ئاڵای پاپوا گینێی نوێ
 | |
| بەکارھێنان | National flag, civil and state ensign    |
|---|---|
| ڕێژە | 3:4 |
| بەکارھاتوو | ١ی تەممووزی ١٩٧١ |
| دیزایین | بە شێوەیەکی لاری لە گۆشەی سەرەوەی لای دارەکە بۆ گۆشەی خوارەوەی لای فڕیو دابەش کراوە: سێگۆشەی سەرەوە سوورە و وێنەی باڵندەی بەھەشتی ڕاگیانایەکی تێدایە کە لە حاڵەتی فڕیندایە، و سێگۆشەی خوارەوە ڕەشە و وێنەی خاچی باشووری تێدایە کە لە چوار ئەستێرەی گەورەی پێنج-پەڕی سپی و ئەستێرەیەکی بچووکتر پێکھاتووە. |
| دیزایین لەلایەن | Susan Karike Huhume Hal Holman |
 چەشنی ئاڵای پاپوا گینێی نوێ | |
| Name | نیشانەی دەریایی |
| بەکارھێنان | Naval ensign  |
| ڕێژە | 3:4 |
| دیزایین | ئاڵایەکی سپی کە ئاڵای نیشتمانیی پاپوا گینێی نوێی لە سووچی سەرەوەدایە. |
ئاڵای پاپوا گینێی نوێ[ئ] لە ١ی تەممووزی ١٩٧١دا وەرگیرا. لە بەشی ھەڵواسینـدا، وێنەی خاچی باشوور کێشراوە؛ لە بەشی فڕیوـیشدا، وێنەی سێبەری باڵندەی بەھەشتی ڕاگیانا دەبینرێت.[١]
ڕەنگی سوور و ڕەش لەمێژە وەک ڕەنگی نەریتیی زۆرێک لە ھۆزەکانی پاپوا گینێی نوێ بەکاردێن. ڕەنگەکانی ڕەش-سپی-سوور ڕەنگی ئاڵای ئیمپراتۆریەتیی ئەڵمانیا بوون، کە پێش ساڵی ١٩١٨ گینێی نوێی داگیرکردبوو. باڵندەی بەھەشتی ھەروەھا لەسەر نیشانەی قەڵغانی نیشتمانیـیش دەدۆزرێتەوە. خاچی باشوور ھێمایەکی باوە لەسەر ئاڵای وڵاتانی نیوەگۆی باشوور، کە تێیدا ئەو کۆمەڵە ئەستێرەیە دەبینرێت.
پێش سەربەخۆیی، کارگێڕی ئوسترالیا پێشنیازی ئاڵایەکی سێ-ڕەنگی ستوونی کرد کە شریتەکانی شین، زەرد و سەوز بوون، لەگەڵ باڵندەی بەھەشتی و خاچی باشوور، کە لەلایەن Hal Holman دیزاین کرابوو.[٢] دەوترا ڕەنگی شین نوێنەرایەتی دەریا و دوورگەکانی گینێی نوێ دەکات، خاچی باشوور ڕێ نیشاندەر بوو بۆ گەلانی گەڕۆک، ڕەنگی زێڕین نوێنەرایەتی کەناراوەکان، سامانی کانزایی و یەکگرتوویی دەکرد، و سەوزیش نوێنەرایەتی ناوچە بەرزە شاخاوییە پڕ دارستانەکان و وشکانی دەکرد، ھاوکات باڵندەی بەھەشتیش نوێنەرایەتی یەکگرتن لە ژێر سێبەری یەک نەتەوەدا دەکرد.[٣] ئەو دیزاینە پێشوازییەکی زۆر خراپی لێکرا، بەھۆی ئەوەی دیمەنەکەی وەک «بەرھەمێکی دەستکردی میکانیکی» دەردەکەوت، بۆیە دوای پێشبڕکێیەکی دیزاین لەسەر ئاستی وڵات لە سەرەتای ساڵی ١٩٧١دا، دیزاینێکی نوێی کچە خوێندکارێکی تەمەن ١٥ ساڵ بە ناوی Susan Karike لەبری ئەو ھەڵبژێردرا.[٤]
دیزاین
[دەستکاری]دیزاینی ئاڵای پاپوا بە شێوەیەکی لاری لە گۆشەی سەرەوەی چەپ (سەرەوەی لای دارەکە) بۆ گۆشەی خوارەوەی ڕاست (خوارەوەی لای فڕیو) بۆ دوو نیوە دابەش کراوە. سێگۆشەی سەرەوە سوورە و وێنەی باڵندەی بەھەشتی ڕاگیانای بە ڕەنگی زەردی زێڕین تێدایە، و سێگۆشەی خوارەوەش ڕەشە و پێنج ئەستێرەی سپی تێدایە کە شێوەی خاچی باشوور پێکدەھێنن. ڕەنگەکانی سوور، ڕەش و زەرد بە شێوەیەکی نەریتی وەک ڕەنگ بۆ نوێنەرایەتیکردنی پاپوا گینێی نوێ بەکاردێن،[٥] ھەروەھا ڕەش، سپی و سوور ئەو ڕەنگانە بوون کە لە ئاڵای ئیمپراتۆریەتیی ئەڵمانیادا بەکارھاتبوون، کە لە سەدەی نۆزدەیەمدا پاپوا گینێی نوێی داگیر کردبوو.[٦] باڵندەی بەھەشتی ھێمای کولتووری ھۆزایەتییە لە پاپوا گینێی نوێ، و دۆخی فڕینەکەی گوزارشت لە دەرکەوتنی نەتەوەکە دەکات. لە ھەمان کاتدا، خاچی باشوور نیشاندەری پەیوەندییانە لەگەڵ وڵاتانی تری دراوسێ لە نیوەگۆی باشووردا، و ئاڵاکانی ئوسترالیا و نیووزیلاندـیش خاچیان تێدایە.
تایبەتمەندییەکان
[دەستکاری]بەپێی «ڕێساکانی پەیوەست بە بەکارھێنانی ئاڵای نیشتمانی و نیشانەی نیشتمانی»، پێویستە ئاڵاکە بەم شێوەیە نمایش بکرێت:[٧]
(ب) لەسەر حەبلێک–باڵندەی بەھەشتی دەبێت لە سەرەوە بێت، و ئاڵاکە تا دەتوانرێت لە شوێنی بەستنەوەکە نزیک بێت و حەبلەکە توند کرابێت.
(ج) بە ڕووتەختی بە دیوارێکەوە–باڵندەی بەھەشتی دەبێت لە گۆشەی سەرەوەی ڕاست بێت کاتێک کەسێک سەیری دیوارەکە دەکات.
(د) بە شێوەی ستوونی لە ناوەڕاستی شەقامێکدا شۆڕ کرابێتەوە–باڵندەی بەھەشتی دەبێت ڕووی لە باشوور بێت لە شەقامێکی ڕۆژھەڵات-ڕۆژئاوا، و ڕووی لە ڕۆژئاوا بێت لە شەقامێکی باکوور-باشوور، بەم شێوەیە دەبێتە لای چەپی ئەو کەسەی کە ڕووی لە ڕۆژھەڵات یان باشوورە.
(ھ) کاتێک بۆ داپۆشینی تابووت لە پرسەکاندا بەکاردێت، دەبێت ئاڵایەکی نوێ بەکاربھێنرێت (ئەگەر بکرێت)، و خاچی باشوور لەسەر سنگی ڕاستی کۆچکردووەکە بێت. ئاڵاکە دەبێت پێش ئەوەی تابووتەکە بخرێتە ناو زەوی دابگیرێت.دەبێت بە ڕێژەی ٣:٤ بێت.[ا] بۆ بەکارھێنانی حکومی، قەبارە ئاساییە دیاریکراوەکان بریتین لە ٤ پێ x ٣ پێ، ٥ پێ x ٣ پێ و ٩ ئینج، و ١٠ پێ x ٧ پێ و ٦ ئینج. کاتێک وەک ئاڵایەکی بچووکی سێگۆشە (pennant) بەکاردێت، وەک سەر ئۆتۆمبێل، قەبارە ئاساییەکەی ١٠ ئینج x ٧.٥ ئینجە. یاسای ناسنامەی نیشتمانیی ساڵی ١٩٧١ غەرامە و سزای بۆ بێڕێزیکردن بە ئاڵا دیاری کردووە.[٨] ئاڵاکە تەنھا وەک ئاماژەیەک بۆ باری ناھەموار و فریاکەوتن بە سەرەوژووری نمایش دەکرێت. کاتێک ئاڵاکە بەرز دەکرێتەوە یان دادەگیرێت یان لە نمایشێکی سەربازیدا ھەڵدەگیرێت، دەبێت ھەموو ئامادەبووان ڕوویان لە ئاڵاکە بێت، پیاوان کڵاوەکانیان دابکەن و ھەمووان بێدەنگ بن؛ کەسانی ناو سوپا و پۆلیسیش دەبێت سڵاوی سەربازی بکەن.
ڕەنگەکان
[دەستکاری]ئەو ڕەنگانەی لە ئاڵاکەدا بەکارھاتوون بەم شێوەیەن:[٩]
مێژوو
[دەستکاری]
ئەڵمانیا لە کۆتایی سەدەی نۆزدەیەمدا دەستی کرد بە داگیرکردنی بەشەکانی وڵاتەکە، و تا جەنگی جیھانیی یەکەم حوکمی کرد، کاتێک ئوسترالیا ناوچەکەیانی داگیر کرد (گینێی نوێی ئەڵمانی).[١٠] لە ھەمان کاتدا، بەریتانیا پێشتر بەشی باشووری وڵاتەکەی داگیر کردبوو، و کۆنترۆڵی ناوچەکەیانی ڕادەستی ئوسترالیا کرد، بەمەش ھەردوو خاکی پاپوا و خاکی گینێی نوێ خرانە ژێر دەسەڵاتی جیاوازەوە کە ھەردووکیان لە ژێر دەستی ئوسترالیادا بوون. ھەردوو ناوچەکە دوای جەنگی جیھانیی دووەم یەکیان گرت بۆ پێکھێنانی خاکی پاپوا و گینێی نوێ لە ژێر دەستی ئوسترالیادا. حکومەتە جیاوازەکانی سەر ئەو خاکە ھیچ ھێمایەکی فەرمیی ناوخۆیی گرنگیان نەبوو، ھەرچەندە گینێی نوێی ئەڵمانی پێشنیاری نیشانەیەکی قەڵغانی کردبوو کە باڵندەیەکی بەھەشتی تێدابوو، بەڵام بەھۆی تێوەگلانی ئەڵمانیا لە جەنگی جیھانیی یەکەمدا ھەرگیز وەرنەگیرا.[١١] لە ساڵی ١٩٦٢دا ئاڵایەکی ناوخۆیی باڵندەیەکی بەھەشتی لەخۆگرت. ئەو دیزاینە لەلایەن پاپوا گینێی نوێوە لە بۆنە وەرزشییەکاندا بەکاردەھێنرا، و ڕەنگی سەوز بوو لەگەڵ باڵندەیەک لە گۆشەی سەرەوەی چەپدا. ھەروەھا پێشنیاری ئاڵایەکی سێ-ڕەنگی شین، زەرد و سەوز کرا، لەگەڵ خاچی باشوور و باڵندەیەک بە ڕەنگی سپی، بەڵام ئەمە لەلایەن گەلەوە ڕەتکرایەوە.[١٢] دیزاینی ئاڵاکە خرایە پێشبڕکێیەکی سەرانسەری وڵاتەوە، و ئەو دیزاینەی کە لە کۆتاییدا زۆرترین پشتگیری بەدەستھێنا ھی Susan Karike بوو،[١٣] کە ئاڵاکەی ھەمان تایبەتمەندییەکانی باڵندەی بەھەشتی و خاچی باشووری تێدابوو، بەڵام بە دابەشبوونێکی لاری نائاسایی و بە بەکارھێنانی ڕەنگەکانی سوور، ڕەش و زەرد.[١١] ئاڵاکە لەلایەن پەرلەمانەوە لە ١١ی ئازاری ١٩٧١دا کرا بە فەرمی، و بۆ بەکارھێنانی دەریاییش درێژکرایەوە لە کاتی سەربەخۆیی وڵاتەکەدا لە ١٦ی ئەیلوولی ١٩٧٥دا.
ئاڵا حکومییەکان
[دەستکاری]
ئاڵا مێژووییەکانی پاپوا گینێی نوێ
[دەستکاری]
ئاڵای نوسینگەی کۆلۆنیالیی ئیمپراتۆریی ئەڵمانیا، ١٨٨٤–١٩١٤
ئاڵای پێشنیارکراوی گینێی نوێی ئەڵمانی لە ساڵی ١٩١٤، بەڵام ھەرگیز جێبەجێ نەکرا
ئاڵای خاکی پاپوا، ١٩٠٦–١٩٧١
ئاڵای خاکی گینێی نوێ، ١٩٢١–١٩٧١
ئاڵای ئوسترالیا لە خاکی پاپوا و گینێی نوێ، ١٩٤٩–١٩٧١
ئەو ئاڵایەی خاکی پاپوا و گینێی نوێ لە بۆنە وەرزشییەکاندا بەکاریان دەھێنا، ١٩٦٥–١٩٧٠
ئاڵای پێشنیارکراوی Hal Holman بۆ خاکی پاپوا و گینێی نوێ، ١٩٧٠–١٩٧١
ئاڵای پاپوا گینێی نوێی Susan Karike، ١٩٧١–١٩٧٥، و پاپوا گینێی نوێ، لە ١٩٧٥ تا ئێستا
.svg)
.svg)
تێبینییەکان
[دەستکاری]سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ www.pngbd.com
- ↑ Littler، Geoff. «The Papua New Guinea Crest and Flag». PNGAA. لە ٢٠ی شوباتی ٢٠١٦ ھێنراوە.
- ↑ «Papua and New Guinea 1970–1971 (Australia) Australian Trust Territory of Papua and New Guinea». FOTW Flags of the World. لە ٢٠ی شوباتی ٢٠١٦ ھێنراوە.
- ↑ «The true inside story of the saga of the PNG flag». لە ڕەسەنەکە لە ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە.
- ↑ «Details»، The World Factbook (بە ئینگلیزی)، Central Intelligence Agency، لە ڕەسەنەکە لە ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ ئەرشیڤ کراوە، لە ٢٤ی ئابی ٢٠٢٥ ھێنراوە
- ↑ British and German New Guinea (بە english)، Great Britain. War Office. General Staff. Geographical Section, Great Britain. War Office. Intelligence Division، Great Britain: War Office، ١ی کانوونی دووەمی ١٩٠٦، لە ٢٤ی ئابی ٢٠٢٥ ھێنراوە
{{citation}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: ئەوانی تر (بەستەر) ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر) - ↑ «Rules Respecting the Use of the National Flag and the National Emblem 1973». www.paclii.org. لە ڕەسەنەکە لە ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٤ی ئابی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ «National Identity Act» (PDF). لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە.
- ↑ Flags and anthems manual London 2012
- ↑ «Capture of German New Guinea | Australian War Memorial». www.awm.gov.au. لە ٢٤ی ئابی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- 1 2 «Flag of Papua New Guinea | Meaning, Bird of Paradise, Southern Cross | Britannica». www.britannica.com (بە ئینگلیزی). لە ٢٤ی ئابی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ «Flags, Symbols & Currency of Papua New Guinea». WorldAtlas (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). ٢٤ی شوباتی ٢٠٢١. لە ٢٤ی ئابی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ National، The (٢٢ی ئابی ٢٠٢٥). «National flag still belongs to Susan, husband says | The National» (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). لە ٢٤ی ئابی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
