ئاڵای جیبووتی

ئاڵای جیبووتی

Name	Calanka Qaranka Agat sigmabili علم الوطني Drapeau national ('ئاڵای نەتەوەیی')
بەکارھێنان	National flag and ensign
ڕێژە	٢:٣
بەکارھاتوو	٢٧ی حوزەیرانی ١٩٧٧ (١٩٧٧-٠٦-27)
دیزایین	دووڕەنگێکی ئاسۆیی لە شینی کاڵ و سەوزی کاڵ، لەگەڵ سێگۆشەیەکی دوولایەکسانی سپی لە لای دارئاڵاکە کە ئەستێرەیەکی سوور لە ناوەڕاستیدایە.

ئاڵای نەتەوەییی جیبوتی ئاڵایەکی دووڕەنگی ئاسۆیییە بە دوو شریتی یەکسانی شینی کاڵ و سەوزی کاڵ، لەگەڵ سێگۆشەیەکی سپیی ھەموولایەکسان لە لای دارئاڵاکە. لە ناوەڕاستی سێگۆشەکەدا ئەستێرەیەکی سوور ھەیە. ئاڵاکە تێکەڵەیەکە لە شێواز و ڕەنگەکانی ئاڵای بەرەی ڕزگاریخوازی کەناراوەکانی سۆماڵ. ڕەنگی شینی کاڵ نوێنەرایەتیی ئاسمان و دەریا دەکات، ھەروەھا ئاماژەیە بۆ سۆماڵییەکان، ڕەنگی سەوز نوێنەرایەتیی سەوزاییی ھەمیشەییی زەوی دەکات، ھەروەھا ئاماژەیە بۆ گەلی عەفار، ڕەنگی سپی نوێنەرایەتیی ئاشتی دەکات و ئەستێرەی سووری پێنج-تیژ نوێنەرایەتیی یەکێتی و ئەو خوێنە دەکات کە شەھیدانی سەربەخۆیی ڕشتوویانە، ھەروەھا ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە جیبوتی یەکێکە لەو پێنج ناوچەیەی گەلی سۆماڵی تێیدا نیشتەجێن.

مێژوو

لە ناوەڕاستی سەدەی ١٩ەم و پێش دامەزراندنی خاکی سۆماڵیی فەڕەنسی، ئاڵاکانی وەک ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی، سوڵتاننشینی تاجورا و ھەروەھا ئاڵا ئایینییەکان بەکاردەھێنران. لە سەردەمی خاکی سۆماڵیی فەڕەنسی و خاکی فەڕەنسیی عەفارەکان و عیساکان، تەنھا ئاڵای سێڕەنگی فەڕەنسا بەکاردەھات. ئاڵای ئێستا لەلایەن بەرەی ڕزگاریخوازی کەناراوەکانی سۆماڵ (FLCS) وەک ئاڵای فەرمیی پارتەکە لە ساڵانی ١٩٦٠ەکاندا دروست کرا و دیزاین کرا، کە گرووپێکی گەریلایی بوون و بۆ سەربەخۆییی جیبوتی لە فەڕەنسا دەجەنگان. بە یارمەتیی Ligue Populaire Africaine pour l'Indépendance (LPAI) گەیشتنە سەربەخۆیی لە ساڵی ١٩٧٧. ئاڵای جیبوتی بۆ یەکەم جار لە کاتی سەربەخۆییدا لە ٢٧ی حوزەیرانی ١٩٧٧ ھەڵدرا، لەلایەن بەڕێوەبەری پۆلیس یاسین یابێ گالێب. ئەمڕۆ ئاڵاکە لەسەر زۆربەی باڵەخانە حکومییەکان دەشەکێتەوە.

تایبەتمەندییەکان

بە وردی، ئەم ئاڵایە پێکھاتووە لە دوو شریتی ئاسۆیی شینی ئاسمانی و سەوز، و سێگۆشەیەکی سپیی دوولایەکسان کە لە لای دارئاڵاکەوە جێگیر کراوە. لە ناوەڕاستی سێگۆشەکەدا، ئەستێرەیەکی سووری پێنج-تیژ دەردەکەوێت.

واتای ئەم ئاڵایە لە سروودی نەتەوەییی جیبوتیدا ھاتووە، بە ھەندێک جیاوازییەوە:

• ██ شینی ئاسمانی: "ھێمایە بۆ باب المەندەب و کەنداوی تاجورا، بەڵام سروودی نەتەوەیی ئاماژە بە شینیی ئاسمان دەکات."
• ██ سەوز: "ھێمای زەوییە، کە بە سەوزاییی ھەمیشەییی زەوی گوزارشتی لێ دەکرێت."
• ██ سوور: "ھێمای ئەو خوێنەیە کە لەلایەن شەھیدانی سەربەخۆیییەوە ڕژاوە."
• ██ سپی: "سپیی ھێمای ئاشتی"

لە ناوەڕاستی سێگۆشەکەدا، ئەستێرەیەکی سووری پێنج-تیژ ھێمای یەکڕیزیی نەتەوەیییە.

ئاڵا مێژووییەکان

ئاڵای نەتەوەییی جیبوتی لە نزیک دەریا دەشەکێتەوە.

ئەمانەی خوارەوە ئەو ئاڵایانەن کە لە مێژوودا لە خاکی جیبوتیی ئێستادا بەکارھاتوون:

• 
  ئاڵای سوڵتاننشینی عەدەل (١٤١٥–١٥٧٧)
• 
  ئاڵای ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی (١٥٧٧–١٧٩٣)، کاتێک ئەیالەتی حەبەش بەشێک لە جیبوتیی ئێستای لەخۆ دەگرت.
• 
  ئاڵای ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی (١٧٩٣–١٨٤٤).
• 
  ئاڵای ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی (١٨٤٤–١٨٨٣).
• 
  ئاڵای خێدیڤاتی میسر (١٨٧٤–١٨٨١)، کاتێک کەناراوەکانی سۆماڵی خێدیڤات بەشێک لە جیبوتیی ئێستای لەخۆ دەگرت.
• 
  ئاڵای خێدیڤاتی میسر (١٨٨١–١٨٨٣).
• 
  ئاڵای فەڕەنسا، لە نێوان ساڵانی ١٨٩٦ بۆ ١٩٧٧ بەکارھاتووە، چونکە خاکی سۆماڵیی فەڕەنسی پێشینەی جیبوتیی ئەمڕۆیە.

ئەمانەش ببینە

• مێژووی جیبوتی
• جیبوتی (سروود)
• جیبوتی (وڵات)
• جیبوتی (شار)

بەستەرە دەرەکییەکان

• کتێبی ڕاستییەکانی جیھانیی سی ئای ئەی - جیبووتی