ئاڵای سەینت لووسیا

ئاڵای سەینت لووسیا
بەکارھێنان	National flag and ensign
ڕێژە	1:2
بەکارھاتوو	١ی ئازاری ١٩٦٧؛ ٥٩ ساڵ لەمەوبەر (دواین دەستکاری لە ٢٠٠٢دا کراوە)
دیزایین	پاشبنەمایەکی شینی ئاسمانی کە سێگۆشەیەکی زێڕینی بچووکی تێدایە لە بەردەم سێگۆشەیەکی ھاوساقەی ڕەشی گەورەی خاوەن لێواری سپی لە ناوەڕاستدا.
دیزایین لەلایەن	دانستان سانت ئۆمەر
	ئاڵای تایبەتی پارێزگاری گشتیی سەینت لووسیا
ڕێژە	1:2
بەکارھاتوو	١٩٧٩؛ ٤٧ ساڵ لەمەوپێش

ئاڵای نیشتمانیی سەینت لووسیا لە پاشبنەمایەکی شینی ئاسمانی (سیرولیان) (en) پێکھاتووە، کە سێگۆشەیەکی زێڕینی تێدایە لە بەردەم سێگۆشەیەکی ھاوساقە (en)ـی ڕەشی خاوەن لێواری سپی.^[١] ئەم ئاڵایە لە ساڵی ١٩٦٧دا پەسەند کرا بۆ ئەوەی جێگەی نیشانەی شینی بەریتانی (en) بگرێتەوە کە بە دروشمی قەڵغانی کۆلۆنییەکە ڕازاوەتەوە. لەو ساڵەوە تا ئێستا سەینت لووسیا وەک دەوڵەتێکی ھاوبەش (en)ـی شانشینی یەکگرتوو ئەم ئاڵایە بەکاردەھێنرێت. ھەرچەندە شێوازی گشتیی ئاڵاکە وەک خۆی ماوەتەوە، بەڵام ھەندێک لایەنی وردی دیزاینەکەی لە ماوەی ساڵاندا گۆڕانکارییان بەسەردا ھاتووە.

مێژوو

فەڕەنسییەکان لە ساڵی ١٦٣٥دا سانت لوسیایان کردە کۆلۆنی و دواتر دوای ٢٥ ساڵ، لە ساڵی ١٦٦٠دا، پەیماننامەیەکیان لەگەڵ دانیشتووانە ڕەسەنە ناوخۆییەکان واژوو کرد.^[٢] بەڵام بەریتانییەکان لەگەڵ فەڕەنسییەکان لە ململانێدا بوون بۆ کۆنتڕۆڵکردنی دوورگەکە، و دەسەڵاتی سەر دوورگەکە زۆرجار لە نێوان ئەم دوو ھێزەدا دەستاودەستی دەکرد.^[٣] ئەم دۆخە تا ساڵی ١٨١٤ بەردەوام بوو، کاتێک ڕێککەوتننامەی پاریس واژوو کرا و فەڕەنسا بە یەکجاری دەستبەرداری سانت لوسیا بوو بۆ بەریتانییەکان،^[٣] و لە ھەمان ساڵدا بوو بە کۆلۆنییەکی تاجـی شانشینی یەکگرتوو لە ناو ئیمپراتۆریەتیی بەریتانیدا.^[٢] لە ماوەی ئەم قۆناغە کۆلۆنیالییەی ژێر دەسەڵاتی فەڕەنسا و بەریتانیا، سانت لوسیا خاوەنی ھیچ ئاڵایەکی کۆلۆنیالیی تایبەت بە خۆی نەبوو.^[٤]

بەریتانییەکان دواجار نیشانەی قەڵغانـی تایبەت بە سانت لوسیایان لە ئابی ١٩٣٩دا بەخشی. پاشبنەمای قەڵغانەکە ڕەش بوو و دوو چڵە قامیشی تێدا بوو کە شێوەی خاچێکیان دروست کردبوو، لەگەڵ دوو گوڵی تودۆر (Tudor rose) وەک ھێمای ئینگلتەرا و دوو فلۆر-دی-لیس (en) وەک ھێمای فەڕەنسا کە چوار بەشەکەیان گرتبووەوە. ئەم دروشمە بۆ ڕازاندنەوەی نیشانەی شینی بەریتانی بەکارھێنرا تا ببێتە ئاڵای ناوچەکە.^[٤]

دوورگەکە لە ساڵانی ١٩٥٨ تا ١٩٦٢ بوو بە بەشێک لە فیدراسیۆنی جەزائیرەکانی ڕۆژاوا (en).^[٢] بەڵام ئەم یەکێتییە سیاسییە سەرکەوتوو نەبوو، و لە ١ی ئازاری ١٩٦٧دا – پێنج ساڵ دوای ھەڵوەشانەوەی فیدراسیۆنەکە – سانت لوسیا بوو بە "دەوڵەتێکی ھاوبەش".^[٤] ئەمەش دەسەڵاتی تەواوی بە ناوچەکە بەخشی بۆ بەڕێوەبردنی کاروباری ناوخۆ، لە کاتێکدا بەریتانیا بەرپرسیارێتی کاروباری دەرەوە و بەرگریی دوورگەکەی لە ئەستۆ گرت.^[٢] ئاڵای نوێی وڵاتەکە، کە لەلایەن ھونەرمەندی سانت لوسیایی دانستان سانت ئۆمەرـەوە دیزاین کرابوو، لە ھەمان ڕۆژدا پەسەند کرا.^[٥]^[٦] کاتێک سانت لوسیا لە ٢٢ی شوباتی ١٩٧٩دا بوو بە وڵاتێکی سەربەخۆ، دیزاینی گشتیی ئاڵاکەی وەک خۆی مایەوە،^[٧]^[٨] بەڵام تۆخیی ڕەنگی شینی پاشبنەماکە و قەبارەی سێگۆشەکان کەمێک گۆڕانکارییان بەسەردا ھات.^[٤]

دیزاین

ڕەنگەکان و ھێماکانی ئاڵاکە ھەڵگری مانای کولتووری، سیاسی و ناوچەیین. شینی پاشبنەماکە گوزارشتە لە ئاسمان و دەریا،^[٩] بەتایبەت ئۆقیانووسی ئەتلانتیک و دەریای کاریبی کە دەوری وڵاتەکەیان داوە.^[٤] ڕەنگی ڕەش و سپی ئاماژەیە بۆ پەیوەندیی ھارۆمۆنیی نێوان ڕەگەزی سپی و ڕەش. ڕەنگی زەرد ھێمای تیشکی خۆر،^[٤] و گەشەسەندنە.^[٩] سێگۆشەکان نوێنەرایەتی پیتۆنس دەکەن،^[٧] کە دوو لوتکەی گڕکانیین لە باشووری ڕۆژاوای دوورگەکە؛ ھەردوو لوتکەی "گرۆس پیتۆن" و "پێتیت پیتۆن" وەک ھێمای نیشتمانیی سەینت لووسیا ناسراون.^[٩]

ئاڵا مێژووییەکان

ماوە	بەکارھێنان	وەسف
١٧٦٦–١٧٩٦	ئاڵای کۆلۆنیی فەڕەنسیی سەینت لووسیا	ئاڵای مارەکان لەلایەن بەرپرسانی کۆلۆنیالی فەڕەنساوە لە ساڵی ١٧٦٦دا بۆ بەکارھێنان وەک نیشانەی شارستانی پەسەند کرا. ئاڵاکە خاچێکی سپی لەسەر پاشبنەمایەکی شین لەخۆدەگرێت لەگەڵ چوار ماری سپی لە ھەر چوار بەشەکەیدا.
١٧٩٦–١٨٠١	ئاڵای شانشینی یەکگرتوو	دوای لکاندنی دوورگەکە بە بەریتانیا، ئاڵای "ڕەنگەکانی پاشا" بوو بە ئاڵای فەرمیی کۆلۆنییەکە.
١٨٠١–١٨٧٥	ئاڵای شانشینی یەکگرتوو	لە ساڵی ١٨٠١دا ئاڵای یەکێتی (Union Jack) دەستکاری کرا تا خاچی سانت پاتریک بگرێتەوە.
١٨٧٥–١٩٣٩	ئاڵای کۆلۆنیی بەریتانیی سانت لوسیا	مۆرێک لەسەر پاشبنەمایەکی شین کە دروشمێکی لاتینی لەسەرە: STATIO HAUD MALEFIDA CARINIS (la).
١٨٧٥–١٩٣٩	ئاڵای پارێزگاری سانت لوسیا	ئاڵای یەکێتی کە لە ناوەڕاستەکەیدا دروشمی ساڵی ١٨٧٥ی سانت لوسیای تێدایە و بە تاجێکی گوڵ دەورەدراوە.
١٩٣٩–١٩٦٧	ئاڵای کۆلۆنیی بەریتانیی سانت لوسیا	نیشانەی شینی بەریتانی کە بە دروشمی قەڵغانی کۆلۆنییەکە ڕازاوەتەوە. قەڵغانەکە پاشبنەمایەکی ڕەشی ھەبوو و دوو دار خورمای تێدا بوو وەک خاچ.
١٩٣٩–١٩٧٩	ئاڵای پارێزگاری سەینت لووسیا	ئاڵای یەکێتی کە لە ناوەڕاستەکەیدا بازنەیەکی سپی تێدایە و دروشمی ساڵی ١٩٣٩ی سانت لوسیای تێدایە.
١٩٦٧–١٩٧٩	ئاڵای سەینت لووسیا	پاشبنەمایەکی شینی ئاسمانی کە سێگۆشەیەکی زەردی تێدایە لە بەردەم شێوەیەکی سەری تیرەی ڕەشی خاوەن لێواری سپی.
١٩٧٩–٢٠٠٢	ئاڵای سەینت لووسیا	پاشبنەمایەکی شینی ئاسمانی کە سێگۆشەیەکی زەردی تێدایە. لەم وەشانەدا سێگۆشە زەردەکە گەورەتر کرا و شێوە ڕەشەکە باریکتر کرا.

سەرچاوەکان

↑ «Flag of Saint Lucia». لە ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٨ی شوباتی ٢٠١٧ ھێنراوە.
1 2 3 4 «St Lucia profile». BBC News. ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢. لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە.
1 2 «History of St Lucia». Lonely Planet. لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە.
1 2 3 4 5 6 Smith، Whitney (June 26, 2014). «Flag of Saint Lucia». Encyclopædia Britannica. لە December 21, 2021 لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە July 18, 2021 ھێنراوە.
↑ Orr، Tamra (٢٠٠٨). Saint Lucia. Marshall Cavendish. لاپەڕە ٩٦. ژپنک ٩٧٨٠٧٦١٤٢٥٦٩٤.
↑ Newton، Richard (١٢ی شوباتی ٢٠٠٠). «St Lucia: Michelangelo of the Caribbean». The Daily Telegraph. لە ڕەسەنەکە لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ ھێنراوە.
1 2 ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی نادروستی <ref>؛ ھیچ دەقێک بۆ ژێدەری "complete" نەدراوە
↑ «Island of St. Lucia fights independence from Britain». The Telegraph-Herald. Dubuque, Iowa. United Press International. ٢١ی شوباتی ١٩٧٩. لاپەڕە ٢٣. لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ ھێنراوە.
1 2 3 «Saint Lucia». The World Factbook. CIA. لە ڕەسەنەکە لە ١٢ی شوباتی ٢٠٢٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە.

بەستەرە دەرەکییەکان

ڕێساکانی بەکارھێنانی ئاڵای نیشتمانیی سەینت لووسیا
ئاڵای سەینت لووسیا زانیاری لەلایەن حکوومەتی سەینت لووسیا

[1] «Flag of Saint Lucia». لە ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٨ی شوباتی ٢٠١٧ ھێنراوە.

[BBC-2] 1 2 3 4 «St Lucia profile». BBC News. ١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٢. لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە.

[LP-3] 1 2 «History of St Lucia». Lonely Planet. لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە.

[EB-4] 1 2 3 4 5 6 Smith، Whitney (June 26, 2014). «Flag of Saint Lucia». Encyclopædia Britannica. لە December 21, 2021 لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە July 18, 2021 ھێنراوە.

[5] Orr، Tamra (٢٠٠٨). Saint Lucia. Marshall Cavendish. لاپەڕە ٩٦. ژپنک ٩٧٨٠٧٦١٤٢٥٦٩٤.

[6] Newton، Richard (١٢ی شوباتی ٢٠٠٠). «St Lucia: Michelangelo of the Caribbean». The Daily Telegraph. لە ڕەسەنەکە لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ ھێنراوە.

[complete-7] 1 2 ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی نادروستی <ref>؛ ھیچ دەقێک بۆ ژێدەری "complete" نەدراوە

[8] «Island of St. Lucia fights independence from Britain». The Telegraph-Herald. Dubuque, Iowa. United Press International. ٢١ی شوباتی ١٩٧٩. لاپەڕە ٢٣. لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ ھێنراوە.

[CIA-9] 1 2 3 «Saint Lucia». The World Factbook. CIA. لە ڕەسەنەکە لە ١٢ی شوباتی ٢٠٢٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٤ ھێنراوە.

[١]

[٢]

[٣]

[٤]

[٥]

[٦]

[٧]

[٨]

[٩]