بۆ ناوەڕۆک بازبدە

ئاڵای ڕووسیا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
ئاڵای ڕووسیا
Nameتری‌کۆلۆر - (بە واتای سێ ڕەنگ)
بەکارھێنانئاڵای نەتەوەیی، نیشانەی مەدەنی و دەوڵەتی. (هێمای بچووکی ڤێکسیلۆلۆجی یان وێنەی ڕەش و سپی کە بەکارهێنانە جیاوازەکانی ئاڵاکە نیشان دەدات). ئاڵاکە دەتوانرێت بە شێوەی ستوونی هەڵبواسرێت لە ڕێگەی بەرزکردنەوەی بە ستوونێکی ئاساییدا، پاشان سووڕاندنی ستوونەکە بە گۆشەی ٩٠ پلە. دیوی پشتەوەی گونجاوە لەگەڵ دیوی پێشەوەیدا.
ڕێژە2:3
بەکارھاتوو١٧٠٥–١٩٢٢ | ١٩٩١–ئێستا
دیزایینسێ ڕەنگی ئاسۆیی لە سپی، شین، و سوور.
دیزایین لەلایەنپیتەری مەزن (Peter the Great)

ئاڵای نەتەوەیی ڕووسیا[ئ] سێ ڕەنگە لە سێ هێڵی ئاسۆیی یەکسان پێکدێت: سپی لە سەرەوە، شین لە ناوەڕاست، و سوور لە خوارەوە.

دیزاینەکە بۆ یەکەمجار لەلایەن قەیسەر پیتەری مەزن لە ساڵی ١٦٩٣ پێشکەش کرا، و لە ساڵی ١٧٠٥ وەک نیشانەی مەدەنیی شانشینی ڕووسیا پەسەند کرا؛ ئاڵاکە بەردەوام بوو لە بەکارهێنان وەک نیشانەی مەدەنی لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتی ڕووسیادا. لە ساڵی ١٨٥٨، ئیمپراتۆر ئەلێکساندەری دووەم ئاڵای سێ ڕەنگی ڕەش-زەرد-سپی وەک ئاڵای نەتەوەیی ڕاگەیاند، و لە ساڵی ١٨٩٦ لەلایەن نیکۆلاسی دووەمەوە جێگەی گیرایەوە بە ئاڵای سێ ڕەنگی سپی-شین-سوور. لە ساڵی ١٩١٧، دوای شۆڕشی ئۆکتۆبەر، بەلشەفییەکان ئاڵای سێ ڕەنگییان قەدەغە کرد، هەرچەندە بەردەوام بوو لە هەڵکردنی لەلایەن بزووتنەوەی سپییەوە لە کاتی جەنگی ناوخۆیی ڕووسیادا. ئاڵای کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا پاشبنەمایەکی سوور بوو کە کورتکراوەی سیریلیکی "РСФСР"ـی لە گۆشەی سەرەوەی لای چەپدا هەبوو، و دوای ساڵی ١٩٥٤، بووە پاشبنەمایەکی سوور کە هێڵێکی شینی ستوونی لە لای چەپ و چەکوش و داسێکی زێڕینی تێدابوو.

ماوەیەکی کورت دوای کودەتاکەی ئابی ساڵی ١٩٩١، کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا ئاڵای سێ ڕەنگی ئیمپراتۆری وەک ئاڵای نەتەوەیی ڕووسیا پەسەند کرد، هەرچەندە بە دووری و تۆنی ڕەنگی کەمێک جیاوازتر لە وەشانی ئێستا. دوای هەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی سۆڤیەت لە کۆتایی ساڵەکەدا، فیدراسیۆنی ڕووسیای تازە سەربەخۆ، ئاڵا دووبارە-دیزاینکراوەکەی بۆ مایەوە، و ڕێژە و تۆنەکانی ئێستای لەلایەن سەرۆک بۆریس یەڵتسین لە ساڵی ١٩٩٣ دیاری کران.

بنەچە

[دەستکاری]

دوو گێڕانەوە سەبارەت بە بنەچەی ئاڵاکە، بەستراوەتەوە بەو ئاڵای سێ ڕەنگەی لەلایەن کۆماری هۆڵەنداوە بەکاردەهێنرا (کە پێی دەوترا Statenvlag، و دواتر بووە ئاڵای هۆڵەندا). [١] [٢]

کۆنترین ئاماژە بە ئاڵاکە لە سەردەمی دەسەڵاتی ئەلێکسی یەکەم لە ساڵی ١٦٦٨دا ڕوویداوە، و پەیوەندی بە دروستکردنی یەکەم کەشتیی دەریایی ڕووسیاوە هەیە کە ناوی ئۆریۆل بوو. بەپێی سەرچاوەیەک، ئەندازیاری سەرەکیی هۆڵەندیی کەشتییەکە، بە ناوی بەتلەر، ڕووبەڕووی پێویستییەک بووەوە بۆ هەبوونی ئاڵا، و داوایەکی ئاراستەی دۆمای بۆیارەکان کرد، بۆ ئەوەی "لە خاوەنشکۆی پاشا بپرسن کە کام ئاڵا (وەک چۆن لە نێوان نەتەوەکانی تردا نەریتە) لەسەر کەشتییەکە هەڵبکرێت". وەڵامە فەرمییەکە تەنها ئاماژەی بەوە کرد کە، لەبەرئەوەی کێشەیەکی لەو شێوەیە تا ئێستا بێ پێشینەیە، هەرچەندە هێزە زەمینییەکان ئاڵای (ڕواڵەت جیاواز) بەکاردەهێنن، بەڵام قەیسەر فەرمانی کردووە کە پرسیار لە بۆچوونی خودی (بەتلەر) بکرێت سەبارەت بەو بابەتە، و بەتایبەتی لێی بپرسرێت سەبارەت بەو نەریتەی لە وڵاتەکەیدا هەیە. [٣]

گێڕانەوەیەکی جیاواز بنەچەی ئاڵای ڕووسیا دەگەڕێنێتەوە بۆ سەردانەکانی قەیسەر پیتەری مەزن بۆ ئارخانگێلسک (Arkhangelsk) لە ساڵانی ١٦٩٣ و ١٦٩٤. پیتەر بە شێوەیەکی زۆر حەزی لە دروستکردنی کەشتی بوو بە شێوازی ئەوروپی، کە جیاواز بوو لەو بەلەمانەی کە بە شێوەیەکی ئاسایی لەو کاتەدا لە ڕووسیا بەکاردەهێنران. لە ساڵی ١٦٩٣دا، پیتەر داوای دروستکردنی کەشتییەکی هۆڵەندی لە ئەمستەردامەوە کردبوو. لە ساڵی ١٦٩٤ کاتێک کەشتییەکە گەیشت، دروشمە سوور و سپی و شینەکەی هۆڵەندا لە بەشی دواوەیەوە دەشەکایەوە. [٤] پیتەر بڕیاریدا ئاڵای دەریایی ڕووسیا لەسەر شێوەی ئەو دروشمە دروست بکات لە ڕێگەی پێدانی مانا و دووبارە ڕیزکردنەوەی ڕەنگەکان.

کتێبی ئاڵاکانی هۆڵەندا لە ساڵی ١٦٩٥ لەلایەن کارێل ئالارد، [٥] کە تەنها ساڵێک دوای گەشتەکەی پیتەر بۆ ڕۆژئاوای ئەوروپا چاپ کراوە، وەسفی ئاڵای سێ ڕەنگی دەکات بە هەڵۆیەکی دووسەر کە قەڵغانێکی بەسەر سنگەوەیە و تاجێکی زێڕینی لەسەر هەردوو سەری داناوە.

مێژوو

[دەستکاری]

توێژینەوەیەک سەبارەت بە ڕوونکردنەوەی ڕەنگە نەتەوەییەکانی ڕووسیا بە پشتبەستن بە لێکۆڵینەوە لە بەڵگەنامەکانی ئەرشیفی مۆسکۆی وەزارەتی دادی ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا، لەلایەن دیمیتری سامۆکڤاسۆڤ، شوێنەوارناس و مێژوونووسی یاسایی ڕووسی، کورتکرایەوە لە بڵاوکراوەیەکی ١٦ لاپەڕەییدا بە ناوی "لە بابەت ڕەنگە نەتەوەییەکانی ڕووسیای دێرین" کە لە ساڵی ١٩١٠ لە مۆسکۆ بڵاوکرایەوە. [٦]

١٥٥٢–١٩١٨: شانشین، ئیمپراتۆریەت، و کۆمار

[دەستکاری]
دروشمی "ڕزگارکەری هەرە میهرەبان" لە سەردەمی ئیڤانی سامناکدا.

لە ساڵی ١٥٥٢دا، فەوجەکانی ڕووسیا بۆ هێرشی سەرکەوتووانەی سەر کازان لەژێر سەرکردایەتی ئیڤانی سامناکدا بە دروشمی ڕزگارکەری هەرە میهرەبانەوە ڕێپێوانیان کرد. بۆ سەدەیەک و نیوی دواتر، دروشمەکەی ئیڤانی سامناک هاوڕێیەتی سوپای ڕووسیای دەکرد. لە سەردەمی تزارینا سۆفیا ئەلێکسیێڤنا، ئامادەی هەڵمەتەکانی کریمیا بوو، و لە سەردەمی پیتەری مەزنیشدا ئامادەی هەڵمەتەکانی ئازۆڤ و جەنگی ڕووسیا و سوید بوو.

لە "تۆماری وێناکراوی ئیڤانی سامناک"ـدا، وێنەیەکی دروشمەکەی ئیڤانی سامناک هەیە لە هەڵمەتی کازاندا – کە ئاڵایەکی سپیی دوو لقییە لەگەڵ وێنەی ڕزگارکەر و خاچێکی هەشت خاڵی لە سەرەوەی. بەپێی سەرچاوەکانی تر، دروشمەکە سوور بووە لەبری سپی. کۆپییەکی ئەم دروشمە، کە چەندین جار نۆژەن کراوەتەوە، هێشتا لە جبەخانەی کرێملیندا پارێزراوە.

لە ساڵی ١٦١٢دا، میلیشیای نیژنی نۆڤگۆرۆد دروشمی دیمیتری پۆژارسکییان هەڵکرد، کە ڕەنگی قرمزی بوو لەگەڵ وێنەی پەروەردگاری مەزن لە لایەکی و فریشتە میکائیل لە لایەکەی تریەوە.

دروشمی ئارمیای پیتەری مەزن، ١٦٩٦

لە ساڵی ١٦٦٩دا، وێنەکێشە پۆڵەندییەکان ستانیسلاڤ لۆپوتسکی و ئیڤان میرۆڤسکی کە لەلایەن قەیسەر ئەلێکسی ڕووسیاوە بانگهێشت کرابوون، بۆ کۆشکی قەیسەر لە کۆلۆمێنسکۆی وێنەی "نیشانەکانی تایبەتمەندیی (واتە هێماکان) فەرمانڕەواکان و هەموو دەوڵەتە گەردوونییەکانی ئەم جیهانە"یان کێشا. دواتر لۆپوتسکی "لەسەر تابلۆیەک، نیشانەی دەوڵەتی مۆسکۆ و نیشانەی وڵاتانی تری دراوسێی کێشا، لەژێر هەر هێمایەکی ئەو هەسارەیەی کە لەژێریدان." نیشانەی دەوڵەتەکە بریتی بوو لە دروشمێکی لاکێشەیی سپی لەگەڵ "لێژبوونەوەیەک" و چوارچێوەیەکی سووری پان، کە لە ناوەڕاستیدا وێنەی هەڵۆی دووسەری زێڕین کێشرابوو لەگەڵ ئەو هێمایانەی گوزارشتیان لە شانشین، میرنشین و خاکە ژێردەستەکان دەکرد. لە تۆماری کەلوپەلەکانی جبەخانەی کرێملیندا، نیشانەی دەوڵەتەکە بەم شێوەیە وەسف کراوە: "لە ناو بازنەیەکدا هەڵۆیەکی دووسەر هەیە کە دوو تاجی لەسەرە، و لەسەر سنگیشی، پاشایەک لەسەر ئەسپەوە بە ڕمەکەی مارێک دەکوژێت". [٧]

لە ٦ی ئابی ١٦٩٣دا، لە کاتی گەشتە دەریاییەکەی پیتەری مەزن لە دەریای سپیدا لەگەڵ دەستەیەک کەشتی جەنگی کە لە ئارخانگێلسک دروست کرابوون، بۆ یەکەمجار ئەو ئاڵایەی کە بە "ئاڵای قەیسەری مۆسکۆڤی" ناسرابوو [٨] لەسەر یەختە ١٢ تۆپدارەکەی "سەینت پیتەر" هەڵکرا. ئاڵاکە پارچە قوماشێکی دووراو بوو بە قەبارەی ٤.٦ بە ٤.٩ مەتر، کە لە سێ هێڵی ئاسۆیی یەکسان لە ڕەنگەکانی سپی، شین و سوور پێکهاتبوو، لەگەڵ هەڵۆیەکی دووسەری زێڕین لە ناوەڕاستدا. [٩] وێنە ڕەسەنەکەی ئەم کۆنترین ئاڵا ماوەیەی ڕووسیا لە مۆزەخانەی ناوەندیی دەریایی لە سەینت پترسبۆرگ پارێزراوە.

کتێبی ئاڵاکانی ساڵی ١٦٩٥[٥] لە نووسینی کارێل ئالارد سێ ئاڵا وەسف دەکات کە لەلایەن قەیسەری مۆسکۆڤییەوە بەکارهێنراون: ئاڵای سێ ڕەنگ [١٠] لەگەڵ هەڵۆی دووسەر کە قەڵغانێکی لەسەر سنگیەتی و تاجێکی زێڕینی لەسەر هەردوو سەری داناوە، هەمان ئاڵای سێ ڕەنگ [١١] بە خاچێکی شینی لارەوە لەسەری، و ئاڵایەکی خاچدار [١٢] کە دابەشبوونی سوور و سپی پیشان دەدات لەگەڵ خاچێکی شین لەسەر هەمووی. [١٣] ئاڵا خاچدارەکە لەسەر میدالیای دروستکردنی کرۆنشلۆس نەخشێنراوە، [١٤] کە یادگاری دروستکردنی قەڵای کرۆنشلۆت لە کرۆنشتاد لەلایەن پیتەری مەزنەوە لە ساڵی ١٧٠٤، و ڕەنگەکانی ئاڵاکە بەپێی نەخشە هەڵکۆڵراوەکان دیاری کراون.

دروشمی ئارمیای پیتەری مەزن لە ساڵی ١٦٩٦ دروست کرا. ئاڵاکە کە لە قوماشی تافێتای سوور بە چوارچێوەیەکی سپییەوە دروست کرابوو، هەڵۆیەکی زێڕینی پیشان دەدا کە بەسەر دەریادا دەسوڕایەوە. لەسەر سنگی هەڵۆکە لە ناو بازنەیەکدا وێنەی ڕزگارکەر هەیە، لە پاڵ ڕۆحی پیرۆز و نێردراوە پیرۆزەکان پیتەر و پۆڵ. پێدەچێت دروشمەکە بۆ هەڵمەتی دووەمی ئازۆڤ دروست کرابێت. [١٥]

گرتنی قەڵای ئازۆڤ. ١٦٩٦ لەلایەن ئادریان شخۆنێبێکەوە

لە ساڵی ١٦٩٣دا، فرانز تیمەرمان فەرمانی پێدرا بۆ دروستکردنی کەشتی بازرگانی لە ئارخانگێلسک و بازرگانیکردن لەگەڵ ئەوروپا. پێی وترا کە هەڵۆی دووسەری باڵ‌کراوە نمایش بکات، بە سێ تاجەوە لە سەروویەوە. لەسەر سنگی هەڵۆکە، دەبوو جەنگاوەرێک لەسەر ئەسپ نمایش بکرێت بە ڕمێکەوە، لەگەڵ جلوبەرگی سەربازی. هەمان هەڵۆ دەبوو بە قاچی ڕاستی دارعەسایەک (sceptre) و بە چەپەکەشی سێوێک کە تاجێکی لەسەرە بگرێت. هەمان ڕێنمایی درا بە بازرگانەکانی تریش. [١٦]

ئاڵای ڕووسیا (خوارەوە لای ڕاست) لە کاتی شەڕێکی مەشقکردن لەسەر ڕووباری ئای (IJ) وەک ڕێزلێنانێک بۆ پیتەری یەکەم، ئەیلولی ١٦٩٧. تابلۆی ئابراهام ستۆرک (Abraham Storck)، ١٧٠٠

بەپێی ڕۆژنامەکانی هۆڵەندا، لە حوزەیرانی ١٦٩٤، کەشتییەکی جەنگی ٤٤-تۆپی کە لەلایەن ڕووسیاوە کڕدراو و لە ڕۆتەردام دروستکرابوو، لە لەنگەرگەی ئەمستەردام لەژێر ئاڵای سپی-شین-سوور وەستا بوو. [١٧]

لە ساڵی ١٦٩٦دا، لە دەمی ڕووباری دۆن، دەستەیەک بەلەمی چەکداریی ڕووسی (flotilla of armed rowboats) ڕێگەیان لە گەیاندنی پێداویستییەکان بۆ قەڵای ئازۆڤی عوسمانی گرت. لە هەڵکۆڵینەکەی (engraving) ساڵی ١٧٠٠ی ئادریان شخۆنێبێکدا بە ناوی "گرتنی قەڵای ئازۆڤ. ١٦٩٦"، کەشتییەکان وێنا کراون کە تابلۆی لاکێشەییان بەسەر ستوونی ئاڵاکاندا هەڵگرتووە، کە سێبەرە هێرالدییەکەیان نیشانی دەدات هەندێک لە ئاڵاکان شینن بە خاچێکی سووری ڕاستەوە، و ئەوانی تریش سپین بە خاچێکی سووری ڕاستەوە. ژمارەیەک لە توێژەران گومان لە دروستیی هەڵکۆڵینەکەی شخۆنێبێک دەکەن چونکە خۆی شایەتحاڵی ڕووداوەکان نەبووە. [١٨]

وێنەی ئاڵا جیاوازە سپی-شین-سوورەکانی ڕووسیا لە سێ تابلۆی دواتری وەرشەی ئابراهام ستۆرکدا بوونیان هەیە کە تەرخان کراون بۆ گەیشتنی پیتەری یەکەم بۆ ئەمستەردام. پیتەری یەکەم بەشداری لە شەڕێکی مەشقی کرد لەسەر ڕووباری ئای کاتێک لەسەر یەختی کۆمپانیای ڕۆژهەڵاتی هیندستانی هۆڵەندی بوو. [١٩] لە تابلۆکانی ئابراهام ستۆرکدا کە شەڕە نمایشییەکە پیشان دەدەن، ئەم یەختە لەژێر ئاڵای سپی-شین-سووردا بە هەڵۆی دووسەرەوە دەگەڕێت، یان لەژێر پێنانتێکی سپی-سوور-شین و ئاڵایەکی دواوەی سپی-سوور-شین بە هەڵۆیەکی دووسەرەوە.

لە تشرینی یەکەمی ١٦٩٩دا، پیتەری مەزن لە دیوی پشتەوەی ئەو لاپەڕەیەی کە ڕێنماییەکانی لەسەر بوو و نێردرابوو بۆ نێردراوی ڕووسی یێمێلیان ئۆکراینتسێڤ لە ئەستەنبوڵ، وێنەی سەرەتایی ئاڵایەکی سێ هێڵی سپی-شین-سووری کێشا. [٢٠]

لە کانوونی یەکەمی ١٦٩٩، باڵیۆزی نەمسا ئەنتۆن پالیێر لە نامەیەکدا لیستی ئەو چەک و ئاڵایانەی دا کە لەسەر کەشتییەکانی دەستەی دەریایی ئازۆڤ بینیبووی. ئەو وەسفی بینینی سێ ئاڵای بچووکی بە ڕەنگەکانی سپی-سوور-شین و دوو ئاڵای فەوجی سوور و سپی کرد کە تێکەڵکرابوون لەگەڵ ڕەنگی تریشدا. [٢١]

لە نیسانی ١٧٠٠دا، پیتەری مەزن فەرمانی بە جبەخانەی کرێملین کرد کە دروشمی دەریایی سپی-سوور-مۆر دروست بکەن. [٢٢] دیزاین و دوورییەکانی ئەم دروشمانە هاوتان لەگەڵ شێوە و قەبارەی ئەو دروشمەی فەوج کە لەگەڵ ٣٥٢ دروشمە ڕووسییە دەستبەسەرداگیراوەکەی تردا لە گۆڕستانی پاشاکانی سوید پارێزراوە – کڵێسای ڕیدارحۆڵم لە ستۆکهۆڵم. [٢٣]

ئاڵای سێ هێڵی سپی-شین-سوور، هەروەها ئاڵایەک کە خاچی قودسی سووری تێدابوو، لەسەر کەشتییە جەنگییەکان تا ساڵی ١٧٢٠ وەک ئاماژەدان بەکاردەهێنران. [٢٤]Page مۆدیوول:Gallery/styles.css has no content.

ئاڵای قەیسەر ئەلێکساندەری دووەمی ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا (١٨٥٨–١٨٩٦)
ئاڵای ڕووسیا لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا لەسەر کارتپۆستالێک (١٩١٤–١٩١٧) [ا]

ئاڵا سێ ڕەنگەکەی ڕووسیا وەک ئاڵای بازرگانی لەسەر ڕووبارەکان لە ساڵی ١٧٠٥ پەسەند کرا. ئەم ڕەنگانەی ئاڵای ڕووسیا دواتر ئیلهامبەخش بوون بۆ هەڵبژاردنی "ڕەنگەکانی پان-سلاڤی" لەلایەن کۆنگرەی سلاڤیی پراگ لە ١٨٤٨. دوو وڵاتی تری سلاڤی، سلۆڤاکیا و سلۆڤێنیا، ئاڵاکانیان هاوشێوەی ئاڵای ڕووسیایە، بەڵام بە زیادکردنی نیشانەی دەوڵەت بۆ جیاکردنەوە. لە ٧ی ئایاری ١٨٨٣دا، ڕێگەدرا ئاڵای ڕووسیا لەسەر وشکانی بەکاربهێنرێت، و بوو بە ئاڵایەکی نەتەوەیی فەرمی پێش تاج لەسەرنانی قەیسەر نیکۆلاسی دووەم لە ١٨٩٦.

ئاڵاکە بەردەوام بوو لە بەکارهێنان لەلایەن حکومەتی کاتیی ڕووسیاوە دوای ئەوەی قەیسەر نیکۆلاسی دووەم دەستی لەکارکێشایەوە لە کاتی شۆڕشی شوباتدا و نەگۆڕدرا تا شۆڕشی ئۆکتۆبەر کە کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیای دامەزراند.

١٩١٨–١٩٩١: جەنگی ناوخۆ و یەکێتیی سۆڤیەت

[دەستکاری]
ئاڵای RSFSR (١٩١٨–١٩٣٧)
ئاڵای RSFSR (١٩٣٧–١٩٥٤)
ئاڵای RSFSR (١٩٥٤–١٩٩١)

لە ٨ی نیسانی ١٩١٨دا، ئاڵای کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا گفتوگۆی لەسەر کرا لە کۆبوونەوەیەکی ئەنجومەنی کۆمیسارانی گەلی کۆمارەکە. ئەنجومەنەکە پێشنیاری کرد کە لیژنەی ناوەندیی جێبەجێکاریی سەرتاسەری ڕووسیا ئاڵایەکی سوور دروست بکات کە کورتکراوەی دەستەواژەی "کرێکارانی جیهان، یەکگرن!"ی لەسەر بێت. لەگەڵ ئەوەشدا، پێشنیارەکە پەسەند نەکرا. لە ١٣ی نیسانی ١٩١٨دا، لیژنەی ناوەندیی جێبەجێکاریی سەرتاسەری ڕووسیا ئاڵای کۆمارەکەی بە دروشمێکی سوور دیاری کرد کە نووسراوی "کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا"ی لەسەر بوو. دەقی فەرمانەکە هیچ ڕوونکردنەوەیەکی تێدا نەبوو سەبارەت بە ڕەنگ، قەبارە و شوێنی نووسراوەکە، یان ڕێژەی پانی و درێژیی قوماشەکە.

لە ١٧ی حوزەیرانی ١٩١٨دا، لیژنەی ناوەندیی جێبەجێکاریی سەرتاسەری ڕووسیا وێنەیەکی نموونەیی بۆ ئاڵای کۆمارەکە پەسەند کرد، کە لەسەر داوای کۆمیساریای گەل بۆ کاروباری دەرەوە لەلایەن هونەرمەندی گرافیک سێرگی چیخۆنینەوە پەرەی پێدرابوو. ئاڵاکە تابلۆیەکی لاکێشەیی سوور بوو، کە لە گۆشەی سەرەوەیدا نووسراوی RSFSR بە پیتی زێڕین دانرابوو کە بە شێوازی سلاڤی نەخشێنرابوون. ئەم نووسراوە لە هەردوو لاوە بە هێڵی زێڕین لە بەشەکانی تری قوماشەکە جیاکرابووەوە کە شێوەیەکی لاکێشەییان دروست دەکرد.

لە ٣٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٢٢دا، RSFSR یەکیگرت لەگەڵ کۆمارەکانی سۆڤیەتی ئوکراینا، بیلاڕووسیا، و ترانسقەوقاز بۆ پێکهێنانی یەکێتیی سۆڤیەت. ئاڵای نەتەوەیی یەکێتیی سۆڤیەت لە ١٨ی نیسانی ١٩٢٤ دامەزرا، کە لە دەستووری یەکێتیی سۆڤیەتدا بە قوماشێکی لاکێشەیی سوور یان ئاڵ وەسف کرابوو بە ڕێژەی پانی بۆ درێژی ١:٢، بە داس و چەکوشێکی زێڕین لە گۆشەی سەرەوەی تەنیشت ستوونی ئاڵاکە و ئەستێرەیەکی پێنج خاڵی سوور کە بە چوارچێوەیەکی زێڕین دەورەدرابوو. ئەم ئاڵایە لەلایەن هەموو کەشتییەکانی یەکێتیی سۆڤیەت و نوێنەرایەتییە دیپلۆماتییەکانی یەکێتییەکە هەڵدەگیرا. ئاڵا سوورەکەی ١:٢ بەکارهێنرا، تا لە ساڵی ١٩٥٤ جێگەی گیرایەوە بە دیزاینە گشتگیرەکەی ئاڵای سۆڤیەت کە هێڵێکی شینی هەبوو بە درێژایی ستوونەکە.

پێچەوانەی ئەو باوەڕەی کە ئاڵای دەوڵەتی یەکێتیی سۆڤیەت پێگەی بەرزتر بوو لە ئاڵای کۆماری ڕووسیا (RSFSR)، لە ڕاستیدا بەکارهێنانی ئاڵای یەکێتیی سۆڤیەت سنووردار بوو. ئاڵای یەکێتیی سۆڤیەت لە ڕووسیا تەنها لەسەر دوو باڵەخانە دەشەکایەوە، کە باڵەخانەی لیژنەی جێبەجێکاریی ناوەندی یەکێتیی سۆڤیەت و ئەنجومەنی کۆمیسارانی گەل بوون. ئەو بڕیارە لە ٢٣ی ئازاری ١٩٢٥ پەسەند کرا، کە هەروەها جەختی لەوە دەکردەوە کە ئاڵای کۆماری ڕووسیا (RSFSR) دەبێت بەردەوام هەڵبکرێت نەک تەنها لەسەر باڵەخانەکانی لیژنەی جێبەجێکاریی ناوەندی و ئەنجومەنی کۆمیسارانی گەل، بەڵکو لەسەر باڵەخانەی سەرجەم سۆڤیەتە ناوخۆییەکانیش، لەوانەش سۆڤیەتەکانی گوند و سۆڤیەتەکانی ناوچە لە شارەکاندا. لە پشووەکاندا، ئاڵای کۆماری ڕووسیا دەبوو لەسەر زۆرێک لە باڵەخانە گشتییەکان (وەک قوتابخانە، نەخۆشخانە، و فەرمانگە حکومییەکان) هەڵبکرێت. [٢٦]

باجی سەر قۆڵی سوپای نەتەوەیی یەکەمی ڕووسیا، یەکێک لە میلیشیا هاوکارەکانی ئەڵمانیا کە لە جەنگی جیهانیی دووەمدا دژی سوپای سوور شەڕیان دەکرد

لە کاتی جەنگی جیهانیی دووەمدا، ئاڵای سێ ڕەنگی سپی-شین-سوور لەلایەن هاوکارانی ئەڵمانیاوە (German collaborators) بەکارهێنرا، کە زۆربەیان لەو گروپانە بوون کە ئامانجی سەرکوتکردنەکانی سەردەمی ستالین بوون، لەوانەش مەسیحییە دژە کۆمۆنیستەکان و پاشماوەی کولاکەکان (Kulaks)، کە بەگشتی لەشکرکێشیی ئەڵمانیایان وەک ڕزگارکردنی ڕووسیا لە کۆمۆنیزم دەبینی. [٢٧][٢٨] سوپای ڕزگاریخوازی ڕووسیا لەژێر سەرکردایەتی ئەندری ڤلاسۆڤ ئاڵای سێ ڕەنگیان وەک ئاڵایەکی سەربازی بەکارهێنا. [٢٩][٣٠]

لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ١٩٤٧دا، دەستەی سەرۆکایەتی سۆڤیەتی باڵای یەکێتیی سۆڤیەت بە پێویستی زانی کە هەموارکردنەوە لە ئاڵا نەتەوەییەکانی کۆمارە هاوپەیمانەکاندا بکات بە جۆرێک کە ئاڵاکان هەم گوزارشت لە بیرۆکەی دەوڵەتێکی یەکێتیی سۆڤیەت بکەن و هەم شوناسی نەتەوەیی ناوازەی کۆمارەکان پیشان بدەن. لەسەر هەر یەکێک لە ئاڵاکان نیشانەی یەکێتیی سۆڤیەت دانرا، کە بریتی بوو لە داس و چەکوشێک لەگەڵ ئەستێرەیەکی پێنج خاڵی سوور، بە لەخۆگرتنی نەخشی نەتەوەیی و ڕەنگی نوێشەوە. [٣١] ئاڵای نوێی کۆماری ڕووسیا لە کانوونی دووەمی ١٩٥٤ دامەزرا: تابلۆیەکی لاکێشەیی سوور کە هێڵێکی شینی کاڵی لە تەنیشت ستوونەکەدا هەبوو و بە درێژایی پانی ئاڵاکە دەڕۆیشت. لە گۆشەی سەرەوەی لای چەپی قوماشە سوورەکە داس و چەکوشێکی زێڕین وێنا کرابوون و لە سەرووی ئەوانیشەوە ئەستێرەیەکی پێنج خاڵی سوور بە چوارچێوەیەکی زێڕینەوە. بە یاسای کۆماری ڕووسیا لە ٢ی حوزەیرانی ١٩٥٤، ئەم ئاڵایە پەسەند کرا و وەسفی ئاڵاکە لە ماددەی ١٤٩ی دەستووری کۆماری ڕووسیادا جێگیر کرا. [٣٢]

١٩٩١–ئێستا: فیدراسیۆنی ڕووسیا

[دەستکاری]

 

هەمان ئاڵا ڕێک بە هەمان شێوە، بەڵام بە ڕەنگە ئاساییەکانەوە
ئاڵای ڕووسیای دوای-سۆڤیەت، ١:٢ بە تۆنی ڕەنگی جیاوازەوە (١٩٩١–١٩٩٣)

لە کاتی هەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی سۆڤیەتدا، دوای کودەتاکەی ئابی ١٩٩١، کۆماری سۆسیالیستی فیدراڵی سۆڤیەتی ڕووسیا دیزاینێکی نوێی ئاڵای پەسەند کرد کە هاوشێوەی سێ ڕەنگەکەی پێش شۆڕش بوو کە لە ساڵی ١٩١٧ هەڵوەشێندرابووەوە. ڕێژەی ئاڵا نوێیەکە ١:٢ بوو، و ڕەنگەکانی ئاڵاکە پێکهاتبوون لە سپی لە سەرەوە، شین لە ناوەڕاست، و سوور لە خوارەوە، بە تێربوونێکی کاڵی ڕەنگەکان. دیزاینی ئاڵاکە وەک خۆی مایەوە تا ساڵی ١٩٩٣، کاتێک ئاڵای سێ ڕەنگی ڕەسەنی ڕووسیا بە تەواوی وەک ئاڵای ئێستا گەڕێنرایەوە دوای قەیرانی دەستووری ڕووسیا لە ١٩٩٣. دوای ڕووداوەکانی هەوڵی کودەتاکە لە مۆسکۆ، سۆڤیەتی باڵای کۆماری ڕووسیا، لە ڕێگەی بڕیارێکەوە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ٢٢ی ئابی ١٩٩١، [٣٣] ڕایگەیاند کە ئاڵای سێ ڕەنگی ئیمپراتۆری کۆن وەک ئاڵای نەتەوەیی دەوڵەتەکە خزمەت بکات. دواتر دەستوور هەموار کرایەوە بەپێی یاسای ژمارە ١٨٢٧-١ لە ١ی تشرینی دووەمی ١٩٩١. [٣٤] لە کاتی هەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی سۆڤیەت لە ٢٥ی کانوونی یەکەمی ١٩٩١، ئاڵای سۆڤیەت لەسەر کرێملین داگیرا و پاشان جێگەی گیرایەوە بە ئاڵای سێ ڕەنگ.

ئاڵای سەردەمی مۆدێرن گۆڕانکارییەکی بەسەردا هات لە ڕێژەکەی لە ١:٢ـەوە بۆ ٢:٣ و تێربوونێکی تۆختری ڕەنگەکان لە ساڵی ١٩٩٣ و لەم دواییانەشدا بەپێی یاسایەکی ساڵی ٢٠٠٠ دابینکراوە. [٣٥] لە ١١ی کانوونی یەکەمی ١٩٩٣، سەرۆکی فیدراسیۆنی ڕووسیا بۆریس یەڵتسین بڕیارنامەی ژمارە ٢١٢٦ی بە ناوی "دەربارەی ئاڵای دەوڵەتیی فیدراسیۆنی ڕووسیا" واژۆ کرد. [٣٦] لە ماددەی یەکەمی بڕیارنامەکەدا، ئاڵاکە بەم شێوەیە وەسف کرابوو "تابلۆیەکی لاکێشەیی لە سێ هێڵی ئاسۆیی یەکسان: سەرەوە – سپی، ناوەڕاست – شین، و خوارەوە – سوور، بە ڕێژەی پانی بۆ درێژی ٢:٣." ئاڵاکەی پێش ساڵی ١٩٩٣ هێشتا لەسەر تابلۆی ئۆتۆمبێلەکانی ڕووسیا دەردەکەوێت، چونکە تایبەتمەندییەکانی دیزاینەکە کۆتاییان پێهات و بڵاوکرانەوە ٦ مانگ پێش بڕیارنامەکەی یەڵتسین.

ڕۆژی ئاڵای نەتەوەیی پشوویەکی فەرمییە لە ڕووسیا، کە لە ساڵی ١٩٩٤ دامەزراوە. لە ٢٢ی ئابدا ئاهەنگی بۆ دەگێڕرێت، کە ڕۆژی سەرکەوتنە بەسەر کودەتاچییەکاندا لە ١٩٩١، بەڵام فەرمانبەران لە سەر کارەکانیان دەمێننەوە.

هێماخوازی

[دەستکاری]

لە سەردەمی ئەلێکساندەری سێیەمی ڕووسیادا، لێکدانەوە فەرمییەکە بەم شێوەیە بوو: ڕەنگی سپی هێمایە بۆ ڕەسەنایەتی و ڕاشکاوی؛ شین بۆ دڵسۆزی، دەستپاکی، بێگەردی، و پاکیزەیی؛ و سووریش بۆ ئازایەتی، بەخشندەیی، و خۆشەویستی. لێکدانەوەیەکی نافەرمیی باو بریتی بوو لە: سوور: ڕووسیای مەزن، سپی: ڕووسیای سپی، شین: ڕووسیای بچووک. [٣٧]

ڕێنماییەکان

[دەستکاری]

کاتێک ئاڵای ڕووسیا و ئاڵای قەوارە فیدراڵییەکانی ڕووسیا لە یەک کاتدا هەڵدەدرێن، پێویستە ئاڵای نەتەوەیی بەم شێوەیە بێت:

  • لە لای چەپ ئەگەر دوو ئاڵا بەرزکرابوونەوە
  • لە ناوەڕاست ئەگەر ژمارەی ئاڵاکان تاک بوو
  • و لە لای چەپی ناوەڕاست ئەگەر ژمارەکە جووت بوو

ئاڵاکە ناتوانرێت بچووکتر بێت، یان نزمتر بێت لە ئاڵایەکی هەرێمی. [٣٨]

تایبەتمەندییەکانی ڕەنگ

[دەستکاری]
تایبەتمەندییەکان بۆ ئاڵای ڕووسیا

یاسای دەستووریی فیدراڵی دەڵێت کە ڕەنگەکانی ئاڵاکە بریتین لە "سپی"، "شین" (синий، یان شینی تۆخ، چونکە ڕووسی دوو ڕەنگی هەیە کە لە ئینگلیزیدا پێیان دەوترێت "شین")، و "سوور"، بەڵام لە ڕاستیدا دیاری ناکات کە دەبێت تۆنی ڕەنگەکان چۆن بن. ئاژانسەکانی حکومەتی ڕووسیا، لە کاتی داواکردنی بەرهەمهێنانی قوماش بۆ ئاڵاکە، ئەم ڕەنگەکانی پانتۆن دیاری دەکەن: سپی، شین (Pantone 286C)، و سوور (Pantone 485C). [٣٩] [٤٠] [٤١]

نەخشە سپی شین سوور
RAL 9016 سپی ترافیک 5005 سیگناڵ شین 3028 سووری پاک
پانتۆن سپی 286 ج 485 ج
RGB 255–255–255 0–50–160 [٤٢] 218–41–28 [٤٣]
CMYK 0–0–0–0 100–80–0–12 [٤٢] 0–95–100–0 [٤٣]
HTML #FFFFFF #0032A0 [٤٢] #DA291C [٤٣]

ئەلبوومی ئاڵا نەتەوەییەکان، کە لەلایەن خزمەتگوزاری هایدرۆگرافی و ئۆقیانووسناسیی هێزی دەریایی (فەڕەنسا)وە بڵاوکراوەتەوە، ئەم تۆنە ڕەنگانەی خوارەوە بۆ ئاڵای ڕووسیا لە پانتۆندا دەدات: [٤٤]

نەخشە سپی شین سوور
پانتۆن سپی 293C 485C

وەشانە جیاوازەکان

[دەستکاری]
ئاڵای قەیسەر، نزیکەی سەدەی ١٧
ستانداردی سەرۆکایەتی

وەشانێکی ئاڵاکە ڕێگەی پێدرا بۆ بەکارهێنانی تایبەت لەلایەن قەیسەر نیکۆلاسی دووەمەوە پێش جەنگی جیهانیی یەکەم، بە زیادکردنی هەڵۆی دەوڵەتی گەورە لەسەر پاشبنەمایەکی زەرد (ستانداردی ئیمپراتۆری) لە گۆشەی سەرەوە. هەرگیز وەک ئاڵای فەرمیی دەوڵەت بەکارنەهێنراوە. بە هەمان شێوە، لەمڕۆشدا هەندێک لە خەڵکی ڕووسیا لەوانەیە وەشانێکی تری ئاڵاکە بەکاربهێنن کە بە نیشانەی دەوڵەت نەخشێنراوە (لەو حاڵەتەدا هەڵۆی دووسەر بەبێ قەڵغانەکە وێنا کراوە) لە ناوەڕاستدا و وشەی زێڕینی 'РОССИЯ' لە بەشی خوارەوە. [٤٥]

دوای شۆڕشی ئۆکتۆبەری ساڵی ١٩١٧، دیزاینی سێ ڕەنگی قەدەغە کرا، و ئاڵایەکی نوێی یەکلاکەرەوەی کۆماری ڕووسیا (RSFSR) لە ساڵی ١٩٥٤ ناسێنرا (بڕوانە ئاڵای RSFSR)، و ئەمە وەک ئاڵای کۆمارەکە مایەوە تا هەڵوەشاندنەوەی یەکێتیی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٩١. سەرجەم ئاڵای کۆمارەکانی سۆڤیەت لە ڕێگەی هێنانەکایەی گۆڕانکارییەکی بچووک بەڵام دیار لە ئاڵای یەکێتیی سۆڤیەت دروست کرابوون. بۆ ڕووسیا، گۆڕانکارییەکە بریتی بوو لە هێنانەکایەی هێڵێکی شین لە لای چەپەوە. دیزاینەکەی پێشووتری سۆڤیەت جیاواز بوو، کە تەنها ئاڵایەکی سوور بوو لەگەڵ چەند وەشانێکی جیاوازی کورتکراوەی "RSFSR" لە گۆشەی سەرەوەدا. ئەمڕۆ، ئاڵای سۆڤیەت لەلایەن لایەنگران و ئەندامانی پارتی کۆمۆنیستی فیدراسیۆنی ڕووسیاوە بەکاردەهێنرێت.

ئاڵای سێ ڕەنگی لەلایەن هێزە دژە کۆمۆنیستەکانەوە لە کاتی جەنگی ناوخۆدا بەکارهێنرا کە پێیان دەوترا بزووتنەوەی سپی. لەلایەن کۆچبەرە سپییەکانیشەوە (White émigrés) لە وڵاتانی جیاوازدا بەردەوام بوو لە بەکارهێنان وەک ئاڵای ڕووسیا. ئاڵای سێ ڕەنگی هەم لە ڕووسیای سۆڤیەت و هەم لە نێو کۆمەڵگەی کۆچبەرە سپییەکانی ڕووسیادا وەک هێمایەکی ڕووسیای ئۆرسۆدۆکسی نەریتیی قەیسەری سەیر دەکرا. ئەم ئاڵایە دەتوانرێت لە ناو چەند کڵێسایەکی ئۆرسۆدۆکسیدا لە ڕۆژئاوا ببینرێت کە لەلایەن کۆمەڵگە ڕووسییەکانەوە دامەزراون. لە یەکێتیی سۆڤیەتدا، ئاڵای سێ ڕەنگی لەو فیلمانەدا بەکاردەهێنرا کە باسی قۆناغی پێش شۆڕشیان دەکرد و وەک ئاڵایەکی مێژوویی سەیر دەکرا، بەتایبەتی دوای ساڵانی ١٩٤٠ـەکان.

ئەو ئاڵایە، نەک تێکەڵەی ڕەنگی ڕەش-زەرد-سپی، لە ٢٢ی ئابی ١٩٩١دا لەلایەن ڕووسیاوە دووبارە پەسەند کرایەوە. ئەو بەروارە ساڵانە وەک ڕۆژی ئاڵای نەتەوەیی ئاهەنگی بۆ دەگێڕرێت. [ژێدەر پێویستە]

سەرۆکی ڕووسیا ستانداردێک بەکاردەهێنێت کە لە ڕێگەی فەرمانی سەرۆکایەتی ژمارە ٣١٩ لە ١٥ی شوباتی ١٩٩٤ ناسێنرا. بە فەرمی وەک سێ ڕەنگییەکی چوارگۆشە پێناسە کراوە کە نیشانەی دەوڵەتی (کە تێیدا هەڵۆی دووسەر بەبێ قەڵغانەکە وێنا کراوە) لە ناوەڕاستدایە. [٤٦][٤٧]

یونیکۆد

[دەستکاری]

ئاڵای ڕووسیا وەک زنجیرەی ئیمۆجییەکانی یونیکۆدی U+1F1F7 🇷 REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER R و U+1F1FA 🇺 REGIONAL INDICATOR SYMBOL LETTER U پیشان دەدرێت، کە پێکەوە دەکەنە "🇷🇺". [٤٨]

تێبینییەکان

[دەستکاری]
  1. ↑ بە ڕووسی: Государственный флаг Российской Федерации, romanized: Gosudarstvenny flag Rossiyskoy Federatsii, بە وشەبەوشە 'The State Flag of the Russian Federation'
  2. ↑ Introduced in 1914 as a flag "for private use" to support patriotism during the war. Plans to formally adopt this design after the war were abolished after the fall of the monarchy.

بەستەری دەرەکی

[دەستکاری]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. ↑ Hulme، Frederick Edward (١ی کانوونی دووەمی ١٨٩٧). The Flags of the World: Their History, Blazonry and Associations (بە ئینگلیزی). Library of Alexandria. ژپنک ٩٧٨١٤٦٥٥٤٣١١٠.
  2. ↑ Greenway، H. D. S. (٢٠١٤). Foreign Correspondent: A Memoir (بە ئینگلیزی). Simon and Schuster. لاپەڕە ٢٢٨. ژپنک ٩٧٨-١-٤٧٦٧-٦١٣٢-٩.
  3. ↑ Eriksen، Thomas Hylland؛ Jenkins، Richard (١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧). «Flag, Nation and Symbolism in Europe and America». لاپەڕە ٢٣ – لەڕێگەی Google Books.
  4. ↑ Robert K. Massie, Peter the Great, 160 (Modern Library Edition 2012)
  5. 1 2 Allard، Carel (١٦٩٥). Nieuwe Hollandse scheeps-bouw, Amsteldam: C. Allard, 1695. Allard, Carel. لاپەڕە ١٠.
  6. ↑ Самоквасов Д. Я. К вопросу о государственных цветах древней России. — М.: тип. Саблина, 1910. — 16 с. Russian State Library
  7. ↑ «"История". Издательский дом "Первое сентября"» Государственная символика (بە ڕووسی). لە ڕەسەنەکە لە ٢ی نیسانی ٢٠١٥ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٣ ھێنراوە.
  8. ↑ Central Naval Museum, St. Petersburg. List of exhibited artefacts. Flag of the Tsar of Muscovy.
  9. ↑ Белавенец П. И. Флаг Царя Московского, хранившийся в кафедральном соборе города Архангельска с 1693 года / Бюллетень Управления геральдики Государственной архивной службы Российской Федерации. Вып. No. 1, октябрь 1993 г., — С. 3
  10. ↑ Allard، Carel (١٦٩٥). Nieuwe Hollandse scheeps-bouw, waar in vertoond word een volmaakt schip, met alle des zelfs uitterlyke deelen ... Benevens de afbeeldingen van alle de voornaamste vlaggen ... Carel Allard. Allard, Carel.
  11. ↑ Allard، Carel (١٦٩٥). Nieuwe Hollandse scheeps-bouw, waar in vertoond word een volmaakt schip, met alle des zelfs uitterlyke deelen ... Benevens de afbeeldingen van alle de voornaamste vlaggen ... Carel Allard. Allard, Carel.
  12. ↑ Allard، Carel (١٦٩٥). Nieuwe Hollandse scheeps-bouw, waar in vertoond word een volmaakt schip, met alle des zelfs uitterlyke deelen ... Benevens de afbeeldingen van alle de voornaamste vlaggen ... Carel Allard. Allard, Carel.
  13. ↑ داڕێژە:FOTW
  14. ↑ «coins-and-medals — награды, премии, кубки и медали». Pushkin State Museum of Fine Arts, Coins and Medals Department. لە ڕەسەنەکە لە ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ ھێنراوە.
  15. ↑ Н. А. Соболева, В. А. Артамонов (١٩٩٣). Символы России (بە ڕووسی). Панорама. لاپەڕە ٢٠٨. ژپنک ٥-٨٥٢٢٠-١٥٥-٣.
  16. ↑ Елагин С. Наши флаги. / Морской сборник, т. LXVIII, 1863, No. 10 – С. 231
  17. ↑ Басов А. Н. История военно-морских флагов. — М.: Аст, СПб.: Полигон, 2004, ISBN 5-17-022747-7, С.46
  18. ↑ Оленин Р. М., Карманов В. В. От первого корабля до первого Устава. История морских флагов России (1669–1725 гг.). — СПб.: «Шатон», 2006. — С. 54
  19. ↑ Uiterst links een jacht met de Russische vlag en tsaar Peter de Grote aan boord, gekleed in het rood (Слева – яхта под флагом России с царём Петром I на борту, одетым в красное). Het Spiegelgevecht op het IJ ter ere van het Moskovisch gezantschap (1 September 1697), 1697–1700[بەستەری مردوو]
  20. ↑ Устрялов Н. Г. История царствования Петра Великого. Т. IV. — СПб., 1863. Карты, планы и схемы. — С. 15 (копия листа с приложения No. 14)
  21. ↑ Елагин С. И. История русского флота. Период Азовский. Приложения. Ч. 1. — СПб., 1864 – С. 428–429
  22. ↑ Яковлев Л.П. (١٨٦٥). Древности Российскаго государства, изданныя по высочайшему повелению. Доп. к 3 отд-нию: Русския старинныя знамена. М. لاپەڕە ١١٠.{{cite book}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: location missing publisher (بەستەر)
  23. ↑ П. И. Белавенец. Краткая записка о старых русских знамёнах. — СПб, 1911. С.33
  24. ↑ Оленин Р. М., Карманов В. В. От первого корабля до первого Устава. История морских флагов России (1669–1725 гг.). — СПб.: «Шатон», 2006. — С. 207
  25. ↑ [/http://collectie.amsterdammuseum.nl/dispatcher.aspx?action=search&database=ChoiceCollect&search=priref=38888 «Het Spiegelgevecht op het IJ ter ere van het Moskovisch gezantschap (1 September 1697), 1697–1700»]. لە ڕەسەنەکە لە ١ی ئازاری ٢٠١٤ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٤ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە. {{cite web}}: نرخی |ناونیشانی ئەرشیڤ= بپشکنە (یارمەتی)
  26. ↑ Собрание узаконений и распоряжений правительства РСФСР. — 1925, No. 20, цит. по: Вексиллологический справочник по флагам Российской Империи и СССР, Т.1/сост. Соколов В. А. — М.: МГИУ, 2002, ISBN 5-276-00240-1, СС.487–488
  27. ↑ Lilia Shevtsova: Putin's Russia. Carnegie Endowment, 2010. p. 114
  28. ↑ Kathleen E. Smith: Mythmaking in the New Russia: Politics and Memory During the Yeltsin Era. Cornell University Press, 2002. p. 160
  29. ↑ Johannes Due Enstad (٢٠١٨). Soviet Russians under Nazi Occupation: Fragile Loyalties in World War II. Cambridge: Cambridge University Press. لاپەڕە ٢٠٦. ژپنک ٩٧٨-١-١٠٨-٤٢١٢٦-٣.
  30. ↑ Kathleen E. Smith (٢٠٠٢). Mythmaking in the New Russia: Politics and Memory in the Yeltsin Era. Ithaca: Cornell University Press. لاپەڕە ١٦٠. ژپنک ٠-٨٠١٤-٣٩٦٣-٩.
  31. ↑ Центральный Государственный архив Киргизской ССР, ф.1445, оп.3, д.29, л.2, цит. по: Вексиллологический справочник по флагам Российской Империи и СССР, Т.1/сост. Соколов В. А. — М.: МГИУ, 2002, ISBN 5-276-00240-1, СС.399–400
  32. ↑ Закон РСФСР от 2 июня 1954 г. «О Государственном флаге РСФСР»
  33. ↑ per Resolution No. 1627/1-I of the Supreme Soviet of the RSFSR of 22 August 1991
  34. ↑ per Law No. 1827-1 of the RSFSR of 1 November 1991
  35. ↑ per Decree No. 2126 of 11 December 1993
  36. ↑ О Государственном флаге Российской Федерации : Указ Президента РФ от 11 December 1993 No. 2126 // Собрание актов Президента и Правительства Российской Федерации. 1993. No. 51. Ст. 4928.
  37. ↑ «Данный домен возможно продается». pkc.ru.
  38. ↑ «State Insignia». State Insignia (بە ئینگلیزی). لە ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
  39. ↑ Федеральная служба охраны (١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١). https://web.archive.org/web/20140201221434/http://zakupki.gov.ru/pgz/documentdownload?documentId=51761304. لە ڕەسەنەکە لە ١ی شوباتی ٢٠١٤ ئەرشیڤ کراوە. لە ٨ی ئابی ٢٠١٢ ھێنراوە. {{cite web}}: پارامەتری |title= ونە یانیش واڵایە (یارمەتی)
  40. ↑ Управление делами Президента России. https://web.archive.org/web/20121023154117/http://www.udprf.ru/sites/default/files/Z_K_Shtandart_Prezidenta_2-1..doc. لە ڕەسەنەکە لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ٨ی ئابی ٢٠١٢ ھێنراوە. {{cite web}}: پارامەتری |title= ونە یانیش واڵایە (یارمەتی)
  41. ↑ Министерство обороны Российской Федерации. https://www.webcitation.org/69y1ooo2n?url=http://doc2.gostorgi.ru/91/2010-03-13/2743/8.doc. لە ڕەسەنەکە لە ١٦ی ئابی ٢٠١٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ٨ی ئابی ٢٠١٢ ھێنراوە. {{cite web}}: پارامەتری |title= ونە یانیش واڵایە (یارمەتی)
  42. 1 2 3 «https://www.pantone.com/color-finder/286-C». لە ڕەسەنەکە لە ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ٥ی ئایاری ٢٠٢٠ ھێنراوە. {{cite web}}: بەستەری دەرەکی لە |سەردێڕ= (یارمەتی)
  43. 1 2 3 «https://www.pantone.com/color-finder/485-C». لە ڕەسەنەکە لە ١١ی ئازاری ٢٠١٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ٥ی ئایاری ٢٠٢٠ ھێنراوە. {{cite web}}: بەستەری دەرەکی لە |سەردێڕ= (یارمەتی)
  44. ↑ Service Hydrographique et Oceanographique de la Marine (٢٠١٠) [Album des pavillons : pavillons et marques distinctives]. Альбом национальных флагов (چاپی Edition 2000 - Correction n°5 - 2010). Marseille, France: Librairie Maritime Outremer. لە ڕەسەنەکە لە ٢١ی نیسانی ٢٠١٢ ئەرشیڤ کراوە.
  45. ↑ Unofficial flag of Russia at Flags of the World
  46. ↑ per Decree No. 319 of 15 February 1994
  47. ↑ Flag of the president of Russia at Flags of the World
  48. ↑ «🇷🇺 Flag for Russia Emoji» (بە ئینگلیزی). لە ڕەسەنەکە لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ ھێنراوە.
ویکیمیدیا کامنز میدیای پەیوەندیداری بە ئاڵای ڕووسیا تێدایە.
وەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئاڵای_ڕووسیا&oldid=1614021»