ئاڵای بەنگلادێش
| ئاڵای بەنگلادێش | |
|---|---|
| دامەزران | ١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٧٢ |
| دەسەڵاتی دادوەری دەگرێتەوە | بەنگلادێش |
| ڕێژەی ڕووبەر | 5:3 |
| ڕەنگ | سەوز، سوور |
| وێنا دەکات | خۆر، کێڵگە، roundel |
| شێوەساز | Quamrul Hassan |
ئاڵای نیشتمانی بەنگلادێش (بە بەنگالی: বাংলাদেশের জাতীয় পতাকা) لە لاکێشەیەکی سەوز و بازنەیەکی ڕەنگ سوور پێکھاتووە. ڕەنگی سەوز لەم ئاڵایەدا ھێمای جوانیی سروشتی و گەنجانی بەنگلادێشـە، لەکاتێکدا بازنە سوورەکەی ناوەڕاستی لاکێشە سەوزەکە ھێمای ڕۆژی ھەڵاتوو و ئەو شەھیدە نەمرانەیە کە لە کاتی شەڕی سەربەخۆییی بەنگلادێشدا قوربانییان بۆ نەتەوەکەیان داوە. وەشانی ئێستای ئاڵای نیشتمانیی بەنگلادێش لە ١٦ی کانوونی دووەمی ١٩٧٢ بە فەرمی وەک ئاڵای نیشتمانیی بەنگلادێش وەرگیرا.
لە ساڵی ١٩٧١دا لە کاتی شەڕی سەربەخۆییی بەنگلادێشدا، ئاڵایەک بەکارھێنرا کە لە ئاڵای فەرمیی ئێستای بەنگلادێش دەچوو، کە تێیدا نەخشەی بەنگلادێش بە ڕەنگی زەرد لە ناو بازنە سوورەکەدا لەناو لاکێشە سەوزەکەدا دانرابوو، لەکاتێکدا لە ١٢ی کانوونی دووەمی ١٩٧١دا، نەخشەی بەنگلادێش لەناو بازنەکە لادرا و ئاڵایەکی نوێ وەرگیرا. لە پرۆسەی دروستکردنی ئاڵاکەدا، کێشانی نەخشەی زەرد لە وێنەکەدا کارێکی سەخت بوو، بۆیە نەخشەکە لە ئاڵاکە لادرا تا ئاڵای نەتەوەیی بۆ ھەمووان بەردەست بێت.[١] دیزاینی ئاڵای نیشتمانیی بەنگلادێش تا ڕادەیەکی زۆر لە ئاڵای نیشتمانیی ژاپۆن، پالاو، گرینلاند و لاوس دەچێت.
مێژوو
[دەستکاری]
ئاڵای نیشتمانیی بەنگلادێش پشت بە ئاڵایەک دەبەستێت کە لە کاتی شەڕی سەربەخۆییی بەنگلادێشدا بەکارھێنراوە، کە نزیکەی ھاوشێوەی ئاڵای ئێستایە. لەو ئاڵایەی کە لە کاتی شەڕی سەربەخۆیی بەکارھێنراوە، نەخشەی بەنگلادێش (پاکستانی ڕۆژھەڵاتی ئەوکات) لەناو بازنەیەکی سووردا لە بەشی ناوەڕاستی لاکێشەیەکی سەوزدا ھەبوو، بەڵام بۆ ئەوەی ئاڵاکە سادە بێت و بۆ ھەمووان بەردەست بێت، نەخشە نیشتمانییەکە لە ئاڵاکە لادرا. ئاڵای نیشتمانیی بەنگلادێش ھاوشێوەی ئاڵای نیشتمانیی وڵاتێکی تری ئاسیایییە کە ژاپۆنـە، بەڵام لە ئاڵای نیشتمانیی بەنگلادێشدا بازنەیەکی سوور لەناو لاکێشەیەکی سەوزدایە، لەکاتێکدا لە ئاڵای نیشتمانیی ژاپۆندا بازنەیەکی سوور لە ناوەڕاستی لاکێشەیەکی سپیدایە، و پالاویش ئاڵایەکی بە ھەمان شێوە ھەیە. ئەم ئاڵایە نیشتمانییە بەشێکی کەمێک فراوانبووی لە لای ڕاستەوە ھەیە، بەجۆرێک کاتێک ئاڵاکە لە ھەوادا دەشەکێتەوە، بازنەی ناوەڕاست ڕێک لە ناوەڕاستدا دەردەکەوێت.
لە ٧ی حوزەیرانی ١٩٧٠، بڕیار بوو بەنگۆبۆندوو شێخ موجیبوور ڕەحمان بەشداری لە مەشقی سەربازیی خوێندکاران بکات کە لە گۆڕەپانی پالتان لە داکای پایتەختی پاکستانی ڕۆژھەڵات ڕێکخرابوو، لە ١٥ی شوباتدا ھێزی جۆی بەنگلا لەگەڵ ئەو خوێندکارانە پێکھێنرا. دوای پێکھێنانی ڕێکخراوەکە، سەرکردەکانی خوێندکاران بڕیاریان دا ئاڵایەک دروست بکەن بۆ ناساندنی ڕێکخراوەکەیان. لە ٧ی حوزەیرانی ١٩٧٠، سەرکردەکانی ڕێکخراوی خوێندکاران ئاسام عەبدوڕەب، شاھجەھان سیراج، قازی عارف ئەحمەد و مونیروول ئیسلام لە کۆبوونەوەیەکدا کە لە ھۆڵی سەرجەنت زوھوروول حەق لە زانکۆی داکا (ئیقبال ھۆڵی ئەوکات) لە ژووری ١١٦ (ئێستا ١١٧–١١٨) ڕێکخرابوو، پلانی دروستکردنی ئاڵاکەیان دانا. لەو کۆبوونەوەیەدا سوپان کومار چۆدھووری سەرکردەی ڕێکخراوی خوێندکاران، نەزروول ئیسلام سەرکردەی خوێندکارانی زانکۆی جەگانات (کۆلێژی جەگاناتی ئەوکات)، شیڤانارایان داس سکرتێری گشتیی چاترا لیگ و سەرکردەی ناوەندیی خوێندکارانی ناوچەی کومێلا، حەسەنوول حەق ئینۆ سەرکردە و سکرتێری خوێندکارانی زانکۆی ئەندازیاری و یووسوف سەلاحەدین ئەحمەد بەشدار بوون.
لە کۆبوونەوەکەدا دوای گفتوگۆیەک لەسەر بنەمای پێشنیارە سەرەتایییەکەی قازی عارف، بڕیار درا ئاڵایەک دروست بکرێت کە نەخشەی بەنگالی بە ڕەنگی زەرد لە ناو ڕۆژێکی سووردا لەسەر پاشبنەمایەکی سەوز ھەبێت. دوای بڕیارەکە، کامروول ئالەم خان (خەسرۆ) پارچە قوماشێکی گەورەی سەوزی لە دوکانێکی دوورینی قوماشی بیھاری لە بازاڕی نوێی داکا ھێنا و بازنەیەکی سووری لە ناوەڕاستیدا دووری.[٢][٣][٤] دواتر یووسوف سەلاحەدین ئەحمەد و حەسەنوول حەق ئینۆ بە یارمەتی پەرتووکی نەخشە لە ژووری ٣٢١ی ھۆڵی قائیدی ئەعزەم (ئێستا ھۆڵی تیتوو میر) لە زانکۆی ئەندازیاری، نەخشەی پاکستانی ڕۆژھەڵاتیان لەسەر پارچە کاغەزێک کێشا.[٥] سەرکردەی خوێندکاران شیڤانارایان داس دواتر توانی ئەو نەخشەیە لەناو بازنە سوورەکەدا دروست بکات.
لە ٢ی ئازاری ١ ١٩٧١، بۆ یەکەمجار لە مێژووی بەنگلادێشدا، ئاڵای نیشتمانیی بەنگلادێش لەلایەن ئا. س. م. عەبدوڕەبەوە ھەڵدرا. ئەو لەو کاتەدا جێگری سەرۆکی ڕێکخراوی خوێندکارانی زانکۆی داکا بوو. ئەم ئاڵایە بە مەبەستی گۆڕینی ئاڵای مانگ و ئەستێرەی پاکستان دروستکرابوو. بەپێی وێرد فاکتبووکی سی ئای ئەی، ڕەنگی سەوزی ئاڵاکە بۆ وەسفکردنی جوانیی سروشتی سەوزی بەنگلادێش بەکارھاتووە.[٦][٧]
لە ٢٣ی ئازاری ١٩٧٠، لە ئێوارەی ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی لەلایەن شێخ موجیبوور ڕەحمانەوە، ئاڵای نوێی بەنگلادێش لە شوێنی نیشتەجێبوونی ھەڵدرا. دواتر دوای سەربەخۆییی بەنگلادێش، لە ساڵی ١٩٧٢دا حکوومەتی شێخ موجیبوور ڕەحمان فەرمانی بە پاتوویا کامروول حەسەن دا کە نەخشەکە لەو ئاڵایەی کە شیڤانارایان داس دروستی کردبوو لابدات و ڕاپۆرتێک لەسەر ڕوونکردنەوەی قەبارەی ئاڵاکە پێشکەش بکات.[٨] ئەو ئاڵایەی کە لەلایەن کامروول حەسەنەوە دەستکاری کراوە، ئاڵای نیشتمانیی ئێستای بەنگلادێشە.[٩]
پێکھاتە
[دەستکاری]پەڕەی سازکردن | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
وەسفی وردی قەبارەی ئاڵای نەتەوەیی بەپێی ڕێساکانی ساڵی ١٩٧٢ی کۆماری گەلی بەنگلادێشە.
ڕەنگی ئاڵای نەتەوەیی سەوزی تۆخە و درێژی و پانییەکەی ١٠:٦ـە، و بازنەیەکی سوور لە ناوەڕاستی لاکێشە سەوزەکەدا ھەیە. بازنەیەکی سوور ڕێک لە ناوەڕاستی ئاڵاکەوە کێشراوە، و تیرەی بازنەکە یەک لەسەر سێی کۆی درێژی ئاڵاکەیە.[١٢]
قەبارەی ئاڵای بەکارھێنراو
[دەستکاری]قەبارەی جیاوازی ئاڵا بۆ بەکارھێنانی ئاڵا لە بینا گەورەکاندا بەکاردێت.
ا) ١٠ پێ درێژی، ٦ پێ پانی (٣.٠ درێژی، ١.٨ مەتر پانی)
ب) ٥ پێ درێژی، ٣ پێ پانی (١.٥٢ مەتر درێژی، ٠.٩١ پانی)
ج) ٢.٥ پێ درێژی، ١.٥ پێ پانی (٧٦٠ درێژی، ٤٦٠ میلیمەتر)
پێوانەی ئاڵای نەتەوەیی کە لە ئۆتۆمبێلەکاندا بەکاردێت بەم شێوەیەیە—
ا) ١٥ ئینج درێژی، ٩ ئینج پانی (٣٨٠ میلیمەتر درێژی، ٢٣٠ میلیمەتر پانی) (بۆ ئۆتۆمبێلی گەورە)
ب) ١٠ ئینج درێژی، ٦ ئینج پانی (٢٥٠ میلیمەتر درێژی، ١٥٠ میلیمەتر پانی) (بۆ ئۆتۆمبێلی قەبارە بچووک و مامناوەند)
قەبارەی ئاڵای بچووک کە بۆ کۆبوونەوە نێونیشتمانییەکان بەکاردێت بەم شێوەیەیە— ١٠ ئینج درێژی، ٦ ئینج پانی (٢٥٠ میلیمەتر درێژی، ١٥٠ میلیمەتر پانی)
شێوازی بەکارھێنانی ئاڵا
[دەستکاری]ئاڵای نەتەوەیی لە نووسینگەی سەرۆککۆمار، بینای پەرلەمان، بینا و نووسینگە حکوومەتییە گرینگەکان، وەزارەتە حکوومەتییەکان، بینای سکرتارییەت، نووسینگەی دادگای باڵا، نووسینگەی دادوەری و ناوچەیی، نووسینگەی ئەنجومەنی ئۆپازیلا، بنکەی پاسەوانی سنوور، نووسینگەی نیشتمانیی پەیوەندییەکان، بنکەی پۆلیس، دامەزراوە پەروەردەیییەکانی ئاستی ناوەندی و ئامادەیی، و لە ماڵە جیاوازەکانی بەنگلادێش لە ڕۆژە نیشتمانییە جیاوازەکاندا ھەڵدەکرێت. جگە لەوەش، وێنەی ئاڵاکە و ھەڵدانی ئاڵاکە لەسەر ئۆتۆمبێلی سەرۆککۆمار و سەرۆکوەزیران، ئۆتۆمبێلی فەرمانبەرە جیاوازەکانی حکوومەت لە ئاستی حکوومەت و کەشتییە نیشتمانییەکاندا ئەنجام دەدرێت. سەرەڕای ئەوەش، ئاڵاکە لەسەر ئۆتۆمبێلی وەزیری دەوڵەت، پۆلیس و ھێزە چەکدارەکان، و ئەو ئۆتۆمبێلانەی کە جێگری وەزیری تێدایە بەکاردێت.
شوێنی نیشتەجێبوونی نەتەوەیی
[دەستکاری]پێویستە ئەم کەسانەی خوارەوە ئاڵای نەتەوەیی لە شوێنی نیشتەجێبوونی فەرمیی خۆیان ھەڵبکەن:
- سەرۆککۆماری بەنگلادێش
- سەرۆکوەزیرانی بەنگلادێش
- سەرۆکی پەرلەمانى بەنگلادێش
- سەرۆکی دادوەریی بەنگلادێش
- ھەموو وەزیرەکانی بەنگلادێش
- سەرۆکی دیسپلینی بەنگلادێش
- جێگری سەرۆکی پەرلەمان
- سەرۆکی ئۆپۆزسیۆن لە پەرلەمان
- وەزیری دەوڵەت
- جێگری وەزیر
- باڵیۆزخانەکانی بەنگلادێش لە وڵاتانی تر
ئۆتۆمبێل و کەشتییەکان
[دەستکاری]پێویستە ئەم کەسانەی خوارەوە ئاڵاکە لەسەر ئۆتۆمبێل و کەشتییەکانیان دابنێن:
- سەرۆککۆماری بەنگلادێش
- سەرۆکوەزیرانی بەنگلادێش
- سەرۆکی پەرلەمان
- سەرۆکی دادوەریی بەنگلادێش
- سەرۆکی دیسپلین
- جێگری سەرۆکی پەرلەمان
- سەرۆکی پارتی ئۆپۆزسیۆن لە پەرلەمان
پیشاندان
[دەستکاری]ئاڵای نیشتمانیی بەنگلادێش لە بینا گشتی و تایبەتەکان و باڵیۆزخانەکانی بەنگلادێش لەم ڕۆژانەدا ھەڵدەکرێت:
- ٢٦ی ئازار - ڕۆژی سەربەخۆییی بەنگلادێش
- ڕۆژی لەدایکبوونی حەزرەتی محەممەد
- ھەر ڕۆژێکی تر کە لەلایەن حکوومەتی بەنگلادێشەوە ڕای گەیاند دەبێت
ڕۆژانی نیوەداگرتنی ئاڵا
[دەستکاری]لە ڕۆژانی خوارەوەدا ئاڵای بەنگلادێش بۆ نیوەدادەگیرێت:
- ٢١ی شوبات - ڕۆژی شەھیدانی نەتەوەیی، ئێستا ڕۆژی نێونیشتمانیی زمانی دایک
- ١٥ی ئاب - کۆمەڵکوژیی شێخ موجیبوور ڕەحمان و خێزانەکەی
- ھەر ڕۆژێکی تر کە لەلایەن حکوومەتی بەنگلادێشەوە ڕای گەیاند دەبێت
تۆماری جیھانی
[دەستکاری]لە ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣دا، بە بۆنەی ٤٢ەمین ڕۆژی سەرکەوتنی بەنگلادێش، ٢٧،١١٧ کەس لە گۆڕەپانی پارێزی نەتەوەیی شێرێ بەنگلا لە داکای پایتەخت کۆبوونەوە و «ئاڵایەکی مرۆیی»یان دروست کرد، کە لەو کاتەدا لە تۆماری جیھانیی گینس وەک گەورەترین ئاڵای مرۆیی جیھان تۆمارکرا.[١٣][١٤][١٥]
پێشانگا
[دەستکاری]- ئاڵای نەتەوەیی کە لەلایەن ھێزی ئاسمانییەوە بەکاردێت، ڕێژەی ١:٢
- لە ساڵی ١٩٧١دا بۆ یەکەمجار لەم شوێنەی زانکۆی داکا ئاڵای نەتەوەیی ھەڵدرا
- ئەو ئاڵایە نیشتمانییەی کە لە ٦ی ئازاری ١٩٧١ تا ١٧ی کانوونی دووەمی ١٩٧٢ وەرگیرابوو
- ئاڵای نەتەوەیی لە دەستی منداڵاندا
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ داڕێژە:वेब स्रोत
- ↑ 'আমাদের জাতীয় পতাকার ইতিহাস', দৈনিক আমাদের সময়, ডিসেম্বর ৩, ২০০৯
- ↑ 'সাক্ষাত্কার-ইউসুফ সালাহউদ্দিন আহমেদ', [,२०१४
- ↑ 'সাক্ষাত্কার-ইউসুফ সালাहউদ্দিন আহমেদ', [,२०१४
- ↑ Glassie, Henry and Mahmud, Feroz. 2008. Living Traditions. বাংলাদেশের সাংস্কৃতিক জরিপ সিরিজ -২। বাংলাদেশ এশিয়াটিক সোসাইटी। ढाका। পৃষ্ঠা ৫৮०
- ↑ বাংলাদেশেস জাতীয় পতাকা داڕێژە:वेब स्रोत, ফ্ল্যাগস অফ দা ওয়ার্ল্ড।
- ↑ "Lonely Planet: Bangladesh", 4th Edition, Lonely Planet Publications,(December 2000), ISBN 0-86442-667-4.
- ↑ داڕێژە:वेब स्रोत
- ↑ কামরুল হাসান-বাংলাপিডিয়া ফেব্রুয়ারি, ۲۰۰۷
- ↑ داڕێژە:वेब स्रोत
- ↑ داڕێژە:वेब स्रोत
- ↑ داڕێژە:वेब स्रोत
- ↑ «सङ्ग्रहित प्रति». لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە 10 نوभेम्बर 2017 ھێنراوە.
{{cite web}}: نرخەکانی ڕێکەوت بپشکنە لە:|ڕێکەوتی سەردان=(یارمەتی) - ↑ «Bangladesh's human flag in Guinness World records». Bdnews24.com. لە ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ ھێنراوە.
- ↑ «World's largest human flag!». Bdnews24.com. ١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣. لە ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ ھێنراوە.