بۆ ناوەڕۆک بازبدە

ئاڵای مەنگۆلیا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
ئاڵای مەنگۆلیا
Nameئاڵای دەوڵەتی مۆنگۆلیا
بەکارھێنانNational flag Small vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag Small vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag Reverse side is mirror image of obverse side
ڕێژە1:2
بەکارھاتوو١٠ی تەممووزی ١٩٤٥؛ ٨١ ساڵ لەمەوبەر (١٩٤٥-٠٧-10) (وەشانی سەرەتایی بە ئەستێرەوە)
١٢ی شوباتی ١٩٩٢؛ ٣٤ ساڵ لەمەوبەر (١٩٩٢-٠٢-12) (ئەستێرەکە لادرا)
٨ی تەممووزی ٢٠١١؛ ١٥ ساڵ لەمەوبەر (٢٠١١-٠٧-08) (ڕەنگەکان یەکدەست کران)
دیزایینسێڕەنگەیەکی ستوونی لە ڕەنگەکانی سوور (لای هەڵدان و لای شەکاندنەوە) و شین لەگەڵ سیمبولی سۆیۆمبۆ لەسەر هێڵە سوورەکەی لای هەڵدان، کە بۆشایی_ی سەرووی سیمبولی سۆیۆمبۆ دوو لەسەر سێی بەرزیی بۆشایی_ی ژێرەوەیەتی.
دیزایین لەلایەندۆدین چۆیدۆگ

ئاڵای نیشتمانیی مۆنگۆلیا سێڕەنگەیەکی ستوونییە کە هێڵێکی سوور لە هەر لایەک و هێڵێکی شین لە ناوەڕاستدایە، لەگەڵ سیمبولی سۆیۆمبۆی مۆنگۆلی لە ناوەڕاستی هێڵە چەپەکەدا. هێڵە شینەکە نوێنەرایەتیی ئاسمانی شینی هەمیشەیی دەکات، هێڵە سوورەکان نوێنەرایەتیی گەشەکردن بۆ هەتاهەتایی دەکەن، و ڕەنگی زەردیش هێمایە بۆ بودیزمی تبتی. سیمبولی سۆیۆمبۆ کورتکراوەیەکی ئەندازەیییە کە نوێنەرایەتیی ئاگر، خۆر، مانگ، زەوی، ئاو و سیمبولی ین و یانگ دەکات کە گوزارشت لە دوو ماسی دەکەن؛ چونکە لە ئەفسانەی مۆنگۆلیدا ماسی هەرگیز ناخەوێت، ئەمەش هێمایەکە بۆ ئەوەی کە ڕۆحی گەلی مۆنگۆل هەرگیز ناخەوێت.

ئاڵای ئێستا لە ١٢ی شوباتی ١٩٩٢دا پەسەند کرا،[١] و پێوەرە فەرمییەکانی ڕەنگی ئێستا لە ٨ی تەممووزی ٢٠١١دا دیاری کران.[٢] تا ساڵی ١٩٩٢، ئاڵاکە ئەستێرەیەکی کۆمۆنیستیی سووری لە سەرووی سۆیۆمبۆوە هەبوو، لە ماوەی ٤٧ ساڵی کۆتاییی کۆماری گەلی مۆنگۆلیادا. ئاڵاکە لە سەرەتادا لەلایەن هونەرمەند دۆدین چۆیدۆگ (Додийн Чойдог) دیزاین کرابوو.[٣]

هەڵواسینی ئاڵای مۆنگۆلیا لە نێوان مۆنگۆلییەکانی ناوچەی خۆبەڕێوەبەری مۆنگۆلیای ناوەوەدا بووەتە کارێکی باو، ئەگەرچی دەوترێت حکوومەتی چین دژی نیشاندانی گشتیی هێما نیشتمانی یان کولتوورییەکانی مۆنگۆلیایە بەهۆی نیگەرانی لە جوداخوازی.[٤]

نەخشەی دروستکردنی ئاڵا

[دەستکاری]

ڕەنگەکان

[دەستکاری]
شێوازی ڕەنگ سوور شین زەرد
HEX #c7272f#025299#fbd100
CMYK 10/100/90/0100/60/0/00/15/100/0
سەرچاوە [٥]

ئاڵا مێژووییەکان

[دەستکاری]
ئاڵاساڵوەسف
١٩١١–١٩١٩دوابەدوای ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی مۆنگۆلیا لە ١٩١١دا لە کاتی ڕووخانی بنەماڵەی چینیی چینگی چین، خاننشینی بۆگد کانی مۆنگۆلیا ئاڵایەکی نیشتمانیی وەک هێمای ئەم سەربەخۆیییە پەسەند کرد.[٦][٧] بڕیاری پەسەندکردنی ئاڵای ئاسایی نیشتمانی بۆ پەیڕەوکردنی پێوەرە نێودەوڵەتییەکانی ئەو سەردەمەش بوو بۆ پێشخستنی وێنای دەوڵەتێکی سەربەخۆی مۆدێرن.[٨] فەرمانێک ڕەنگ و ڕەهەندەکانی ئاڵاکەی دیاری کرد؛ لاکێشەیەکی زەردی درێژکراوە کە دەقی نزا ئاینییەکانی لەسەر بوو، لە ناوەڕاستەکەیدа سۆیۆمبۆ، گوڵی لۆتۆس، و پیتەکانی "E" و "Bam" هەبوون. لەم لاکێشەیەدا کڵاوە حەریرە سوورەکان دەچوونە دەرەوە کە پیتەکانی "Om"، "Ah"، و "Hum"یان تێدا بوو.[٦][٨] ئاڵا گەورەکان بۆ بەکارهێنانی حکوومی تەرخانکرابوون لە کاتێکدا وەشانی بچووکتر بۆ خەڵکی ئاسایی بوو.[٩] ئەو ئاڵایانەی کە لە ناوچوون ڕزگاریان بووە دەکرێت بە جیاوازیی تاکەکەسیی بچووک لە دیزاینە ئاڵۆزەکەدا ببینرێن.[٨][١٠][١١][١٢][١٣]
١٩٢٠–١٩٢١لە کۆتایییەکانی ١٩١٩دا، هێزەکانی چین دەستیان بە داگیرکردنی مۆنگۆلیا کرد. لە ١ی کانوونی دووەمی ١٩٢٠دا، ڕێوڕەسمێک بەڕێوەچوو کە خۆبەڕێوەبەریی مۆنگۆلیای هەڵوەشاندەوە و سەرلەنوێ کێشایەوە سەر چین، و ئاڵای پێنج-هێڵی کۆماری چینی هەڵکرد.[١٤][١٥]
١٩٢١–١٩٢٤دوابەدوای شۆڕشی کۆمۆنیستیی ١٩٢١، سەربەخۆیی مۆنگۆلیا گەڕێندرایەوە. وڵاتەکە لە ڕووی فەرمییەوە هێشتا پاشانشینی بوو و ئاڵاکەی مایەوە، کە لەلایەن زۆرێک لە سەربازە شۆڕشگێڕەکانەوە هەڵدەگیرا.[٦]
١٩٢٤–١٩٤٠دوابەدوای مردنی بۆگد خان لە ١٩٢٤دا، دامەزراندنی کۆماری گەلی مۆنگۆلیا ڕاگەیەندرا. یەکەمین دەستووری کۆماری نوێ لە ٢٦ی تشرینی دووەمی ١٩٢٤دا پەسەند کرا و وەسفی ئاڵا نوێیەکەی کرد.[١٦][١٧][١٨] شێوە و دیزاینی وردی ئاڵاکە بە تەواوی یەکدەست نەکرابوو و تەنیا بەوە پێناسە دەکرا کە "ئاڵاکە سوورە لەگەڵ نیشانی دەوڵەت لە ناوەڕاستیدا".[١٧] بۆیە دەتوانرێت بە هەندێک گۆڕانکارییەوە ببینرێت، وەک بەبێ هیچ دەقێک یان بە بەکارهێنانی شێوازێکی لاکێشەیی بەبێ سێ پاشکۆکە.[١٩][٢٠][٢١][٢٢][٢٣][٢٤][٢٥]
١٩٤٠–١٩٤٥

لە تشرینی دووەمی ١٩٣٩دا، سەرکردەی مۆنگۆلی خۆرلووگین چۆیبالسان لە کاتی سەردانیکردنی بۆ یەکێتیی سۆڤیەت لەگەڵ سەرکردایەتی سۆڤیەتدا باسی لە پەسەندکردنی دەستوورێکی نوێ کرد. لە ٣٠ی تەممووزی ١٩٤٠دا، دووەم دەستووری کۆماری گەلی مۆنگۆلیا پەسەند کرا، و لەگەڵیدا، دووەم ئاڵا هات.[١٦] دوای پێداچوونەوە بە ڕەشنووسی نیشانی نوێی دەوڵەت، جۆزێف ستالین ڕوونکردنەوەی دا کە "بۆ نیشاندانی ئەوەی کە زۆر ئاژەڵ هەیە، پێویستە نیشانی نیشتمانی پیاوێک بە ئەسپێکەوە لە ناوەڕاستدا و چەندین وێنەی ئاژەڵ لە دەوری بێت".[٦] ئەم نیشانە نوێیە، کە لە هەر سیمبولێکی ئایینیی ماوە لادرابوو، لەسەر ئاڵا نوێیەکە هەبوو کە بە "پێکهاتوو لە قوماشێکی سووری ڕێژەی ١:٢ لەگەڵ نیشانی دەوڵەت لە ناوەڕاستدا و ناوی 'کۆماری گەلی مۆنگۆلیا' کە لە هەردوو لایەوە نووسراوە" وەسف کرا.[٢٦][١٧][٢٧]

١٩٤٥–١٩٩٢لە کۆنفرانسی یاڵتادا، لە نزیک کۆتاییی جەنگی جیهانیی دووەم، ڕێککەوتن لەسەر پاراستنی دۆخی ئێستای مۆنگۆلیا کرا. ئاڵایەکی نوێ بە سیمبولی نیشتمانییەوە بە پێویست دەبینرا بۆ سەرکەوتنی هەوڵەکانی سۆڤیەت و مۆنگۆلیا بۆ ڕازیکردنی چینییەکان بە دانپێدانانی سەربەخۆیی مۆنگۆلیا. چۆیبالسان لە ٤٣یەمین کۆبوونەوەی سەرۆکایەتی کۆنفرانسی دەوڵەت لە ١٠ی تەممووزی ١٩٤٥دا پرسی پەسەندکردنی ئاڵای نوێی هێنایە ئاراوە، کە تێیدا دیزاینی ئاڵا نوێیەکە پەسەند کرا.[٦][٩] چۆیبالسان بڕیاری دا سۆیۆمبۆ وەک سیمبولێکی نیشتمانی لەسەر ئاڵاکە بگێڕێتەوە و پەسەندکردنی بە ئاهەنگێکی باڵا بۆ سەربەخۆیی مۆنگۆلیا وەسف کرد.[٦][٩] ئاڵا نوێیەکە لە ساڵی ١٩٤٩دا خرایە ناو دەستوورەوە و لە سەرەتاوە لەو دەستوورەی کە لە ساڵی ١٩٦٠دا پەسەند کرا، جێگیر کرا.[١٨][٦][٩] ئاڵاکە تا پەسەندکردنی دەستووری دیموکراتیک و ئاڵایەکی نوێ لە ساڵی ١٩٩٢دا بەکارهێنرا.
١٩٩٢–٢٠١١وەشانی کۆنتر لە ئاڵای ئێستای مۆنگۆلیا، کە ئەستێرەکەی لادرابوو.[ژێدەر پێویستە]

ئاڵاکانی تری مۆنگۆلیا

[دەستکاری]
ئاڵاساڵوەسف
١٩٢١–١٩٢٤بنیاتنانەوەی ئاڵای حکوومەتی کاتیی شۆڕشگێڕی کۆمۆنیستیی مۆنگۆلیا کە لە کاتی شۆڕشی مۆنگۆلیای ١٩٢١دا بەکارهێنرا. هیچ وێنەیەک یان نموونەیەکی ماوە لەم ئاڵایە بوونی نییە، تەنیا وەسفکردن هەیە. بۆیە، ڕەهەندەکانی شێوەی ئاڵاکە و شوێنی وردی سیمبولەکە نادیارە.[١٨]
١٩٣٠–١٩٤٠ئاڵای جۆری نادیار کە لە نێوان ساڵانی ١٩٣٠ بۆ ١٩٤٠ بەکاردەهێنرا.[٢٨][١٨] هەندێک سەرچاوە وەک ئاڵای نیشتمانی لە نێوان ١٩٣٠ بۆ ١٩٤٠ پۆلێنی دەکەن، بەڵام هیچ ڕێککەوتێکی ڕوونی پەسەندکردن یان هەموارکردنەوە لە دەستووردا نییە و بەڵگەکان نیشان دەدەن کە ئاڵای ١٩٢٤ تا ساڵی ١٩٤٠ بەکارهێنراوە. پێدەچێت ئاڵایەکی دەریاییی مەدەنی یان سەربازیی هێزی دەریایی_ی زۆر بچووکی مۆنگۆلیا بێت کە لە ساڵی ١٩٣٠دا دامەزرا.[٢٩] بۆ نموونە لە ناو ئاڵاکان و ئاڵا دەریایییەکان لە ئەتڵەسێکی سوپای سووری سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٣٨دا تۆمار کراوە.[٣٠]
هیچ; ١٩٢٤–١٩٣٠ (هەڵە)ئاڵای هەڵەی کۆماری گەلی مۆنگۆلیا، بە سیمبولی نیشتمانیی شینی نائاسایی سۆیۆمبۆ، کە لە چەندین سەرچاوەی ڕۆژئاواییدا دەردەکەوێت. ئەمە دژی سەرچاوە مۆنگۆلییەکان، وێناکردنەکانی هاوچەرخ و بەڵگە فۆتۆگرافییەکانی ئاڵای ڕاستەقینەی ١٩٢٤یە کە لەو کاتەدا بەکاردەهێنرا.
ئاڵای کۆمیتەی ئۆڵۆمپیی نیشتمانیی مۆنگۆلیا
ئاڵای هێزە چەکدارەکانی مۆنگۆلیا
ئاڵای هێزی زەمینیی مۆنگۆلیا
ئاڵای هێزی ئاسمانیی مۆنگۆلیا

یەکە کارگێڕییەکان

[دەستکاری]

تێبینییەکان

[دەستکاری]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. ↑ «FOTW:Flag Dates by country». لە ١٨ی ئازاری ٢٠٢٣ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٧ی شوباتی ٢٠١٩ ھێنراوە.
  2. ↑ «Монгол Улсын төрийн далбааны стандарт» (بە مەنگۆلی). Gogo.mn. لە ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە.
  3. ↑ «Монгол төрийн далбааг зохиосон Додийн Чойдог» [Dodiin Choidog, who designed the Mongolian flag]. Choibalsan.mn (بە مەنگۆلی). ١٩ی نیسانی ٢٠١٥. لە ڕەسەنەکە لە ٢٣ی نیسانی ٢٠٢١ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٣ی نیسانی ٢٠٢١ ھێنراوە.
  4. ↑ «Southern Mongolia: School Under Investigation for Displaying Flag of Independent Mongolia». ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩. لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  5. ↑ «Төрийн далбаа стандарттай болов». Ерөнхийлөгчийн тамгын газар 100-60-0-0 10-100-90-0 0-15-100-0. ٨ی تەممووزی ٢٠١١. لە ڕەسەنەکە لە ١٦ی نیسانی ٢٠١٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  6. 1 2 3 4 5 6 7 «1921 оны хувьсгал ба коминтерн». bolod.mn. لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  7. ↑ «Богд хаант Монгол улсын төрийн далбаа». unuudur.mn (بە مەنگۆلی). لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  8. 1 2 3 «БОГД ХААНТ МОНГОЛ УЛСЫН ТӨРИЙН БЭЛГЭДЭЛ». touristinfocenter.mn (بە مەنگۆلی). لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  9. 1 2 3 4 «ӨНӨӨДӨР ТӨРИЙН ДАЛБААНЫ ӨДӨР». www.19001950.mn. لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  10. ↑ «National Museum of Mongolia - 17th-Early 20th century». masterpieces.asemus.museum. لە ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  11. ↑ «БОГД ХААНТ МОНГОЛ УЛСЫН ТӨРИЙН ТУГИЙГ ХҮНДЭТГЭХ АРГА ХЭМЖЭЭ 2019 ОНЫ 12 ДУГААР САРЫН 29 НИЙ НЯМ ГАРАГТ БАРУУН ХҮРЭЭ ХИЙДЭД БОЛНО». kharkhorum.mn (بە مەنگۆلی). لە ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  12. ↑ «Flag of Bogd Khaanate Mongolia (1)». markodehaeck.free.fr. لە ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٠ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ ھێنراوە.
  13. ↑ «Flag of Bogd Khaanate Mongolia (2)». markodehaeck.free.fr. لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٠ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ ھێنراوە.
  14. ↑ «Гадаад Монголын өөртөө эзэрхэх засгийг устгасан нь». mongoltoli.mn (بە مەنگۆلی). لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  15. ↑ «冊封使在大廟門前全體攝影 [The Chinese envoys were photographed in front of the Khüree Temple]». GetArchive (بە Chinese (Taiwan)). ١ی کانوونی دووەمی ١٩٢٠.
  16. 1 2 «Монгол Улс ҮНДСЭН ХУУЛИА өөрчиллөө». eguur.mn. ١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩. لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  17. 1 2 3 Inner Asia Volume 9. Global Oriental. ٢٠٠٧.
  18. 1 2 3 4 «Mongolia». crwflags.com. لە ١٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ ھێنراوە.
  19. ↑ Наминчимэд، Баасангийн. «Жинхэнэ эх орончдыг үгүйлэх цаг...». trends.mn. لە ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٦ی ئایاری ٢٠١٩ ھێنراوە.
  20. ↑ «Mongolian Statehood History Museum (1924 Flag)». markodehaeck.free.fr. لە ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٠ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ ھێنراوە.
  21. ↑ «Монгол, Манжгогийн хилийн хэлэлцээ» (بە مەنگۆلی). mongoltoli.mn. لە ٩ی ئابی ٢٠١٩ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١١ی تەممووزی ٢٠٢١ ھێنراوە. Монгол, Манжго улсын төлөөлөгчид гэрээнд гарын үсэг зурсаны дараа.
  22. ↑ Манжуурын хэлэлцээр 25 January 2019 لە وەیبەک مەشین ئەرشیڤ کراوە. وێنەیەک لە کۆنفرانسی مەنژولی (١٩٣٥-١٩٣٦) کە ئاڵای مانچوکوو و مۆنگۆلیا نیشان دەدات
  23. ↑ Л.Отгонбаатар. «Ялалтын "Дайчин туг"-ийн аялал, уулзалт болов». montsame.mn. لە ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٣ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ ھێنراوە. ئاڵای فیرقەیەک لە شەڕی خاڵخین گۆل (١٩٣٩)، لەسەر بنەمای ئاڵای نیشتمانی
  24. ↑ Д.Батбаяр. «Anti-Buddhism poster, 1932». newspress.mn. لە ڕەسەنەکە لە ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ ھێنراوە.
  25. ↑ Л.Отгонбаатар. «Улс тунхагласны баярт зориулан туг далбаагаар үзэсгэлэн гаргажээ». archive.olloo.mn. لە ڕەسەنەکە لە ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ ھێنراوە. ئاڵای هەرێمی لە ساڵی ١٩٢٣ بە پشتبەستن بە ئاڵای نیشتمانی
  26. ↑ Peaslee، A.J. (١٩٥٦). Constitutions of Nations. Second Edition. Martinus Nijhoff.
  27. ↑ «Constitution of the Mongol People's Republic (June 30, 1940)». markodehaeck.free.fr. لە ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٠ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ ھێنراوە.
  28. ↑ «Mongolian Statehood History Museum (2)». markodehaeck.free.fr. لە ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٠ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ ھێنراوە.
  29. ↑ «Mongolia's Strange and Unnecessary (and Really Small) Navy». Dan Lewis. لە ١٩ی ئایاری ٢٠١٩ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٨ی ئازاری ٢٠١٧ ھێنراوە.
  30. ↑ commons:File:Flags of the world (Red Army atlas, 1938).jpg
ویکیمیدیا کامنز میدیای پەیوەندیداری بە ئاڵای مەنگۆلیا تێدایە.
وەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئاڵای_مەنگۆلیا&oldid=1657337»