لەسەر دیوەکەی تر، هەر لە ناوەڕاستی ڕووبەرە سپییەکەدا، ئەو هێمایە دەدرێت کە لەسەر جلوبەرگی ئەفسەرانی سەر بە هێزە چەکدارەکانی کۆماری گەلی ڕۆمانیا لەبەردەکرێت. نیشانەی دەوڵەتی، هێماکە، نووسراوەکان، شڕابەکان و گوڵینەکان هەمان ئەوانەن کە لە ڕەنگە سەربازییەکاندا هەن". پاشکۆکە دوورییەکانی ئاڵاکەی (هەروەها ١٠٠ بە ٦٠ سانتیمەتر) و ئەوانەی نیشانەی دەوڵەتییەکەی (هەروەها ٢٠ سانتیمەتر بەرز) دیاریکرد، هەروەها مەودای تا لێوارەکانی هێڵە سپییەکە (١١ سانتیمەتر لە سەرەوە و ٩ سانتیمەتر لە خوارەوە). وشەکانی "بۆ نیشتمانەکەمان" لەسەر هێڵە سپییەکە لە سەرووی نیشانەی دەوڵەتییەکەدا بوون، لە کاتێکدا "کۆماری گەلی ڕۆمانیا" و ناوی یەکەکە لە ناوەڕاستی هێڵە شینەکەدا دانرابوون.

• 
  نیشانەی هێزی دەریایی ١٩٥٠ (پێشەوە)
• 
  و پشتەوە
• 
  ئاڵای یەکە زەمینییەکانی هێزی دەریایی ١٩٥٢ (پێشەوە)

فەرمانی ژمارە ١٩٠ی ساڵی ١٩٥٠، کە لە هەمان ژمارەی بڵاوکراوەی فەرمیدا بڵاوکرابووەوە، دیزاینی هێماکانی سەربازان، ئەفسەران و جەنەڕاڵەکانی سوپای جێگیر کرد. هێمای ئەفسەرەکە ئەستێرەیەکی پێنج-خاڵیی میناکراو بە سوور بوو کە تیرەکەی ٣٤ سانتیمەتر بوو. لە ناوەڕاستیدا دوو بازنە هەبوون: یەکەمیان، بە نیوەتیرەی ١٥ سانتیمەتر، بە زەرد میناکرا بوو و بەر گۆشە ناوەکییەکانی ئەستێرەکە دەکەوت، لە کاتێکدا دووەمیان، کە نیوەتیرەی ١١ سانتیمەتر بوو، بە شین میناکرا بوو و لە ناوەڕاستیدا پیتەکانی سەرەتای زێڕینی "کۆماری گەلی ڕۆمانیا"ی هەبوو.

لە ساڵی دواتردا، فەرمانی ژمارە ١٢٤ لە ٢٠ی تەممووزی ١٩٥١ بۆ هەموارکردنەوەی ماددەی ٤ی فەرمانی ژمارە ١٨٩ نیشانەی هێزی دەریایی گۆڕی. ڕێنماییە نوێیەکە سێ هێمای جیاوازی دابین کرد: ئاڵای یەکە زەمینییەکانی هێزی دەریایی، ئاڵای کەشتییەکانی هێزی دەریایی و ئاڵای کەشتییەکانی پاسەوانی کەناراوەکان.

یەکە زەمینییەکانی هێزی دەریایی ئاڵاکەیان بریتی بوو لە "دوو پارچە ئاوریشم، بە ڕەنگی سپی و شین، لە شێوەی لاکێشەدا، کە بە شێوەیەکی ئاسۆیی دانرابوون، پارچە شینەکە لە خوارەوە، و سپییەکە لە سەرەوە. لە ناوەڕاستی ڕووبەرە سپییەکەدا کە لە ستوونی ئاڵاکەوە ڕووی لە ڕاستە نیشانەی دەوڵەتیی کۆماری گەلی ڕۆمانیا بەستراوە، بە ڕەنگە سروشتییەکانی، لە کاتێکدا لە لایەکەی ترەوە، هەر لە ناوەڕاستی ڕووبەرە سپییەکەدا، ئەو هێمایە بەستراوە کە لەسەر جلوبەرگی ئەفسەرانی سەر بە هێزە چەکدارەکانی کۆماری گەلی ڕۆمانیا لەبەردەکرێت. نیشانەی دەوڵەتی، هێماکە، نووسراوەکان، شڕابەکان و گوڵینەکان هەمان ئەوانەن کە لە ڕەنگە سەربازییەکاندا هەن کە لە ماددەی ٢ [ی فەرمانی ژمارە ١٨٩ی ساڵی ١٩٥٠]دا وەسف کراون". بەپێی پاشکۆی ئەم فەرمانە، دوورییەکانی ئاڵاکە ١٠٠ بە ٦٠ سانتیمەتر بوون، هێڵە شینەکە ٢٠ سانتیمەتر پانی بوو و سپییەکە ٤٠ سانتیمەتر، نیشانەی دەوڵەتییەکە ٢٠ سانتیمەتر بەرز بوو و ١١ سانتیمەتر دوور بوو لە لێواری سەرەوەی هێڵە سپییەکە و ٩ سانتیمەتر دوور بوو لە خوارەوەی.

• 
  ئاڵای کەشتییە جەنگییەکانی هێزی دەریایی
• 
  ستانداردی کەشتییەکانی پاسەوانی کەناراوەکان
• 
  ستانداردی کەشتییە یارمەتیدەرەکانی هێزی دەریایی

کەشتییە دەریاییەکان

کەشتییەکانی هێزی دەریایی نیشانەیەکیان هەبوو کە پێکهاتبوو لە "پارچە قوماشێکی ئاسایی لاکێشەیی، کە ڕەنگەکانی سپی و شینی لە هەردوو دیوییەوە لەسەر چاپ کرابوو، لە دوو هێڵدا کە بە شێوەیەکی ئاسۆیی دانرابوون، شینەکە لە خوارەوە بوو. نیشانەی دەوڵەتیی کۆماری گەلی ڕۆمانیا، بە ڕەنگە سروشتییەکانی، لە ناوەڕاستی ڕووبەرە سپییەکە لە هەردوو دیوییەوە بەستراوە. نیشانەکە شڕابە یان گوڵینەی نییە و بە پەت و میکانیزمێک دابینکراوە بۆ بەرزکردنەوەی لەسەر کۆڵەکەی دواوە یان ستوونەکە". نیشانەکە بۆ کەشتییەکانی پاسەوانی کەناراوەکان جیاواز بوو لە هی کەشتییەکانی هێزی دەریایی تەنها لە ڕەنگی هێڵی خوارەوەدا—سەوزی پاسەوانی کەناراوەکان. پاشکۆی یاساکە ڕێژەکانی بۆ توخمە جیاوازەکانی نیشانەکە وەسف کردبوو؛ دوورییە ڕاستەقینەکان دەبوو لەلایەن وەزارەتی هێزە چەکدارەکان و وەزارەتی ناوخۆوە دیاری بکرێن بەپێی قەبارەی کەشتییەکە و ئەو شوێنەی نیشانەکەی تێدا بەرزدەکرایەوە. بەم شێوەیە، ئاڵاکە پانییەکەی ٠.٦ هێندەی درێژییەکەی بوو، بەم شێوەیە دابەشرابوو: ١/٣ هێڵی ڕەنگاوڕەنگ و ٢/٣ هێڵی سپی. نیشانەی دەوڵەتییەکە دەبوو ١/٣ی بەرزیی پانیی ئاڵاکە بێت، و بە دووری ١/٦ی ئەم پانییە لە لێوارەکانی هێڵە سپییەکەوە دابنرێت.

لە نێوان ساڵانی ١٩٥٣ و ١٩٦٤، بەهۆی چاکسازییەکی ڕێنووسەوە، ناوی وڵاتەکە لەسەر ئاڵاکان بە پیتە نوێیەکان دەنووسرا نەک پیتە کۆنەکان.

فەرمانی ژمارە ٩٣ لە ١٧ی نیسانی ١٩٥٤ بۆ هەموارکردنەوەی ماددەی ٤ی فەرمانی ژمارە ١٨٩ هێمای ئاڵاناسی نوێی جێگیر کرد: نیشانەی کەشتییە یارمەتیدەرەکانی هێزی دەریایی (نیشانەکەی پێشوو بەردەوام بوو لە بەکارهێنان تەنها بۆ کەشتییە جەنگییەکان) و پێنانتەکان بۆ کەشتییە جەنگییەکانی هێزی دەریایی، کەشتییە یارمەتیدەرەکانی هێزی دەریایی و کەشتییەکانی پاسەوانی کەناراوەکان.

نیشانەی کەشتییە یارمەتیدەرەکانی هێزی دەریایی لە "قوماشێکی ئاسایی، لاکێشەیی و شین" دروستکرابوو. لە گۆشەی سەرەوە لەو لایەی کە بە پەتەکەوە دەبەسترێت، ڕەنگەکانی سپی و شینی کاڵی لە هەردوو دیوییەوە لەسەر چاپ کراوە، لە دوو هێڵی ئاسۆییدا، سپییەکە لە سەرەوە. بۆ ناوەڕاستی ڕووبەرە سپییەکە، لە هەردوو دیوییەوە، نیشانەی دەوڵەتیی کۆماری گەلی ڕۆمانیا، بە ڕەنگە سروشتییەکانی، بەستراوە". ڕێژەکانی ئەم نیشانەیە لە پاشکۆکەدا ئاماژەیان پێکرابوو. پانییەکەی ٠.٦ هێندەی درێژییەکەی بوو: بەشی سەرەوەی لای چەپی ستانداردەکە لە ڕێژەدا هاوشێوەی توخمە بنەڕەتییەکانی ستانداردی کەشتی جەنگی بوو، لە کاتێکدا دوورییەکانی ٠.٥ی درێژی ئاڵاکە و ٠.٣ی پانییەکەی بوون.

کەشتییەکانی هێزی دەریایی و پاسەوانی کەناراوەکان پێنانتێکی سەر ستوونیان هەبوو کە لە "قوماشێکی لاکێشەیی ئاسایی، سوور بۆ کەشتییە جەنگییەکانی هێزی دەریایی، شین بۆ کەشتییە یارمەتیدەرەکانی هێزی دەریایی و سەوز بۆ کەشتییەکانی پاسەوانی کەناراوەکان (پانییەکەی ٠.٦ی درێژییەکەیەتی) دروستکرابوو. لە لێواری نزیک پەتەکە، ڕەنگەکانی سپی و شینی کاڵ لە هەردوو دیوییەوە چاپ کراون، لە دوو هێڵی ئاسۆییدا، بۆ کەشتییەکانی هێزی دەریایی و سپی و سەوزی کاڵ بۆ کەشتییەکانی پاسەوانی کەناراوەکان (بە ڕێژەی ٢/٣ و ١/٣ بە ڕیزبەندی؛ درێژی ئەم ڕووبەرە ٠.٠٧٥ی درێژیی پێنانتەکەیە). لە هەردوو حاڵەتەکەدا سپی دەبێت لە سەرەوە بێت. نیشانەی دەوڵەتیی کۆماری گەلی ڕۆمانیا، بە ڕەنگە سروشتییەکانی لە ناوەڕاستی ڕووبەرە سپییەکە لە هەردوو دیوییەوە بەستراوە (بە بەرزیی ١/٣ی پانیی پێنانتەکە و بە دووری ١/٤ و ١/٦ی ئەم پانییە لە لێوارەکانی ڕووبەرە سپییەکە). لە سەرەکەی ترەوە، پێنانتەکە بە شێوەی گۆشەیەکی تیژ بڕدراوە کە ڕووی لە ناوەوەیە (بڕینەکە ١.٢ هێندەی درێژیی ڕووبەرە سپی و ڕەنگاوڕەنگەکە لە نزیک پەتەکە قووڵ بوو). پێنانتی کەشتییەکان بە پەتێک و میکانیزمێک بۆ بەرزکردنەوەی لەسەر ستوونێکی بەرز دابینکراوە". ڕێژەکانی توخمە پێکهێنەرەکانی پێنانتەکە لە پاشکۆکەدا ئاماژەیان پێکرابوو، لەگەڵ هێشتنەوەی دوورییە ڕاستەقینەکان بۆ ئەوەی لەلایەن وەزارەتی هێزە چەکدارەکان و وەزارەتی ناوخۆوە بڕیاری لەسەر بدرێت.

• 
  پێنانتی کەشتییە جەنگییەکانی هێزی دەریایی
• 
  پێنانتی کەشتییەکانی پاسەوانی کەناراوەکان
• 
  پێنانتی کەشتییە یارمەتیدەرەکانی هێزی دەریایی

ڕەنگە سەربازییەکان، مۆدێلی ١٩٦٨

سەرجەم ئاڵاکانی مۆدێلی پێشووی ١٩٥٠ بەتەواوی لە ساڵی ١٩٦٧ گۆڕدران بە مۆدێلێکی نوێی ڕەنگە نیشتمانییەکان بۆ هێزە چەکدارەکان و خزمەتگوزارییە یەکپۆشەکانی تر، کە تێیدا هێمای کۆماری سۆسیالیستی بەکارهێنرا. لە لێدوانە هاوپێچکراوەکەدا، ئاماژە بەوە کرابوو کە ڕێنماییەکانی پێشوو چیتر کاریپێکراو نەبوون، بە پلەی یەکەم لەبەرئەوەی:

• ڕەنگە سەربازییەکانی یەکە زەمینییەکانی هێزی دەریایی چیتر ڕەنگەکانی ئاڵای نیشتمانییان لەسەر نەبوو، بەڵکو تەنها سپی و شین بوون؛
• نیشانە و پێنانتەکانی کەشتییەکانی هێزی دەریایی و پاسەوانی کەناراوەکان چیتر ڕەنگەکانی ئاڵای نیشتمانییان لەسەر نەبوو و بەم شێوەیە—تەنانەت لە مەودای نزیکیشەوە—کەشتییە ڕۆمانییەکان دەکرا تێکەڵ ببن لەگەڵ ئەوانەی نەتەوەکانی تر؛
• ئاڵای هێزی ئاسمانی چیتر پێویست نەبوو، چونکە لەگەڵ ڕێکخستنی نوێی هێزی ئاسمانی لە ناو هێزە چەکدارەکاندا نەدەگونجا.

• 
  ڕەنگە سەربازییەکانی کۆماری سۆسیالیستی ڕۆمانیا (پێشەوە)
• 
  پشتەوە
• 
  وێنەیەک کە ستوونەکە و ئۆجیڤەکەی سەرەوە نیشان دەدات

دیزاینە نوێیەکە گەڕانەوەیەک بوو بۆ هێزە دەریاییەکان و هێزی ئاسمانی بۆ دیزاینی ئاڵای نیشتمانی وەک بنەمایەک بۆ ڕەنگەکانی یەکەکان، کە لەلایەن هێزە زەمینییەکانەوە پارێزرابوون.

ماددەی ٢ی فەرمانەکە دابینی کردبوو کە "ڕەنگە سەربازییەکان لەلایەن ئەنجومەنی دەوڵەتیی کۆماری سۆسیالیستی ڕۆمانیاوە دەبەخشرێنە یەکەکان و یەکە گەورەکان لە سەرجەم لقە سەربازییەکانی وەزارەتی هێزە چەکدارەکان، هەروەها بە یەکەکانی وەزارەتی کاروباری ناوخۆ، لە کاتی دامەزراندنیاندا. ئاڵاکە دەبەخشرێت، بەپێی بارودۆخەکە، لەسەر دەستپێشخەریی وەزیری هێزە چەکدارەکان یان وەزیری کاروباری ناوخۆ. بەخشینی ئاڵاکە بە ناوی ئەنجومەنی دەوڵەتیی کۆماری سۆسیالیستی ڕۆمانیا لەلایەن نوێنەرێکی هێزە چەکدارەکانەوە، بە ڕیزبەندی لە وەزیری کاروباری ناوخۆوە ئەنجام دەدرێت". بڕگەی یەکەمی ئەم ماددەیە بەم شێوەیە لەلایەن فەرمانی ژمارە ١٥٠ی ١٩ی حوزەیرانی ١٩٧٤ سەبارەت بە هەموارکردنەوەی هەندێک یاسا و فەرمان هەموار کرایەوە: "ئاڵاکە بە فەرمانی سەرۆکایەتی دەبەخشرێتە یەکەکان و یەکە گەورەکانی سەرجەم لقە سەربازییەکان لە وەزارەتی هێزە چەکدارەکان، هەروەها بە یەکەکانی وەزارەتی کاروباری ناوخۆ، لە کاتی دامەزراندنیاندا".

نیشانەی کەشتییەکانی هێزی دەریایی و پاسەوانی کەناراوەکان لە ڕەنگە سەربازییەکانی یەکە پەیوەندیدارەکان پێکهاتبوو. پێنانتەکە ئەو هێمایە بوو کە ئاماژەی بەوە دەکرد کەشتییەک چەکدارە و لەلایەن ئەفسەرێکی هێزی دەریاییەوە فەرماندەیی دەکرێت. پێکهاتبوو لە "قوماشێکی ئاسایی، لە شێوەی سێگۆشەیەکی دوولای یەکسان، کە بنکەکەی بەرەو میکانیزمی بەستنەوەکەیە و ڕەنگەکانی ئاڵا و نیشانەی دەوڵەتیی کۆماری سۆسیالیستی ڕۆمانیای لە هەردوو دیوییەوە لەسەر چاپ کراوە". جاکەکە "قوماشێکی چوارگۆشەی ئاسایی بوو، کە ڕەنگەکانی ئاڵا و نیشانەی دەوڵەتیی کۆماری سۆسیالیستی ڕۆمانیای لە هەردوو دیوییەوە لەسەر چاپ کرابوو. دوو لەنگەری سپیی یەکتربڕ بە هەمان قەبارەی نیشانەی دەوڵەتییەکە لە ڕووبەرە شینەکە بەستراون". نیشانەی جیاکەرەوەی کەشتییەکانی پاسەوانی کەناراوەکان پێکهاتبوو لە "قوماشێکی لاکێشەیی سپیی ئاسایی، کە نیوەکەی نزیک میکانیزمی بەستنەوەکە سەوزە، کە لەسەری لەنگەرێکی سپی بەستراوە".

• 
  پێنانتی کەشتییەکان
• 
  جاکی هێزی دەریایی
• 
  نیشانەی کەشتییەکانی پاسەوانی کەناراوەکان

دوورییەکانی ئەم نیشانانە، هەروەها شێوازی بەکارهێنانیان، بەجێهێڵرا بۆ وەزارەتی هێزە چەکدارەکان بۆ ئەوەی بە ڕێنمایی بڕیاری لەسەر بدات.

ئاڵاکانی پلەی دەریایی

فەرمانی ژمارە ١٠١٦ی ساڵی ١٩٦٦ چوارچێوەیەکی یاسایی دروستکرد بۆ جێگیرکردنی ئاڵاکانی پلەی جیاکەرەوە و ئاڵاکانی پلەی فەرماندەکان، کە لەسەر کەشتییەکانی هێزی دەریایی و پاسەوانی کەناراوەکان بەرزدەکرانەوە، بەپێی ڕێنماییەکانی کەشتیوانیی خزمەتگوزارییەکان.

ئاڵای پلەی جیاکەرەوە بەرزدەکرایەوە کاتێک "سکرتێری گشتیی لیژنەی ناوەندیی پارتی کۆمۆنیستی ڕۆمانیا، سەرۆکی ئەنجومەنی دەوڵەتیی کۆماری سۆسیالیستی ڕۆمانیا یان سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی کۆماری سۆسیالیستی ڕۆمانیا لە سەردانێکی فەرمیدا بووایە" لەسەر کەشتییەکە.

ئاڵای پلەی فەرماندەکان لە حاڵەتی هاوشێوەدا بۆ ئەمانەی خوارەوە هەڵدەدرا: "وەزیری هێزە چەکدارەکانی کۆماری سۆسیالیستی ڕۆمانیا، فەرماندەی هێزی دەریایی، فەرماندەی یەکەیەکی گەورەی کەشتییەکان، فەرماندەی گروپێکی کەشتی کە بە شێوەیەکی کاتی پێکهێنرابێت".

شێوە، ڕەنگەکان و دوورییەکانی ئاڵاکان مانەوە بۆ ئەوەی بە ڕێنمایی دیاری بکرێن.

پاسەوانانی نیشتمانپەروەر

فەرمانی ژمارە ٩٠ لە ٢٧ی نیسانی ١٩٧٧ سەبارەت بە جێگیرکردنی ڕەنگە سەربازییەکان بۆ پاسەوانانی نیشتمانپەروەر و ڕێکخستنی بەخشینی هێمایەکی تایبەتی دروستکرد بۆ یەکەکانی پاسەوانانی نیشتمانپەروەر. ئەمە هاوشێوەی ڕەنگە سەربازییەکانی یەکە سەربازییەکان بوو، بەدەر لە نووسراوی سەر دیوی پشتەوەی ئاڵاکە — "پاسەوانانی نیشتمانپەروەر" — بە هێڵێکی کەوانەیی لە سەرووی نیشانەی دەوڵەتییەکە، و ئەو یەکە کارگێڕییەی کە پێکهاتەکەی تێدا بوو (شارەوانی یان کاونتی)، بە هێڵێکی ڕاست لە ژێر نیشانەی دەوڵەتییەکە. دوورییەکانی لە پاشکۆکەدا ئاماژەیان پێکرابوو: قوماشەکە ١٠٠ سانتیمەتر درێژ و ٦٦ سانتیمەتر پان بوو، دەقەکە ٦ سانتیمەتر بەرز بوو، شڕابەکان ٥ سانتیمەتر درێژ بوون، ستوونی ئاڵاکە ٢٤٠ سانتیمەتر درێژ و ٤ سانتیمەتر پان بوو، لە کاتێکدا ئۆجیڤەکەی کۆتایی ستوونی ئاڵاکە ١٥ سانتیمەتر بەرز بوو. بەپێی فەرمانەکە، ئاڵاکە دەبەخشرایە یەکەیەک لەلایەن فەرماندەکانی پاسەوانانی نیشتمانپەروەر لەسەر ئاستی کاونتی یان ئاستی بوخارێست، یان لەلایەن نوێنەرانی ئەرکانی گشتیی پاسەوانانی نیشتمانپەروەر لە لیژنەی ناوەندیی پارتی کۆمۆنیستی ڕۆمانیاوە، بەدوای فەرمانێکی سەرۆکایەتی بۆ ئەم مەبەستە. ئەو پاسەوانە نیشتمانپەروەرانەی کە لە ڕاهێنانەکانی بەرگری نیشتمانیدا سەرکەوتنیان بەدەستهێنابوو و لانی کەم لە ٢٠٠٠ شەڕکەر پێکهاتبوون، شایستەی ئەوە بوون ئاڵای یەکەکانیان وەربگرن.

• 
  ئاڵای پاسەوانانی نیشتمانپەروەر (پێشەوە)
• 
  ئاڵای پاسەوانانی نیشتمانپەروەر (پشتەوە)

کتێبنامە

یاسا و فەرمان و بڕیار و ڕێساکان

• Decree no. 1 of the provisional Government of Wallachia, published in Monitorul Român, no. 1 of 19 June/1 July 1848.
• Decree no. 252 of the provisional Government of Wallachia, published in Monitorul Român, no. 6 of 19/31 July 1848.
• The Law for establishing the coat of arms of Romania, adopted on 24 April 1867.
• The Law for modifying the coat of arms of Romania, published in Monitorul Oficial al României, no. 57 of 11/23 March 1872.
• Decree no. 3 from 8 January 1948, regarding the attributions of the Presidium of the People's Republic of Romania, published in Monitorul Oficial, no. 7 of 9 January 1948.
• Decree no. 972 from 5 November 1968 regarding the symbols of the Socialist Republic of Romania, published in Buletinul Oficial, no. 141 of 5 November 1968.
• Decree-Law no. 2/1989 regarding the membership, organization and functioning of the Council of the National Salvation Front and of the territorial councils of the National Salvation Front, published in Monitorul Oficial no. 4 of 27 December 1989.
• Law no. 75, of 16 July 1994, regarding the display of the Romanian flag, the singing of the national anthem and the use of insignia containing the Romanian coat of arms by public authority and institutions, published in Monitorul Oficial no. 237 of 26 August 1994.
• Law no. 96 from 20 May 1998 regarding the proclamation of the National Flag Day Archived 3 October 2008 at the Wayback Machine, in Monitorul Oficial no. 190 of 22 May 1998.
• Governmental Decision no. 1157/2001 for approving the Regulations regarding the display of the Romanian flag, the singing of the national anthem and the use of insignia containing the Romanian coat of arms ٢ی ئایاری ٢٠١٤ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. Archived 2 May 2014 at the Wayback Machine, published in Monitorul Oficial no. 776 of 5 December 2001.
• Law no. 15 from 21 June 1968: the Penal Code of Romania ٢ی ئایاری ٢٠١٤ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. Archived 2 May 2014 at the Wayback Machine.

بەرهەمەکانی تر

• Căzănișteanu, Constantin, Trei culori cunosc pe lume... (I know only three colors in the world) in Magazin istoric, no. 8/1967.
• Dogaru, Maria, Tricolorul și cocardele în contextul luptei revoluționarilor pașoptiști (The tricolor and the cockades during the struggle of the 1848 revolutionaries), in Revista de istorie no. 5 of 31 May 1978 (extract).
• Mihalache, Marin, Cuza Vodă (Prince Cuza), Editura Tineretului, Bucharest, 1967.
• Năsturel, Petre Vasiliu, Steagul și stema României. Perioada convențională (The flag and the coat of arms of Romania. Conventional period), in Albina, year IV, 1900/1901, no. 10; no. 38; no. 151.
• Pălănceanu, Elena, Steaguri din colecția Muzeului de Istorie al Republicii Socialiste România (Flags from the collection of the History Museum of the Socialist Republic of Romania), in Muzeul Național, vol. I, Bucharest, 1974.
• Velcu, Anton, Steagurile României (The flags of Romania) in Enciclopedia României, vol. I, Bucharest, 1938.

ئەلبوومە ڤێکسیلۆلۆژییەکان

• Armand du Payrat, Daniel Roudaut, Album des pavillons nationaux et des marques distinctives, Service Hydrographique et Océanographique de la Marine, Brest, 2000, ISBN 978-2-11-088247-9.

خوێندنەوەی زیاتر

• Năsturel, Petre Vasiliu, Steagul, stema română, însemnele domnești, trofee (The Romanian flag [and] coat of arms; the princely insignias [and] trophies), Bucharest, 1903.
• Popescu, Elena and Căzănișteanu, Constantin, Piese din colecția de drapele a Muzeului Militar Central (Specimens from the flag collection of the Central Military Museum [of Romania]), in Revista Muzeelor, year III, no. 2/1966.
• Potoschi, A. and Velcu, A., Catalogul colecțiilor de steaguri, stindarde și fanioane (The catalog of the collection of flags, standards and pennants), manuscript, Biblioteca Muzeului Militar Central.
• Rosetti, Radu R., Când s-a adoptat steagul tricolor la noi (When we adopted the tricolor flag), in Memoriile secțiunii istorice, 3rd series, vol. XI, 1930.
• Sbierea, I. G., Ceva despre tricolorul român (On the Romanian tricolor), in Calendarul Minervei pe anul 1905, Bucharest, 1905.
• Vasile, Alexandru, Drapelul este istoria întreagă a României (The flag is the entire history of Romania) in Lupta întregului popor, no. 1 (3) of 1985.

بەستەری دەرەکی

• Romania at Flags of the World
• Military flags of Romania
• (Romanian) Military colors of Romania and protocol
• (Romanian) A history of the flag of Romania ٢٨ی شوباتی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە. Archived 28 February 2016 at the Wayback Machine, by Adrian Roșian, in Alma Mater Militaris, year VII, no. 1 (13)/2006.