بۆ ناوەڕۆک بازبدە

ئاڵای نەرویژ

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
ئاڵای نەرویژ
بەکارھێنانNational flag and civil ensign Small  vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag Small  vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag Flag can be hung vertically by hoisting on a normal pole, then turning the pole 90° Reverse side is mirror image of obverse side
ڕێژە٨:١١
بەکارھاتوو١٣ی تەممووزی ١٨٢١؛ ٢٠٥ ساڵ لەمەوبەر (١٨٢١-٠٧-13)
دیزایینپاشبنەمایەکی سوور کە خاچی نۆردیکی شینی تۆخی چوارچێوە سپی تێدایە کە دەگاتە لێوارەکان؛ بەشە ستوونییەکەی خاچەکە بۆ لای دارئاڵاکە (لای چەپ) کێشراوە.
دیزایین لەلایەنفرێدریک مێڵتزەر
چەشنی ئاڵای شانشینی نەرویژ
بەکارھێنانState and war flag, state and naval ensign Small  vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag Small  vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag Reverse side is mirror image of obverse side
ڕێژە١٦:٢٧
ئاڵای پاشایەتیی نەرویژ (١٩٠٥–ئێستا)
ئاڵای نەرویژ (سەدەکانی ناوەڕاست)
NameKongeflagget ("ئاڵای پاشا")
"ئاڵای پاشایەتیی دێرین" (١٩٠٥)
بەکارھێنانپچڕپچڕ لە سەدەی ١٣ەم – ١٨ەم (کایەی نەرویژ، یەکێتیی کالمار، دانمارک-نەرویژ)
١٩٠٥–ئێستا (شانشینی نەرویژ) Small  vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag Reverse side is mirror image of obverse side
ڕێژە٨:١١
بەکارھاتوو١٥ی تشرینی دووەمی ١٩٠٥؛ ١٢٠ ساڵ لەمەوبەر (١٩٠٥-١١-15)
دیزاییننیشانەی دەوڵەتی نەرویژ لە شێوەی پانکاردا کە تێیدا شێرێکی زێڕین تەورێکی بەدەستەوەیە لەسەر پاشبنەمایەکی سوور.
دیزایین لەلایەنجۆراوجۆر (ئاندەرس تیسێت، ئەیلیف پێتەرسێن، ئەنجومەنی وەزیرانی نەرویژ)

ئاڵای نەتەوەییی نەرویژ (بە بۆکمۆل: Norges flagg; بە Nynorsk: Noregs flagg; ودق: 'ئاڵای نەرویژ') پێکھاتووە لە پاشبنەمایەکی سوور لەگەڵ خاچێکی سکاندیناڤیی شینی دەریایی کە چوارچێوەیەکی سپیی ھەیە و دەگاتە لێوارەکانی ئاڵاکە؛ بەشە ستوونییەکەی خاچەکە بۆ لای دارئاڵاکە کێشراوە بە شێوازی Dannebrog، کە ئاڵای دانمارکە.[١]

مێژوو

[دەستکاری]
وێناکردنێک کە لە بنەڕەتدا دەگەڕێتەوە بۆ نزیکەی ١٣٧٠ بۆ پاشایەکی نۆردیک کە ھێما و نیشانە مێژووییەکانی دانمارک، نەرویژ، و سوێدی بەدەستەوەیە.
یەکەم ئاڵای جەنگیی نەرویژی سەربەخۆ، کە لە ٢٧ی شوباتی ١٨١٤ ناسێندرا، و لە ٧ی ئازاری ١٨١٥ بە ئاڵایەکی جەنگیی ھاوبەش بۆ سوێد و نەرویژ جێگەی گیرایەوە.
Small  vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag ئاڵای نەتەوەیی و بازرگانیی نەرویژ (١٨٤٤–١٨٩٩)، لەگەڵ نیشانەی یەکێتیی سوێد-نەرویژ، کە بە "زەڵاتەی ماسی" ناسرابوو.
ئاڵای نەتەوەییی نەرویژ لە کاتی پێشانگای جیھانی لە پاریس (١٩٣٧).

زەحمەتە دیاری بکرێت کە سەرەتاییترین ئاڵای نەرویژ چۆن بووە. لە سەردەمە دێرینەکاندا وڵاتان ئاڵایان ھەڵنەدەدا. پاشاکان و فەرمانڕەواکانی تر ئاڵایان ھەڵدەدا، بەتایبەتی لە کاتی شەڕدا. سانت ئۆلاڤ مارێکی لەناو نیشانەیەکی سپیدا لە شەڕی نێسجار بەکارھێنا. پێش ئەوە قەلەڕەش یان ئەژدیھا بەکاردەھێنرا. ماگنوسی باش ھەمان نیشانەی سانت ئۆلاڤی بەکارھێنا. ھارالد ھاردرادە ئاڵای قەلەڕەشی بەکارھێنا. ئەم ئاڵایە لەلایەن سەرکردەکانی جیاوازی ڤایکینگ و فەرمانڕەواکانی تری سکاندیناڤیا لە سەدەکانی ٩ەم، ١٠ەم، و ١١ەمی زایینی بەکاردەھێنرا. ئینگی شێرێکی سووری لەسەر زێڕ بەکارھێنا. سڤێرێ ھەڵۆیەکی لە زێڕ و سووردا بەکارھێنا. کۆنترین ئاڵای زانراو کە بتوانرێت وەک ئاڵای نەتەوەییی نەرویژ وەسف بکرێت ئەوەیە کە ئەمڕۆ وەک ئاڵای پاشایەتی بەکاردەھێنرێت. ئەیریک ماگنوسۆن ئاڵایەکی بەکارھێنا کە وەسف دەکرێت بە شێرێکی زێڕین بە تەور و تاجێکەوە لەسەر ڕەنگی سوور لە ساڵی ١٢٨٠ەوە و ئەمە لەو کاتەوە بە شێوەیەکی ڕێکخراو ئاڵای پاشای نەرویژ بوو و بەوەش بووە ئاڵای نەرویژیش.

ئاڵاکە لەسەر بنەمای نیشانەی دەوڵەت دروست کراوە و لە بنەڕەتدا تەنیا ئاڵایەک بوو بۆ فەرمانڕەوای نەرویژ (وەک چۆن ئەمڕۆش وایە). دواتر لەسەر کەشتییەکان و قەڵاکانیش بەکارھێنرا تا وردە وردە لە سەدەکانی ١٧ەم و ١٨ەمدا نەما. کۆنترین وێناکردنی دڵنیای لەسەر مۆری دوچێس ئینگیبۆرگ (Ingebjørg)ە لە ساڵی ١٣١٨. لە دەوروبەری ساڵی ١٥٠٠ بوو بە نەریت کە کەشتییەکان ئاڵای وڵاتی خۆیان ھەڵبکەن بۆ ناسینەوەی نەتەوەکەیان. ئاڵایەکی سوور لەگەڵ شێری زێڕین و ڕمە تەورێکی (halberd) زیوین وەک ئاڵای نەرویژ لە کتێبێکی ئاڵای ھۆڵەندیدا لە نێوان ساڵانی ١٦٦٩ بۆ ١٦٧٠ وێنا کراوە.[٢] لانی کەم تا کۆتایییەکانی ١٦٩٨ پانکاری شێرەکە بەسەر قەڵای ئاکەرشوسدا ھەڵدەکرا. "شێری نەرویژی" لە ساڵی ١٦٤١ خرایە ناو ڕەنگەکانی ھەموو فەوجەکانی نەرویژەوە. لە ساڵی ١٧٤٨ مەرسومێک ڕایگەیاند کە دانێبرۆگ (Dannebrog) دەبێت تەنیا ئاڵای یاساییی بازرگانی بێت.

لە نزیکەی سەدەی ١٦ەمەوە تا ١٨١٤، نەرویژ ھەمان ئاڵای دانمارکی بەکاردەھێنا، چونکە لەگەڵ ئەو وڵاتەدا لە یەکێتیدا بوو. لە ساڵی ١٨١٤ نەرویژی سەربەخۆ ئاڵای دانمارکی لەگەڵ شێری نەرویژی لە کانتۆن یان چوارگۆشەی سەرەوەی لای دارئاڵاکە پەسەند کرد. ئەم ئاڵایە وەک ئاڵای دەوڵەت و جەنگ تا ساڵی ١٨١٥ و وەک ئاڵای بازرگانی تا ساڵی ١٨٢١ لە بەکارھێناندا بوو. دواتر لە ساڵی ١٨١٤ نەرویژ لەگەڵ سوێد یەکیگرت، و لە ٧ی ئازاری ١٨١٥ ئاڵایەکی جەنگیی ھاوبەش بۆ ھەردوو دەوڵەت لە ڕێگەی فەرمانی پاشایەتییەوە لە ئەنجومەن ناسێندرا، کە ئاڵای سوێد بوو بە خاچێکی سپییەوە لەسەر پاشبنەمایەکی سوور لە کانتۆنە چوارگۆشەکەدا. ھەمان دیزاین لە ئاڵایەکی لاکێشەییدا وەک ئاڵایەکی بازرگانیی جێگرەوە لە ساڵی ١٨١٨ ناسێندرا، بۆ بەکارھێنان لە ئاوە دوورەکاندا، واتە لە باشووری کەیپ فینیستێر لە ئیسپانیا.[٣]

ئاڵای ئێستای نەرویژ لە ساڵی ١٨٢١ لەلایەن فرێدریک مێڵتزەر، ئەندامی پەرلەمان (ستۆرتینگ)ەوە دیزاین کراوە. لەلایەن ھەردوو ئەنجومەنەکەی ستۆرتینگەوە لە ١١ و ١٦ی ئایار پەسەند کرا. بەڵام، پاشا ڕەتیکردەوە واژوو لەسەر یاسای ئاڵاکە بکات، بەڵام دیزاینەکەی بۆ بەکارھێنانی مەدەنی لە ڕێگەی فەرمانی پاشایەتییەوە لە ئەنجومەن لە ١٣ی تەممووزی ١٨٢١ پەسەند کرد. دەستووری ساڵی ١٨١٤ بە ڕوونی ڕایگەیاندبوو کە ئاڵای جەنگ دەبێت ئاڵای یەکێتی بێت، بۆیە ئاڵا ھاوبەشەکە (سوێدی لەگەڵ کانتۆنێک کە ئاماژەیە بۆ نەرویژ) لەلایەن سوپا و ھێزە دەریایییەکانی ھەردوو دەوڵەتەوە تا ساڵی ١٨٤٤ بەکارھێنرا.

تا ساڵی ١٨٣٨ ئاڵای نەرویژی تەنیا لە ئاوەکانی باکوور بەکاردەھێنرا، واتە ئاوەکانی باکووری کەیپ فینیستێر، چونکە نەرویژ ھیچ پەیماننامەیەکی لەگەڵ چەتەکانی دەریای بەربەریی باکووری ئەفریقا نەبوو و دەبوو بۆ پاراستنی خۆی ئاڵای سوێدی یان یەکێتی ھەڵبدات. لە ساڵی ١٨٤٤ نیشانەیەکی یەکێتی کە ڕەنگەکانی نەرویژی و سوێدی تێکەڵ دەکرد، لە لای دارئاڵای ئاڵای ھەردوو وڵاتەکە دانرا. نیشانەکە بە گاڵتەجاڕی یان بۆ کەمکردنەوە بە Sildesalaten ('زەڵاتەی ماسی') ناودەبرا بەھۆی تێکەڵاویی ڕەنگەکانی و لێکچوونی لەگەڵ خواردنێکی باوی سەر مێزی نانی بەیانیی ھەردوو وڵاتەکە. لە سەرەتادا، ئاڵای یەکێتی لە نەرویژ بەناوبانگ بوو، چونکە بە ڕوونی ئاماژەی بە پێگەی یەکسانی ھەردوو دەوڵەتە یەکگرتووەکە دەکرد. کاتێک یەکێتییەکە لەگەڵ سوێد کەمتر بەناوبانگ بوو، پەرلەمانی نەرویژ لە ساڵی ١٨٩٨ نیشانەی یەکێتییەکەی لە ئاڵای نەتەوەیی (بازرگانی) و دەوڵەت ھەڵوەشاندەوە. ھەرچەندە یاساکە لەلایەن پاشاوە پەسەند نەکرا، بەڵام جێبەجێ کرا چونکە لەلایەن سێ ستۆرتینگی یەک لە دوای یەکەوە پەسەند کرابوو. ئاڵا "پاک"ەکە بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٨٩٩ ھەڵدرا، بەڵام نیشانەی یەکێتییەکە دەبوو لە ئاڵای جەنگدا بمێنێتەوە. دوای ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتییەکە، نیشانەکە لە ئاڵای ھێزی دەریاییش لە ٩ی حوزەیرانی ١٩٠٥ لادرا. سوێد لە ھەموو ئاڵاکاندا تا ١ی تشرینی دووەمی ١٩٠٥ ھێشتییەوە.

یاساکانی پەیوەست بە ئاڵا

[دەستکاری]

یاسای ئاڵای نەرویژیی ساڵی ١٨٩٨[٥] شێوەی دەرکەوتنی ئاڵاکانی بازرگانی و دەوڵەت و بەکارھێنانیان لەلایەن کەشتییە بازرگانییەکان، گومرگ و کەشتییەکانی پۆستە دیاری دەکات. ڕێنمایییەکانی ئاڵای ساڵی ١٩٢٧[٦] زیاتر وەسفی بەکارھێنانی ئاڵای دەوڵەت لەسەر موڵک و ماڵی دەوڵەت و لە پشووە نەتەوەیییەکاندا دەکات.

ڕێنمایییەکانی ئاڵا ھەروەھا ئەو کاتەی ڕۆژ وەسف دەکەن کە دەبێت ئاڵاکەی تێدا بەرزبکرێتەوە و دابەزێنرێت. لە مانگی ئازارەوە تا تشرینی یەکەم دەبێت ئاڵاکە لە کاتژمێر ٠٨:٠٠ بەرزبکرێتەوە. لە تشرینی دووەمەوە تا شوبات دەبێت لە کاتژمێر ٠٩:٠٠ بەرزبکرێتەوە. ئاڵاکە لە کاتی خۆرئاوابووندا دادەبەزێنرێت، بەڵام نابێت لە کاتژمێر ٢١:٠٠ درەنگتر بێت، تەنانەت ئەگەر خۆرئاوابوون لەوە درەنگتر بێت. لە پارێزگاکانی باکووری نۆردلاند و ترۆمس ئاڵاکە لە نێوان کاتژمێر ١٠:٠٠ و ١٥:٠٠ لە تشرینی دووەمەوە تا شوبات ھەڵدەکرێت. ئەم ڕێسایانە بۆ بەکارھێنانی تایبەتیی ئاڵاکە جێبەجێ نابن، بەڵام بەگشتی لەلایەن ھەموو ھاووڵاتییانەوە ڕەچاو دەکرێن.

ھەروەھا ڕێسای نووسراو ھەیە بۆ چۆنیەتیی پێچانەوەی دروستی ئاڵاکە، بۆ ئەوەی نەھێڵرێت بەر زەوی بکەوێت، و سەرەڕای ئەوەش ڕێسایەکی نەنووسراو ھەیە کە نابێت لەسەر جەستە لە خوار کەمەرەوە لەبەر بکرێت.

لە ساڵی ١٩٣٣ەوە، تەنیا ڕێگە بە ھەڵکردنی ئاڵاکانی نەرویژ، گەلی سامی یان ئاڵا فەرمییە ناوخۆیییەکان لەسەر بینای شارەوانییەکان دەدرا. لە ساڵی ٢٠١٤ەوە، شارەوانییەکان دەیانتوانی ئاڵایەکی جیاواز ھەڵبکەن ئەگەر بۆنەیەک لە بیناکەدا پەیوەندیی بەوەوە ھەبوایە. لە ساڵی ٢٠٢١، پەیوەست بە سنووردارکردنەکانی کۆبوونەوەی بەکۆمەڵ بەھۆی کۆڤید-١٩ەوە، حکومەت پێشنیاری گونجاندنی یاساکانی کرد بۆ ئەوەی شارەوانییەکان پێویست نەکات بۆنەیەک ڕێکبخەن تەنیا بۆ ھەڵکردنی ئاڵایەک.[٧]

نەخشەکانی دروستکردن

[دەستکاری]
ئاڵای نەتەوەیی و بازرگانی (نەخشەی دروستکردن)
ئاڵای نەتەوەیی و بازرگانی
ئاڵای دەوڵەت و جەنگ (نەخشەی دروستکردن)
ئاڵای دەوڵەت و جەنگ

ڕێژەی قەبارەی ئاڵای نەتەوەیی ١٦:٢٢ (بەرزی (پانی) بۆ درێژی)ە، کە توخمە ڕەنگاوڕەنگەکانی پانییان ٦:١:٢:١:٦ و درێژییان ٦:١:٢:١:١٢یە. ڕێژەی قەبارەی ئاڵای دەوڵەت ١٦:٢٧ە، یان بە ستوونی ٦:١:٢:١:٦ و بە ئاسۆیی ٦:١:٢:١:٦:١١یە.

یاسای پەیوەست بە ئاڵای نەرویژ لەلایەن وەزارەتی دەرەوەوە ڕەنگەکان بە سووری تۆخ و شینی تۆخ (“høirødt” og “mørkeblåt”) و سپی پێناسە دەکات، بەبێ ئاماژەدان بە سیستەمێکی ڕەنگی دیاریکراو.[٨]

بەرھەمھێنەرانی ئاڵا بەگشتی ڕەنگی سووری ٢٠٠ و ڕەنگی شینی ٢٨١ لە سیستەمی گونجاندنی ڕەنگی پانتۆن بەکاردەھێنن[٩] (تێبینی ئەوە بکە کە ھیچ پاشگرێک لەم بەھایانەی PMS دا دیاری نەکراوە، چونکە بەگشتی وەشانی Cی ڕووپۆشکراو گریمانە دەکرێت). ئەم ڕەنگانە بۆ ئاڵای نەرویژ ھەروەھا لە لاپەڕە ٧٩ی بڵاوکراوەی ڕێبەری ئاڵاکان و سرودەکان، لەندەن ٢٠١٢ پێناسە کراون، و بۆ یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی لەندەنی ٢٠١٢ بەکارھێنراون.[١٠] کۆمەڵەی (Oslo Orlogsforening) ھەروەھا پانتۆن ٢٠٠ و ٢٨١ دیاری دەکات.[١١] بەرھەمھێنەری ئاڵا (Langkilde & Søn) تەنانەت ئاماژە بە پانتۆن ٢٠٠ دەکات وەک "سووری نەرویژی" و پانتۆن ٢٨١ وەک "شینی نەرویژی".[١٢] لە ساڵی ٢٠٢١ەوە، ئەنجومەنی نۆردیک ھەروەھا پانتۆن ٢٠٠ و ٢٨١ دیاری دەکات.[١٣]

سەرچاوەکانی تر ڕەنگی جیاوازیان بۆ سوور و شین دیاری کردووە پەیوەست بە سیستەمی گونجاندنی ڕەنگی پانتۆن (PMS). لە بەڵگەنامەیەکدا لەسەر ماڵپەڕەکانی حکومەتی نەرویژ، ڕەنگی سوور وەک "Pantone 032 U" و شینەکە وەک "Pantone 281 U" پێناسە کراوە.[١٤] بەڵام، بەرھەمھێنەرانی ئاڵای نەرویژ پێیان وایە ئەم ڕەنگە سوورە نادروستە، و گلەیییان کردووە کە دەوڵەتی نەرویژ شتێک بڵاودەکاتەوە کە ئەوان وەک زانیاریی ھەڵە دەیبینن. بۆ نموونە، مشتومڕی ئەوە کراوە کە پاشگرەکانی پانتۆن (وەک C و U) تەنیا بۆ چاپکردن لەسەر کاغەز گونجاون، و بەمجۆرە نابێت بۆ دیاریکردنی ڕەنگەکانی ئاڵا بەکاربھێنرێن.[١٥] دەسەڵاتدارانی نەرویژ لەو کاتەوە ڕوونیان کردووەتەوە کە ڕەنگەکان تەنیا پێشنیارێکی ناوخۆیی بوون کە بەتایبەتی بۆ چاپکردنی سیتک (silkscreen printing) دانرابوون، و پێناسەیەکی یاسایی نین، و لەو کاتەشەوە پێشنیارەکەیان کشاندووەتەوە.[١٥] کۆمەڵەی ئاڵای نۆردیک لە ئێستادا ڕەنگی سوور وەک PMS 186 و شینەکە وەک PMS 287 پێناسە دەکات.[١٦] ئەنجومەنی نۆردیک پێشتر ڕەنگەکانی خۆیان دەگەڕاندەوە بۆ ئەم سەرچاوەیە بەڵام ڕەنگی سووری وەک "Pantone 186 C" پێناسە کردبوو (تێبینی پاشگری C بکە) لەکاتێکدا شینەکە ھاوشێوەی سەرچاوەکە بوو ("Pantone 287").[١٧] بەڵام لە ساڵی ٢٠١٠دا ھەمان ماڵپەڕ ڕەنگی شینی وەک "Pantone 301" پێناسە کرد. [١٨]

لە ٢٥ی نیسانی ٢٠١٨دا، وەزیری دەرەوەی نەرویژ پێشنیاری کرد کە بەرھەمھێنەرانی ئاڵای نەرویژ دەستپێشخەری بکەن بۆ پێکھێنانی ستانداردێکی تەکنیکی کە ڕێنمایییەک وەسف بکات لەسەر ئەوەی چ ڕەنگێک لە ئاڵای نەرویژدا بەکاربھێنرێت،[١٩] ھاوشێوەی ئەوەی لە دانمارک کراوە.[٢٠] جەخت لەوە کرایەوە کە ئەوە ڕەنگی بەرھەمە کۆتایییەکەیە کە گرنگە، و ئەمە لەوانەیە ببێتە ھۆی ئەوەی کە ڕێبەرەکە کۆدی ڕەنگی جیاواز بۆ قوماش، کاغەز و بەکارھێنانی وێب وەسف بکات.

بەھۆی شێوازە زۆر جیاوازەکانی بەرھەمھێنانەوەی ڕەنگەکان لەسەر ئاڵا فیزیکییەکان بەراورد بە پیشاندانە دیجیتاڵییەکان (بە بەکارھێنانی ڕەنگەکانی وێب)، لە ڕووی سروشتییەوە ھیچ ھاوتایەکی تەواوی RGB بۆ ڕەنگەکانی پانتۆن بوونی نییە. بەڵام، دەکرێت بە نزیکەییەکی باش بگەیەنرێت بە پەیڕەوکردنی وەرگێڕانی فەرمی بۆ ڕەنگەکانی وێب لە ڕێبەری فۆرمولەی پانتۆندا. لەگەڵ ستانداردی دیفاکتۆ کە لەلایەن بەرھەمھێنەرانی ئاڵای نەرویژەوە بەکاردەھێنرێت کە بریتییە لە PMS 200 و 281، ڕەنگە وێبە گونجاوەکان بە بەکارھێنانی سیستەمی گونجاندنی فەرمیی پانتۆن بریتین لە #BA0C2F بۆ PMS 200 (سووری تۆخ)[٢١] و #00205B بۆ PMS 281 (شینی تۆخ).[٢٢]


نەخشەی ڕەنگەکان
شین سوور سپی
پانتۆن287 C186 Cسپی
RAL500230249016
CMYK100, 83, 16, 511, 100, 85, 20-0-0-0
HEX #003698 #D21034 #FFFFFF
RGB 0, 54, 152 210, 16, 52 255-255-255

نەریتەکانی پەیوەست بە ئاڵا

[دەستکاری]

مۆسیقا لەکاتی بەرزکردنەوە (ھەڵکردن) یان دابەزاندنی ئاڵاکە

[دەستکاری]

کاتێک ئاڵای نەرویژ لە بۆنە ئاھەنگی یان فەرمییەکاندا بەرز دەکرێتەوە، ھەڵکردنەکە زۆرجار لەگەڵ ئاوازێکی بۆڕی، فەنفار، یان سرودی نەتەوەیی (Ja, vi elsker) دەبێت. بۆ بەکارھێنانی مەدەنی لە بۆنە فەرمییەکاندا، ھیچ ڕێسایەکی نووسراو سەبارەت بەمە نییە. ھێزە چەکدارەکانی نەرویژ ئاوازێکی یەکگرتوویان بۆ بەرزکردنەوە و دابەزاندنی ئاڵاکە ھەیە، کە بە flaggappell ('سەرنج بۆ ئاڵا') ناسراوە (بڕوانە ئاوازەکانی بۆڕیی سوپای نەرویژ).

یاساکانی ھەڵسوکەوت لەکاتی بەرزکردنەوە و دابەزاندنی ئاڵا

[دەستکاری]

بەپێی یاسای نەرویژ و ھەروەھا بەکارھێنانی باو، ئاڵای دەوڵەتە سەروەرەکانی تر دەبێت ھەمان ڕێزی ئاڵای نەرویژیان لێ بگیرێت.

بۆ ھاووڵاتییانی مەدەنی و فەرمانبەرانی حکومەت کە جلوبەرگی فەرمییان لەبەردا نییە، ھیچ ئاماژەیەکی فەرمیی دەست (بۆ نموونە دانانی دەست لەسەر دڵ لە ئەمریکا؛ بڕوانە کۆدی ئاڵای ئەمریکا) نییە کە پێویست بێت ئەنجام بدرێت. بەڵام بەگشتی لەسەر ئەوە ڕێککەوتوون کە لەکاتی بەرزکردنەوە یان دابەزاندنی ئاڵاکەدا، ھاووڵاتییانی مەدەنی دەبێت بە شێوەیەکی ڕێزدارانە ھەڵسوکەوت بکەن بە ڕووتێکردنی ئاڵاکە و وەستان بە بێدەنگی، ڕێک و بێ جووڵە. پیاوان دەبێت سەریان ڕووت بێت (مەگەر ھۆکاری ئایینی، پزیشکی، یان کەشوھەوا ھەبێت بۆ داپۆشینی سەر).

ھەموو کارمەندانی حکومەت کە جلوبەرگی فەرمییان لەبەردایە (بۆ نموونە: پۆلیسی ھاتوچۆی شارەوانی، پۆلیس، کارمەندانی گومرگ، پاسەوانانی زیندان، فڕۆکەوانانی دەریایی، کارمەندانی ھێزە چەکدارەکان) پەیڕەوی لە ڕێنمایییەکانی ھێزە چەکدارەکانی نەرویژ دەکەن لەکاتی بەرزکردنەوە یان دابەزاندنی ئاڵاکە. ڕێنمایییەکان دیاری دەکەن کە لەکاتی بینینی بەرزکردنەوە یان دابەزاندنی ئاڵاکە، یان بیستنی ئاوازی بۆڕییەکە، دەبێت ئەگەر بکرێت ھەموو چالاکییەک بوەستێنرێت، و کارمەندان دەبێت مانۆڕی مەشقی پێیەکانی "وەستان و ڕووتێکردن" جێبەجێ بکەن (وەستان و سووڕاندنەوەی جەستە بەرەو دارئاڵاکە).

کەسێک دەبێت سڵاو لە ئاڵاکە بکات کاتێک کڵاو یان بێرێی جلوبەرگی فەرمیی لەبەردایە لەکاتێکدا لە ڕیزبەندییەکی ڕێکخراودا نییە. کەسێک لە ڕیزبەندیدا یان کاتێک کڵاوی فەرمیی دیاریکراوی لەبەردا نییە، دەبێت بە بێدەنگی بوەستێت بۆ ماوەی لێدانی ئاوازی بۆڕییەکە، یان ئەگەر بەرزکردنەوە یان دابەزاندنەکەی لەبەرچاو بوو، تا ئەو کاتەی ئاڵاکە دەگاتە لووتکەی دارئاڵاکە، یان لە نیوەی دارئاڵاکەدایە، یان تا ئەو کاتەی دوو لەسەر سێی ئاڵاکە دەکەوێتە دەستی گرووپی ھەڵگری ئاڵاکە.

پێچانەوەی ئاڵاکە

[دەستکاری]

بەپێچەوانەی نەریتە ئەنگلۆ-ئەمریکییەکان بۆ چەمانەوەی ئاڵایەک (شێوەی سێگۆشەییی ئاڵای ئەمریکا یان شێوەی چوارگۆشەییی ئاڵای یەکێتیی شانشینی یەکگرتوو)، نەریتی نەرویژی ئەوەیە کە ئاڵاکە پێکەوە بپێچرێتەوە بۆ شێوەیەکی لوولەیی و دوای دابەزاندنی ببەسترێت.

یەکەم ھەنگاوی ئەم کارە چەمانەوەی ئاڵاکەیە بە درێژیدا بە جۆرێک کە دوو لایە درێژەکەی یەکبگرن. پاشان ھەر نیوەیەک ١٨٠ پلە دەچەمێندرێتەوە، کە شریتە درێژە سپی و شینەکان دەشارێتەوە. لە کۆتاییدا ئاڵا چەماوەکە بە تەواوی درێژییەکەیەوە، کە پانییەکەی دەبێتە داڕێژە:1/4ی بەشە سەرەکییەکەی لای دارەکە، دەپێچرێتەوە بۆ شێوەی لوولەیەکی سوور.

ئەگەر ئاڵاکە پەتێکی پێوە بێت، ئەمە بەدەوری ئاڵاکەدا دەپێچرێتەوە و بە گرێیەکی خلیسکێنەی سادە دەبەسترێت. بەکارھێنانی گرێیەکی خلیسکێنەی سادە ڕێگە بە یەک کەس دەدات بەتەنیا ئاڵاکە بەرز بکاتەوە بێ یارمەتی.

ئاڵای داگیرکاری

[دەستکاری]

کاتێک لە ئەرکی نێودەوڵەتیدان، ھێزە چەکدارەکانی نەرویژ لەوانەیە ئاڵایەک (ئاڵای نەتەوەیی یان بازرگانی) لە کاتی شەودا بە بەرزکراوەیی بھێڵنەوە و بە تیشکێک ڕووناکی بکەنەوە، بۆ دووپاتکردنەوەی بوونیان و بەرزکردنەوەی ورە.

ئەم نەریتە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی جەنگی جیھانیی دووەم، کاتێک ئاڵایەکی قەبارە بچووک (بەزۆری لە سەرووی بارەگاکانی فەرماندەیی) لە کەمپە جۆراوجۆرەکانی ھێزەکانی نەرویژ لە شانشینی یەکگرتوو، ئەمریکا، سوێد، و کەنەدا بەرز دەکرایەوە، بۆ ھێماکردنی ئەوەی کە شەڕکردن دژی دوژمن ڕۆژ و شەو بەردەوام دەبێت تا سەرکەوتنی کۆتایی.

بێڕێزیکردن بە ئاڵا

[دەستکاری]

ڕێنمایییە سەربازییەکان دیاری دەکەن کە ئاڵای نەرویژ نابێت ھەرگیز بەر زەوی بکەوێت، چونکە ئەمە بێڕێزییە بەرامبەر بە ئاڵاکە و لەوانەیە ئاماژە بێت بۆ خۆبەدەستەوەدان.

ھێماکاری

[دەستکاری]

فرێدریک مێڵتزەر پێشنیارەکەی لە کاتی خۆیدا پێشکەش کرد بۆ ئەوەی لە ٤ی ئایاری ١٨٢١ لەگەڵ ژمارەیەکی زۆر لە پێشنیارەکانی تردا لە پەرلەمان نمایش بکرێت. لە ماوەی دوو ھەفتەی دواتردا لەلایەن ھەردوو ئەنجومەنەکەوە پەسەند کرا. خودی مێڵتزەر ھیچ ڕوونکردنەوەیەکی نووسراوی بۆ ھەڵبژاردنی دیزاین و ڕەنگەکانی نەدا. بەڵام، دەکرێت مەبەستەکانی لە نامەیەکی پێشووتری ٣٠ی نیسانەوە ھەڵبێنجرێت لەگەڵ سەرنجەکانی سەبارەت بە پێشنیاری لیژنەی ئاڵاکە. ئەو دیزاینە بەسەر چوار بەشی سوور و سپیدا دابەشکرابوو. مێڵتزەر ناڕەزایەتی دەربڕی لەسەر ڕەنگەکان چونکە زۆر لە ڕەنگەکانی ئاڵای دانمارک دەچوون. ئەو وتیشی کە بە ھەمان شێوە نەگونجاو دەبێت ئەگەر ڕەنگەکانی ھەر یەکێک لە "ئەو دەوڵەتانەی کە لەگەڵیان بەستراوینەتەوە یان بەسترابووینەتەوە" ھەڵبژێردرێن. لەبری ئەوە، ئەو پێشنیاری سێڕەنگێکی سوور، سپی و شین دەکات، "سێ ڕەنگ کە ئێستا ئاماژەن بۆ ئازادی، وەک ئەوەی لە ئاڵای فەرەنسی بۆ ئازادی بینیمان، و ھێشتا لە ھی ھۆڵەندییەکان و ئەمریکییەکان، و لە یەکێتیی ئینگلیزەکاندا دەیبینین".[٢٣]

ھەڵبژاردنی کۆتاییی چەند ڕۆژێک دواتر بۆ خاچێکی نۆردیک بە ڕوونی لەسەر بنەمای ئەو نەریتە بوو کە لەلایەن وڵاتانی تری نۆردیک، دانمارک و سوێدەوە دانرابوو. ئەم خاچە نوێنەرایەتیی مەسیحییەت دەکات.[٢٤][٢٥] ڕەنگەکانی سوور و شینیش بە ڕوونی ئاماژە بوون بۆ ھەمان ئەو دوو وڵاتە، ھاوبەشەکانی پێشوو و ئێستای یەکێتییەکە. ھەموو ئەوانەی بەشدارییان لە گفتوگۆکانی ئاڵاکەدا کرد لە ناوخۆدا، لە چاپەمەنییەکان یان لە پەرلەمان بە ڕوونی تێدەگەیشتن کە ئەم ڕەنگانە ئاماژە بە چی دەکەن. ئاڵایەک کە بە زۆری سوور بوو لایەنگرێکی زۆری ھەبوو لەنێو ئەوانەی کە وابەستەی یەکێتییەکەی دانمارک یان ئاڵاکەی بوون، کە بۆ چەندین سەدە ئاڵای نەرویژیش بوو. ئەوانی تر، کە دانمارکیان وەک زۆردارێک دەبینی، لایەنگری ڕەنگی شین بوون کە پەیوەست بوو بە بنەماڵەی فەرمانڕەوای نوێی سوێدی کە وەک کراوەتر بۆ ئامانجەکانی سەربەخۆییی نەرویژ دەبینرا.[٢٦] لە ئەنجامدا، زۆربەی پێشنیارەکانی تری ئاڵا کە لە بەرنامەی کاردا بوون ڕەنگی سوور یان شینیان وەک ڕەنگی زاڵ لەخۆگرتبوو، بەپێی ویستی سیاسیی پێشنیارکارەکان.[٢٧]

ڕۆژەکانی ئاڵای نەرویژ

[دەستکاری]

کڕۆنۆلۆژی

[دەستکاری]
* = مشتومڕلەسەر
بەکارھێنان جۆر دیزاین(ەکان) تێبینی(یەکان) بەروارەکانی بەکارھێنان
جەنگ*
دەریایی*
پانکاردروستکردنەوەی یەکەم پانکاری تۆمارکراو (یەکێک لە چەندین دانە)، ئاڵای قەلەڕەش، کە لەلایەن سەرکردە و فەرمانڕەواکان لە ناوخۆ و دەرەوەی سکاندیناڤیا ھەڵدەکرا.سەدەی ٨ەم - ١٠ەم
پاشایەتی
نەتەوەیی
دەریایی
ھێرالدیک
پانکاری نیشانە
ئاڵای پاشایەتیی نەرویژ: وەک پانکارێکی نیشانەکان، ئەمە ئاڵای مێژوویی و شانشینی کۆنی نەرویژ و پاشاکانی بووە. لانیکەم لە ساڵی ١٣١٨ەوە وەک نیشانەی دەوڵەت، و ھەروەھا بە فۆرماتی ئاڵا لەسەر کەشتی و قەڵاکان بەکارھێنراوە.[٣٠] ئەم ئاڵایە لەگەڵ نیشانەی دەوڵەتی نەرویژ ھێشتا تا ئەمڕۆ لەلایەن پاشای نەرویژەوە بەکاردەھێنرێت.سەدەی ١٣ەم – نز.١٥٣٦
نز.١٥٣٦ – ١٧٤٨داڕێژە:Country data Denmark-Norway
١٩٠٥ – ئێستانەرویژ
یەکێتی*خاچی نۆردیکئاڵای گریمانەکراوی یەکێتیی کالمار.نز.١٣٩٧نز.١٥٢٣
یەکێتی
دەریایی
خاچی نۆردیکئاڵای دانمارک-نەرویژ. لە ١٧٤٨ەوە تەنیا ئاڵای بازرگانیی پەسەندکراو بووە.نز.١٥٣٦ – ١٧٤٨
١٧٤٨–١٨١٤
نەتەوەیی
دەریایی
خاچی نۆردیک
کانتۆن
ئاڵای نەرویژ (١٨١٤–١٨٢١). لەسەر کەشتییەکان تەنیا لە باکووری کەیپ فینیستێری ئیسپانیا بەکاردەھات. لە مەودا دوورەکاندا ئەم دوو ئاڵایەی دواتر بەکاردەھێنران.١٨١٤–١٨٢١
دەریاییخاچی نۆردیکئەو ئاڵایەی لەلایەن کەشتییە نەرویژییەکانەوە لە باشووری کەیپ فینیستێر لە ١٨١٥–١٨١٨ بەکاردەھێنرا، کە تا ١٨٢١ ئارەزوومەندانە بوو.١٨١٥–١٨٢١
دەریاییخاچی نۆردیک
کانتۆن
ئەو ئاڵایەی لەلایەن کەشتییە نەرویژییەکانەوە لە باشووری کەیپ فینیستێری ئیسپانیا لە ١٨١٨–١٨٤٤ بەکاردەھێنرا. لە ١٨٢١ەوە لەلایەن کەشتییە سوێدییەکانیشەوە لەوێ بەکاردەھێنرا.١٨١٨–١٨٤٤
نەتەوەیی
دەریایی
خاچی نۆردیکئاڵای نەرویژ (١٨٢١–١٨٤٤). لەسەر کەشتییەکان تەنیا لە باکووری کەیپ فینیستێری ئیسپانیا، تا ١٨٣٨.١٨٢١–١٨٤٤
نەتەوەیی
یەکێتی
دەریایی
خاچی نۆردیک
کانتۆن
ئاڵای نەرویژ (١٨٤٤–١٨٩٩)١٨٤٤–١٨٩٩
نەتەوەیی
دەریایی
خاچی نۆردیکئاڵای نەرویژ (١٨٩٩–ئێستا)١٨٩٩–١٩٤٠
١٩٤٠–١٩٤٥Nazi Germany
١٩٤٥ – ئێستا

ئەمانەش ببینە

[دەستکاری]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. Andrew Evans (٢٠٠٨). Iceland. Bradt. ژپنک ٩٧٨١٨٤١٦٢٢١٥٦. لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٣ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ ھێنراوە. Legend states that a red cloth with the white cross simply fell from the sky in the middle of the 13th-century Battle of Valdemar, after which the Danes were victorious. As a badge of divine right, Denmark flew its cross in the other Scandinavian countries it ruled and as each nation gained independence, they incorporated the Christian symbol.
  2. Munksgaard, Jan Henrik (2012): "Flagget − Et nasjonal symbol blir til". Årbok Vest-Agder-museet, Kristiansand, p.15
  3. Munksgaard, Jan Henrik (2012): "Flagget − Et nasjonal symbol blir til". Årbok Vest-Agder-museet, Kristiansand, pp. 76–80
  4. «Historikk det Norske flagg Kronologi 1821». Stortinget. ٢٢ی نیسانی ٢٠٢١. لە ١٨ی ئایاری ٢٠٢٢ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٨ی ئایاری ٢٠٢٢ ھێنراوە.
  5. «LOV 1898-12-10 nr 01: Lov om Norges Flag». Lovdata.no. لە ٦ی نیسانی ٢٠١٥ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠ ھێنراوە.
  6. «FOR 1927-10-21 nr 9733: Forskrift angående bruk av statsflagget og handelsflagget». Lovdata.no. لە ١٩ی ئابی ٢٠١٣ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠ ھێنراوە.
  7. moderniseringsdepartementet، Kommunal-og (١٢ی ئازاری ٢٠٢١). «Prop. 105 L (2020–2021)». Regjeringen.no (بە نۆروێژی). لە ١٠ی ئایاری ٢٠٢١ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٧ی ئایاری ٢٠٢١ ھێنراوە.
  8. «Lov om Norges Flag [flaggloven]». Lovdata. لە ٢٢ی ئازاری ٢٠١٧ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧ ھێنراوە.
  9. «UD og norske flaggprodusenter krangler om dette er det riktige norske flagget». Aftenposten. ١٤ی نیسانی ٢٠١٨. لە ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
  10. «Flags and anthems manual London 2012 : SPP final version». London Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games. ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧. لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧ ھێنراوە.
  11. «Flagget vårt». Oslo Orlogsforening. ٣٠ی نیسانی ٢٠١٢. لە ڕەسەنەکە لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  12. «Norske flaggregler». www.langkilde-flagg.no. لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩ ھێنراوە.
  13. «The Norwegian flag | Nordic cooperation». www.norden.org. لە ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  14. Regjeringen.no https://www.regjeringen.no/no/dokumentarkiv/stoltenberg-ii/ud/Lover-og-regler/Reglement/2006/instruks_for_utenrikstjenesten/13/id260737/ 15 April 2018 لە وەیبەک مەشین ئەرشیڤ کراوە.
  15. 1 2 «Fargene i det Norske flagget | Flaggfabrikken a.s». لە ڕەسەنەکە لە ٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩ ھێنراوە.
  16. «Norway» (PDF). Nordic Flag Society. ئەیلوولی ٢٠١٦. لە ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە (PDF). لە ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  17. «The Norwegian flag». Nordic Council. لە ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  18. «Norges flag». Nordic Council. لە ڕەسەنەکە لە ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  19. «Svar på spørsmål om fargen på det norske flagget». Regjeringen.no. ٢٥ی نیسانی ٢٠١٨. لە ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
  20. Dansk Standard DS 359:2005
  21. «PANTONE® 200 C – Find a Pantone Color | Quick Online Color Tool». Pantone. لە ١٦ی تەممووزی ٢٠٢١ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٧ی نیسانی ٢٠٢١ ھێنراوە.
  22. «PANTONE® 281 C – Find a Pantone Color | Quick Online Color Tool». Pantone. لە ١٦ی تەممووزی ٢٠٢١ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٧ی نیسانی ٢٠٢١ ھێنراوە.
  23. Stortingsarkivet: Meltzer's letter of 30 April, «Archived copy» (PDF). لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٩ی نیسانی ٢٠٠٨ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٣ی شوباتی ٢٠٠٨ ھێنراوە.{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: archived copy as title (بەستەر)
  24. Jeroen Temperman (٢٠١٠). State Religion Relationships and Human Rights Law. Martinus Nijhoff Publishers. ژپنک ٩٧٨-٩٠٠٤١٨١٤٨٩. لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٣ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ ھێنراوە. Many predominantly Christian states show a cross, symbolising Christianity, on their national flag. Scandinavian crosses or Nordic crosses on the flags of the Nordic countries–Denmark, Finland, Iceland, Norway and Sweden–also represent Christianity.
  25. Carol A. Foley (١٩٩٦). The Australian Flag: Colonial Relic or Contemporary Icon. William Gaunt & Sons. ژپنک ٩٧٨١٨٦٢٨٧١٨٨٥. لە ٢٧ی نیسانی ٢٠٢٣ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ ھێنراوە. The Christian cross, for instance, is one of the oldest and most widely used symbols in the world, and many European countries, such as the United Kingdom, Norway, Sweden, Finland, Denmark, Iceland, Greece and Switzerland, adopted and currently retain the Christian cross on their national flags.
  26. Stortingsarkivet: printed circular letter from Kielland, 5 September 1820, «Archived copy» (PDF). لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٩ی نیسانی ٢٠٠٨ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٣ی شوباتی ٢٠٠٨ ھێنراوە.{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: archived copy as title (بەستەر)
  27. Munksgaard, Jan Henrik: "Et nytt flagg for Norge 1814–1821", In: Nordisk flaggkontakt, Vol. 40, 2005, pp.19–30.
  28. Berg، Anne Mari Rahkonen (١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨). «Tromsø kommune vil heise kvenflagget». NRK. لە ٨ی ئازاری ٢٠٢١ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ ھێنراوە.
  29. «Forskrift angående bruk av statsflagget og handelsflagget – - Lovdata». lovdata.no. لە ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
  30. «Norges flagg». ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٦. لە ٢٥ی ئابی ٢٠١٧ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ ھێنراوە لەڕێگەی Store norske leksikon.

بەستەرە دەرەکییەکان

[دەستکاری]