ئاڵای نەمسا
| ئاڵای نەمسا | |
|---|---|
 | |
| دامەزران | ١ی کانوونی دووەمی ١٩١٨ |
| دەسەڵاتی دادوەری دەگرێتەوە | نەمسا |
| چەشن | سێ مەودای ئاسۆیی |
| ڕێژەی ڕووبەر | 3:2 |
| ڕەنگ | سوور، سپی |
| وێنا دەکات | کێڵگە، fess |
| کۆتاییھاتن | ١٣ی ئازاری ١٩٣٨ |
ئاڵای نەتەوەییی نەمسا ئاڵایەکی سێڕەنگییە بەم ڕیزبەندییە: سوور، سپی، و سوور.
ئاڵای نەمسا بە یەکێک لە کۆنترین ھێما نەتەوەیییەکان دادەنرێت کە تا ئێستا لەلایەن وڵاتێکی سەردەمیانەوە بەکاربھێنرێت، کە یەکەم بەکارھێنانی تۆمارکراوی لە ١٢٣٠دایە.[١] سێڕەنگیی نەمسایی لە چەکی بنەماڵەی بابنبێرگەوە سەرچاوەی گرتووە. بە پێچەوانەی ئاڵاکانی تر، وەک ئاڵای ڕەش و زەردی ھابسبورگەکان، ئاڵای سوور-سپی-سوور لە زووەوە پەیوەست کراوە، نەک بە خێزانێکی فەرمانڕەوا یان پاشایەک، بەڵکوو بە خودی وڵاتەکەوە.
جگە لەوەی لە ساڵی ١٢٣٠ەوە وەک ئاڵای نەمسا خزمەت دەکات، وەک ئاڵای دەریایی و ئاڵاکانی دەوڵەتی شانشینی لۆمباردی–ڤێنێسیا، دووکایەتیی گەورەی تووسکانی و دووکایەتیی مۆدێنا و ڕێجیۆ لە نێوان سەدەکانی ١٨ەم–١٩ەمدا وەرگیراوە، چونکە لەلایەن بنەماڵەی ھابسبورگ یان لقەکانیانەوە فەرمانڕەوایی دەکران.
مێژوو
[دەستکاری]سەرچاوەکان
[دەستکاری]
ئاڵاکە دەگەڕێتەوە بۆ بنەماڵەی بابنبێرگ، باندێکی زیو لەسەر کێڵگەیەکی سوور (لە نیشانەناسیدا: «سوور باندێکی زیو»). سەرچاوەی «بیندێنشیلد» بە تەواوی یەکلایی نەکراوەتەوە؛ ڕەنگە لە مارگرافەکانی ستیریا لە خێزانی نوبڵزەکانی ئۆتاکارەوە وەرگیرابێت، کە ڕەنگە خۆیان ڕەنگەکانیان لە نەوەکانی دووکی کارینتیا ئادالبێرۆ (فەرمانڕەوایی ١٠١١–١٠٣٥) وەرگرتبێت، کە لە ڕەگ و ڕیشەی بنەماڵەی ئێپێنشتاین بوون و لە ساڵی ١١٢٢دا لەناوچوون. بەڵام مارگرافی بابنبێرگ لیۆپۆڵدی سێیەمی نەمسا (١٠٩٥–١١٣٦) پێشتر لە ساڵی ١١٠٥دا بە قەڵغانێکی سێڕەنگییەوە وێنا کراوە.
کاتێک کۆتا دووکی ئۆتاکار ئۆتاکاری چوارەمی ستیریا لە ساڵی ١١٩٢دا کۆچی دوایی کرد، دووکایەتیی ستیریا لەلایەن دووکی بابنبێرگ لیۆپۆڵدی پێنجەمی نەمسا بەپێی پەیمانی جۆرجنبێرگی ١١٨٦ بە میرات گیرا. بەپێی بۆچوونی مێژوونووسی سەدەی ١٨ەم کریزۆستۆموس ھانسالەر، نەوەکەی دووک فریدریخی دووەمی نەمسا (١٢٣٠–١٢٤٦)، کە نازناوی «شەڕانی» یان «جەنگاوەر»ی لێ نرابوو، کۆتا کەسی بنەماڵەی بابنبێرگ بوو، دوای دەسەڵاتگرتنی نیشانەیەکی نوێی بە ڕەنگی سوور-سپی-سوور دیزاین کرد—ھەوڵێک بوو بۆ سەرکەوتن بەسەر نوبڵزە ناوخۆیییە ناڕازییەکان و جەختکردنەوە لە سەربەخۆیی خۆی بەرامبەر بە ئیمپراتۆر فریدریخی دووەم. سێڕەنگییەکە بۆ یەکەمجار لە مۆرێکدا لەسەر بەڵگەنامەیەک کە لە ٣٠ی تشرینی دووەمی ١٢٣٠ دەرچووە، تۆمارکراوە، کە ئیمتیازاتی دێری لیلینفێڵد پشتڕاست دەکاتەوە. مێژوونووسی سەدەی ناوەڕاست جانس دێر ئێنیکێل ڕاپۆرتی ئەوە دەکات کە دووک بە جلێکی ڕێوڕەسمی سوور-سپی-سوورەوە لە مەراسیمی سوارچاکی ساڵی ١٢٣٢ی لە شۆتێنستیفتی ڤیێنا دەرکەوتووە.
ڕەنگەکانی بنەماڵەی بابنبێرگ گەشەیان کرد بۆ چەکی موڵک و ماڵە نەمسایییەکانیان. دوای ئەوەی بنەماڵەکە بە مردنی فریدریخ لە شەڕی ڕووباری لایتا لە ساڵی ١٢٤٦دا لەناوچوو، لەلایەن جێنشینی پریمیسلید پاشا ئۆتاکاری دووەمی بۆھێمیا وەرگیران. لە کاتی شەڕی مارشفێڵد لە ساڵی ١٢٧٨دا، ڕەنگەکان لەلایەن بنەماڵەی ھابسبورگی سەرکەوتووەوە وەرگیران و وردە وردە بوونە چەکی زەوییە میراتییەکانی بنەماڵەکە لەناو پاشایەتیی ھابسبورگدا.
ئەفسانە
[دەستکاری]
بەپێی ئەفسانە، ئاڵاکە لەلایەن دووک لیۆپۆڵدی پێنجەمی نەمسا وەک دەرەنجامی شەڕەکەی لە کاتی گەمارۆدانی عەکادا دۆزراوەتەوە. دوای شەڕێکی سەخت، جلی سپی سەرەوەی بە تەواوی بە خوێن داپۆشرابوو. کاتێک پشتێنەکەی لای برد، قوماشەکەی ژێرەوەی بێ پەڵە مابووەوە، کە تێکەڵەی سوور-سپی-سووری نیشان دەدا. ئەوەندە سەرسام بوو بەو دیمەنە ناوازەیە کە ڕەنگەکان و شێوازەکەی وەک ئاڵای خۆی وەرگرت.[٢] ڕووداوەکە لە زوویی ساڵی ١٢٦٠دا تۆمارکراوە.[ژێدەر پێویستە]
لە ڕاستیدا، ئاڵای جەنگی ئیمپراتۆریەتیی پیرۆزی ڕۆما لە کاتی جەنگە خاچپەرستییەکاندا خاچێکی زیو بوو لەسەر کێڵگەیەکی سوور کە زۆر لە چەکی دواتری نەمسا دەچوو. ئەم نیشانەیە لەلایەن پایتەختی نەمسا ڤیێنا لە کۆتایی سەدەی ١٣ەم بەولاوە بەکارھێنراوە.
پاشایەتیی ھابسبورگ
[دەستکاری]
لە سەردەمی ڕودۆلفی ھابسبورگ و پەیماننامەی ڕاینفێڵدنی ١٢٨٣ەوە، تێکەڵەی سوور-سپی-سوور بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک ڕەنگە نەمسایییەکان (دواتریش نەمسا ناوەکی) دادەنرا کە لەلایەن بنەماڵەی فەرمانڕەوای ھابسبورگەوە بەکاردەھێنرا. بەڵام ئاڵای ڕەش و زەرد وەک «ئاڵای نەتەوەیی» (بە واتا سەردەمییەکە)ی پاشایەتیی ھابسبورگی نەمسا، ئیمپراتۆریەتیی نەمسای دواتر و بەشە نەمسایییەکەی نەمسا-مەجارستان، و ھەندێک جار تەنانەت بۆ تەواوی ئیمپراتۆریەتەکە تا ساڵی ١٩١٨ بەکاردەھێنرا. ئەمانە ڕەنگی خێزانی بنەماڵەی ئیمپراتۆریی ھابسبورگ بوون، و خۆیان لە بەشێکدا لە ئاڵای ئیمپراتۆریەتیی پیرۆزی ڕۆماوە وەرگیرابوون.[٣]
بە دەستپێکردن لە سەردەمی ئیمپراتۆر جۆزێفی دووەم، ھێزی دەریاییی نەمسا، دواتر نەمسا-مەجارستان ئاڵایەکی دەریایی (Marineflagge)یان بەکارھێنا کە لەسەر بنەمای ڕەنگەکانی سوور-سپی-سوور بوو، و بە قەڵغانێکی ھەمان ڕەنگ زیادکرابوو. ھەردوو ئەم ئاڵایە بە ھەڵوەشاندنەوەی نەمسا-مەجارستان لە ساڵی ١٩١٨دا بەسەرچوون، و دەوڵەتی تازە پێکھێنراوی نەمسای ئەڵمانی سێڕەنگیی سوور-سپی-سووری وەک ئاڵای نەتەوەیی خۆی وەرگرت.
دراوی یادگاری
[دەستکاری]نموونەیەکی دراوی ئاڵای نەمسا بریتییە لە دراوی ٢٠ یۆرۆیی سەردەمی دوای جەنگ، کە لەلایەن کۆماری نەمسا لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٣ دەرچووە. لای پێشەوەی ئەم دراوە چەکی نەمسا نیشان دەدات کە لە لایەکەوە ئاڵای نەمسا و لە لایەکەی ترەوە ئاڵای یەکێتیی ئەورووپای لە تەنیشتە.[٤]
دیزاین
[دەستکاری]ڕەنگەکان
[دەستکاری]یاسای نەمسا سێبەری ڕەنگەکانی ئاڵاکە دیاری ناکات، بەڵام لە ١٤ی ئایاری ٢٠١٨، وەزارەتی بەرگری ڕێسایەکی دەرکرد کە تیایدا دیاری کراوە ڕەنگی سووری سەر ئاڵاکە پانتۆن ١٨٦ سییە.[٥]
| سیستم | پانتۆن | RGB[ئ] | HEX[ئ] |
|---|---|---|---|
| ██ سوور | ١٨٦ سی | ٢٠٠، ١٦، ٤٦ | #C8102E |
.svg)
پێشتر، ڕێنمایییەکی ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٠ دیاری کردبوو کە پانتۆن ٠٣٢ سی بێت.[٦]
| سیستم | پانتۆن | RGB[ئ] | HEX[ئ] |
|---|---|---|---|
| ██ سوور | ٠٣٢ سی | ٢٣٧، ٤١، ٥٧ | #ED2939 |
ئاڵای سوور-سپی-سووری نەمسا نزیکەی ھاوشێوەی چەندین ئاڵای تری جیھانە، لەوانە ئاڵاکانی بوویۆن و لۆڤێن لە بەلجیکا، ڤیاندن لە لوکسەمبورگ، لاتیڤیا، ئاڵای ساڤۆنا لە ئیتاڵیا، ئاڵاکانی دۆردریخت، گۆدا، ھۆرن و لایدن لە ھۆڵەندا، و ئاڵای پورتۆ ئاسیس لە کۆڵۆمبیا. دەوترێت ئاڵای نەمسا ئیلھامبەخش بووە بۆ ئاڵای نەتەوەییی لوبنان[٧] و ئاڵای «ئەستێرەکان و بارەکان» کە لەلایەن ویلایەتە کۆنفیدراڵییەکانەوە بەکارھێنراوە[٨] (و لە بەرامبەردا بنەمای ئاڵای ویلایەتی جۆرجیایە).
پەڕەی دروستکردن
[دەستکاری]
پەڕەی دروستکردنی ئاڵا
.svg)
تێبینییەکان
[دەستکاری]سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ «Austria's national colors: Red-White-Red». Austrian Information (بە ئینگلیزی). ٢٧ (6): ٧. ١٩٧٤.
- ↑ Eriksen، Thomas Hylland؛ Jenkins، Richard، eds. (٢٠٠٧). Flag, Nation and Symbolism in Europe and America (بە ئینگلیزیی بریتانیایی). Routledge. لاپەڕە ١٩–٢٠. ژپنک ٩٧٨-٠-٢٠٣-٩٣٤٩٦-٨.
- ↑ Volker Preuß. «National Flaggen des Österreich-Ungarn» (بە ئەڵمانی). لە ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٤ ھێنراوە.
- ↑ Coins، Collector (١٧ی ئەیلوولی ٢٠٠٣). «20 euro coin - The Post-War Period». Collector Coins (بە ئینگلیزی). لە ١٩ی ئازاری ٢٠٢٦ ھێنراوە.
- ↑ «Verlautbarungsblatt I des Bundesministeriums für Landesverteidigung» (PDF) (بە Austrian German). Federal Ministry of Defence. ٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨. لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ «Flagge der Republik Österreich». Insignien der Republik Österreich (بە ئەڵمانی). Vienna, Austria: Informationsdienst des BM für Landesverteidigung. ٢٠٠٠. لە ڕەسەنەکە لە ٢٩ی ئازاری ٢٠٠٢ ئەرشیڤ کراوە.
Das Rot in den österreichischen Staatsfarben hat die Charakteristik 'Pantone 032 C' aufzuweisen.
- ↑ Der Standard staff (٦ی ئازاری ٢٠٠٥). «Libanesische Nationalflagge hat die österreichische zum Vorbild» [Lebanese national flag is modeled on the Austrian one]. Der Standard (بە Austrian German). لە ٧ی ئازاری ٢٠٢٥ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٩ی نیسانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ «Nicola Marschall». The Encyclopedia of Alabama. ٢٥ی نیسانی ٢٠١١. لە ١٩ی نیسانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
The flag does resemble that of the Germanic European nation of Austria, which as a Prussian artist, Marschall would have known well.
بەستەرە دەرەکییەکان
[دەستکاری]
- «ھێماکانی نەمسا» ١٤ی ئابی ٢٠٠٩ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
