ئاڵای چاد
 | |
| بەکارھێنان | ئاڵای نەتەوەیی دیوی پشتەوە وێنەی ئاوێنەیی دیوی پێشەوەیەتی |
|---|---|
| ڕێژە | 2:3 |
| بەکارھاتوو | ٦ی تشرینی دووەمی ١٩٥٩؛ ٦٦ ساڵ پێش ئێستا |
| دیزایین | سێ ڕەنگێکی ستوونی لە شینی نیلایی (indigo)، زەرد و سوور |
| دیزایین لەلایەن | لەلایەن ناییا ئەمینە گودجا |
.svg) چەشنی ئاڵای کۆماری چاد | |
| Name | ستانداردی سەرۆکایەتیی چاد |
| بەکارھێنان | ستانداردی سەرۆکایەتی |
| ڕێژە | 2:3 |
| دیزایین | سێ ڕەنگێکی ستوونی لە شینی نیلایی، زەرد و سوور لەگەڵ نیشانەی دەوڵەتی نەتەوەیی لە ناوەڕاستیدا |
ئاڵای نەتەوەیی چاد سێ ڕەنگێکی ستوونییە لە شینی نیلایی، زەرد، و سوور. [١] لە ٦ی تشرینی دووەمی ١٩٥٩ پەسەند کرا، نزیکەی ساڵێک دوای دامەزراندنی کۆماری ئۆتۆنۆمی چاد. [٢] لە ساڵانی ١٩٩٠ەکانەوە، لەیەکچوونی لەگەڵ ئاڵای ڕۆمانیا بووەتە هۆی گفتوگۆی نێودەوڵەتی.
ڕەنگ
[دەستکاری](١٩٥٩-ئێستا) |
شینی نیلایی | زەرد | سوور |
|---|---|---|---|
| RGB | 0-32-91 | 252-205-0 | 200-16-46 |
| ڕەنگەکانی وێب | #00205B | #FFCD00 | #C8102E |
وەسف
[دەستکاری]ئاڵای چاد سێ ڕەنگێکی ستوونییە کە پێکدێت (لە چەپەوە بۆ ڕاست) لە ستوونێکی شینی نیلایی، زەرد و سوور. مەبەست لە ڕەنگەکانی ئاڵای چاد ئەوە بوو کە تێکەڵەیەک بن لە ڕەنگەکانی شین، سپی و سوور وەک ئەوەی لە ئاڵای فەڕەنسادا دەبینرێت لەگەڵ ڕەنگەکانی پان-ئەفریقی (یەکگرتووی ئەفریقا) کە بریتین لە سەوز، زەرد و سوور وەک ئەوەی لە ئاڵای ئیتیۆپیادا دەبینرێت. [٣] سەرەڕای ئەوەش، شینە نیلاییەکە گوزارشت لە دەریاچەی چاد و کەلەپووری ئەفریقای ڕەش دەکات؛ زەردەکە گوزارشت لە لمی بیابانی سەحرا دەکات، و سوورەکەش هێمایە بۆ ئەو خوێنەی کە لە پێناو سەربەخۆیی چاد لە فەڕەنسا ڕژاوە. [٤]
کاتێک لیژنەی یاسادانان لە چاد بۆ یەکەمجار نەخشەیەکی بۆ ئاڵا نەتەوەییەکەیان لە حوزەیرانی ١٩٥٩ پێشنیار کرد، سێ ڕەنگێکی ستوونی لە سەوز، زەرد و سوور بوو کە هاوشێوەی ئاڵای مالی بوو. هێڵە سەوزە ڕەسەنەکەیان گۆڕی بۆ شین بۆ ئەو نەخشە کۆتاییەی کە لە تشرینی دووەمی ١٩٥٩ پەسەند کرا بۆ ئەوەی لەگەڵ مالی تێکەڵ نەکرێت، کە پێشتر هەمان ڕەنگەکانی پان-ئەفریقیان بەکاردەهێنا. [٥]
ئاڵاکە لە ساڵی ١٩٥٩ بۆ کۆمارە ئۆتۆنۆمەکە پەسەند کرا و لە کاتی سەربەخۆیی لە ١٩٦٠دا هێڵرایەوە، هەروەها لە دەستووری ساڵی ١٩٦٢شدا. سەرەڕای چەندین گۆڕانکاری و شڵەژانی سیاسی لە ناوخۆی چاد لە کاتی سەربەخۆییەوە، ئاڵاکە گۆڕانکاری تێدا نەکراوە. ڕەنگە ئەمە لەبەر ئەوە بێت کە ئاڵاکە پەیوەندی بە هیچ یەکێک لە ڕکابەرە سەرەکییەکانی دەسەڵاتەوە لە ناوخۆی چاد نییە، کە پێش سەربەخۆیی هیچ هەستێکی شوناسی نەتەوەیی نەبوو، و دوای سەربەخۆییش کەمێک هەبوو. [٦]
لەیەکچوون لەگەڵ ئاڵای ڕۆمانیا
[دەستکاری]ئاڵای چاد نزیکەی بەتەواوی هاوشێوەی ئاڵای نەتەوەیی ڕۆمانیایە، هەرچەندە ڕەنگەکان لە ئاڵاکانی چاددا لەوانەیە زیاتر جیاواز بن لەوانەی کە بۆ ڕۆمانیا دیاریکراون. ڕۆمانیا لە ساڵی ١٨٦٦ەوە ئاڵاکەی بەکارهێناوە، کە بۆ یەکەمجار بە شێوەی ئێستای لە والاکیا (Wallachia) دەرکەوت. بە فەرمی لە بەکارهێناندا بوو لە ١٨٦٦ تا ١٩٤٨، کاتێک شوێنی گیرایەوە بە ئاڵای کۆماری سۆسیالیستی ڕۆمانیا. چاد لە ساڵی ١٩٦٠ دەستی بە بەکارهێنانی ئاڵای ئێستای کرد، دوای ئەوەی سەربەخۆیی لە فەڕەنسا بەدەستهێنا. کاتێک چاد ئاڵاکەی پەسەند کرد، ئاڵای ڕۆمانیا هەروەها نیشانەیەکی لە ناوەڕاستی ئاڵاکەدا لەسەر سێ ڕەنگەکە لەخۆگرتبوو؛ ئەمە دوای جەنگی جیهانیی دووەم لە سەردەمی کۆمۆنیستیدا لە نیوەی دووەمی سەدەی بیستەم زیاد کرا. بەڵام، لە ساڵی ١٩٨٩ حکومەتی کۆمۆنیستی ڕۆمانیا ڕووخێنرا و نیشانەکە لابرا، بەمەش ئاڵای ڕۆمانیا گەڕایەوە بۆ وەشانی پێش جەنگ کە لەگەڵ ئەو ئاڵایە دەگونجا کە لەو ماوەیەدا لەلایەن چادەوە پەسەند کرابوو. [٧]
قەیرانی نێوان ڕۆمانیا و چاد لەسەر هەبوونی ئاڵای هاوشێوە هەندێک جار حکومەتی چادی نیگەران کردووە؛ ئەوان لە ساڵی ٢٠٠٤ داوایان لە نەتەوە یەکگرتووەکان کرد کە لێکۆڵینەوە لەو پرسە بکات. لە وەڵامدا، سەرۆکی ڕۆمانیا ئیۆن ئیلیسکو (Ion Iliescu) ڕایگەیاند کە هیچ گۆڕانکارییەک لە ئاڵاکەدا ڕوونادات، چونکە بوونی سێ ڕەنگەکەی ڕۆمانیا پێش بوونی چاد بە گشتی دەکەوێت: "سێ ڕەنگەکە هی ئێمەیە. ئێمە دەستبەرداری سێ ڕەنگەکە نابین."
لە ئایاری ٢٠٢٥، جۆرج سیمیۆن (George Simion)، کاندیدی پۆپۆلیستی ڕاستڕەو لە هەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ڕۆمانیای ٢٠٢٥، بە هەڵە ئاڵای نەتەوەیی چادی لەبری ئاڵای ڕۆمانیا بەکارهێنا لە پۆستێکدا لەسەر ئێکس (X) کە تێیدا بانگەشەی بردنەوەی دەکرد پێش ئەوەی ژماردنی دەنگەکان تەواو بێت. [٨]
ئاڵا مێژووییەکان
[دەستکاری]
ئاڵای کانێم بەپێی ئەنجێلینۆ دولسێرت (١٣٣٩)
ئاڵای بۆرنو (جێنشینی کانێم) بەپێی گابرێل دی ڤالسێکا (١٤٣٩)
ئاڵای فەرەنسا کە لە ئەفریقای ئیکواتۆری فەرەنسی بەکارهاتووە (١٩٠٠-١٩٥٩)
ئاڵای حکومەتی ئازادی فەرەنسی چاد لە سەردەمی پیێر ئۆلیڤیێر لاپی (١٩٤٠-١٩٤٢)
ئاڵای تایبەتی لاپی (١٩٤٠-١٩٤٢)
ستانداردی کۆمەڵگەی فەرەنسی
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ «Constitution of Chad» (PDF). presidence.td (بە فەرەنسی). Chadian government. ٣١ی ئازاری ١٩٩٦. لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٢ی شوباتی ٢٠١٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ ھێنراوە.
L'emblème national est le drapeau tricolore, bleu, or, rouge à bandes verticales et à dimensions égales, le bleu étant du côté de la hampe.
- ↑ Smith، Whitney (٢ی شوباتی ٢٠٠١). «Flag of Chad». Encyclopædia Britannica (بە ئینگلیزی). Encyclopædia Britannica, Inc.
- ↑ MacDonald، Ian (٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣). «Chad». Flags of the World. لە ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە.
- ↑ Minahan، James (٢٠١٠). The complete guide to national symbols and emblems. Santa Barbara, Calif.: Greenwood Press. لاپەڕە ٨٠٦. ژپنک ٩٧٨-٠-٣١٣-٣٤٤٩٦-١. OCLC ٤٣٦٢٢١٢٨٤.
- ↑ «Flag of Chad | Meaning, Colors & History | Britannica». Encyclopedia Britannica (بە ئینگلیزی). لە ٢٦ی نیسانی ٢٠٢٦ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦ ھێنراوە.
- ↑ Vagnat، Pascal (٢٠٠٠). Constitutions : what they tell us about national flags and coats of arms. Jos Poels. [Johannesburg, South Africa]: Southern African Vexillological Association (SAVA). ژپنک ٠-٦٢٠-٢٧٣٥٠-X. OCLC ٤٣٦٨٦٤٢٩٧.
- ↑ «'Identical flag' causes flap in Romania». BBC News. ١٤ی نیسانی ٢٠٠٤. لە ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ ھێنراوە.
- ↑ Mihaila، Lorena (١٩ی ئایاری ٢٠٢٥). «George Simion „a devenit" „președinte al Ciadului". Pagina de Wikipedia a țării a fost modificată | FOTO - Știrile ProTV». Stirile PRO TV. لە ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
