ئاڵای مۆزامبیک
 | |
| بەکارھێنان | National flag and ensign    |
|---|---|
| ڕێژە | 2:3 |
| بەکارھاتوو | ١ی ئایاری ١٩٨٣ |
| دیزایین | سێ‌ڕەنگێکی ئاسۆییی سەوز، ڕەش، و زێڕین بە پەڕەی سپییەوە و سێگۆشەیەکی سووری لاپێکەوتوو لە لای بەرزکەرەوەدا. سێگۆشەکە بە ئەستێرەیەکی زێڕینی پێنج‌پڕ نەخشێنراوە کە لە سەریەوە تفەنگێکی AK-47ی بەیۆنێت‌دار بە کێڵووکێکەوە یەکتربڕە و لەسەر پەڕتووکێکی کراوە دابڕێنراوە. |
| دیزایین لەلایەن | فریلیمۆ |
ئاڵای نیشتمانیی مۆزامبیک سێ‌ڕەنگێکی ئاسۆییی سەوز، ڕەش، و زێڕینی-زەردە بە پەڕەی سپی و سێگۆشەیەکی سووری لاپێکەوتوو لە لای بەرزکەرەوەدا. سێگۆشەکە لە ناوەڕاستیدا بە ئەستێرەیەکی زێڕینی پێنج‌پڕ نەخشێنراوە، کە لە سەریەوە تفەنگێکی AK-47ی بەیۆنێت‌دار بە کێڵووکێکەوە یەکتربڕە، و لەسەر پەڕتووکێکی کراوە دانراوە. ڕەنگەکان و ھێماکانی سەر ئاڵاکە نوێنەرایەتیی لایەنە جیاوازەکانی گەلی مۆزامبیک و جەنگی سەربەخۆیییان دەکەن.
دیزاینی ئێستا، کە لە ١ی ئەیاری ١٩٨٣دا پەسەند کراوە، لە دەستووری مۆزامبیکدا پێناسە کراوە، و ڕێنمایییەکانی پەیوەست بە بەکارھێنانی ئاڵاکە لە بڕیارنامەی ژمارە ٤٧/٢٠٠٦دا ژێر ناونیشانی پێوەرەکانی پرۆتۆکۆلی دەوڵەت ڕوونکراونەتەوە. دیزاینەکە لەسەر بنەمای یەکەم ئاڵای فریلیمۆ (بەرەی ڕزگاریخوازی مۆزامبیک) داڕێژراوە، کە لە کاتی سەربەخۆیی لە پورتوگال لە ٢٥ی حوزەیرانی ١٩٧٥ەوە فەرمانڕەواییی وڵاتەکەی کردووە. لە کاتی دیموکراتیزەکردنی مۆزامبیک لە ساڵی ١٩٩٠ەوە، داواکاری ھەبووە بۆ گۆڕینی ئاڵاکە، بەتایبەتی بۆ لابردنی تفەنگەکە.
دیزاین
[دەستکاری]دیزاینی ئاڵاکە لە بەشی ١٦، ماددەی ٢٩٧ی دەستووری مۆزامبیک، ٢٠٠٤ (پێداچوونەوەی ٢٠٠٧) وەسف کراوە:[١]
لە سەرەوە بۆ خوارەوە، ھێڵە ئاسۆیییەکانی سەوز، ڕەش، و زێڕین دەبن، کە بە ھێڵی باریکی سپی لە یەکتر جیا کراونەتەوە. لە لای چەپدا، سێگۆشەیەکی سوور دەبێت، کە لە ناوەڕاستەکەیدا ئەستێرەیەک دەبێت. لە سەریەوە کێڵووکێک و تفەنگێک بە یەکتربڕاوی دەبن، کە لەسەر پەڕتووکێک دانراون.
لە کاتێکدا دەستوور ژمارەی پڕەکانی ئەو ئەستێرەیە دیاری ناکات کە دەبێت لەسەر ئاڵاکە بێت، بەڵام بە شێوەیەکی گشتی بە پێنج پڕەوە دەکێشرێت، وەک لە ماڵپەڕی فەرمیی حکوومەتی مۆزامبیکدا دەبینرێت.[٢] بە ھەمان شێوە، ئەو تفەنگە تایبەتەی کە لە دیزاینەکەدا بەکارھێنراوە لە دەستووردا ئاماژەی پێنەکراوە، بەڵام بە شێوەیەکی گشتی وەک AK-47ێک بە بەیۆنێتەوە تێگەیشتنی بۆ دەکرێت.[٣][٤][٥] ئەوە تەنھا ئاڵای نیشتمانییە کە چەکی ئاگریی ھاوچەرخی تێدا دەرکەوتووە.[٦]
ڕەنگەکان
[دەستکاری]ڕەنگەکانی ئاڵاکە لە دەستووردا پێناسە کراون، بەڵام پلەی وردی ڕەنگەکانیان دیاری نەکراوە.[١] کۆمیتەی ڕێکخستنی یارییەکانی ئۆڵۆمپیاد و پاراڵۆمپیادی لەندەن ئەم کۆدە ڕەنگانەی پانتۆنی لە ساڵی ٢٠١٢دا بەکارھێناوە: سەوز، PMS 355؛ زەرد، PMS 109؛ و سوور، PMS 185.[٧] بەڵام، ئەم پلەی ڕەنگانە جیاوازن لەوانەی لەسەر ئاڵای ماڵپەڕی فەرمیی حکوومەتی مۆزامبیکدا دیاری کراون، کە بریتین لە سەوز، PMS 328؛ زەرد، PMS 102؛ و سوور، PMS 186.[٨]
ھێماگەری
[دەستکاری]دەستووری مۆزامبیک گرنگیی ڕەنگەکان و ھێماکانی ئاڵاکە ڕوون دەکاتەوە. سوور نوێنەرایەتیی بەرگریی دژی کۆلۆنیالیزم و بەرگریی نیشتمانی دەکات، سەوز نوێنەرایەتیی خاکی وڵاتەکە دەکات؛ زێڕینی-زەرد نوێنەرایەتیی ژێرخانی کانزاییی وڵاتەکە دەکات، ڕەش نوێنەرایەتیی کیشوەری ئەفریقا دەکات، و سپی نوێنەرایەتیی ئاشتی و "دادپەروەریی تێکۆشانی گەلی مۆزامبیک" دەکات. ئەستێرەکە نوێنەرایەتیی "گیانی ھاوبەشیی نێودەوڵەتیی گەلی مۆزامبیک" دەکات، لە کاتێکدا پەڕتووک، کێڵووک، و تفەنگ بەپێی ڕیزبەندی ھێمان بۆ پەروەردە، بەرھەمھێنان، و بەرگری.[١]
پرۆتۆکۆل
[دەستکاری]_-_83.jpg)
حکوومەتی مۆزامبیک ڕێنمایییەکانی پەیوەست بە بەکارھێنانی ئاڵای نیشتمانیی لە بڕیارنامەی ژمارە ٤٧/٢٠٠٦دا ڕوونکردۆتەوە، کە ژێر ناونیشانی پێوەرەکانی پرۆتۆکۆلی دەوڵەت دەرچووە.[٩] ماددەکانی ٤٩ و ٥٠ی یاساکە دیاری دەکەن کێ دەتوانێت ئاڵاکە ھەڵبکات و لە کوێ دەبێت ھەڵبکرێت.[٩] ئاڵاکە دەکرێت لەسەر موڵکە گشتی یان تایبەتەکان، و لە بۆنەکانی وەک ڕێوڕەسمی دەرچوون و ڕێپێوانەکاندا ھەڵبکرێت.[١٠] ئاڵاکە دەبێت لە چەندین شوێندا ھەڵبکرێت، بەتایبەتی دامەزراوە دەوڵەتییەکان، لەوانە نووسینگەکانی حکوومەت، سەربازگەکان، فرۆکەخانەکان، قوتابخانەکان، و نەخۆشخانەکان.[ئ][١٠] ئەم کەسانەی خوارەوە مافی ئەوەیان ھەیە ئاڵاکە لەسەر ئۆتۆمبێلەکانیان نیشان بدەن: سەرۆکی وڵات، سەرۆک وەزیران، سەرۆکی کۆمەڵەی کۆمار، سەرۆکی دادگای باڵا، سەرۆکی دادگای کارگێڕی، سەرۆکی ئەنجومەنی دەستووری، پارێزگارانی ھەرێمەکان، و سەرۆکی نێردراوە دیپلۆماسییەکان.[١١]
سەرەڕای یاساکە، زۆرێک لە دامەزراوە دەوڵەتییەکان و شوێنە نیشتەجێبوونە فەرمییەکان ئاڵای نادروست ھەڵدەکەن یان ھیچ ئاڵایەک ھەڵناکەن بەھۆی ئاستەنگە دارایی و لۆجیستییەکانەوە. بۆ نموونە، ڕاپۆرتێکی ساڵی ٢٠٢٣ لەلایەن ڕۆژنامەی مۆزامبیکی O País ("وڵات") دۆزییەوە کە زۆربەی ئەم باڵەخانانە لە شارۆچکەی ڕۆژاوایی تێتێ ئاڵای نیشتمانییان ھەڵنەکردبوو. ئەوانەشی ھەڵیانکردبوو، ئاڵاکانیان "لە بارودۆخێکی خراپدا بوو و ڕەنگەکانی گۆڕابوو"، لەوانەش ئاڵایەک لە قوتابخانەی ناوەندیی فرانسیسکۆ مانیانگا کە "بە تەواوی دڕابوو".[١٢]
ئاڵا مێژووییەکان
[دەستکاری]مۆزامبیک ئاڵای پورتوگالی ھەڵدەکرد کاتێک لەژێر فەرمانڕەواییی کۆلۆنیالیی پورتوگالیدا بوو.[١٣] جەنگی سەربەخۆییی مۆزامبیک لە نێوان پورتوگال و فریلیمۆ (بەرەی ڕزگاریخوازی مۆزامبیک) لە ئەیلوولی ١٩٧٤دا بە ئیمزاکردنی ڕێککەوتنامەی لوساکا و پێکھێنانی حکوومەتێکی گواستنەوە کۆتایی ھات.[١٤] لە سەردەمی گواستنەوەی مۆزامبیک بۆ سەربەخۆیی، ئاڵای پورتوگال لەگەڵ ئاڵای ئەوکاتی فریلیمۆدا ھەڵکرا، کە ھاوشێوەی ئاڵای ئێستای وڵاتەکە بوو بەڵام ھیچ نەخشێک لەسەر سێگۆشەکەی نەبوو.[١٥][١٦] ئاڵاناسی ئەمریکی ویتنی سمیت پێشنیار دەکات کە دیزاینەکە لەوانەیە ئیلھامی لە ئاڵای تانگانیکا وەرگرتبێت، کە فریلیمۆ لە تاراوگەدا تێیدا کاری دەکرد.[١٥] لە کاتێکدا ئاڵاناسی بەریتانی ویلیام کرامپتۆن بانگەشەی ئەوە دەکات کە ئاڵای کۆنگرەی نیشتمانیی ئەفریقای ئەفریقای باشوور سەرچاوەی ئیلھامی فریلیمۆ بووە.[١٧]
کۆماری عەوامی مۆزامبیک سەربەخۆییی خۆی لە ٢٥ی حوزەیرانی ١٩٧٥دا ڕاگەیاند، و ئاڵایەکی نوێی نیشتمانی لە شوێنی ئاڵاکانی پورتوگال و فریلیمۆ ھەڵکرا.[١٥][١٨] دیزاین و گرنگیی ئاڵا نوێکە لە بەشی ٤، ماددەی ٦٨ی دەستووری کۆماری عەوامی مۆزامبیکدا (کە لە ١٩٧٥ تا ١٩٩٠ لە کاردا بوو) پێناسە کرابوو.[١٩][٢٠] ئاڵاکە لە چوار ھێڵی لێژ پێکھاتبوو کە لە سەرەوەی لای بەرزکەرەوەوە دەردەچوون، بە ھێڵی باریکی سپی جیاکرابوونەوە. ھێڵەکان لە سەرەوە بۆ خوارەوە سەوز، سوور، ڕەش، و زەرد بوون. لە نزیک سەرەوەی لای بەرزکەرەوە چەرخێکی ددانداری سپی بوو، کە بە ئەستێرەیەکی سوور و AK-47ێکی یەکتربڕاو بە کێڵووکێک، لەسەر پەڕتووکێکی کراوە نەخشێنرابوو.[١٩] ڕەنگەکان و ھێماکانی ئاڵای کۆماری عەوام کە لە ئاڵای ئێستاشدا ھێڵدراونەتەوە ھەمان مانایان ھەیە. ھێماکانی تر ئەم گرنگییەیان لەلایەن حکوومەتی مۆزامبیکەوە پێدرابوو: چەرخە دداندارەکە نوێنەرایەتیی چینی کرێکار و بەرھەمھێنانی صنعتی دەکات، لە کاتێکدا ئەستێرە سوورەکە نوێنەرایەتیی ئینتەرناسیۆنالیزمی پرۆلیتاری دەکات.[١٩] ئاڵاکە لە نیسانی ١٩٨٣دا گۆڕدرا بۆ دەستکارییەکی ئاڵای فریلیمۆ؛ نەخشی ئاڵای پێشوو خرا کۆتاییی ئەستێرەیەکی زەردی گەورە لەناو سێگۆشە سوورەکەدا. چەرخە دداندارەکە کەمێک دواتر لە ١ی ئەیاری ١٩٨٣دا لابرایەوە، کە بووە ھۆی دیزاینی ئێستای ئاڵاکە.[١٦]
یەکەم ئاڵای فریلیمۆ
ئاڵای مۆزامبیک
(٢٥ی حوزەیرانی ١٩٧٥ – نیسانی ١٩٨٣)
ئاڵای مۆزامبیک
(نیسانی ١٩٨٣ – ١ی ئەیاری ١٩٨٣)
.svg)
.svg)
.svg)
پێشنیارەکان بۆ گۆڕینی ئاڵاکە
[دەستکاری]داڕشتنی دەستوورێکی نوێی مۆزامبیک لە ساڵی ١٩٩٠دا گفتوگۆکانی دەستپێکرد لەسەر گۆڕینی ھێما نیشتمانییەکانی وڵاتەکە، لەوانەش ئاڵای نیشتمانی.[٢١] ڕەخنەگران ئاماژەیان بەوە دەکرد کە، چونکە ئاڵای نیشتمانی لە ئاڵای فریلیمۆ دەچوو، پێچەوانەی داواکارییەکان بوو بۆ یەکێتیی نیشتمانی.[٢٢] ژۆرژ ڕێبێلۆ، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی فریلیمۆ، دانی بە دەنگۆکانی دەوری ئاڵاکەدا نا بەڵام ڕایگەیاند کە بە نەگۆڕی دەمێنێتەوە.[٢١] لەو کاتەوە، ڕەخنەی سەرەکی ڕووبەڕووی لەخۆگرتنی AK-47 لەسەر ئاڵاکە کراوەتەوە، کە ھەندێک لە مۆزامبیکیییەکان وەک ئاماژەیەک بۆ توندوتیژی سەیری دەکەن.[٢٢]
لە ساڵی ٢٠٠٥دا، حکوومەتی مۆزامبیک کێبڕکێیەکی ئەنجامدا بۆ دیزاینکردنی ئاڵا و نیشانی نوێی نیشتمانی، وەک بەشێک لە ڕێککەوتنامەی ئاشتیی نێوان فریلیمۆ و ڕینامۆ (بەرگریی نیشتمانیی مۆزامبیک).[٢٣] ڕینامۆ بۆ ماوەی شانزە ساڵ لە جەنگی ناوخۆدا دژی فریلیمۆ شەرکردبوو، پێش ئەوەی بێتە پارتی ئۆپۆزسیۆنی سەرەکیی مۆزامبیک.[٢٤] ڕینامۆ داوای لابردنی AK-47 و ئەستێرەکەی لە ئاڵاکە دەکرد.[٢٣] خۆسێ گابریێل مانتەیگاس، ئەندام پەرلەمانێکی ڕینامۆ، ئەم ڕەخنەیەی خوارەوەی گرت:
وەک وڵاتێکی ئاشتیخواز، ناکرێت ئاڵایەکت ھەبێت کە تفەنگێکی لەسەر بێت. بۆ ئەو منداڵانەی ئێستا لە ئاشتیدا گەورە دەبن، ئاڵایەک دەبینن بە تفەنگێکەوە، و ئەمەش مانای نییە. سەبارەت بە ئەستێرەکە، ھەر کەسێک ئاڵای سۆڤییەتی بینیبێت دەزانێت کە ئەستێرە نیشانەی کۆمۆنیزمە. ڕاستە کە ئەستێرە زەردەکەی ئاڵای مۆزامبیک وا دەردەکەوێت لە ئاڵای پێشتری فریلیمۆوە وەرگیرابێت بە چەکوش و کێڵووکی یەکتربڕاو لەژێر ئەستێرەیەکی زەرددا، کە خزمی خوێنی چەکوش و داسی کۆنی سۆڤییەتە.[٢٣]
ئەوکات سەرۆکی مۆزامبیک ژواکیم چیسانۆ، کە پێشتر ڕابەری فریلیمۆ بوو، وەڵامی ڕەخنەکانی مانتەیگاسی دایەوە و وتی: "ئەگەر تەنھا ئەستێرەکەی مۆزامبیک ھێمای کۆمۆنیزم بێت، ئەوا ئاڵای ئەمریکا ویلایەتە یەکگرتووەکان دەخاتە ڕیزی چەپڕەوترین نەتەوەکانی جیھان."[٢٣] لە بەرگریی زیاتری ئاڵاکەدا، لایەنگرانی فریلیمۆ ئاماژەیان بەوە کرد کە AK-47 ھێمای سووربوونی گەلی مۆزامبیکە بۆ پاراستنی وڵاتەکەیان، و ئەستێرەکەش ھێمای پشتیوانیی ئەفریقییە.[٢٣]
تێکڕای ١٦٩ پێشنیار لە کاتی کێبڕکێکەی ساڵی ٢٠٠٥دا وەرگیران، کە ھەموویان لەلایەن دەستەیەک لە پێنج دادوەرەوە پێداچوونەوەیان بۆ کرا.[٢٣] پێشنیارەکان لە کۆتاییدا لەلایەن کۆمەڵەی کۆمارەوە ڕەتکرانەوە، کە بە ١٥٥ دەنگ بەرامبەر ٧٩ دەنگ دژی گۆڕینی ئاڵاکە دەنگیان دا. ھەموو دەنگەکانی دژ لە لایەن فریلیمۆوە بوون، و ھەموو دەنگەکانی لەگەڵ لە لایەن ڕینامۆوە بوون.[٢٥]
تێبینییەکان
[دەستکاری]- ↑ پێڕستی تەواوی شوێنەکان بریتییە لە:
- سەرۆکایەتیی کۆمار
- کۆشکی پۆنتا ڤێرمێڵھا (Palácio da Ponta Vermelha)
- کۆمەڵەی کۆمار
- شوێنی نیشتەجێبوونی سەرۆکی کۆمەڵەی کۆمار
- نووسینگە و شوێنی نیشتەجێبوونی فەرمیی سەرۆک وەزیران
- دادگاکان و ئەنجومەنی دەستووری
- وەزارەتەکان
- نووسینگەکانی پارێزگارانی ھەرێمەکان و شوێنی نیشتەجێبوونیان
- نێردراوە دیپلۆماسی و کونسوڵگەرییەکانی کۆماری مۆزامبیک لە دەرەوەی وڵات و شوێنی نیشتەجێبوونی سەرۆکی نێردراوەکانیان
- سەربازگەکان
- فەرماندەییی پۆلیسی کۆماری مۆزامبیک و بنکەکانی پۆلیس
- ئەنجومەنەکانی شارەوانی
- بەڕێوەبەرایەتی و خزمەتگوزارییەکانی ناوچەکان
- بارەگاکانی ناوچەکان و بنکە کارگێڕییەکان
- شاند و ژێر-شاندەکان
- شوێنی نیشتەجێبوونی ڕابەرانی کۆمەڵگە
- قوتابخانە گشتی و تایبەتەکان
- نەخۆشخانە گشتی و تایبەتەکان
- فڕۆکەکان
- ھێلیکۆپتەرەکان
- باڵۆنەکان
- کەشتییەکان
- بەندەرەکان، فرۆکەخانەکان و ھەموو دەروازە سنوورییەکان
- بارەگاکانی پارتە سیاسییەکان و ڕێکخراوە کۆمەڵایەتییەکان
- دامەزراوە گشتییەکانی تر
سەرچاوەکان
[دەستکاری]پەراوێزەکان
[دەستکاری]- 1 2 3 Constitution of the Republic of Mozambique 2007، لاپەڕە 97, Title XVI, Article 297.
- ↑ Government of Mozambique 2015.
- ↑ Encyclopædia Britannica 2024: "The symbolic value of the AK-47 to such movements is demonstrated by its presence on the coats of arms of numerous countries as well as on the flag of Mozambique."
- ↑ Chivers 2011، لاپەڕە 15: "An AK-47 with bayonet attached appears on the flag of Mozambique ..."
- ↑ Wheeler 1990، لاپەڕە 161: "Samora Machel, who declared the country's name as the People's Republic of Mozambique and placed a depiction of a Soviet AK47 Kalashnikov on the national flag."
- ↑ Marshall 2017، لاپەڕە 73: "The single most interesting thing about it is the AK-47 assault rifle with a fixed bayonet on its left-hand side. This is the only national flag in the world with a modern weapon symbolised on it."
- ↑ LOCOG 2012، لاپەڕە 74.
- ↑ Colours taken from SchemeColor.com, which displays the same flag as the Mozambican government's official website (Government of Mozambique 2015).
- 1 2 Organización Internacional de Protocolo 2024.
- 1 2 Government of Mozambique 2006, Decree no. 47/2006, Article 49.
- ↑ Government of Mozambique 2006, Decree no. 47/2006, Article 50.
- ↑ O País 2023.
- ↑ Mohr 1975.
- ↑ Munslow 1988، لاپەڕە 25.
- 1 2 3 Smith 2001.
- 1 2 Flag Research Center 1983، لاپەڕە 242.
- ↑ Crampton 1990، لاپەڕە 40.
- ↑ Zeman 2024، لاپەڕە 248.
- 1 2 3 Constitution of the People's Republic of Mozambique 1975, Title IV, Article 68.
- ↑ Hall & Young 1991، لاپەڕە 102.
- 1 2 Seleti 1997، لاپەڕە 57.
- 1 2 Marshall 2017، لاپەڕە 73.
- 1 2 3 4 5 6 Wines 2005.
- ↑ Morier-Genoud, Cahen & do Rosário 2018، لاپەڕە 1.
- ↑ Reuters 2005.
سەرچاوە نووسراوەکان
[دەستکاری]- «A Bandeira Nacional» [The National Flag] (بە پورتوگالی). Maputo: Government of the Republic of Mozambique. ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥. لە ڕەسەنەکە لە ١٣ی ئابی ٢٠١٥ ئەرشیڤ کراوە.
- «AK-47». Encyclopædia Britannica (بە ئینگلیزی). Encyclopædia Britannica, Inc. ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٤.
- «Are you passionate about your flag?». BBC News. ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥. لە ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە.
- «Boletim da República, 26 de Dezembro de 2006» [Bulletin of the Republic, 26 December 2006] (PDF) (بە پورتوگالی). Maputo: Government of the Republic of Mozambique. ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦.
- Chivers، C. J. (٦ی ئەیلوولی ٢٠١١). The Gun (بە ئینگلیزی). Simon and Schuster. ژپنک ٩٧٨-٠-٧٤٣٢-٧١٧٣-٨.
- «Constituição da República Popular de Moçambique» [Constitution of the People's Republic of Mozambique] (PDF) (بە پورتوگالی). Maputo: Government of the People's Republic of Mozambique. ٢٠ی حوزەیرانی ١٩٧٥. لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٣ی حوزەیرانی ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە.
- «Constitution of the Republic of Mozambique» (PDF) (بە ئینگلیزی). لەلایەن MOZLEGAL وەرگێڕدراوە. Maputo: Government of the Republic of Mozambique. ٢٠٠٧. لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە (PDF). لە ٦ی ئابی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- Crampton، William G. (١٩٩٠). The World's Flags. BDD Promotional Book Company, Incorporated. ژپنک ٩٧٨-٠-٧٩٢٤-٥٠٧٣-٣. لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- Flags and Anthems Manual: London 2012 (PDF). London, United Kingdom: London Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games. ٢٠١٢. لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٤ی ئابی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- Hall، M.؛ Young، T. (١٩٩١). «Recent Constitutional Developments in Mozambique». Journal of African Law. ٣٥ (1/2): ١٠٢–١١٥. doi:١٠.١٠١٧/S٠٠٢١٨٥٥٣٠٠٠٠٨٣٨X. ISSN ٠٠٢١-٨٥٥٣. JSTOR ٧٤٥٤٩٦. لە ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- «Instituições do Estado funcionam sem bandeira hasteada em Tete» [State institutions operate without the flag flying in Tete]. O País (بە European Portuguese). ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٣. لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- Marshall، Tim (٤ی تەممووزی ٢٠١٧). A Flag Worth Dying For: The Power and Politics of National Symbols (بە ئینگلیزی). Simon and Schuster. ژپنک ٩٧٨-١-٥٠١١-٦٨٣٥-٢.
- Mohr، Charles (٢٥ی حوزەیرانی ١٩٧٥). «Mozambique Independent Of Lisbon After 470 Years». The New York Times. لە ٦ی ئابی ٢٠٢٤ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٦ی ئابی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- Morier-Genoud، Eric؛ Cahen، Michel؛ do Rosário، Domingos Manuel (٢٠١٨). The War Within: New Perspectives on the Civil War in Mozambique, 1976–1992 (چاپی NED – New). Boydell & Brewer. ژپنک ٩٧٨-١-٨٤٧٠١-١٨٠-٠. JSTOR ١٠.٧٧٢٢/j.ctt٢١١١dhd. لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- «Mozambique». The World Factbook. Central Intelligence Agency. ٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٤. لە ڕەسەنەکە لە ٤ی شوباتی ٢٠٢١ ئەرشیڤ کراوە. لە ٦ی ئابی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- «Mozambique». Organización Internacional de Protocolo (بە ئیسپانی). ٢ی ئایاری ٢٠٢٤. لە ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- «Mozambique Flag Colors». SchemeColor.com (بە ئینگلیزی). لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- «Mozambique: Parliament Keeps Gun In National Flag». The New York Times. Reuters. ٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥. لە ٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٦ی ئابی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- Munslow، Barry (١٩٨٨). «Mozambique and the Death of Machel». Third World Quarterly. ١٠ (1): ٢٣–٣٦. doi:١٠.١٠٨٠/٠١٤٣٦٥٩٨٨٠٨٤٢٠٠٤١. ISSN ٠١٤٣-٦٥٩٧. JSTOR ٣٩٩٢٨٠٠. لە ٦ی ئابی ٢٠٢٤ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٦ی ئابی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- Seleti، Yonah (کانوونی دووەمی ١٩٩٧). «The transition to democracy and the production of a new national identity in Mozambique». Critical Arts (بە ئینگلیزی). ١١ (1–2): ٤٦–٦٢. doi:١٠.١٠٨٠/٠٢٥٦٠٠٤٩٧٨٥٣١٠٠٦١. ISSN ٠٢٥٦-٠٠٤٦.
- Smith، Whitney (١٦ی شوباتی ٢٠٠١). «Flag of Mozambique». Encyclopædia Britannica (بە ئینگلیزی). Encyclopædia Britannica, Inc. لە ١٠ی تەممووزی ٢٠٢٤ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٦ی ئابی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- The Flag Bulletin (بە ئینگلیزی). بەرگی ٢٢. Flag Research Center. ١٩٨٣.
- Wheeler، Jack (١٩٩٠). «Mozambique». لە Radu، Michael (ed.). The New Insurgencies: Anti-Communist Guerrillas in the Third World (بە ئینگلیزی) (چاپی 1st). Transaction Publishers. ژپنک ٩٧٨-١-٤١٢٨-٣٨٠٠-٩.
- Wines، Michael (٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٥). «Symbols Are Important. So What Does a Gun Symbolize?». The New York Times. لە ڕەسەنەکە لە ٢٩ی ئایاری ٢٠١٥ ئەرشیڤ کراوە.
- Zeman، Andreas (٩ی ئایاری ٢٠٢٤). «Flag Independence without Flags? Mozambican Decolonization on the Periphery of the New Nation». e-Journal of Portuguese History. ٢١ (2): ٢٤٦–٢٦٧. doi:١٠.١١٦٣/١٦٤٥٦٤٣٢-٢٠٠٤٠٠٠٥. لە ٥ی ئابی ٢٠٢٤ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٦ی ئابی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
[دەستکاری]
میدیای پەیوەندیدار بە National flag of Mozambique لە ویکیمیدیا کۆمنز
