ئاڵای پێروو
| Name | سەیری لیستی نازناوەکان بکە
|
|---|---|
| بەکارھێنان | Civil flag and ensign |
| ڕێژە | 2:3 |
| بەکارھاتوو |
|
| دیزایین | ئاڵایەکی سێڕەنگی ستوونی لە ڕەنگەکانی سوور (لای هەڵکردن و لای شەکاندنەوە) و سپی. |
| دیزایین لەلایەن | خۆسێ دی سان مارتین خۆسێ بێرناردۆ دی تاگلی سیمۆن بۆلیڤار |
چەشنی ئاڵای کۆماری پێروو | |
| Name | Pabellón nacional (ئاڵای دەوڵەت) |
| بەکارھێنان | State flag, state and naval ensign |
| ڕێژە | 2:3 |
| بەکارھاتوو | ٣١ی ئازاری ١٩٥٠ |
| دیزایین | ئاڵایەکی سێڕەنگی ستوونی لە ڕەنگەکانی سوور (لای هەڵکردن و لای شەکاندنەوە) و سپی لەگەڵ نیشانی نیشتمانی لە ناوەڕاستی هێڵە سپییەکەیدا. |
چەشنی ئاڵای کۆماری پێروو | |
| Name | Bandera de guerra (ئاڵای جەنگ) |
| بەکارھێنان | War flag |
| ڕێژە | 2:3 |
| بەکارھاتوو | ٤ی تەممووزی ١٩٠١ |
| دیزایین | ئاڵایەکی سێڕەنگی ستوونی لە ڕەنگەکانی سوور (لای هەڵکردن و لای شەکاندنەوە) و سپی. |
چەشنی ئاڵای کۆماری پێروو | |
| Name | Bara de proa (ئاڵای دەریایی) |
| بەکارھێنان | ئاڵای دەریایی |
| ڕێژە | 1:1 |
| دیزایین | چوارگۆشەیەکی سوور کە چوارگۆشەیەکی سپی لە ناوەڕاستیدایە کە نیشانی نیشتمانیی پێرووی لەسەر کێشراوە. |
ئاڵای نیشتمانیی پێروو، کە بە فەرمی بە ناوی Bandera Nacional (بە زمانی ئیسپانی بە واتای «ئاڵای نیشتمانی») ناودەبرێت و زۆرجار وەک دووڕەنگەکە (la Bicolor) ئاماژەی پێدەکرێت، بریتییە لە ئاڵایەکی ستوونیی سێڕەنگ کە هێڵەکانی دەرەوەی سوورن و هێڵی ناوەڕاستیشی سپییە، وەک لە ماددەی ٤٩ی دەستووری کۆماری پێروودا پێناسەکراوە.[٢] ئاڵای ئێستا لەلایەن کۆنگرێسی پێرووەوە لە ٢٥ی شوباتی ١٨٢٥دا پەسەند کرا، و لە ساڵی ١٩٥٠دا دەستکاری کرا. بەپێی بەکارهێنانی، دەکرێت بە هێمای جیاواز دەستکاریکراو بێت، و ناوی جیاوازی هەبێت. ڕۆژی ئاڵا لە پێروودا لە ٧ی حوزەیراندا یاد دەکرێتەوە، کە دەکاتە ساڵیادی شەڕی ئاریکا.
دیزاین و هێماکاری
[دەستکاری]نیشانی نیشتمانی
[دەستکاری]واتای ڕەنگەکان
[دەستکاری]سوور نوێنەرایەتی ئەو خوێنە دەکات کە لەلایەن تێکۆشەرانی ڕێگای ئازادییەوە ڕژاوە کە لە پێناو سەربەخۆییی وڵاتەکەدا جەنگاون. سپی نوێنەرایەتی پاکی و ئاشتی دەکات. بەڵام، ڕەنگەکان بەستراونەتەوە بە باڵندەی فلامینگۆ، یان parihuana، کە جۆرە فلامینگۆیەکی سوور و سپییە کە ژەنەڕاڵ سان مارتین لە کاتی شۆڕشەکەدا خەونی پێوە بینیوە.[٣]
نزیکەیی ڕەنگەکان
[دەستکاری]ڕەنگەکانی ئێستای ئاڵای پێروو لە دیزاینەکەی سان مارتین و تۆرێ تاگلییەوە وەرگیراون. هۆکاری هەڵبژاردنی ڕەنگەکانی سوور و سپی نەزانراون.[ژێدەر پێویستە]
هیچ تۆنێکی فەرمی لەلایەن یاساکانی پێرووەوە دیارینەکراوە. بەڵام، هەندێک دەستپێشخەریی تایبەت هەن لە هاوتا نزیکەکان لە چەندین مۆدێلی ڕەنگدا، کە هەندێکیان نزیکن لە تۆنەکانی ڕەنگی مۆری تێر (کرێمسۆن).[٤]
| سوور | سپی | |
|---|---|---|
| RGB | 217-16-35 | 255-255-255 |
| شێوازی شانزەجاڕی | #D91023 | #FFFFFF |
| CMYK | 0, 93, 84, 15 | 0, 0, 1, 0 |
| پانتۆن | 485 C | White |
لە ئاستی فەرمیدا، پەیوەندییە حکومییەکان جۆرەها تۆنی جیاوازی ڕەنگی سووریا بەکارهێناوە.[٥]

جۆرەکان
[دەستکاری]ئاڵای شارستانی
[دەستکاری]ئاڵای شارستانی (bandera nacional) لەلایەن هاووڵاتیانەوە بەکاردێت. هیچ توخمێکی تری بۆ زیاد نەکراوە. چەندین جار گۆڕانکاریی بەسەردا هاتووە. پێش ساڵی ١٩٥٠، هاوشێوەی ئاڵای نیشتمانیی ئێستا بوو و وەک ئاڵای شارستانی و ئاڵای دەوڵەتیش بەکاردەهێنرا، تاوەکوو ژەنەڕاڵ مانوێل ئەی ئۆدریا نیشانی نیشتمانی لە ئاڵاکە لاداو ئاڵاکانی دەوڵەت و جەنگی جیاواز دروستکرد. ئاڵای شارستانی فاقدی نیشانی نیشتمانیی پێروویە.
ئاڵای دەوڵەت
[دەستکاری]ئاڵای دەوڵەت (pabellón nacional)، کە لەلایەن دامەزراوەکانی دەوڵەتەوە بەکاردێت، بە نیشانی دەوڵەتی (Escudo Nacional) نیشاندار کراوە. لە کاتی ئەو ڕێوڕەسمانەدا بەکاردێت کە تێیدا ئاڵای نیشتمانی لە ئامادەبوونی بینەراندا بەرز دەکرێتەوە. جۆرێکی ئەم ئاڵایە، کە بە ئاڵای فەرمیی نیشتمانی (estandarte nacional) ناسراوە، لە ناوەوە لەلایەن دامەزراوە فەرمی و تایبەتەکانەوە بەکاردێت. بۆ کۆشکی حکوومەت، نەتەوە یەکگرتووەکان، و لە بۆنە فەرمییە هاوشێوەکاندا بەکاردێت.[٦]
ئاڵای جەنگ
[دەستکاری]ئاڵای جەنگ (bandera de guerra)، هاوشێوەی ئاڵای دەوڵەتە، بەڵام بە نیشانی نیشتمانی (Escudo de Armas) نیشاندار کراوە. لەلایەن هێزە چەکدارەکانی پێروو و پۆلیسی نیشتمانیی پێروووە هەڵدەکرێت و بە شێوەیەکی گشتی ناوی جۆری خزمەتگوزاری، ناو و ژمارەی یەکەکەی لەسەر دەنووسرێت.[٦]
ئاڵای دەریایی
[دەستکاری]ئاڵای دەریایی (bandera de proa) لەسەر دیزاینی سێڕەنگەکە دروست نەکراوە. ئاڵایەکی چوارگۆشەیە، کە لە چوارگۆشەیەکی سپی لەگەڵ نیشانی نیشتمانی (Escudo de Armas) لەسەر کێڵگەیەکی سوور پێکهاتووە. لەسەر کەشتییە جەنگییەکانی هێزی دەریاییی پێروو بەکاردێت، بە زۆری لەگەڵ ئاڵای فەرمیی باڵاترین ئەفسەری سەر پشتی کەشتییەکە لە سەروویەوە.
مێژوو
[دەستکاری]ئاڵای پێشنیارکراوی ١٨٢٠
[دەستکاری]
ئاڵای هەڵکراو لەلایەن ئەدمیراڵ میڵەرەوە لە تشرینی یەکەمی ١٨٢٠دا لەگەڵ خۆری ئایاردا.لە سەردەمی جێگری پاشایەتیی پێروودا، ئاڵای ئیسپانیای سەردەمی کۆلۆنیالیزم بەسەر پێروودا دەشەکایەوە. لە ساڵی ١٨٢٠دا، لە کاتی خەبات بۆ سەربەخۆیی، ژەنەڕاڵ ویلیام میڵەری لەدایکبووی بەریتانیا لە تاکنا یەکەم ئاڵای شەکاندەوە کە نوێنەرایەتی وڵاتە نوێیەکەی دەکرد. هەرچەندە ئاڵا ڕەسەنەکە خۆی ئێستا ون بووە، بەڵام وەک ئاڵایەکی شینی تۆخ لەگەڵ خۆرێکی زێڕین لە ناوەڕاستیدا بە ناوی ئینتی وەسف کراوە.[٧]
ئاڵای ١٨٢٠
[دەستکاری]
یەکەمین ئاڵای کۆماری، کە لەلایەن ژەنەڕاڵ خۆسێ دی سان مارتینەوە دروستکرا.یەکەمین ئاڵای کۆماری پێروو لەلایەن ژەنەڕاڵ خۆسێ دی سان مارتینەوە دروستکرا، و بە فەرمی لە ٢١ی تشرینی یەکەمی ١٨٢٠دا فەرمانی پێکرا. ئاڵاکە بە شێوەیەکی لاربڕ بەسەر چوار بەشدا دابەش بوبوو، بە شێوەیەک بەشەکانی سەرەوە و خوارەوە سپی بوون و ئەوانی تر سوور بوون. ئاڵاکە بە تاجێکی غاری شێوە هێلکەیی لە ناوەڕاستدا ڕازێندرابوو، کە دەوری خۆرێکی دەدا کە لە پشت چیاکانی کەنار دەریاوە هەڵدەهات. هێماکاریی ڕەنگەکانی ئاڵاکە نادیارە، بەڵام بەپێی وتەی نووسەری پێروویی ئەبراهام ڤالدێلۆمار، سان مارتین کاتێک گەیشتووەتە کەناراوەکانی باشووری پیسکۆ، بە ڕەنگەکانی باڵندەی parihuanas (فلامینگۆی سوور و سپی) ئیلهامی وەرگرتووە. مێژوونووسانی سەرەتای کۆماری پێروو ڕوونکردنەوەیەکی جیاواز دەدەن، و پێشنیاری دەکەن کە سان مارتین ڕەنگی سووری لە ئاڵای چیلی و ڕەنگی سپی لە ئاڵای ئەرژەنتین وەرگرتبێت، وەک دانپیانانێک بە ڕەچەڵەکی پیاوانی سوپای ڕزگاریخوازی. مێژوونووس خۆرخێ فێرناندێز سۆڵ پێی وایە لە ساڵی ١٨٢٠دا سان مارتین لایەنگری پاشایەتیی دەستووری بووە، و بڕیاری داوە هێما و ڕەنگەکانی پاشایەتی بەکاربهێنێت: کاستیل بۆ چەندین ساڵ ڕەنگەکانی سوور و سپیی بەکارهێنا، ئاڵای کۆنی جێگری پاشایەتی کە خاچی بۆرگوندی بوو سوور و سپی بوو و هێڵە لاربڕەکانی ئاڵاکە هاوشێوەی شێوەی خاچەکە بوون، ڕەنگی سوور هێمای شاهانەیی ماسکایپاچای پاشاکانی ئینکا و ئاڵای پاشای ئیسپانی بوو لەو سەردەمەدا.[٨] ئاڵاکە بەهۆی دروستکردنی ئاڵۆزییەوە قورس بوو لە بەکارهێناندا؛ بەهۆی نەبوونی پێوەرە ستانداردەکان لەو سەردەمەدا، دروستکردنی ئاڵایەکی سێگۆشەیی کارێکی گران بوو.
ئاڵای ئازاری ١٨٢٢
[دەستکاری]
دیزاینی دووەم، لە لایەن تۆرێ تاگلییەوە.لە ئازاری ١٨٢٢دا، خۆسێ بێرناردۆ دی تاگلی، مارکیزی تۆرێ تاگلی و نوێنەری باڵای کۆمار، کە بە شێوەیەکی کاتی لە کاتی گەشتەکەی سان مارتین بۆ گوایاکیل شوێنی گرتەوە، بڕیارێکی نوێی بۆ دیزاینی ئاڵاکە دەرکرد. ئەمەش لە ئاڵایەکی سێڕەنگی ئاسۆیی پێکهاتبوو، کە هێڵێکی سپی لە نێوان دوو هێڵی سووردا بوو، و خۆرێکی زێڕینی ئینتی لە ناوەڕاستیدا بوو، کە هاوشێوەی ئاڵای ئەرژەنتین بوو. ئەم دەستکاریکردنە، بەپێی وتەی تۆرێ تاگلی، بەهۆی ناڕەحەتی لە دروستکردنی وەشانی پێشوو، لە پاڵ کێشەکانی تردا پاساوی بۆ هێنرایەوە.
کێشەیەک لە مەیدانی جەنگدا دروست بوو: لێکچوونی زۆری لەگەڵ ئاڵای ئیسپانیا، بەتایبەت لە دوورەوە، جیاکردنەوەی سوپاکانی لە یەکتر قورس دەکرد، ئەمەش بووە هۆی گۆڕانکارییەکی نوێ لە ئاڵاکەدا.
ئاڵای ئایاری ١٨٢٢
[دەستکاری]
دیزاینی سێیەم.لە ٣١ی ئایاری ١٨٢٢دا، تۆرێ تاگلی دیزاینی ئاڵاکەی دووبارە گۆڕییەوە. وەشانی نوێ سێڕەنگێکی ستوونی بوو، کە هێڵەکانی دەرەوەی سوور بوون و هێڵی ناوەڕاستیش سپی بوو، و خۆرێکی زێڕینی ئینتی لە ناوەڕاستیدا بوو.
ئاڵای ١٨٢٥
[دەستکاری]
چوارەم ئاڵا، کە لە ساڵی ١٨٢٥دا دروستکرا.لە ٢٥ی شوباتی ١٨٢٥دا، لە سەردەمی دەسەڵاتی سیمۆن بۆلیڤاردا، کۆنگرێسی دامەزرێنەر بە دەرکردنی یاسای هێما نیشتمانییەکان دیزاینی ئاڵاکەی گۆڕی. گۆڕانکارییە بنەڕەتییەکە گۆڕینی وێنەی خۆرەکە بوو بۆ نیشانی نیشتمانیی نوێ، کە لەلایەن خۆسێ گریگۆریۆ پارێدێس و فرانسیسکۆ خافیێر کۆرتێسەوە دیزاین کرابوو.
بەم شێوەیە، ئاڵاکە بە تەواوی لە دوو هێڵی ستوونیی سوور لە لایەکان و هێڵێکی سپی لە ناوەڕاستدا پێکهات، کە نیشانی نیشتمانی لە ناوەڕاستی هێڵە ناوەندییەکەدا بوو.
ئاڵاکانی سەردەمی کۆنفیدراسیۆنی پێروو-بۆلیڤیا، ١٨٣٦-١٨٣٩
[دەستکاری]
ئاڵای کۆنفیدراسیۆنی پێروو-بۆلیڤیا، ١٨٣٦-١٨٣٩.
ئاڵای کۆماری پێرووی باشوور، ١٨٣٦-١٨٣٩.لە ساڵی ١٨٣٦ تا ١٨٣٩، پێروو بە شێوەیەکی کاتی بەسەر کۆماری پێرووی باشوور و کۆماری پێرووی باکووردا دابەش بوو، کە لەگەڵ بۆلیڤیادا یەکیان گرت بۆ پێکهێنانی کۆنفیدراسیۆنی پێروو-بۆلیڤیا.
باشوور سەرەتا پێکهات، بەمەش ئاڵایەکی نوێی گرتەبەر: هێڵێکی ستوونیی سوور لە لای چەپ، کە خۆرێکی زێڕین و چوار ئەستێرەی بچووکی لە سەروویەوە بوو (کە نوێنەرایەتی ناوچەکانی ئارێکیپا، ئایاکوچۆ، کوزکۆ و پونۆیان دەکرد، کە چوار بەشی کۆمارەکە بوون)، و لای ڕاستیشی بەسەر هێڵێکی سەوزی سەرەوە و هێڵێکی سپیی خوارەوەدا دابەش بوبوو. باکوور هێماکان و تەواوی پێرووی دابەشبوو، لە نێویاندا ئاڵاکەی، پاراست.
ئاڵای کۆنفیدراسیۆنی پێروو-بۆلیڤیا نیشانەکانی بۆلیڤیا، پێرووی باشوور و پێرووی باکووری لە چەپ بۆ ڕاست بە گۆشەی جیاوازەوە لەسەر کێڵگەیەکی سوور نیشان دەدا، کە بە تاجی غار دەورەدرابوون. وەشانێکی تری ئاڵای کۆنفیدراسیۆنەکە لەلایەن ماڵپەڕی ئاڵاکانی جیهانەوە پێشکەش کراوە.[٩]
دوای هەڵوەشاندنەوەی کۆنفیدراسیۆنەکە، کۆماری پێشووی پێروو بۆ پێکهاتەی ساڵی ١٨٣٦ی وەک خۆی گەڕێندرایەوە، و هێما نیشتمانییەکانیشی بە هەمان شێوە گەڕێندرانەوە.
ئاڵای ١٨٨٤
[دەستکاری]
ئاڵای پێنجەم، کە لە ساڵی ١٨٨٤دا دروستکرا.دوای شەڕی زەریای هێمن، نیشانی نیشتمانیی سەر ئاڵاکە کەمێک گۆڕدرا بۆ نوێنەرایەتیکردنی ئەو خاکەی کە دوای پەیماننامەی ئەنکۆن لەدەستدرا.
ئاڵای ١٩٥٠
[دەستکاری]لە ساڵی ١٩٥٠دا، سەرۆک مانوێل ئەی ئۆدریا ئاڵای نیشتمانیی بۆ شێوازی ئێستای گۆڕی بە لادانی نیشانی نیشتمانی لە ئاڵای شارستانی بەو پێیەی بە شێوەیەکی نا فەرمی بەکاردەهێنرا و دروستکردنی ئاسانتر بوو. ئاڵای دەوڵەت و ئاڵای جەنگ بۆ بەکارهێنانی تایبەت دروستکران، کە هەریەکەیان جۆرێک لە نیشانی نیشتمانییان لەسەر بوو، کە ئەویش کەمێک گۆڕانی بەسەردا هاتبوو. ئەمانە تاوەکوو ئێستاش وەک ئاڵای فەرمی دەمێننەوە.[١٠][٦]
سروودی ڕێپێوانی ئاڵاکان (Marcha de Banderas)
[دەستکاری]سروودی ڕێپێوانی ئاڵاکان (Marcha de Banderas) مارشێکی سەربازییە کە لە کاتی بەرزکردنەوەی ئاڵادا دەوترێت. لە ساڵی ١٨٩٧دا لەلایەن ڕائیدی مۆسیقای سەربازی خۆسێ ساباس لیبۆرنیۆ ایبارا دروستکرا، کە پێی وابوو وەک سەرۆک نیکۆلاس دی پیێرۆلا، لێدانی بەردەوامی سروودی نیشتمانی لە هەموو بۆنە فەرمییەکاندا کە تەنها بۆنەی مەدەنی بوون کارێکی گونجاو نییە. لە کانوونی دووەمی ئەو ساڵەدا بە فەرمی دانی پێدانرا کە لە هەموو بۆنە فەرمییەکاندا لێبدرێت.
|
Arriba, arriba, arriba el Perú |
بەرەو سەرەوە، بەرز، بەرز بێت پێروو |
لە هەموو بۆنە فەرمییەکانی ئەمڕۆدا، گۆرانییەکە بە تەواوی دەوترێت، بەڵام لە سەردەمی سەرۆکایەتیی ئالان گارسیادا، تەنها سێ کۆپلەی یەکەم دەوتران.
ئەمانەش ببینە
[دەستکاری]- ئاڵای کەنەدا
- ئاڵای نەمسا، دیزاینێکی هاوشێوە بەڵام بە هێڵی ئاسۆیی
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ France. Service hydrographique et océanographique de la marine (٢٠٠٠). Albums des pavillons nationaux et des marques distinctives (بە فەرەنسی). Brest: SHOM. ژپنک ٢-١١-٠٨٨٢٤٧-٦. OCLC ٤٦٨٥٤٤٠٨٠.
- ↑ «Political Constitution of Peru» (PDF). لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە.
- ↑ «Symbols of Peru». Project Peru (بە ئینگلیزیی بریتانیایی). لە ٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
- ↑ «Peru».[بەستەری مردوو]
- ↑ «Gobierno del Perú» (بە Spanish). لە ڕەسەنەکە لە ٨ی شوباتی ٢٠١٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە.
{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر) - 1 2 3 «Ley que unifica y armoniza la regulación de los símbolos de la patria, símbolos del estado y emblemas nacionales - LEY - N° 32251 - CONGRESO DE LA REPUBLICA». busquedas.elperuano.pe (بە ئیسپانی). لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ Camba، Andrés García (١٨٤٦). Memorias para la history de las armas españolas en el Perú (بە ئیسپانی). Sociedad tipográfica de Hortelano y compañia.
- ↑ Jorge Fernández Stoll. "Los orígenes de la bandera", Lima, Sociedad Bolivariana de Lima, 1953
- ↑ «Peruvian-Bolivian Confederation (1838-1839)». www.crwflags.com. لە ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ «Decreto Ley Nº 11323» (PDF). ٣١ی ئازاری ١٩٥٠.