بۆ ناوەڕۆک بازبدە

ئاڵای پاراگوای

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
ئاڵای پاراگوای
بەکارھێنانNational flag and ensign Small vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag داڕێژە:IFIS≈داڕێژە:IFIS
ڕێژە11:20
بەکارھاتوو1842 (دواین دەستکاری ١٥ی تەممووزی ٢٠١٣؛ ١٣ ساڵ لەمەوبەر (٢٠١٣-٠٧-15))
دیزایینسێ کەمەری ئاسۆییی سوور، سپی و شین، لە ڕووی پێشەوە بە نیشانی ھێزی پاراگوای (en) نەخشێنراوە.
چەشنی ئاڵای کۆماری پاراگوای
بەکارھێنانئاڵای پشتەوە داڕێژە:IFIS
ڕێژە11:20
دیزایینسێ کەمەری ئاسۆییی سوور، سپی و شین، لە ڕووی پشتەوە بە نیشانی پشتەوەی نیشانی ھێزی پاراگوای (en) نەخشێنراوە.
سێ ئاڵای پاراگوای لە ناوەندێکی بازرگانیدا لە ئاسۆنسیۆن (en) ھەڵکراون.

ئاڵای پاراگوای (بە ئیسپانی: bandera de Paraguay؛ بە Guarani: Paraguái poyvi) بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٨٤٢دا پەسەند کرا.[١] دیزاینەکەی کە سێ کەمەری (en) سوور-سپی-شینە، ئیلھامی لە ڕەنگەکانی سێ‌ڕەنگی فەڕەنسی وەرگرتووە، کە پێیان وایە ئاماژەیە بۆ سەربەخۆیی و ئازادی. ئاڵاکە نائاسایییە چونکە ڕووی پێشەوە و پشتەوەی لە یەکتر جیاوازن (en): ڕووی پێشەوەی ئاڵاکە نیشانی ھێزی نیشتمانی (en) نیشان دەدات، و ڕووی پشتەوەشی نیشانی گەنجینە نیشان دەدات. ئەوە تەنھا ئاڵای نیشتمانییە لە سەرانسەری جیھاندا کە دیزاینێکی بێھاوتای لە ھەر لایەکدا ھەیە.[٢] ئاڵاکە لە ھەمان ئەو چوار ڕەنگە ئاسۆیییە پێکھاتووە کە لە ئاڵای ھۆڵەندادا ھەن،[٣] کە ئەوەش لە بەرامبەردا ئیلھامبەخش بووە بۆ ئاڵای فەڕەنسا.[٤] لە ساڵی ٢٠١٣دا پێداچوونەوەی بۆ کرا بۆ ئەوەی ئاڵاکە بەرەو دیزاینە سەرەتاییەکەی ببرێتەوە. ڕێژەی ئاڵاکە ١١:٢٠یە.

پێش دیزاینی ئێستا، وڵاتەکە دوو دیزاینی تری بەکاردەھێنا: دیزاینێکی ھاوشێوە کە ھیچ نیشانێکی تێدا نەبوو و ھێڵە سپییەکەی کەمێک لە دوو ھێڵەکەی تر گەورەتر بوو (١٨١٢–١٨٢٦)، و دیزاینێکی سادەی جیاواز کە بوارێکی شین و ئەستێرەیەکی سپیی شەش‌پڕی لە گۆشەی سەرەوەی چەپدا تێدا بوو (١٨٢٦–١٨٤٢).

ھێماگەری و دیزاین

[دەستکاری]

بە فەرمی لە ساڵی ١٨٤٢دا پەسەند کرا (دوای ڕاسپاردەی، واتە: وتاری خونتای کارگێڕیی (en) ئاسۆنسیۆن)،[١] ھەر لایەکی ئەم ئاڵا سێ‌ڕەنگە پێکھاتووە لە سێ‌ڕەنگێکی ئاسۆییی سوور، سپی و شین بە ھێمای نیشتمانییەوە (en) لە ناوەڕاستی کەمەرە سپییەکەدا.[١] بڕوا وایە ڕەنگەکانی ئاڵاکە ئیلھامیان لە ئاڵای فەڕەنسا وەرگرتبێت بۆ نیشاندانی سەربەخۆیی و ئازادی، و نیشانەکەش نوێنەرایەتیی سەربەخۆییی پاراگوای دەکات.[٥]

جیاوازییەکانی ڕووی پێشەوە و پشتەوە دەگەڕێتەوە بۆ ئەو سەردەمەی کە خۆسێ دێ فرانسیا (en) لە دەسەڵاتدا بوو (١٨١٤–١٨٤٠).[٧]

ڕەنگەکان

[دەستکاری]

یاسای ساڵی ٢٠١٣ کە ئاڵاکە پێناسە دەکات، ڕەنگەکان بۆ ھێڵە سوور و شینەکان دیاری ناکات،[٨] تەنھا دەڵێت "ڕەنگی سوور، ھەروەھا ڕەنگی شین، وەک ڕەنگی 'سەرەکی' دەھێڵرێنەوە، واتە بەبێ تێکەڵکردنیان لەگەڵ ڕەنگەکانی تردا."

ڕەنگەکان لەم شوێنەدا لە سیک‌فلاگەوە وەرگیراون،[٩] بەڵام تایبەتمەندییەکانی تریش بەکارھێنراون.[٨]

سوورسپیشین
RGB (en)[٨]213-43-30255-255-2550-56-168
ھێکس (en)[٨]#d52b1e#FFFFFF#0038a8
CMYK (en)[٨]0, 80, 86, 160, 0, 0, 0100, 67, 0, 34

ڕەنگەکانی نیشانەکە لە پاشکۆی بڕیارنامەی ژمارە ١١,٤٠٠ (١٥ی تەممووزی ٢٠١٣) دیاری کراون.[١٠]

پانتۆن (en)RGB (en)HEX (en)CMYK (en)
سوورPMS 485 C237, 28, 36#ED1C240, 100, 100, 0
زەردPMS Yellow C255, 241, 8#FFF1080, 0, 100, 0
سەوزPMS 355C0, 166, 81#00A651100, 10, 100, 0
قاوەییPMS 478C136, 83,33#88532140, 65, 100, 0
خاکیPMS 4505C178, 163, 54#B2A33635, 30, 100, 0
ڕەشPMS Black C0, 0, 0#0000000, 0, 0, 100

مێژوو

[دەستکاری]

ئاڵاکانی شۆڕش

[دەستکاری]

یەکەم ئاڵاکان کە لە خاکی ئەرژەنتینی ھاوچەرخدا بەکارھێنران ئەوانە بوون کە بە تاجی ئیسپانییەوە (en) بەستراوبوونەوە. دوا ئاڵای ئیسپانی کە بە فەرمی بەکارھێنرا ڕەنگێکی سوور و زەرد بوو، کە لەلایەن پاشا چارڵزی سێیەم (en) لە ساڵی ١٧٨٥دا دامەزرا و زیاتر بۆ مەبەستی دەریایی و سەربازی بەکارھات. یەکەم ئاڵای پاراگوای لە ١٥ی ئەیاری ١٨١١دا لە ئاسۆنسیۆن ھەڵکرا، ڕۆژێک دوای شۆڕشی ئایار (en). ئاڵایەکی شینی تەواو بوو لەگەڵ ئەستێرەیەکی سپیی شەش‌پڕ لە کانتۆندا (en). ڕەنگی شین ھێمای مەریەمی عەزرا (en) بوو، کە پایتەختی پاراگوای بە ناوی ئەوەوە نراوە.[١١]

ئەم ئاڵایە بۆ کەمتر لە مانگێک بەکارھات پێش ئەوەی فەرماندار بێرناردۆ دێ ڤێلاسکۆ لە ٩ی حوزەیراندا لە پۆستەکەی لابرێت. لە ٦ی حوزەیرانی ١٨١١ەوە، ھەندێک لە بەرپرسان دەستیان کرد بە ناساندنی ئاڵایەکی ناوفەرمی بە ڕەنگەکانی سەوز، سپی و شین، بە ھێڵی ئاسۆییی بەرامبەر. یەکەم کۆنگرەی گشتی کە لە ١٧ی حوزەیراندا دەستنیشانکرا، دەستیکرد بە بەکارھێنانی ئاڵا بە ھێڵەکانی شین، زەرد و سوور. ڕەنگەکان وەک تێکەڵەیەک لە شینی ناوخۆیی لەگەڵ ڕەنگەکانی ئیسپانیادا ھەڵبژێردران، چونکە خونتای کارگێڕیی باڵای نوێ دامەزراو ھێشتا ھەوڵی دەدا دڵسۆزی بۆ فێردیناندی حەوتەم (en) بپارێزێت، کە لەو کاتەدا زیندانیی ناپۆلیۆن (en) بوو. لە سەرەتادا، نیشانی ھێزی ئیسپانیش (en) لەسەر ئاڵاکە دەرکەوت، بەڵام وەسفەکانی دواتر ئاماژەی پێ ناکەن.[١٢]

ئاڵاکە جارێکی تر لە ١٥ی ئابی ١٨١٢دا گۆڕدرا بۆ سێ‌ڕەنگێکی سوور، سپی و شین، کە ھێڵە سپییەکەی ناوەڕاست بەرینتر بوو لە ھێڵە سوور و شینەکان. ئەم ئاڵایە لەلایەن یەکەم خونتای باڵای فەرمانڕەواوە دروستکرا (کە پاڵەوانانی شۆڕشی ئایار فولگێنسیۆ یێگرۆس (en)، فێرناندۆ دێ لا مۆرا (en)، و پێدرۆ خۆئان کابایێرۆ (en)ی لەخۆدەگرت)، و تا ٣٠ی ئەیلوول لە بەکارھێناندا مایەوە تا ئەو کاتەی ھێڵەکان یەکسان کران.

سەردەمی دکتۆر فرانسیا

[دەستکاری]

ئاڵا سێ‌ڕەنگەکەی بێ نیشان پێی دەوترێت یەکەم ئاڵای کۆمار چونکە لە کاتێکدا کاری پێدەکرا کە پاراگوای لە دووەم کۆنگرەی نیشتمانی لە ساڵی ١٨١٣دا وەک کۆمار ڕاگەیەندرا. لە ساڵی ١٨٢٦دا، دکتاتۆری ھەمیشەیی (en) خۆسێ گاسپار ڕۆدریگێز دێ فرانسیا (en) ئاڵای ئەیاری ١٨١١ی گەڕاندەوە، بەڵام بە شینێکی تۆختر. ئاڵا شینەکە لەگەڵ سێ‌ڕەنگەکەدا بەکارھێنرا. لە ساڵانی ١٨٢٠دا، ئاڵایەک بە ھێڵی ستوونییەوە بەکارھێنرا. ئاڵا ستوونییەکە ھەندێک جار وەک دەربڕینی ھاوسۆزیی دێ فرانسیا بۆ شۆڕشی فەڕەنسا و ئاڵای سێ‌ڕەنگ ھەژمار دەکرێت، کە لەو کاتەدا ئاڵای نیشتمانیی فەڕەنسا نەبوو.[١٣][١٤]

ئاڵای ئێستا

[دەستکاری]

لە ٢٥ی تشرینی دووەمی ١٨٤٢دا[١٥]، لە ھەمان ڕۆژدا، ڕاگەیەندراوە فەرمییەکانی سەربەخۆییش (en) دەرچوون[١٦][١٧]، کاتێک کارلۆس ئەنتۆنیۆ لۆپێز (en) و ماریانۆ ڕۆرکێ ئالۆنسۆ (en) لە دەسەڵاتدا بوون لە وڵاتەکەدا، کۆنگرە (en) ئاڵاکانی وەک سێ‌ڕەنگێکی ئاسۆییی سوور، سپی و شین یەکخست. جگە لەوەش، نیشانی ھێزی نیشتمانیی (en) نوێ لە ناوەڕاستی ئاڵاکە لە ڕووی پێشەوە و نیشانی گەنجینە لە ڕووی پشتەوە دانرا. وردەکارییەکانی نیشانەکە لەو کاتەدا دیاری نەکرابوون، بەڵام دیزاینی گشتیی ئاڵاکە بە نەگۆڕی مایەوە جگە لە ڕێژەکان. لە کاتی دکتاتۆرییەتی ئەلفڕێدۆ سترۆسنەر (en) لە ساڵانی ١٩٧٠ یان ١٩٨٠کاندا، دیزاینەکەی ھارۆڵد تیۆدۆر ڕۆنبێک بە شێوەیەکی ناوفەرمی وەک دیزاینی بنەڕەتیی نیشانەکە دەستی بە بەکارھێنان کرد.[١٨][١٩]

لە ١٥ی تەممووزی ٢٠١٣دا، سەرۆک فێدریکۆ فرانکۆ (en) پڕۆژەیەکی بۆ نیشانێکی ستانداردکراو و بەوەش ئاڵایەک پێشکەش کرد. نیشانەکە سادەکرایەوە و دیزاینەکە لە شێوەکانی سەدەی ١٩یەم نزیكکرایەوە:[٢٠] نووسینی “República del Paraguay”، کە زەرد بوو لەگەڵ پاشبنەمایەکی سوور، بوو بە ڕەش بە پاشبنەمایەکی بێڕەنگ. سەرەڕای ئەوەش، بازنە شینەکەی دەوری ئەستێرە زەردەکە نەما.[١٩]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. 1 2 3 4 5 Alison Behnke (١ی ئابی ٢٠٠٩). Paraguay in Pictures. Twenty-First Century Books. لاپەڕە ٦٩–. ژپنک ٩٧٨-١-٥٧٥٠٥-٩٦٢-٤.
  2. ↑ «Flag of Oregon | Meaning, Beaver Emblem & History | Britannica». www.britannica.com (بە ئینگلیزی). لە ٣ی شوباتی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
  3. ↑ «Details»، The World Factbook (بە ئینگلیزی)، Central Intelligence Agency، لە ڕەسەنەکە لە ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ ئەرشیڤ کراوە، لە ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٣ ھێنراوە
  4. ↑ Flag, nation and symbolism in Europe and America. Thomas Hylland Eriksen, Richard Jenkins. London: Routledge. ٢٠٠٧. ژپنک ٩٧٨-٠-٢٠٣-٩٣٤٩٦-٨. OCLC ١٨٢٧٥٩٣٦٢.{{cite book}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: ئەوانی تر (بەستەر)
  5. ↑ «The Flag of Paraguay». flagdb.com (بە ئینگلیزی). لە ١٥ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.
  6. ↑ Leslie Jermyn؛ Jui Lin Yong (١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩). Paraguay. Marshall Cavendish. لاپەڕە ١٢٣–. ژپنک ٩٧٨-٠-٧٦١٤-٤٨٥٨-٧.
  7. ↑ «Paraguay flag». World Flags 101. لە ڕەسەنەکە لە ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی ئابی ٢٠١٥ ھێنراوە.
  8. 1 2 3 4 5 https://www.fotw.info/flags/py.html
  9. ↑ «وەشانی ئەرشیڤکراو». لە ڕەسەنەکە لە ١٢ی شوباتی ٢٠٢٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە.
  10. ↑ https://www.fotw.info/flags/py_law.html
  11. ↑ «La bandera paraguaya». abc. لە ٧ی ئازاری ٢٠٢٦ ھێنراوە.
  12. ↑ «Las Banderas del Paraguay y su Historia». لە ڕەسەنەکە لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ١١ی ئابی ٢٠١٩ ھێنراوە.
  13. ↑ Peña، Benjamín Vargas. «La bandera». Portal Guarani. لە ٧ی ئازاری ٢٠٢٦ ھێنراوە.
  14. ↑ «Las Banderas del Paraguay y su Historia». لە ڕەسەنەکە لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ١١ی ئابی ٢٠١٩ ھێنراوە.
  15. ↑ «Bandera Paraguaya». www.embapar.jp. Embajada del Paraguay en Japón. El 25 de Noviembre de 1842, el Congreso Extraordinario declaró que se utilizara exclusivamente la tricolor del 15 de Agosto de 1812 y ya con el agregado de los Escudos Nacionales, el Oficial y el de Hacienda, como es actualmente. El escudo va colocado en la franja blanca a cada lado y aglutina un grupo de símbolos, de gran significación para este pueblo.
  16. ↑ «Margarita Durán Estragó, El Congreso del 25 de noviembre de 1842, en el sitio de la Secretaría Nacional de Cultura de la República del Paraguay». لە ڕەسەنەکە لە ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە.
  17. ↑ Independencia del Paraguay, en Julio Irazusta, Vida política de Juan Manuel de Rosas, publicado en El Martillo Judicial.[بەستەری مردوو]
  18. ↑ «Paraguay cambió su bandera y su escudo nacional». Sur1810. ١٥ی تەممووزی ٢٠١٣. لە ڕەسەنەکە لە ٢٣ی تەممووزی ٢٠١٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٦ی نیسانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  19. 1 2 «Escudos de la bandera tendrán modificaciones». Última Hora. ١٦ی تەممووزی ٢٠١٣. لە ٢٦ی نیسانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  20. ↑ «New Country Flags». Flags Australia. لە ١ی ئابی ٢٠١٥ ھێنراوە.

بەستەرە دەرەکییەکان

[دەستکاری]
ویکیمیدیا کامنز میدیای پەیوەندیداری بە ئاڵای پاراگوای تێدایە.
وەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئاڵای_پاراگوای&oldid=1658751»