ئاڵای لاوس

ئاڵای لاوس
Name	تۆنگ دوانگ دێین (ئاڵای مانگی سپی); سام سی (سێڕەنگ)
بەکارھێنان	National flag and ensign
ڕێژە	٢:٣
بەکارھاتوو	١٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٥؛ ; ٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٧٥ (پەسەندکردنەوە)
دیزایین	سێڕەنگێکی ئاسۆیی لە سوور، شین (بەرزیی دوو ھێندە) و سوور؛ کە بازنەیەکی سپی لە ناوەڕاستیدایە (تیرەی بازنە سپییەکە چوار لەسەر پێنجی بەرزیی شریتە شینەکەیە)
دیزایین لەلایەن	ماھا سیلا ڤیراڤۆنگ

ئاڵای نەتەوەییی کۆماری دیموکراتیی گەلی لاوس (بە لاوۆ: ທຸງດວງເດືອນ، RTGS: thung duang duan، بە واتای 'ئاڵای مانگ') پێکھاتووە لە ٣ شریتی ئاسۆیی، کە شریتە شینەکەی ناوەڕاست دوو ئەوەندەی بەرزیی شریتە سوورەکانی سەرەوە و خوارەوەیە. لە ناوەڕاستیدا بازنەیەکی سپی ھەیە، تیرەی بازنەکە ^٤⁄_٥ی بەرزیی شریتە شینەکەیە. ڕێژەی ئاڵاکە ٢:٣یە. ئاڵاکە بۆ یەکەم جار لە ساڵی ١٩٤٥ لە سەردەمی حکومەتی لاو ئیسارا لە ١٩٤٥-١٩٤٦ پەسەند کرا، پاشان لەلایەن پاتێت لاوەوە بەکارھێنرا.

کورتە

لە ساڵی ١٩٧٣ تا ١٩٧٥، پاتێت لاو بەشێک بوو لە ھاوپەیمانیی حکومەت پێش ئەوەی ڕاستەوخۆ دەسەڵات بگرێتە دەست و پاشا ناچار بە دەستلەکارکێشانەوە بکات. دواتر ئاڵاکەیان وەک ئاڵای نەتەوەیی پەسەند کرا. بەپێی وتەی دروستکەری ڕەسەنی ئاڵاکە، ماھا سیلا ڤیراڤۆنگ، بازنە سپییەکەی ناوەڕاست ھێمایە بۆ یەکڕیزیی گەلی لاوس (و یەکگرتنەوەی داھاتووی ھەردوو ناوچەی لاوس—لاوس و باکووری ڕۆژھەڵاتی تایلەند—کە بە ڕووباری مێکۆنگ جیابوونەتەوە) لەژێر یەک نەتەوەدا. ھەروەھا دەوترێت کە نوێنەرایەتیی مانگی چواردە دەکات لەسەر ڕووباری مێکۆنگ.

شریتە سوورەکان نوێنەرایەتیی ئەو خوێنە دەکەن کە لەلایەن گەلی لاوسەوە لە ھەردوو کەناری ڕووباری مێکۆنگ (بە گەلی فرەنەتەوەی لاوس و گەلی ئیسانی باکووری ڕۆژھەڵاتی تایلەندیشەوە) لە خەباتیان بۆ ئازادی و سەربەخۆیی لە فەرەنسییەکان ڕژاوە، لەکاتێکدا شینەکە ھێمایە بۆ خودی ڕووباری مێکۆنگ، کە ھێمایە بۆ خۆشگوزەرانیی نەتەوەکە.^[١]

مێژوو

وێنەی ئاڵای پارێزراوی فەرەنسیی لاوس (شانشینی لوانگ پرابانگ)

ئاڵاکە لە ساڵی ١٩٤٥ لەلایەن ماھا سیلا ڤیراڤۆنگ، ڕۆشنبیر و شارەزای وێژە، مێژوو و کولتوورەوە دیزاین کراوە. وەک ئەندامێکی بزووتنەوەی لاو ئیسارا، ئەرکی دروستکردنی ئاڵایەکی نەتەوەییی نوێی لاوسی پێسپێردرا کە دەبوو جیاواز بێت لە ئاڵا سوورە پاشایەتییەکە کە فیلێکی سپیی ٣-سەری لەسەر بوو. ڤیراڤۆنگ ئیلھامی لە پەسەندکردنی سێڕەنگێکی سوور-سپی-شین لەلایەن تایلەندەوە لە ساڵی ١٩١٧ وەرگرت، کە جێگەی ئاڵا پاشایەتییە نەریتییەکەی گرتبووەوە (ئاڵایەکی سوور بە فیلێکی سپییەوە). دوای دامەزراندنی حکومەتی لاو ئیسارا و پەسەندکردنی یەکەم دەستووری لاوس لە ١٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٤٥، ئاڵاکەی ڤیراڤۆنگ لەلایەن حکومەتەوە وەک ئاڵای نەتەوەیی ھەڵبژێردرا، کە تا سەپاندنەوەی دەسەڵاتی فەرەنسییەکان لە ساڵی ١٩٤٦ بەردەوام بوو. لاو ئیسارا، وەک بزووتنەوەیەکی سیاسی، بەردەوام بوو لە بەکارھێنانی ئاڵاکە لە مەنفا تا ھەڵوەشاندنەوەی لە ساڵی ١٩٤٩. جێنشینەکەی کە بە ڕابەرایەتیی کۆمۆنیستەکان بوو، پاتێت لاو، ئاڵاکەی ڤیراڤۆنگی ھەڵبژارد بۆ نوێنەرایەتیکردنی بزووتنەوەکەیان تا ڕووخانی حکومەتی پاشایەتی لە ساڵی ١٩٧٥، کاتێک پاتێت لاو دەسەڵاتی گرتە دەست و وەک ئاڵای نەتەوەیی پەسەندی کرد.^[١]

لە ساڵی ١٩٥٢ تا ڕووخانی حکومەتی پاشایەتی لە ساڵی ١٩٧٥، وڵاتەکە ئاڵایەکی سووری ھەبوو، کە فیلێکی سپیی ٣-سەری (وەک نوێنەرایەتیی خوداوەندی ھیندوو ئێراوان) لە ناوەڕاستیدا بوو. لە سەرووی فیلەکەوە چەترێکی ٩-چین ھەیە، لەکاتێکدا فیلەکە خۆی لەسەر بنکەیەکی ٥-ئاست وەستاوە. فیلی سپی ھێمایەکی پاشایەتییە لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا، لەوانەش لە میانمار، تایلەند و لاوس. ئەم ئاڵایە لەلایەن سیستەمی پاشایەتیی لوانگ پرابانگەوە لە سەرەتای سەدەی بیستەمەوە لەژێر دەسەڵاتی فەرەنسیدا پەسەند کرا، کە ئیلھامی لە ئاڵا ھاوشێوەکەی (ئاڵای سوور بە یەک فیلی سپییەوە) لە تایلەند لەو سەردەمەدا وەرگرتبوو.^[٢]

ئاڵاکە ھێشتا لەلایەن حکومەتی پاشایەتیی لاوس لە مەنفا و گرووپە ئۆپۆزسیۆنەکانی لاوسەوە بەکاردەھێنرێت. لە ساڵی ٢٠١٥، شاری سمیتفیڵد، ڕۆد ئایلەند بڕیارێکی دەرکرد بۆ پەسەندکردنی ئاڵا پاشایەتییەکە وەک ئاڵای "کەلەپوور و ئازادی"ی خۆی.^[٣]

ئاڵا مێژوویییەکان

ئاڵای شانشینی ڤیێنتیان (١٧٠٧–١٨٢٨)
ئاڵای شانشینی لوانگ پرابانگ (١٧٠٧–١٨٩٣)
ئاڵای شانشینی چامپاساک (١٧١٣–١٩٠٤)
ئاڵای پارێزراوی فەرەنسیی لاوس (١٨٩٣–١٩٤٧)
ئاڵای شانشینی لاوس / حکومەتی پاشایەتیی لاوس لە مەنفا (١٩٤٧–١٩٧٥، ٢٠٠٣-ئێستا)

نەخشەی ڕەنگەکان

	شین	سوور	سپی
RGB	0-40-104	206-17-38	255-255-255
Hexadecimal	#002868	#CE1126	#FFFFFF
CMYK	100, 62, 0, 59	0, 92, 82, 19	0, 0, 0, 0

	سوور	سپی
RGB	215-0-0	255-255-255
Hexadecimal	#D70000	#FFFFFF
CMYK	0, 100, 100, 16	0, 0, 0, 0

نەخشەی دروستکردن

ئەمانەش ببینە

پێڕستی ئاڵاکانی لاوس
ئاڵای مەنگۆلیا (سێڕەنگی ھاوشێوە، شێوازی ستوونی لەجیاتی ئاسۆیی)
ئاڵای بەلیز (دیزاینی ھاوشێوە بە بازنەیەکی سپی کە نیشانەی دەوڵەتی نەتەوەیی لەسەرە)

سەرچاوەکان

1 2 Murashima، Eiji (کانوونی یەکەم 2015). «Thailand and Indochina, 1945–1950» (PDF). Journal of Asia-Pacific Studies (Waseda University). لە ڕەسەنەکە (PDF) لە 2ی حوزەیرانی 2016 ئەرشیڤ کراوە. لە 25ی نیسانی 2016 ھێنراوە.
↑ Evans، Grant (١٩٩٨). The Politics of Ritual and Remembrance: Laos Since 1975. Honolulu: University of Hawaii Press. لاپەڕە ١٣–١٤. ژپنک ٠-٨٢٤٨-٢٠٥٤-١.
↑ «Laotian's "Heritage and Freedom Flag" as the official flag of the Laotian community in Smithfield». ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٦. لە ڕەسەنەکە لە ٤ی ئابی ٢٠٢٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.

بەستەرە دەرەکییەکان

[:0-1] 1 2 Murashima، Eiji (کانوونی یەکەم 2015). «Thailand and Indochina, 1945–1950» (PDF). Journal of Asia-Pacific Studies (Waseda University). لە ڕەسەنەکە (PDF) لە 2ی حوزەیرانی 2016 ئەرشیڤ کراوە. لە 25ی نیسانی 2016 ھێنراوە.

[2] Evans، Grant (١٩٩٨). The Politics of Ritual and Remembrance: Laos Since 1975. Honolulu: University of Hawaii Press. لاپەڕە ١٣–١٤. ژپنک ٠-٨٢٤٨-٢٠٥٤-١.

[3] «Laotian's "Heritage and Freedom Flag" as the official flag of the Laotian community in Smithfield». ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٦. لە ڕەسەنەکە لە ٤ی ئابی ٢٠٢٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە.

[١]

[٢]

[٣]