بۆ ناوەڕۆک بازبدە

ئاڵای سڕبیا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
ئاڵای سڕبیا
NameState flag / Državna zastava
بەکارھێنانState flag and ensign Small vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag Small vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag Reverse side is mirror image of obverse side
ڕێژە2:3
بەکارھاتوو
  • 2004
  • 2010 (ستانداردکراو)
دیزایینئاڵایەکی ئاسۆیی سێڕەنگ (en) بە ڕەنگەکانی سوور، شین و سپی؛ کە نیشانی فەرمیی بچووکی سڕبیا کەمێک بە لای چەپدا (لای هەڵکردن) کێشراوە.
چەشنی ئاڵای کۆماری سڕبیا
Nameئاڵای شارستانی / Narodna zastava
بەکارھێنانCivil flag and ensign Small vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag Small vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag Reverse side is congruent with obverse side
ڕێژە2:3
بەکارھاتوو
  • 1882
  • 2004 (دووبارە پەسەندکرایەوە)
  • 2010 (ستانداردکراو)
دیزایینئاڵایەکی ئاسۆیی سێڕەنگ بە ڕەنگەکانی سوور، شین و سپی

ئاڵای نیشتمانیی سڕبیا (بە زمانی سڕبی: застава Србије)، کە بە سێڕەنگەکە (тробојка یان trobojka) ناسراوە، بریتییە لە ئاڵایەکی سێڕەنگی پێکهاتوو لە سێ هێڵی ئاسۆیی_ یەکسان، بە ڕەنگەکانی سوور لە سەرەوە، شین لە ناوەڕاست، و سپی (en) لە خوارەوە (لەسەر ئاڵای شارستانی)، لەگەڵ نیشانی فەرمیی بچووک (en) بە لای هەڵکردنیدا (en) کەمێک لای داوە (لەسەر ئاڵای دەوڵەت).

هەمان ئەم ئاڵا سێڕەنگە، لەگەڵ چەند دەستکاریکردنێکی کەمدا، لە ساڵی ١٨٣٩ەوە وەک ئاڵای سڕبیا بەکارهێنراوە. شێوازی ئێستای ئاڵاکە لە ساڵی ٢٠٠٤دا پەسەند کرا و لە ساڵی ٢٠١٠دا کەمێک دیزاینی نوێکرایەوە.[١]

مێژوو

[دەستکاری]

سڕبیای سەردەمی ناوڕاست

[دەستکاری]

لە سەردەمی ناوڕاستدا، ئاڵاکان و نیشانەکان بە گشتی نوێنەرایەتی دەوڵەت یان نەتەوەکانیان نەدەکرد، بەڵکو وەک هێمای بنەماڵە دەسەڵاتدارەکان، شۆڕشگێڕەکان و خاوەن دەسەڵاتە سیاسی و سەربازییەکان خزمەتیان دەکرد. لەبەر ئەوە، سڕبیای چاخەکانی ناوڕاست (en) خاوەنی هیچ ئاڵایەکی دەوڵەتی بە چەمکی مۆدێرنی ئێستا نەبوو؛ لە جیاتی ئەوە بەنەر و هێمای نیشانەناسیی بنەماڵە دەسەڵاتدارەکانی وەک بنەماڵەی نێمانجیچ (en)ی بەکاردەهێنا.

کوڕی پاشا ستێفان ڤلادیسلاڤ (en) (ماوەی فەرمانڕەوایی ١٢٣٣–١٢٤٣)، شازادەی گەورە دێسا (en)، نوێنەرانی ناردە دۆبرۆڤنیک (en) بۆ هێنانەوەی بەشێک لە گەنجینەی پاشا کە لەوێدا جێگیر کرابوو. لە ٣ی تەممووزی ١٢٨١دا، نوێنەرەکان گەنجینەکەیان هێنایەوە، کە پاشکۆیەکەی لە نێو شتەکانی تردا، خاوەنی vexillum unum de zendato rubeo et blavo بوو (واتە «ئاڵایەک لە قوماشی سوور و شین»)، کە تێیدا zendato ئاماژەیە بۆ جۆرە قوماشێکی سووک و ئاوریشمی.[٢][٣] ئەمە کۆنترین بەڵگەی سەلمێنراوی ناسراوە لەسەر ڕەنگەکانی ئاڵای سڕبیا.[٢] هەرچەندە ڕیزبوونی ڕەنگەکان بە تەواوی نەزانراوە، بەڵام جۆری ئاسۆیی سوور و شین هەندێک جار لە بۆنە مێژووییەکاندا لە سڕبیای ئێستادا بەکارهێنراوە.[٤]

ئەو ئاڵایەی لەلایەن پاشاکانی دواتری سڕبیاوە هەڵدەگیرا، خاوەنی هەڵۆیەکی دووسەری سوور بوو لەسەر کێڵگەیەکی زەرد (و هەندێک جار سپی). لە ساڵی ١٣٢٦دا، پاشا ستێفان دێچانسکی (en) نوێنەرێکی ناردە سەڵتەنەتی مەمالیک (en) و داوای ئاڵایەکی زەردی کرد تاوەکوو وەک ئاڵای جەنگ بەکاربهێنرێت.[٥] بیزەنتینییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە چەندین ئاڵای جەنگ لەلایەن سڕبەکانەوە لە شەڕی ڤێلباژددا (en) (١٣٣٠) هەڵکرابوون، و پێدەچێت ئاڵا زەردەکە یەکێک بوبێت لەوانە.[٢] کۆنترین نەخشی ناسراوی ئاڵای سڕبیا لەسەر نەخشەی ساڵی ١٣٣٩ (نەخشەی دەریاییی کۆن (en)) دەبینرێت کە لەلایەن ئەنجێلینۆ دولسێرت (en)ەوە دروستکراوە؛ سڕبیا، کە لەو کاتەدا لەژێر فەرمانڕەوایی_ پاشا ستێفان دوشان (en)دا بوو، بە ئاڵایەکی سپی لەگەڵ هەڵۆیەکی دووسەری سووردا پیشان دراوە.[٦][٧] ستێفان دوشان لە ساڵی ١٣٤٦دا وەک ئیمپراتۆری سڕبەکان (en) تاجداری کرا و شێوازی «تێتراگرام»ی بیزەنتی پەسەند کرد، کە لە سەردەمی مۆدێرندا بوو بە پێکهاتەیەکی گرنگی ئاڵا نیشتمانییەکانی سڕبیا.[٨]

سڕبیای مۆدێرن

[دەستکاری]

لەگەڵ دامەزراندنی میرنشینی سڕبیای خۆبەڕێوەبەر لە ساڵی ١٨٣٠دا، هەوڵەکان خرانە گەڕ بۆ دیاریکردنی ئاڵا و نیشانی نیشتمانیی تایبەت بە خۆی. میرنشینی نوێی سڕبیا یەکەمین ئاڵای فەرمیی خۆی بەپێی بڕگەکانی دەستووری سرێتێنیێ (en) وەرگرت. دەستوورەکە دیاریکردبوو کە «ڕەنگە نیشتمانییەکان بریتی بوون لە سوور، سپی، و شینی پۆڵایی»، لە کاتێکدا نیشانی نیشتمانی لە خاچێکی سپی لەسەر کێڵگەیەکی سوور پێکهاتبوو، کە بە لکی زەیتوون لە چەپەوە و لکی بەڕوو لە لای ڕاستەوە دەورەدرابوو.[٩] لە ١٥ی شوباتی ١٨٣٥دا، دەقی دەستوورەکە خوێندرایەوە، و شازادە میلۆش ئۆبرێنۆڤیچ (en) و نوێنەرەکان سوێندی یاسایییان لە ژێر سایەی ئاڵا نوێیەکە خوارد. بەڵام، لەژێر فشاری ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی و ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا، شازادە میلۆش ئۆبرێنۆڤیچ دەستوورەکەی لە سەرەتای ئازاری ١٨٣٥دا ڕاگرت، و لە ١١ی نیسانی ١٨٣٥دا بە فەرمی هەڵوەشێندرایەوە، کە ئەمەش کۆتایی بە بەکارهێنانی ئەو ئاڵایە هێنا کە بەپێی دەستوورەکە دیاریکرابوو.[١٠]

بە نیشاندانی ئەوەی کە ئاڵا و نیشانی نیشتمانی بابەتگەلێکی گرنگی نیشتمانی بوون، شازادە میلۆش ئۆبرێنۆڤیچ لە دانوستانەکانیدا لەگەڵ دەسەڵاتدارانی عوسمانیدا بەردەوام بوو لەسەر پێداگری بۆ ئەوەی مافی هەبوونی ئەم هێمایانە بە سڕبیا ببخشرێت، بە هاوشێوەی ئەو مافانەی کە دەوڵەتە باجدەرە فەرمییەکانی سەر بە عوسمانی وەک ڤالاچیا (en)، مۆڵداڤیا (en)، و سامۆس (en) هەیانبوو.[٣] لە ماوەی نیشتەجێبوونیدا لە ئەستەمبوڵ لە ساڵی ١٨٣٥دا، شێوازی ئاڵای سڕبی دیاریکرا، و بڕیاردرا کە سوڵتانی عوسمانی (en) فەرمانێکی تایبەت دەربکات. شازادە میلۆش ئۆبرێنۆڤیچ لە سەرەتادا پێشنیاری کرد کە ئاڵای سڕبی هەمان سێڕەنگی سپی-شین-سووری ئاڵای ڕووسیا بەکار بهێنێت، کە ئەم پێشنیارە لەلایەن کۆنسوڵی ڕووسیا لە ئەستەمبوڵ وەک کەمکردنەوەی بەها و سووکایەتی سەیر کرا. دوای تێگەیشتن لە نەگونجاویی پێشنیارەکە، شازادە میلۆش ئۆبرێنۆڤیچ وتی: «ئایا ناتوانین بە سادەیی سەرەوخواری بکەینەوە؟» ڕیزکردنی پێچەوانەکە – سوور، شین، و سپی – لەلایەن هەم سوڵتانی عوسمانی و هەم کۆنسوڵی ڕووسیاوە پەسەند کرا، کە ئەمەش بووە هۆی دروستبوونی سێڕەنگی سڕبی.[١١] بەپێی فەرمانێکی (en) کانوونی یەکەمی ١٨٣٥، ڕێگە بە سڕبەکان درا لەسەر کەشتییە بازرگانییەکانیان «ئاڵایەکی سێڕەنگ کە هێڵی سەرەوەی سوور بێت، هێڵی ناوەڕاست شین، و هێڵی خوارەوەی سپی بێت» شەکاوە بکەن. لەبەر ئەوەی فەرمانەکە نیشانی تری دیارینەکردبوو، شازادە میلۆش ئۆبرێنۆڤیچ بە دانانی نیشانی نیشتمانیی سڕبی بە بێ تاج لە ناوەڕاستی هێڵە شینەکەدا هەوڵی دا بگاتە سازشێک، لە کاتێکدا هێمای نیشاندەری سەروەریی عوسمانی بەسەر سڕبیاوە لەسەر هێڵە سوورەکە بوو. دەروازەی باڵای عوسمانی داوای کرد کە هێماکانی نیشاندەری سەروەریی عوسمانی چوار مانگی لوتکە (en) بن، بەڵام شازادە میلۆش ئۆبرێنۆڤیچ ڕێککەوت لەسەر سازشێک لە شێوەی ئەستێرەیەکی شەشپەڕ (en). خەتی شەریف (en)ی ساڵی ١٨٣٨ هیچ بڕگەیەکی تێدا نەبوو لەسەر ئاڵا یان نیشانی نیشتمانی، سەرەڕای داواکارییەکانی سڕبیا بۆ جێگیرکردنیان. بەڵام، بەهۆی هەوڵە بەردەوامەکانی شازادە میلۆش ئۆبرێنۆڤیچ، فەرمانێکی تایبەت لە کانوونی دووەمی ١٨٣٩دا دەرچوو کە ئاڵای سڕبیای پێناسە کرد. بڕیارەکە ڕایگەیاند کە ئاڵاکە لە «سێ ڕەنگ - سوور لە سەرەوە, شین لە ناوەڕاست، و سپی لە خوارەوە» لەگەڵ نیشانی نیشتمانیی سڕبیا لە ناوەڕاستی هێڵە شینەکەدا و چوار ئەستێرەی شەشپەڕ لە گۆشەی سەرەوەی لای چەپی هێڵە سوورەکەدا پێکهاتووە، کە نیشاندەری سەروەریی عوسمانی و پێگەی فەرمی وەک دەوڵەتی باجدەری میرنشینی سڕبیا بوو.[١٢]

دوای بەدەستهێنانی سەربەخۆیی لە کۆنگرەی بەرلین (en)ی ساڵی ١٨٧٨دا، سڕبیا دەستکاریی دیزاینی ئاڵاکەی کرد بە لادانی چوار ئەستێرە شەشپەڕەکە، کە هێمای دەسەڵاتی عوسمانی بوون. بەدوای ڕاگەیاندنی شانشینی سڕبیا لە ساڵی ١٨٨٢دا، نیشانی نیشتمانیی پێشووی میرنشینی سڕبیا بە نیشانی نیشتمانیی نوێی شاهانەیی گۆڕدرا کە هەڵۆیەکی سڕبی (en) لەسەر قەڵغانێکی سوور پیشان دەدا کە تاجی زێڕینی لەسەر بوو و لە ناو مۆرێکی سووری شاهانەیی دەورەدرابوو. لە هەمان کاتدا، دوو جۆری ئاڵا ناسێندران: ئاڵای دەوڵەت و ئاڵای شارستانی. ئاڵای دەوڵەت لە ئاڵا سێڕەنگەکە لەگەڵ نیشانی نیشتمانیی نوێ لە ناوەڕاستەکەیدا پێکهاتبوو، لە کاتێکدا ئاڵای شارستانی تەنها ئاڵا سێڕەنگەکە بوو بە بێ نیشانی نیشتمانی.[١٣]

سڕبیا ئاڵای سێڕەنگی سوور، شین و سپیی بە بەردەوامی لە ساڵی ١٨٣٩ تا ١٩١٨ بەکارهێنا، کاتێک سڕبیا وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ نەما بەهۆی دامەزراندنی شانشینی سڕبەکان، کرواتەکان و سلۆڤینییەکان (en)، کە دواتر بە یوگۆسلاڤیا ناسرا.

دوای جەنگی جیهانیی دووەم، یوگۆسلاڤیا وەک کۆمارێکی فیدراڵیی سۆشیالیستی لە شەش کۆمار پێکهێنرایەوە، کە یەکێکیان سڕبیا بوو. هەر کۆمارێک مافی هەبوونی ئاڵای تایبەت بە خۆی هەبوو بە مەرجێک ئەستێرەیەکی سووری تێدابێت، کە هێمایەکی ناسراو بوو بۆ کۆمۆنیزم.[١٤] ستانداردکردنی ئاڵاکان لە کۆمارەکانی یوگۆسلاڤیادا وایکرد کە ئاڵای سڕبیای سۆشیالیستی (en) بەکارهێنانی ئاڵای سێڕەنگی سوور-شین-سپی لەگەڵ ئەستێرەی سوور لە ناوەڕاستیدا بەردەوام بکات. دوای هەڵوەشاندنەوەی یوگۆسلاڤیا، سڕبیا لە سەرەتادا بەردەوام بوو لە بەکارهێنانی ئاڵای سڕبیا وەک کۆمارێکی یوگۆسلاڤی؛ دەستووری ساڵی ١٩٩٠ی سڕبیا دیاریکردبوو کە ئاڵا و نیشانی نیشتمانی تەنها بەپێی هەمان ڕێوشوێنی پێویست بۆ هەموارکردنی دەستوور دەتوانرێت بگۆڕدرێن، کە پێویستی بە پەسەندکردنی زۆرینەی ڕەهای سەرجەم دەنگدەران هەبوو.[١٥] لە ڕیفراندۆمی دەستووریی سڕبیای ١٩٩٢دا (en) داوا لە دەنگدەران کرا لە نێوان ئاڵای بە ئەستێرەوە و بێ ئەستێرەدا هەڵبژێرن، کە تێیدا لایەنی بێ ئەستێرە زۆرینەی دەنگەکانی بەدەستهێنا، بەڵام نەبوو بە زۆرینەی ڕەهای سەرجەم دەنگدەران. لەگەڵ ئەوەشدا، ئەستێرە سوورەکە لە ساڵی ١٩٩٢دا بەپێی پێشنیارێکی ئەنجومەنی نیشتمانی لە ئاڵاکە لادرا.[١٤][١٦] لە ساڵی ٢٠٠٤دا، ئەنجومەنی نیشتمانی پێشنیارێکی پەسەند کرد لەسەر بەکارهێنانی ئاڵا و نیشانی نیشتمانی کە پشتگیری لە بەکارهێنانی هێمای جیاواز لەوانەی لە دەستووردا دیاریکرابوون دەکرد. ئەم پێشنیارە دوو وەشانی ئاڵاکەی گەڕاندەوە: ئاڵای دەوڵەت و ئاڵای شارستانی، لەگەڵ دوو وەشانی نیشانی نیشتمانی: نیشانی گەورە و نیشانی بچووک. ئاڵای دەوڵەت نیشانی بچووکی لەسەر بوو، لە کاتێکدا ئاڵای شارستانی وەک سێڕەنگێکی سادە مایەوە.

دوای گەڕانەوەی سەربەخۆییی سڕبیا بەهۆی ڕیفراندۆمی سەربەخۆییی مۆنتینیگرۆوە، دەستووری نوێی سڕبیا بە فەرمی هێما نیشتمانییەکانی سەر بە پێشنیاری پەرلەمانی ساڵی ٢٠٠٤ی پەسەند کرد.[١٧] پێشنیارەکە لە بەکارهێناندا مایەوە تا ساڵی ٢٠٠٩ کاتێک یاسای هێما نیشتمانییەکان دەرچوو و بە فەرمی هێماکانی ساڵی ٢٠٠٤ی جێگیر کرد.[١٨] لە ساڵی ٢٠١٠دا، ستانداردکردنی ئاڵاکە (هەم دەوڵەت و هەم شارستانی)، لەوانەش دیاریکردنی بەهاکانی ڕەنگەکە و هەموارکردنەوەی دیزاینی هونەریی نیشانی نیشتمانی، پەسەند کرا.[١]

دیزاین

[دەستکاری]

ئاڵای دەوڵەت نیشانی بچووکی لەسەرە، کە بە شێوەیەکی ستوونی لە ناوەڕاستدایە و بە بڕی یەک لەسەر حەوتی درێژیی ئاڵاکە بەرەو لای هەڵکردن لای داوە.[١٩] ڕێژەی ڕەهەندەکانی ئاڵاکە ٢ بۆ ٣یە (بەرزایی/پانی)، لەگەڵ سێ هێڵی ئاسۆیی یەکسان بە ڕەنگەکانی سوور، شین و سپی، کە هەریەکێکیان یەک لەسەر سێی بەرزیی ئاڵاکە دەگرن. ڕەنگە پێشنیارکراوەکان (سپی و ڕەش لە پانتۆندا بەڵگەدار نەکراون) بریتین لە:[٢٠]

ڕێنمایی نەخشەکێشانی دروستکردنی ئاڵای نیشتمانی (ڕەهەندەکان)
سیستەم سوور ئەرخەوانی α شین سپی زەرد ڕەش
پانتۆن (en)1797C704C541CWhite143CBlack
CMYK (en)0-73-69-220-90-70-3090-46-0-530-0-0-04-24-95-00-0-0-100
RGB (en)199-54-61161-45-4612-64-119255-255-255237-185-450-0-0
شێوازی شانزەجاڕی (en)#C7363D#A12D2E#0C4077#FFFFFF#EDB92E#000000

^α تەنها لە مۆری نیشتمانیی گەورەدا بەکاردێت، وەک لە ئاڵاکانی فەرمیی سەرۆکایەتیدا دەبینرێت.

پرۆتۆکۆلی ئاڵا

[دەستکاری]

ئاڵای دەوڵەت (کە بە شێوەیەکی فەعلی ئاڵای نیشتمانییە) بە شێوەیەکی بەردەوام لەسەر دەروازەی باڵاخانە دەوڵەتییەکان دەشەکێتەوە.[٢١] هەروەها دەکرێت لە کاتی بۆنە و ڕێوڕەسە فەرمییەکاندا کە گوزارشت لە ڕووداوی گرنگ دەکەن بۆ سڕبیا، و لە بۆنەکانی تریشدا هەڵبکرێت.[٢٢] لە کاتی ماتەمینی نیشتمانیدا، بە شێوەی نیوەهەڵکراو (en) دادەگیرێت.[٢٣] پێویستە ئاڵاکە لە ژووری دەنگدان لە کاتی هەڵبژاردن بۆ دەستە دەوڵەتییەکان پیشان بدرێت[٢٤] و لەو ژوورەی تۆماری مەدەنی (en) کە تایبەت کراوە بۆ هاوسەرگیری (en) (پێویستە عاقد (en)یش شریتێک (en)ی بە ڕەنگەکانی ئاڵاکەوە پێبێت).[٢٥]

پیشاندانی ئاسۆیی و ستوونیی ئاڵای دەوڵەت
پیشاندانی ئاسۆیی و ستوونیی ئاڵای شارستانی

ئاڵای شارستانی بە بەردەوامی لەسەر دەروازەی ئەنجومەنی نیشتمانی و دەسەڵاتە هەرێمییەکان و خزمەتگوزارییە گشتییەکان شەکاوەیە. پێویستە لە ژووری دەنگدان لە کاتی هەڵبژاردنی ناوچەیی یان خۆجێییدا پیشان بدرێت.[٢٦] هەروەها دەکرێت لە کاتی بۆنە و ڕێوڕەسە کولتووری (en) یان وەرزشییەکاندا و لە بۆنەکانی تریشدا بەرز بکرێتەوە.[٢٧]

نابێت چ ئاڵای دەوڵەت و چ ئاڵای شارستانی بە شێوازێک هەڵبکرێن کە بەر زەوی بکەون، یان وەک بەرگی مێز، فەرش یان پەردە بەکاربهێنرێن، یاخود بۆ داپۆشینی ئۆتۆمبێل یان کەرەستەی تر، یان ڕازاندنەوەی سەکۆی قسەکەران، جگە لە بەکارهێنانیان وەک ئاڵای سەر مێز.[٢٨] نابێت بەکاربهێنرێن ئەگەر زیانیان پێگەیشتبێت یان بە شێوازێکی نەشیاو دەربکەون.[٢٩] ئاڵاکە لە کاتی خراپیی کەشوهەوادا هەڵناکرێت. هەروەها، تەنها لە ڕۆژدا دەشەکێندرێتەوە، مەگەر ئەوەی ڕووناک کرابێتەوە.[٣٠]

ئەگەر ئاڵاکە بە شێوەیەکی ستوونی لەسەر مێز یان بە شێوازێکی تر دابنرێت، پێویستە هێڵی سەرەوەی لە لای چەپی بینەر بێت. ئەگەر بە شێوەیەکی ستوونی بەسەر شەقام یان مەیدانێکدا هەڵبواسرێت، پێویستە هێڵی سەرەوەی لە لای باکوور بێت ئەگەر شەقامەکە ئاراستەی ڕۆژهەڵات-ڕۆژاوای هەبێت، و لە لای ڕۆژهەڵات بێت ئەگەر ئاراستەی باکوور-باشووری هەبێت یان لەسەر مەیدانێکی بازنەیی بێت.[٣١]

یاساکە چۆنییەتی پیشاندانی ئاڵای سڕبیا لەگەڵ ئاڵاکانی تر پێناسە دەکات، بە بێ جیاوازی لە نێوان ئاڵای دەوڵەت و ئاڵاکانی تردا. ئەگەر ئاڵاکە لەگەڵ ئاڵایەکی تردا هەڵبکرێت، هەمیشە لە لای چەپی بینەر دەبێت، جگە لە کاتی سەردانێکی فەرمیی نوێنەری وڵاتێکی تر یان ڕێکخراوێکی نێودەوڵەتی، کە لەو کاتەدا ئاڵای میوانەکە لە لای چەپی بینەر دەبێت. ئەگەر ئاڵاکە لەگەڵ ئاڵایەکی تردا بە شێوەی خاچ لەسەر دوو دار جێگیر بکرێت، دارەکەی دەبێت لە پێشەوە بێت.[٣٢]

ئەگەر ئاڵای سڕبیا لەگەڵ دوو ئاڵادا هەڵبکرێت، دەبێت لە ناوەڕاستدا بێت.[٣٢]

ئەگەر ئاڵاکە لەگەڵ چەندین ئاڵادا هەڵبکرێت،

  • ئەگەر ئاڵاکان لە بازنەیەکدا بن، دەبێت لە ناوەڕاستی بازنەکەدا بێت بە شێوەیەکی ڕوون؛
  • ئەگەر ئاڵاکان لە نیوەبازنەیەکدا بن, دەبێت لە لوتکەیدا (en) بێت؛
  • ئەگەر ئاڵاکان لە ڕیزێکدا (ستوونی) بن، دەبێت لە پێشەوەی ڕیزەکەدا بێت؛
  • ئەگەر ئاڵاکان لە ڕیزێکی ئاسۆییدا بن، دەبێت لە یەکەم پێگەدا بێت، واتە لە لای چەپی بینەر؛
  • ئەگەر ئاڵاکان لە گرووپێکدا بن، دەبێت لە پێشەوەی گرووپەکەدا بێت.[٣٢]

ئاڵاکانی تر

[دەستکاری]

سەرۆکی کۆمار (en) و سەرۆکی ئەنجومەنی نیشتمانی (en) ئاڵای فەرمیی تایبەت بە خۆیان بەکاردەهێنن.[٣٣]

ئەمانەش ببینە

[دەستکاری]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. 1 2 "Grb Srbije: Dvoglavi orao menja perje" 2017-03-23 لە وەیبەک مەشین ئەرشیڤ کراوە. (in Serbian)
  2. 1 2 3 Stanojević 1934، لاپەڕە 79.
  3. 1 2 Samardžić 1983.
  4. ↑ «Nije bila trobojka: Ovako je izgledala najstarija srpska zastava». B92 (en) (بە سربی). ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٠. لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  5. ↑ Kostić 1960، لاپەڕە 16, Stanojević 1934، لاپەڕە 79
  6. ↑ Solovjev 1958، لاپەڕەکانی 134–135.
  7. ↑ Škrivanić 1979.
  8. ↑ Stanojević 1934، لاپەڕەکانی 79–80.
  9. ↑ «Глава druga. Боя и Грбъ Сербіє» [Chapter two. Color and Coat of Arms of Serbia]. Устав Књажества Сербије из 1835. године. - RA-ustav-1835 - Дигитална Народна библиотека Србије Уставъ Княжества Сербіє [Constitution of the Princedom of Serbia] (بە سربی). کراگویێڤاتس (en): Princedom of Serbia. ١٨٣٥. COBISS.SR-ID 150291719. لە ڕەسەنەکە لە ١٨ی شوباتی ٢٠١٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٨ی حوزەیرانی ٢٠١١ ھێنراوە. 3.) Боя народна Србска єстъ отворено-црвена, бѣла и челикасто-угасита.{{cite book}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: شوێن (بەستەر)
  10. ↑ Mih. Gavrilovic, Suspendovanje prvog srpskog ustava februar-mart 1835 god., Arhiv za pravne i drustvene nauke, I, 1906, 410–412
  11. ↑ Euronews Srbija (١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٥). «Acović za Euronews Srbija: Prvi pomen srpske zastave u 13. veku u Dubrovniku». Euronews Srbija (بە سربی). لە ١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە.
  12. ↑ «Od Prvog srpskog ustanka do danas: Kako se menjala srpska zastava». Radio-televizija Vojvodine (بە Serbian (Latin script)). Tanjug. ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤. لە ١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە.
  13. ↑ «Od Prvog srpskog ustanka do danas: Kako se menjala srpska zastava». Radio-televizija Vojvodine (بە Serbian (Latin script)). Tanjug. ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤. لە ١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە.
  14. 1 2 Branislav Ž. Vešović: Yugoslavia during the Second World War 2012-02-17 لە وەیبەک مەشین ئەرشیڤ کراوە.
  15. ↑ 1990 Constitution of Serbia, Article 133
  16. ↑ Recommendation on the use of the Flag of Serbia ("Official Gazette of Serbia", No. 49/1992.)
  17. ↑ 2006 Constitution of Serbia, Article 7
  18. ↑ Republic of Serbia 2009
  19. ↑ Препорука о коришћењу грба, заставе и химне Србије 2009-11-03 لە وەیبەک مەشین ئەرشیڤ کراوە. (in Serbian)
  20. ↑ «Standards of Flag and Coat of Arms, Parliament of Serbia» (بە سربی). لە ٤ی ئازاری ٢٠١٦ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ ھێنراوە. (٨٧١ کیبیبایت)
  21. ↑ Republic of Serbia 2009, article 20
  22. ↑ Republic of Serbia 2009, article 24
  23. ↑ Republic of Serbia 2009, article 23
  24. ↑ Republic of Serbia 2009, article 22
  25. ↑ Family Law, article 299
  26. ↑ Republic of Serbia 2009, article 28
  27. ↑ Republic of Serbia 2009, article 29
  28. ↑ Republic of Serbia 2009, article 33
  29. ↑ Republic of Serbia 2009, article 6
  30. ↑ Republic of Serbia 2009, article 32
  31. ↑ «Nije bila trobojka: Ovako je izgledala najstarija srpska zastava». لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
  32. 1 2 3 Republic of Serbia 2009, article 30
  33. ↑ Republic of Serbia 2009, article 25

سەرچاوە مێژووییەکان

[دەستکاری]
بەڵگەنامە فەرمییەکان
سەرچاوە لاوەکییەکان

بەستەرە دەرەکییەکان

[دەستکاری]
ویکیمیدیا کامنز میدیای پەیوەندیداری بە ئاڵای سڕبیا تێدایە.
وەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئاڵای_سڕبیا&oldid=1654054»