بۆ ناوەڕۆک بازبدە

ئاڵای بەڕازیل

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
ئاڵای بەڕازیل
ئاڵای بەڕازیل
Name
  • ئۆریڤێردی (A Auriverde)
  • ڤێردی ئی ئەماریلا (Verde e amarela)
بەکارھێنانئاڵای نەتەوەیی و هێمای دەریایی. دیوی پشتەوە هاوتای دیوی پێشەوەیە.
ڕێژە7:10
بەکارھاتوو١٩ی تشرینی دووەمی ١٨٨٩؛ ١٣٦ ساڵ پێش ئێستا (وەشانی ٢١ ئەستێرەیی) | ١١ی ئایاری ١٩٩٢؛ ٣٤ ساڵ پێش ئێستا (وەشانی ئێستای ٢٧ ئەستێرەیی)
دیزایینپاشبنەمایەکی سەوز کە مەعینێکی گەورەی زەردی تێدایە لە ناوەڕاستدا، و بازنەیەکی شین لەخۆدەگرێت کە گۆی ئاسمان پێکدەهێنێت و بیست و حەوت ئەستێرەی بچووکی سپی پێنج خاڵی لەسەرە کە بە هێڵێکی کێوراوی یەکسانی سپی جیاکراونەتەوە، و دروشمی نەتەوەیی "Ordem e Progresso" (بە واتای 'ڕێکوپێکی و پێشکەوتن') بە سەوز لەسەری نووسراوە.
دیزایین لەلایەنڕایمۆندۆ تێکشێرا مێندێس (Raimundo Teixeira Mendes)

ئاڵای نەتەوەیی بەڕازیل بریتییە لە بازنەیەکی شین کە ئاسمانێکی پڕ ئەستێرە نیشان دەدات (کە خاچی باشوور لەخۆدەگرێت) و هێڵێکی کێوراو پێیدا تێدەپەڕێت کە دروشمی نەتەوەیی Ordem e Progresso (خوێندنەوەی بە پورتوگالی بەڕازیلی: [ˈɔʁdẽj i pɾoˈɡɾɛsu]) (ڕێکوپێکی و پێشکەوتن)ی لەسەر نووسراوە، لە ناو مەعینێکی زەرددا لەسەر پاشبنەمایەکی سەوز. بە فەرمی لە ١٩ی تشرینی دووەمی ١٨٨٩، چوار ڕۆژ دوای ڕاگەیاندنی کۆمار، پەسەند کرا بۆ ئەوەی شوێنی ئاڵای ئیمپراتۆریەتی بەڕازیل بگرێتەوە. بیرۆکەکە کاری ڕایمۆندۆ تێکشێرا مێندێس بوو، بە هاوکاریی میگێل لیمۆس (Miguel Lemos)، مانوێل پێرێرا ڕەیس (Manuel Pereira Reis) و دێسیۆ ڤیلارێس (Décio Villares).

پاشبنەما سەوزەکە و مەعینە زەردەکە لە ئاڵا ئیمپراتۆرییەکەی پێشووەوە پارێزران (هەرچەندە کەمێک گۆڕانکاری لە ڕەنگ و شێوەیاندا کرا). لە ئاڵای ئیمپراتۆریدا، سەوزەکە نوێنەرایەتی ماڵی براگانزای پێدرۆی یەکەم، یەکەم ئیمپراتۆری بەڕازیلی دەکرد، لە کاتێکدا زەردەکە نوێنەرایەتی ماڵی هابسبورگی هاوسەرەکەی، ئیمپراتۆرە ماریا لیۆپۆلدینای دەکرد. [١] بازنەیەکی شین بە ئەستێرەی پێنج خاڵیی سپییەوە جێگەی نیشانەکانی ئیمپراتۆریەتی بەڕازیلی گرتەوە – شوێنی لە ئاڵاکەدا ڕەنگدانەوەی ئاسمانی سەر شاری ڕیۆ دێ ژانیرۆیە لە ١٥ی تشرینی دووەمی ١٨٨٩. دروشمی Ordem e Progresso لە دروشمی پۆزەتیڤیزمی ئۆگست کۆمت (Auguste Comte)ەوە وەرگیراوە: "L'amour pour principe et l'ordre pour base; le progrès pour but" ("خۆشەویستی وەک بنەما و ڕێکوپێکی وەک بناغە؛ پێشکەوتن وەک ئامانج"). [٢]

هەر ئەستێرەیەک هاوتای یەکەیەکی فیدراڵی بەڕازیلە و قەبارەکەی بەپێی قەبارەی بینراوی ئەستێرە ڕاستەقینە هاوتاکەی دیاریکراوە. [٣] بەپێی یاسای بەڕازیل، دەبێت ئاڵاکە نوێبکرێتەوە لە کاتی دروستبوون یان نەمانەوەی ویلایەتێکدا. لە کاتی یەکەم پەسەندکردنی ئاڵاکە لە ساڵی ١٨٨٩دا، ٢١ ئەستێرەی هەبوو. دواتر یەک ئەستێرەی تری وەرگرت لە ساڵی ١٩٦٠ (نوێنەرایەتی ویلایەتی گوانابارا)، پاشان یەکێکی تر لە ١٩٦٨ (نوێنەرایەتی ئاکرێ)، و لە کۆتاییدا چوار ئەستێرەی تر لە ١٩٩٢ (نوێنەرایەتی ئەماپا، ڕۆرایما، ڕۆندۆنیا و تۆکانتینز)، کە کۆی گشتیان بوو بە ٢٧ ئەستێرە لە وەشانی ئێستایدا.

مێژوو

[دەستکاری]

بەڕازیلی کۆلۆنیالی (١٥٠٠–١٨١٥)

[دەستکاری]
ئاڵای شازادەکانی بەڕازیل ستانداردێک بوو بۆ جێنشینی پورتوگال، هەرچەندە زۆرجار لە بەڕازیل بەکاردەهێنرا بەهۆی ئەوەی شازادەکان هەمان ناویان هەبوو.

ناوچەکانی پورتوگال لە کیشوەری ئەمریکا، کە تا ڕادەیەک هاوتایە بەوەی ئێستا پێی دەوترێت بەڕازیل، هەرگیز ئاڵای فەرمیی تایبەت بە خۆیان نەبوو، چونکە نەریتی پورتوگالی هاندەر بوو بۆ هەڵکردنی ئاڵای شانشینی پورتوگال لە سەرجەم ناوچەکانی تاجدارێتی پورتوگال.

یەکەم هێماکانی ئاڵاناسی بەڕازیل بریتی بوون لە ئاڵای دەریایی تایبەت کە لەلایەن کەشتییە بازرگانییە پورتوگالییەکانەوە بەکاردەهێنران کە بەرەو بەڕازیل گەشتیان دەکرد. ئاڵایەک بە هێڵی سەوز و سپیەوە تا ساڵی ١٦٩٢ بەکارهێنرا. [٤] ڕەنگەکانی سەوز و سپی نوێنەرایەتی ماڵی براگانزا و ڕەنگە نەتەوەییەکانی پورتوگالیان دەکرد. لە ساڵی ١٦٩٢دا، ئەو ئاڵایە چیتر لەلایەن ئەو کەشتییانەوە بەکارنەدەهێنرا کە بەرەو بەڕازیل گەشتیان دەکرد و بوو بە ئاڵای کەشتییە بازرگانییەکان لە کەناراوەکانی پورتوگال. لە ساڵی ١٦٩٢دا، ئاڵایەکی نوێ بۆ ئەو کەشتییە بازرگانییانە ناسێنرا کە بەرەو بەڕازیل گەشتیان دەکرد. ئاڵا نوێیەکە پاشبنەمایەکی سپی هەبوو لەگەڵ کادەسێکی زێڕین (armillary sphere). کادەسەکە وەک هێمای کەسیی پاشا مانوێلی یەکەمی پورتوگال (لە دەسەڵاتدا بوو ١٤٩٤-١٥٢١) خزمەتی کردبوو. لە سەردەمی فەرمانڕەوایەتی ئەودا کەشتییە پورتوگالییەکان بە شێوەیەکی بەرفراوان بەکاریان دەهێنا، و دواتر بوو بە هێمایەکی نەتەوەیی پورتوگال و، بە دیاریکراویتر، بۆ ئیمپراتۆریەتی پورتوگال. ئاڵایەکی هاوشێوە ناسێنرا بۆ ئەو کەشتییە پورتوگالییانەی کە بەرەو هیندستان گەشتیان دەکرد، بەڵام بە کادەسێکی سوورەوە. سەرەڕای ئەوەی کە نوێنەرایەتی تەواوی ئیمپراتۆریەتی پورتوگالی دەکرد، کادەسەکە دەستی کرد بە بەکارهێنانێکی بەرفراوانتر لە بەڕازیل – گەورەترین و پێشکەوتووترین کۆلۆنی لەو کاتەدا – نەک تەنها لە ئاڵای دەریاییدا، بەڵکو لەسەر دراوەکان و هۆکارەکانی تریش. لە کۆتاییدا بوو بە هێمای نافەرمیی بەڕازیل.

شانشینی یەکگرتووی پورتوگال، بەڕازیل و ئەلگارڤەکان (١٨١٥–١٨٢٢)

[دەستکاری]

لە ساڵی ١٨١٥دا، بەڕازیل بەرزکرایەوە بۆ پلەی شانشین، و شانشینەکانی پورتوگال، بەڕازیل و ئەلگارڤەکان یەکخران وەک یەک دەوڵەت – شانشینی یەکگرتووی پورتوگال، بەڕازیل و ئەلگارڤەکان. یاسای پەیماننامەی ١٨١٦ هێمای شانشینە نوێیەکەی دامەزراند. [٥] تێیدا دیاریکرابوو کە نیشانەکانی شانشینی بەڕازیل پێکدێت لە کادەسێکی زێڕین لەسەر پاشبنەمایەکی شین. [٥] لەم ماوەیەدا، ئاڵای بەڕازیل ئاڵای شانشینی یەکگرتووی پورتوگال، بەڕازیل و ئەلگارڤەکان بوو.

ئیمپراتۆریەتی بەڕازیل (١٨٢٢–١٨٨٩)

[دەستکاری]

ئاڵای بەڕازیل لەلایەن ژان-باتیست دێبرێ (Jean-Baptiste Debret) نەخشێندرا وەک ستانداردی شاهانەی شازادەی شاهانەی شانشینی یەکگرتووی پورتوگال، بەڕازیل و ئەلگارڤەکان، پێدرۆی یەکەم.

دوای ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی بەڕازیل، و لەگەڵ تاج لەسەرنانی پێدرۆی یەکەم وەک ئیمپراتۆری بەڕازیل، ستانداردی شاهانە گۆڕدرا بۆ ئەوەی ببێتە ئاڵای ئیمپراتۆریەتی بەڕازیل. ئاڵا نوێیەکە نیشانە ئیمپراتۆرییەکانی لەخۆدەگرت لە ناو مەعینێکی زەرددا، لەسەر پاشبنەمایەکی سەوز. [٦] ڕەنگەکانی سەوز و زەرد نوێنەرایەتی ماڵە خانەدانییەکانی پێدرۆی یەکەم و هاوسەرەکەی ماریا لیۆپۆلدینای نەمساوییان دەکرد. [٢]

ئاڵا ئیمپراتۆرییەکە کەمێک گۆڕدرا لە سەردەمی فەرمانڕەوایەتی پێدرۆی دووەمدا، کاتێک ئەستێرەیەکی زیاتر زیاد کرا بۆ نیشانە ئیمپراتۆرییەکان بۆ ئەوەی بگونجێت لەگەڵ ڕێکخستنی نوێی ناوچەکانی وڵاتەکە.

کۆماری بەڕازیل (١٨٨٩–ئێستا)

[دەستکاری]

لە کاتی ڕاگەیاندنی کۆماردا، یەکێک لە سەرکردە مەدەنییەکانی بزووتنەوەکە، یاساناس ڕوی باربۆسا (Ruy Barbosa)، نەخشەیەکی بۆ ئاڵا نوێیەکەی نەتەوەکە پێشنیار کرد کە بە توندی ئیلهامی لە ئاڵای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا وەرگرتبوو. لە ١٥ تا ١٩ی تشرینی دووەمی ١٨٨٩ هەڵکرا، کاتێک مارشاڵ دیۆدۆرۆ دا فۆنسێکا (Deodoro da Fonseca) (وەک سەرۆکی کاتی بەڕازیل) ڤیتۆی نەخشەکەی کرد، بە پاساوی ئەوەی کە زۆر لە ئاڵای وڵاتێکی تر دەچێت. [٧]

نیشتمان (A Pátria) لەلایەن پێدرۆ پاولۆ برۆنۆوە (Pedro Paulo Bruno)، تابلۆیەکی ساڵی ١٩١٩ کە ئاڵای بەڕازیل نیشان دەدات لەلایەن خێزانێکەوە دەچنرێت.

فۆنسێکا پێشنیاری ئەوەی کرد کە ئاڵای کۆمارە نوێیەکە دەبێت لە ئاڵا ئیمپراتۆرییە کۆنەکە بچێت. [٧] مەبەست لەمە جەختکردنەوە بوو لەسەر بەردەوامی یەکگرتوویی نەتەوەیی لە کاتی گواستنەوە لە پاشایەتی دەستوورییەوە بۆ کۆمار. [٧] ڕایمۆندۆ تێکشێرا مێندێس پڕۆژەیەکی خستەڕوو کە تێیدا نیشانە ئیمپراتۆرییەکان جێگەیان گیرایەوە بە گۆیەکەی ئاسمانیی شین و دروشمی پۆزەتیڤیزم. پێشکەش بە فۆنسێکا کرا، کە دەستبەجێ قبوڵی کرد. ئاڵاکە لەلایەن گروپێکەوە نەخشێنرا کە پێکهاتبوون لە ڕایمۆندۆ تێکشێرا مێندێس، میگێل لیمۆس، مانوێل پێرێرا ڕەیس و دێسیۆ ڤیلارێس. [٨] بە فەرمی لە ١٩ی تشرینی دووەمی ١٨٨٩ پەسەند کرا. [٩]

ئاڵاکە لە سێ بۆنەدا گۆڕانکاری تێدا کراوە بۆ زیادکردنی ئەستێرەی زیاتر کە مەبەست لێیان ڕەنگدانەوەی ویلایەتە تازە دروستکراوەکان بووە: ١٩٦٠ (٢٢ ئەستێرە)، ١٩٦٨ (٢٣ ئەستێرە) و ١٩٩٢ (٢٧ ئەستێرە). بەپێچەوانەی زۆرێک لە ئاڵا نەتەوەییەکانی ترەوە کە توخمی نوێنەرایەتی دابەشکارییە سیاسییەکانیان تێدایە، گۆڕانکارییەکان لە ئاڵای بەڕازیل هەمیشە دەستبەجێ دوای ڕێکخستنەوەی سیاسی نەدەکران، کە بووە هۆی دروستبوونی چەندین ساڵ لە مێژوودا کە ناهاوسەنگییەک هەبوو لە نێوان ژمارەی ئەستێرەکان و ژمارەی ویلایەتەکان و ناوچە فیدراڵییەکان. [١٠] نوێترین گۆڕانکاری لە ١١ی ئایاری ١٩٩٢ کرا، بە زیادکردنی چوار ئەستێرە بۆ گۆی ئاسمان (کە نوێنەرایەتی ئەو ویلایەتانەی دەکرد کە لە نێوان ١٩٨٢ و ١٩٩١ دروستکرابوون)، و گۆڕانکارییەکی کەم لە شوێنی ئەستێرەکاندا کرا بۆ ئەوەی بە دروستی لەگەڵ پۆتانە فەلەکییەکاندا (astronomical coordinates) بگونجێن.

نەخشە

[دەستکاری]

فەرمانی ژمارە ٤، کە لە ١٩ی تشرینی دووەمی ١٨٨٩ دەرچوو، لە ڕووی یاساییەوە ئاڵای بەکارهاتووی سەردەمی پاشایەتی دەستووری بە ئاڵای نەتەوەیی نوێ گۆڕی. [١١] دوایین گۆڕانکاری لە ١١ی ئایاری ١٩٩٢ ئەنجامدرا، یاسای ژمارە ٨.٤٢١، گۆی ئاسمانی گۆڕی بە زیادکردنی شەش ئەستێرە. [١١]

دروستکردن

[دەستکاری]
پەڕەی دروستکردن کە دوورییە فەرمییەکانی ئاڵاکە نیشان دەدات.

شوێنی وردی ٢٧ ئەستێرەکە لەسەر گۆکە وا دەکات ئاڵای بەڕازیل یەکێک بێت لە ئاڵۆزترین ئاڵا نەتەوەییەکان بۆ دروستکردن. نەخشە فەرمییەکە لەلایەن یاسای ژمارە ٥,٧٠٠، کە لە ١ی ئەیلولی ١٩٧١ دەرچووە، دیاریکراوە. [١٢] درێژیی ئاڵاکە بیست یەکەیە و پانییەکەی چواردەیە، کە دەگۆڕێت بۆ ڕێژەی ١٠:٧. مەودای لوتکەکانی مەعینە زەردەکە تا چوارچێوەی دەرەوە یەک یەکە و حەوت لەسەر دە (١.٧ م)ە. بازنە شینەکە لە ناوەڕاستی مەعینە زەردەکەدا نیوەتیرەکەی سێ یەکە و نیوە (٣.٥ م). ناوەندی کەوانەکانی هێڵە سپییەکە دوو یەکە (٢ م) لە لای چەپی خاڵی یەکتربڕینی درێژکراوەی تیرەی ستوونیی بازنەکە لەگەڵ بنکەی چوارچێوەی دەرەوەیە. نیوەتیرەی کەوانەی خوارەوەی هێڵە سپییەکە هەشت یەکەیە (٨ م) و نیوەتیرەی کەوانەی سەرەوەی هێڵە سپییەکە هەشت یەکە و نیوە (٨.٥ م). پانیی هێڵە سپییەکە نیو یەکەیە (٠.٥ م).

نووسراوی "Ordem e Progresso" بە پیتی سەوز نووسراوە. پیتی P دەکەوێتە سەر تیرەی ستوونیی بازنەکە. پیتەکانی وشەی "Ordem" و وشەی "Progresso" یەک لەسەر سێی یەکەیەک (٠.٣٣ م) بەرزن. پانیی ئەم پیتانە سێ لەسەر دەی یەکەیەکە (٠.٣٠ م). پیتی لێکدەری E بەرزییەکەی سێ لەسەر دەی یەکەیە (٠.٣٠ م) و پانییەکەی چارەکە یەکەیەکە (٠.٢٥ م).

ئەستێرەکان پێنج قەبارەی جیاوازیان هەیە: قەبارەی یەکەم، دووەم، سێیەم، چوارەم و پێنجەم. ئەوان لە ناو بازنەکاندا دەکێشرێن کە تیرەکانیان ئەمانەن: سێ لەسەر دەی یەکەیەک (٠.٣٠ م) بۆ قەبارەی یەکەم، چارەکە یەکەیەک (٠.٢٥ م) بۆ قەبارەی دووەم؛ پێنجیەکی یەکەیەک (٠.٢٠ م) بۆ قەبارەی سێیەم، حەوتیەکی یەکەیەک (٠.١٤ م) بۆ قەبارەی چوارەم، و دەیەکی یەکەیەک (٠.١٠ م) بۆ قەبارەی پێنجەم. [٣]

ئەستێرەکان

[دەستکاری]
لیستێکی کۆمەڵە ئەستێرەکان و ئەستێرەکان لەسەر نەخشەکە:
  1. پڕۆسیۆن (α Canis Minoris)
  2. سەگی گەورە (Canis Major): پێنج ئەستێرە، گەورەترینیان سیریوس (Sirius)ە
  3. کانۆپوس (α Carinae)
  4. سپیکا (α Virginis)
  5. هایدرا (Hydra): دوو ئەستێرە، گەورەترینیان ئالفارد (Alphard)ە
  6. خاچی باشوور (Southern Cross): پێنج ئەستێرە، گەورەترینیان ئەلڤا کروسیس (Alpha Crucis)ە
  7. سیگما ئۆکتانتیس (σ Octantis، ئەستێرەی جەمسەری باشوور)
  8. سێگۆشەی باشوور (Triangulum Australe): سێ ئەستێرە بە قەبارەی هاوشێوە
  9. دوپشک (Scorpius): هەشت ئەستێرە، گەورەترینیان ئانتارێس (Antares)ە
نەخشەی ئاسمانی کە بنەمای ئاڵای بەڕازیل پێکدەهێنێت

پاولۆ ئاراوژۆ دوارتێ (Paulo Araújo Duarte) لە زانکۆی فیدراڵی سانتا کاتارینا (Santa Catarina) بانگەشەی ئەوە دەکات کە "دروستکەرانی ئاڵا کۆمارییەکەمان مەبەستیان ئەوە بوو کە ئەستێرەکانی ئاسمان لە ڕیۆ دێ ژانیرۆ لە کاتژمێر ٨:٣٠ی بەیانیی ١٥ی تشرینی دووەمی ١٨٨٩ نیشان بدەن، ئەو ساتەی کە کۆمەڵە ئەستێرەی خاچی باشوور لەسەر مێریدیانی (هێڵی درێژی) ڕیۆ دێ ژانیرۆ بوو و قۆڵی درێژتری [خاچەکە] ستوونی بوو". [٣] وتارێکی تر، کە ئاماژە بە "O Céu da Bandeira" (ئاسمانی ئاڵاکە) دەکات لە نووسینی جەی. ئاڕ. ڤی. کۆستا، دەڵێت کاتی ورد لە ڕاستیدا ٠٨:٣٧ بووە.[سەرچاوە پێویستە] ئەم وتارەی دواییان ڕوونکردنەوەی نەخشەسازەکەی ئاڵاکە سەبارەت بە مەبەستەکانی بۆ ئەستێرەکان لەخۆدەگرێت. [ژێدەر پێویستە]

بەپێی یاسای نەتەوەیی ژمارە ٥,٧٠٠ی بەڕازیل لە ١ی ئەیلولی ١٩٧١، ئاڵاکە ئەستێرەکان بەو شێوەیە نیشان دەدات کە چاودێرێکی خەیاڵی لە دوورییەکی بێسنوورەوە لە سەرووی ڕیۆ دێ ژانیرۆوە دەیانبینێت کە لە دەرەوەی ئەو ئاسمانەدایە کە ئەستێرەکانی تێدا دانراون (واتە دیمەنی دەرەوە وەک ئەوەی لە گۆی ئاسمانیدا هەیە). بەم شێوەیە بێتا کروسیس لە لای ڕاستی کۆمەڵە ئەستێرەکە دەردەکەوێت و دێلتا کروسیس لە لای چەپ، وەک وێنەی ئاوێنەیی ئەو شێوەیەی کە لە ڕاستیدا لە ئاسماندا دەردەکەون (و، بە ڕێکەوت، ئەو شێوەیەی کە لە نیشانەی دەوڵەتی بەڕازیلدا دەردەکەون).

هێڵە سپییەکە بە دروشمەکەیەوە تا ڕادەیەک هاوتایە لەگەڵ ئیکلیپتیک (ecliptic)، وەک لە هێمای کادەسی مانوێلی یەکەمی پورتوگال و بەڕازیلی کۆلۆنیالیدا دەردەکەوێت، [١٣] (یان بە پێچەوانەوە هێڵی کەمەرەیی ئاسمانی، [١٤] بەڵام ئەم لێکدانەوەیە پشتگیری ناکرێت لەلایەن نەخشەی ئاسمانییەوە، بڕوانە وێنەکە). هەندێک لێکدانەوەی هێڵەکەش بە ڕووباری ئەمازۆنەوە دەیبەستنەوە. [١٣]

ئاڵای بەڕازیل ٢٧ ئەستێرە لەخۆدەگرێت، کە نوێنەرایەتی ویلایەتەکانی بەڕازیل و ناوچەی فیدراڵی دەکەن. [٣] کۆمەڵە ئەستێرەی خاچی باشوور لەسەر مێریدیانە (کە بە ژمارە ٦ لە نەخشەکەدا ئاماژەی پێکراوە). لە باشووری ئەوەوە پۆلاریس ئوسترالیس (Polaris Australis) (سیگما ئۆکتانتیس، کە ژمارە ٧ی پێدراوە) هەیە، کە نوێنەرایەتی ناوچەی فیدراڵی دەکات. سیگما ئۆکتانتیس، ئەستێرەی جەمسەری باشوور، بچووکە، بەڵام هەموو ئەستێرەکانی تر بە دەوریدا دەسوڕێنەوە؛ پێگە ناوازەکەی لە ئاسمانی نیوەگۆی باشووردا نوێنەرایەتی سەقامگیریی ناوچەی فیدراڵی دەکات لە یەکێتیی بەڕازیلدا. ئەستێرەی سپیکا (Spica) تاکە ئەستێرەیە کە دەکەوێتە سەرووی هێڵە سپییەکەوە لەگەڵ دروشمەکەی؛ هێمایە بۆ ویلایەتی پارا و ئەو بەشەی خاکی بەڕازیل لە نیوەگۆی باکووردا.

لەیەکچوونی ئەستێرەکانی سەر ئاڵای بەڕازیل لەگەڵ نەخشەیەکی ئاسمانی ڕاستەقینەدا (بڕوانە وێنەکە) تەنها سەرەتاییە: خۆر، مانگ و هەسارەکان پشتگوێ خراون. ئەو ئەستێرانەی کە بۆ ئاڵاکە هەڵبژێردراون درەوشاوەترین ئەوانە نین کە لە سەرووی ئاسۆوەن، هەندێک کۆمەڵە ئەستێرەی دیار کە ئەستێرەی درەوشاوەیان تێدایە بەتەواوی پشتگوێ خراون (بۆ نموونە سێنتاوروس - Centaurus). ئەو کۆمەڵە ئەستێرانەی پیشان دراون هەندێک جار بە توندی کاریگەریان تێکراوە بەهۆی هەڵبژاردنی تاکە ئەستێرەکانەوە (بۆ نموونە هایدرا - Hydra)، شێوێندراون (بۆ نموونە دوپشک - Scorpius)، یان قەبارەیان گەورە کراوە (بۆ نموونە کروکز - Crux، سێگۆشەی باشوور - Triangulum Australe). سپیکا گواستراوەتەوە بۆ لایەکەی تری ئیکلیپتیک (و بەم شێوەیەش بۆ لایەکەی تری هێڵی کەمەرەیی). لەیەکچوون لەگەڵ ئاسمانی ڕاستەقینەدا هەروەها کاریگەری تێکراوە بەهۆی دیمەنە نائاساییەکەی دەرەوە (بڕوانە سەرەوە). هەروەها دەبێت ئەوەش بگوترێت، کە لەو کات و شوێنەی کە وەک بنەما بۆ ئەستێرەکان دیاریکراون، خۆر زۆر لە سەرووی ئاسۆوە بووە، واتە ڕیۆ دێ ژانیرۆ لە ڕۆژێکی ڕووناکدا بووە، بۆیە هیچ ئەستێرەیەک بە هیچ شێوەیەک دیار نەبووە! (بەڵام، لە کاتێکی تری ساڵدا، ئەو ئەستێرانەی کە لە ئاڵاکەدا مەبەست بوون لە کاتی شەودا دەبینرێن).

ئەستێرەکان و ویلایەتەکان

[دەستکاری]

ئەو ئەستێرانەی لەسەر ئاڵاکە نەخشێنراون و ئەو ویلایەتانەی نوێنەرایەتییان دەکەن بریتین لە: [٣]

دەوڵەت ئەستێرە کۆمەڵە ئەستێرە قەبارە (١=گەورەترین) ویلایەت دروستکراوە ئەستێرە زیادکراوە
ئەمازۆن ئەلفا کانیس مینۆرس (پرۆسەیۆن) کەنەدی بچووک، سەگێکی بچووک 1 1889 1889
ماتۆ گرۆسۆ ئەلفا کێنیس مۆرێس (سیریۆس) کەنەدی گەورە، سەگێکی گەورە 1 1889 1889
ئەمپا بەیت کێنیس مۆریس (مێرزام) کەنەدی گەورە، سەگێکی گەورە 2 1991 1992
ڕۆندۆنیا گاما کانیس مۆرس (مۆلیفین) کەنەدی گەورە، سەگێکی گەورە 4 1982 1992
ڕۆراما دێلتا کێنیس مۆرس (Wezen) کەنەدی گەورە، سەگێکی گەورە 2 1991 1992
تۆکەنتینەکان ئێپسیلۆن کانیس مۆرس (ئادرا) کەنەدی گەورە، سەگێکی گەورە 3 1989 1992
وەستان ئەلفا ڤێرجینیس (Spica) ڤیرگۆس، پاکیزەکە 1 1889 1889
پیاوای ئەلفا سکۆرپی (ئەنتاری) سکۆپیانۆس، سکۆپین 1 1889 1889
مۆرینهۆ بیتا سکۆرپی (گرافیا) سکۆپیانۆس، سکۆپین 3 1889 1889
سیئارا ئێپسیلۆن سکۆپای (Larawag) [١٥] سکۆپیانۆس، سکۆپین 2 1889 1889
ئەلاگۆاس Theta Scorpii (Sargas) سکۆپیانۆس، سکۆپین 2 1889 1889
سێرگیپ ئایۆتا سکۆپیا سکۆپیانۆس، سکۆپین 3 1889 1889
بۆریبای کاپپای سکۆرپی سکۆپیانۆس، سکۆپین 3 1889 1889
ڕیۆ گراند دۆ باکوور لامپدا سکۆرپی (شوعا) سکۆپیانۆس، سکۆپین 2 1889 1889
پێرەنبۆکۆ Mu Scorpii (Xamidimura & Pipirima) [١٥] سکۆپیانۆس، سکۆپین 3 1889 1889
ماتۆ گرۆسۆ دۆ سوید ئەلفا هایدرای (ئەلفارد) هایدرای، مارە ئاوەکە 2 ١٩٧٩[دەستکاری][note] ١٩٦٠[دەستکاری][note]
ئەکر گاما هایدرای هایدرای، مارە ئاوەکە 3 1962 1968
سان پاولۆ ئەلفا کرۆسیس (ئێکروکس یان ئەستێرەی مەگالیان) خاچی باشوور 1 1889 1889
ڕیۆ دی جێنیرۆ بیتا کرۆسیس (میمۆسا) خاچی باشوور 2 1889 1889
بەییا گاما کرۆسیس (Gacrux) خاچی باشوور 2 1889 1889
میناس جێرایز دێلتا کرۆسیس (ئیم) [١٦] خاچی باشوور 3 1889 1889
ڕۆحی پیرۆز ئێپسیلۆن کرۆسیس (گینان) خاچی باشوور 4 1889 1889
ڕیۆ گراند دۆ سوید ئەلفا سێگۆشەی ئوسترالی (ئاریا) سێگۆشەی ئوسترالیا، سێگۆشەکەی باشوور 2 1889 1889
سانتا کاترینا بیتا سێگۆشەی ئوسترالی سێگۆشەی ئوسترالیا، سێگۆشەکەی باشوور 3 1889 1889
پارانا گاما سێگۆشەی ئوسترالی سێگۆشەی ئوسترالیا، سێگۆشەکەی باشوور 3 1889 1889
گۆیاس ئەلفا کارینای (Canopus) کارینا، کیڵەکەی ئەرگۆ 1 1889 1889
ناوچەی فیدراڵی سیگما ئۆکتانتس (Polaris Australis) ئۆکتەنەکان، ئۆکتەنەکە 5 1889[دەستکاری][note] 1889
  • ناوچەی فیدراڵیی ڕەسەنی بەڕازیل لە ١٨٨٩ دروستکرا لە شارەوانیی بێلایەنی پێشوو کە شاری پایتەختی ئەوکاتی ڕیۆ دێ ژانیرۆی دەگرتەوە، و لەسەر ئاڵاکە بە ئەستێرەی سیگما ئۆکتانتیس (پۆلاریس ئوسترالیس) نوێنەرایەتی دەکرا. لە ١٩٦٠، بۆ ئەوەی بگونجێت لەگەڵ دروستکردنی پایتەختە نوێیەکە، برازیلیا، ناوچەی فیدراڵی لەسەر خاکێکی نوێ دووبارە پێکهێنرایەوە کە لە ویلایەتی گۆیاس جیاکرایەوە، و هاوسنوور بوو لەگەڵ ویلایەتی میناس جێرایس؛ بەردەوام بوو لە نوێنەرایەتیکردنی لەسەر ئاڵاکە بە سیگما ئۆکتانتیس. ناوچە فیدراڵییەکەی پێشوو بوو بە ویلایەتی نوێی گوانابارا و ئەستێرەیەکی نوێ، ئالفارد، زیاد کرا بۆ ئاڵاکە بۆ نوێنەرایەتیکردنی. گوانابارا لە ١٩٧٥ وەک ویلایەتێکی جیاواز هەڵوەشێنرایەوە؛ بەڵام، ئالفارد لە ئاڵاکە لانەبرا و لە ١٩٧٥ تا ١٩٧٩ نوێنەرایەتی هیچ ویلایەتێکی نەدەکرد. کاتێک ویلایەتی نوێی ماتۆ گرۆسۆ دۆ سول لە ١٩٧٩ دروستکرا، ئالفاردی پێدرا. [١٠]

ڕەنگەکان

[دەستکاری]

تۆنە دیاریکراوەکانی ڕەنگەکان کە لە ئاڵاکەدا بەکارهاتوون لە هیچ بەڵگەنامەیەکی یاساییدا دیاری نەکراون. ئەو بەهایانەی خوارەوە دەتوانرێت لەو فایلانەدا بدۆزرێنەوە کە بۆ داگرتن لە ماڵپەڕی حکومەتی بەڕازیلدا بەردەستن: [١٧]

سەوز زەرد شین سپی
RGB 0/148/64 255/203/0 48/38/129 255/255/255
Hex #009440 #ffcb00 #302681 #ffffff
CMYK 84/12/96/1 0/21/93/0 100/97/10/1 0/0/0/0

گۆڕانکارییە پێشنیارکراوەکان بۆ نەخشە

[دەستکاری]
گۆڕانکاری پێشنیارکراو بۆ نەخشەی ئاڵاکە، بە زیادکردنی وشەی "Amor"

لە ساڵی ٢٠٢١، بزووتنەوەی "Amor na Bandeira" (بە کوردی: خۆشەویستی لە ئاڵاکەدا) [١٨][١٩] پێشنیاری نوێکردنەوەی دروشمی ئاڵاکەی کرد لە "Ordem e Progresso" بۆ "Amor, Ordem e Progresso" (خۆشەویستی، ڕێکوپێکی و پێشکەوتن)، وەک ئاماژەیەک بۆ دروشمی پۆزەتیڤیزم "L'amour pour principe et l'ordre pour base; le progrès pour but" (خۆشەویستی وەک بنەما و ڕێکوپێکی وەک بناغە؛ پێشکەوتن وەک ئامانج)، کە لەلایەن فەیلەسوفی فەڕەنسی ئۆگست کۆمتەوە داڕێژرابوو، کە ئیلهامبەخشی دروشمە ڕەسەنەکەی سەر ئاڵاکە بوو. یەکێک لە پێشنیارکارە سەرەکییەکانی بزووتنەوەکە سیاسەتمەدار ئیدواردۆ سوپلیسی بوو، کە پێشتر پشتگیری لە پڕۆژەیاسای PL 2179/2003 لەلایەن جێگر چیکۆ ئەلێنسارەوە کردبوو، کە هەمان ئامانجی هەبوو. ئەو پڕۆژەیاسایەی ساڵی ٢٠٠٣ هەروەها ئامانجی گۆڕینی دەستەواژەی سەر ئاڵای بەڕازیل بوو بۆ خۆشەویستی، ڕێکوپێکی و پێشکەوتن. [٢٠][٢١]

پرۆتۆکۆڵی ئاڵا

[دەستکاری]
گۆڕینی ئاڵاکە لە ڕێوڕەسمێکی مانگانەدا کە لە گۆڕەپانی سێ دەسەڵاتەکە (Praça dos Três Poderes) لە برازیلیا بەڕێوەدەچێت

یاسای فیدراڵی ژمارە ٥,٧٠٠، کە لە ١ی ئەیلولی ١٩٧١ دەرچووە، پرۆتۆکۆلی ئاڵا لە بەڕازیل پێناسە دەکات. [٢٢][٢٣] دەبێت ئاڵاکە بە شێوەیەکی هەمیشەیی لە گۆڕەپانی سێ دەسەڵاتەکە لە برازیلیا هەڵبکرێت. دەبێت ئاڵاکە ڕۆژانە بەرزبکرێتەوە و دابەزێنرێت لە کۆشکەکانی سەرۆکایەتی (Palácio do Planalto و Palácio da Alvorada)؛ وەزارەتەکان؛ کۆنگرێسی نەتەوەیی؛ دادگای باڵای فیدراڵی؛ دادگای باڵای دادپەروەری؛ بارەگاکانی دەسەڵاتی جێبەجێکردن، یاسادانان و دادوەری؛ نێردە دیپلۆماتییەکان؛ دامەزراوە فیدراڵی، ویلایەتی و ناوخۆییەکان؛ و یەکەکانی هێزی دەریایی بازرگانی. کاتێک ئاڵایەک چیتر شیاو نییە بۆ بەکارهێنان، دەبێت ڕادەستی بنکەیەکی سەربازی بکرێت بۆ ئەوەی بسووتێنرێت لە کاتی ڕێوڕەسمێکی تایبەتدا لە ١٩ی تشرینی دووەم ("ڕۆژی ئاڵا").

دەبێت ئاڵاکە لە نیوەی ستوون هەڵبکرێت کاتێک سەرۆک کۆمار ماتەمینی فەرمی ڕادەگەیەنێت. سەرەڕای ئەوەش، حکومەتەکانی ویلایەت و ناوخۆیی دەتوانن ماتەمینی فەرمی ڕابگەیەنن بە مردنی سەرۆک شارەوانییەک یان پارێزگارێک. کاتێک ئاڵاکە لە نیوەی ستوون نمایش دەکرێت، پێش بەرزکردنەوە یان دابەزاندنی، دەبێت ئاڵاکە تا لوتکەی ستوونی ئاڵاکە بەرزبکرێتەوە و پاشان دابەزێنرێت بۆ نیشانەی نیوە. کاتێک ئاڵاکە لە ڕێپێوانێکدا هەڵدەگیرێت، دەبێت قردێلەیەکی ڕەشی ماتەمینی (crape ribbon) بە لوتکەی ستوونەکەوە ببەسترێت.

ئاڵایەکی بیانی تەنها دەکرێت لەگەڵ ئاڵایەکی بەڕازیلیدا لە لای ڕاستییەوە هەڵبکرێت. تاکە هەڵاوێردەکان ئەوکاتەن کە ئاڵا بیانییەکە لە باڵیۆزخانەیەک یان کونسوڵخانەیەک نمایش دەکرێت و لە ڕێوڕەسمەکانی پێدانی خەڵات لە پێشبڕکێ وەرزشییەکاندا کە لەلایەن وەرزشوانە بیانییەکانەوە دەبرێنەوە. کاتێک چەندین ئاڵا لە یەک کاتدا بەرزدەکرێنەوە یان دادەبەزێنرێن، دەبێت ئاڵای بەڕازیل یەکەم بێت کە دەگاتە لوتکەی ستوونی ئاڵاکە و کۆتا بێت کە دەگاتە خوارەوە.

چەمانەوە

[دەستکاری]
قۆناغ وەسف نموونە
یەکەم نیوەی سەرەوەی بەرزیی ئاڵاکە دەچەمێنرێتەوە بۆ دیوی پشتەوە.
دووەم چەمانەوەکە بەردەوام دەبێت بە چەمانەوەی نیوەی خوارەوەی ئاڵاکە بۆ دیوی پشتەوە تا زۆربەی بازنە شینەکە و دروشمەکە ڕوویان لە سەرەوە بێت.
سێیەم پاشان ئاڵاکە بە سێ بەش بە درێژایی تەوەری پانییەکەی دەچەمێنرێتەوە، بە جۆرێک بەشەکانی شەکاوە و ستوونەکە دەچەمێنرێنەوە بۆ دیوی پشتەوە، و بازنە شینەکە و دروشمەکە ڕوویان لە سەرەوە دەهێڵرێتەوە.

سروودی ئاڵا

[دەستکاری]

 

Vocal
Brazilian Flag Anthem performed by choir for the Ministry of Education.
گرفتێکت لە بیستنی ئەم پەڕگەیە ھەیە؟ بڕوانە یارمەتی میدیا.
Vocal
Brazilian Flag Anthem performed by the Brazilian Army choir.[٢٤]
گرفتێکت لە بیستنی ئەم پەڕگەیە ھەیە؟ بڕوانە یارمەتی میدیا.

سروودی ئاڵای نەتەوەیی بەڕازیل (Hino à Bandeira Nacional) گۆرانییەکە تەرخانکراوە بۆ ئاڵای وڵاتەکە. لە ١٩ی تشرینی دووەم (ڕۆژی ئاڵا) پێشکەش دەکرێت. تێکستە پورتوگالییەکەی لەلایەن شاعیر ئۆلاڤۆ بیلاک (Olavo Bilac)ەوە نووسراوە، و مۆسیقاکەشی لەلایەن فرانسیسکۆ براگاوە (Francisco Braga) ئامادەکراوە. [٢٥]

Portuguese lyrics[٢٥] وەرگێڕانی کوردی

Salve, lindo pendão da esperança!Salve, símbolo augusto da paz!Tua nobre presença à lembrançaA grandeza da Pátria nos traz.

ChorusRecebe o afeto que se encerraEm nosso peito juvenil,Querido símbolo da terra,Da amada terra do Brasil!

Em teu seio formoso retratasEste céu de puríssimo azul,A verdura sem par destas matas,E o esplendor do Cruzeiro do Sul.(Chorus)

Contemplando o teu vulto sagrado,Compreendemos o nosso dever,E o Brasil por seus filhos amado,Poderoso e feliz há de ser!(Chorus)

Sobre a imensa nação brasileira,Nos momentos de festa ou de dor,Paira sempre, sagrada bandeira,Pavilhão da justiça e do amor!(Chorus)

سڵاو، ئەی ئاڵای جوانی ئومێد!

سڵاو، ئەی هێمای شکۆداری ئاشتی!

ئامادەبوونی بەڕێزت بۆ یادەوەریمان

مەزنیی نیشتمانمان بەبیر دەهێنێتەوە.

کۆرس (سەردێڕ)

ئەو خۆشەویستییە وەربگرە کە قەتیس بووە

لە نێو سنگی گەنجانەی ئێمەدا،

ئەی هێمای خۆشەویستی ئەم خاکە،

خاکی خۆشەویستی بەڕازیل!


لە نێو ئامێزی دڵڕفێنتدا وێنا دەکەیت

ئەم ئاسمانە شینە بێگەردە،

سەوزایی بێوێنەی ئەم دارستانانە،

و درەوشانەوەی خاچی باشوور (گرۆپە ئەستێرەی خاچ).


(کۆرس)

کاتێک لە سێبەرە پیرۆزەکەت دەڕوانین،

لە ئەرکی سەرشانمان تێدەگەین،

و بەڕازیلی خۆشەویست لای ڕۆڵەکانی،

بەهێز و بەختەوەر دەبێت!


(کۆرس)

بەسەر نەتەوەی مەزنی بەڕازیلدا،

لە کاتەکانی شادی یان پەژارەدا،

هەمیشە بشەکێوە، ئەی ئاڵای پیرۆز،

سێبەری دادپەروەری و خۆشەویستی!


(کۆرس)

ئاڵاکانی تر

[دەستکاری]
ئاڵا مێژووییەکان (١٥٠٠–ئێستا)

ئاڵا حکومییەکان

[دەستکاری]

سەرۆک کۆمار و جێگری سەرۆک کۆمار هەروەها بە ئاڵای تایبەتی خۆیان نوێنەرایەتی دەکرێن. [٢٦] ستانداردی سەرۆک کۆمار لاکێشەیەکی سەوزی تۆخە (ڕێژەی ٢:٣) کە نیشانەی دەوڵەتی نەتەوەیی لە ناوەڕاستیدایە. بەزۆری لە شوێنی نیشتەجێبوونی فەرمی سەرۆک کۆمار، پاڵاسیۆ دا ئالڤۆرادا (Palácio da Alvorada)، و لە شوێنی کاری سەرۆک کۆمار، پاڵاسیۆ دۆ پلانالتۆ (Palácio do Planalto) هەڵدەکرێت. هەروەها لەسەر ئۆتۆمبێلی سەرۆکایەتی پیشان دەدرێت، وەک ئاڵای قەبارە بچووک. ستانداردی جێگری سەرۆک کۆمار لاکێشەیەکی زەردە (ڕێژەی ٢:٣) کە بیست و سێ ئەستێرەی شینی تێدایە بە شێوەی خاچێک دانراون و ئاڵاکە دابەش دەکەن بۆ چوار چواریەکی یەکسان، لەگەڵ نیشانەی دەوڵەت لە ناوەڕاستی چواریەکی سەرەوەی لای چەپ.

ئاڵا سەربازییەکان

[دەستکاری]

هەندێک لە لقەکانی سوپای بەڕازیل هەروەها ئاڵای تایبەت بە خۆیان هەیە.

جاکی دەریایی
[دەستکاری]

جاکی دەریایی بەڕازیلی (jaque) ئاڵایەکی لاکێشەییە (ڕێژەی ٣:٤) کە ٢١ ئەستێرەی سپی لەسەر زەوییەکی شینی تۆخ هەڵگرتووە – ڕیزێکی ئاسۆیی لە ١٣ ئەستێرە و ستوونێکی ستوونی لە ٩ ئەستێرە، کە بە شێوەیەکی گۆشە وەستاو (ئۆرسۆگۆناڵ) نمایش کراون. [٢٩]

ئاڵاکانی پێشوو

[دەستکاری]

ئەم لیستەی خوارەوە ئاڵاکانی پێشوو دەستنیشان دەکات کە لە بەڕازیل بەکارهاتوون. [٣٠]

ئاڵا ڕەتکراوەکان

[دەستکاری]

ناسراوترین ئاڵا ڕەتکراوەکان لە خوارەوە لیست کراون. [٣١] چەندین پڕۆژە بە توندی ئیلهامیان لە ئاڵای ئیمپراتۆری سەوز-زەرد وەرگرتبوو، لە کاتێکدا نەخشێکی ڕەش-سپی-سووریش پێشنیار کرا. ئەو ڕەنگانە نوێنەرایەتی گرووپە گەورەکانی دانیشتووانی بەڕازیلیان دەکرد، سوور بۆ ڕەسەنەکان، سپی بۆ نیشتەجێبووان و کۆچبەرە ئەوروپییەکان و ڕەش بۆ ئەفریقییەکان. [٣٢]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]

Page داڕێژە:Reflist/styles.css has no content.

  1. ↑ «Brazil — Photo Details». The World Factbook. CIA. لە ڕەسەنەکە لە ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ ئەرشیڤ کراوە. لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ ھێنراوە.
  2. 1 2 Catarin، Cristiano (٢٠٠٧). «Bandeira e significados» [Flag and meanings]. HISTORIANET (بە Brazilian Portuguese). لە ڕەسەنەکە لە ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ ھێنراوە.
  3. 1 2 3 4 5 Duarte، Paulo Araújo. «Astronomia na Bandeira Brasileira» [Astronomy on the Brazilian Flag]. Federal University of Santa Catarina (بە Brazilian Portuguese). لە ڕەسەنەکە لە ٢ی ئایاری ٢٠٠٨ ئەرشیڤ کراوە. لە ٩ی تەممووزی ٢٠٠٩ ھێنراوە.
  4. ↑ «BANDEIRAS NAVAIS PORTUGUESAS» [PORTUGUESE NAVAL FLAGS]. Cruzeiros National Association (بە European Portuguese). لە ڕەسەنەکە لە ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ ھێنراوە.
  5. 1 2 «1816 Law 09». Brown University. John Carter Brown Library. لە ڕەسەنەکە لە ١٠ی ئابی ٢٠١٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ ھێنراوە.
  6. ↑ "Decreto de D. Pedro I de 18 de setembro de 1822". Wikisource. Retrieved on 9 October 2010. (پورتوگالی).
  7. 1 2 3 Seyssel، Ricardo (٢٠٠٦). «Um Estudo Histórico Perceptual: A Bandeira Brasileira Sem Brasil» [A Perceptual Historical Study: The Brazilian Flag Without Brazil] (PDF). Institute of Arts. São Paulo State University (بە Brazilian Portuguese). São Paulo. لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٢٦ی تەممووزی ٢٠١١ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ ھێنراوە.
  8. ↑ «Brazil — Designers of the Flag». FotW. لە ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ ھێنراوە.
  9. ↑ «LEI N. 5.700 - DE 1° DE SETEMBRO DE 1971» [LAW N. 5,700 - OF SEPTEMBER 1, 1971]. Brazilian Army (بە Brazilian Portuguese). لە ڕەسەنەکە لە ١٩ی ئابی ٢٠١٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ ھێنراوە.
  10. 1 2 «Brazil: Evolution of the Modern National Flag». crwflags.com. FotW. لە ٢٨ی ئایاری ٢٠٢٣ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١١ی تەممووزی ٢٠١٥ ھێنراوە.
  11. 1 2 «Símbolos e Hinos» [Symbols and Anthems]. Federal government of Brazil (بە Brazilian Portuguese). ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠. لە ڕەسەنەکە لە ١٩ی ئایاری ٢٠١١ ئەرشیڤ کراوە. لە ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ ھێنراوە.
  12. ↑ «Law on the National Flag: details of construction». FotW. لە ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ ھێنراوە.
  13. 1 2 «وەشانی ئەرشیڤکراو». Science in Portugal. ٢٨ی ئایاری ١٩٦٨. لە ڕەسەنەکە لە ١٦ی تەممووزی ٢٠١١ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
  14. ↑ Vlahos، Perry (٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٤). «Stars significant on Brazilian flag». The Sydney Morning Herald. لە ١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ ھێنراوە.
  15. 1 2 «International Astronomical Union | IAU». International Astronomical Union. لە ڕەسەنەکە لە ١١ی نیسانی ٢٠٢٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ ھێنراوە.
  16. ↑ http://www.pas.rochester.edu/~emamajek/WGSN/IAU-CSN.txt. لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٨ ھێنراوە. {{cite web}}: پارامەتری |title= ونە یانیش واڵایە (یارمەتی)
  17. ↑ «https://www.gov.br/planalto/pt-br/conheca-a-presidencia/acervo/simbolos-nacionais/bandeira/». Brazilian Government. ٤ی تەممووزی ٢٠١١. لە ڕەسەنەکە لە ٢٤ی ئایاری ٢٠٢٤ ئەرشیڤ کراوە. {{cite web}}: بەستەری دەرەکی لە |سەردێڕ= (یارمەتی)
  18. ↑ Magalhães، Vítor (١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١). «Movimento propõe adicionar a palavra "amor" na bandeira do Brasil» [Movement proposes adding the word "love" to the Brazilian flag]. O Povo (بە Brazilian Portuguese). لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٦ی تەممووزی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
  19. ↑ Costa، Cristyan (١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١). «Bandeira do Brasil: campanha propõe escrever 'amor' antes de 'Ordem e Progresso'» [Flag of Brazil: campaign proposes writing 'love' before 'Order and Progress']. Oeste Magazine (بە Brazilian Portuguese). لە ٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٦ی تەممووزی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
  20. ↑ «Projeto inscreve palavra amor na bandeira nacional» [Project inscribes the word love on the national flag]. Chamber of Deputies (بە Brazilian Portuguese). ٢٠ی شوباتی ٢٠٠٤. لە ٧ی تەممووزی ٢٠٢٣ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٦ی تەممووزی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
  21. ↑ «PL 2179/2003». Chamber of Deputies (بە Brazilian Portuguese). لە ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٦ی تەممووزی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
  22. ↑ Uso da Bandeira Nacional 2019-05-03 لە وەیبەک مەشین ئەرشیڤ کراوە. Brasil República. Retrieved on 15 June 2009. (پورتوگالی).
  23. ↑ Lei no. 5,700 de 1 de Setembro de 1971 Presidência da República. Retrieved on 9 October 2010. (پورتوگالی).
  24. ↑ Hino à Bandeira Nacional – Coral (Exército Brasileiro) Dominiopublico.gov.br. Retrieved on 2010-10-10. (پورتوگالی).
  25. 1 2 «Request Rejected» [ANTHEM TO THE NATIONAL FLAG]. Brazilian Army (بە Brazilian Portuguese). لە ڕەسەنەکە لە ٢٢ی شوباتی ٢٠١٤ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ ھێنراوە.
  26. ↑ President and Vice President (Brazil) Flags of the World. Retrieved on 9 October 2010.
  27. ↑ «D94336».
  28. ↑ «Portaria nº 592/GC3, de 6 de setembro de 1999».
  29. ↑ Cerimonial da Marinha 2010-08-27 لە وەیبەک مەشین ئەرشیڤ کراوە. Marinha do Brasil. Retrieved on 2010-10-09. (پورتوگالی)
  30. ↑ «.: Exército Brasileiro - Braço Forte, Mão Amiga :». Exército Brasileiro (بە پورتوگالی). لە ڕەسەنەکە لە ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ ئەرشیڤ کراوە.
  31. ↑ Projetos de mudança da Bandeira Nacional Brasileira 2013-06-27 لە وەیبەک مەشین ئەرشیڤ کراوە. BrasilRepública. Retrieved on 2010-10-08. (پورتوگالی).
  32. ↑ MARTIUS, p. 381

بەستەری دەرەکی

[دەستکاری]
ویکیمیدیا کامنز میدیای پەیوەندیداری بە ئاڵای بەڕازیل تێدایە.
وەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=ئاڵای_بەڕازیل&oldid=1613300»