بۆ ناوەڕۆک بازبدە

ئاڵای بەلجیکا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە

ئاڵای بەلجیکا
بەکارھێنان١١١٠٠٠ Small  vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag Small  vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag Reverse side is mirror image of obverse side
ڕێژە١٣:١٥
بەکارھاتوو٢٣ی کانوونی دووەمی ١٨٣١؛ ١٩٥ ساڵ لەمەوبەر (١٨٣١-٠١-23)
دیزایینسێڕەنگەیەکی ستوونی لە ڕەنگەکانی ڕەش، زەرد و سوور.
چەشنی ئاڵای شانشینی بەلجیکا
بەکارھێنان٠٠٠١٠٠ Small  vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag Small  vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag Reverse side is mirror image of obverse side
ڕێژە2:3 or similar
دیزایینسێڕەنگەیەکی ستوونی لە ڕەنگەکانی ڕەش، زەرد و سوور.

ئاڵای نیشتمانیی شانشینی بەلجیکا سێڕەنگەیەکی پێکھاتوو لە سێ ھێڵی ستوونیی یەکسانە کە ڕەنگە نیشتمانییەکان نیشان دەدەن: ڕەش، زەرد و سوور. ڕەنگەکان لە نیشانی نیشتمانیی دووچنشینی برابانت وەرگیراون، و پێدەچێت دیزاینە ستوونییەکەی لەسەر بنەمای ئاڵای فەڕەنسا داڕێژرابێت. لە کاتی شەکاندنەوەیدا، ھێڵە ڕەشەکە لە ھەمووان نزیکترە لە دارئەڵاکە (لە لای ھەڵدان). ئەم ئاڵایە خاوەن ڕێژەیەکی نائاساییی 13داڕێژە:Ratio١٥یە، و ھەر بۆیە، بەپێچەوانەی ئاڵاکانی سویسڕا و ڤاتیکان، چوارگۆشەیەکی ڕێک نییە.

لە ساڵی ١٨٣٠دا، ئاڵاکە بە شێوەیەکی نافەرمی لە سێ ھێڵی ئاسۆیی پێکھاتبوو، بە ڕەنگەکانی سوور، زەرد و ڕەش. لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٨٣١دا، کۆنگرەی نیشتمانیی بەلجیکا سێڕەنگەکەی لە ناو دەستووری بەلجیکادا چەسپاند، بەڵام ئاراستە و ڕیزبەندیی ھێڵە ڕەنگاوڕەنگەکانی دیاری نەکرد. لە ئەنجامدا، ئاڵای «فەرمی» بە ھێڵگەلی ستوونی لە ڕەنگەکانی ڕەش، زەرد و سوور دیاری کرا.

ئاڵا کۆنەکان

[دەستکاری]

دوای مردنی شارلمان، خاکی ئێستای بەلجیکا (جگە لە پارێزگاری فلاندەرز) بوو بە بەشێک لە لۆتارینگیا، کە خاوەنی ئاڵایەک بوو لە دوو ھێڵی ئاسۆییی سوور کە بە ھێڵێکی سپی لە یەکتر جیا کرابوونەوە.[١] دواتر خاکەکە کەوتە ژێر دەستی ئیسپانییەکان، و دوای تاجبەسەرکردنی چارلسی پێنجەم، ئیمپراتۆری پیرۆزی ڕۆم، ڕەنگەکانی زەرد و سوور، کە ڕەنگەکانی ئیسپانیان، بۆی زیاد کران. لە سەدەی ١٦ەمەوە تا کۆتاییی سەدەی ١٨ەم، ڕەنگەکانی ئەو خاکەی کە ئێستا بەلجیکایە بریتی بوون لە سوور، سپی و زەرد.[١] جاروبار، خاچی بورگوندیی سوور لەسەر بەشە سپییەکەی ئاڵاکەدا دادەنرا.[١]

لە کاتی سەردەمی دەسەڵاتی نەمساییدا، چەندین ئاڵای جیاواز تاقیکرانەوە. لە کۆتاییدا، ئیمپراتۆری نەمسایی ئاڵای نەمسای سەپاند. دانیشتووانی برۆکسل دژایەتیی ئەمەیان کرد، و بە پەیڕەوکردنی نموونەکەی فەڕەنسا، نیشانەی کڵاوی (کۆکاد) سوور، زەرد و ڕەش دەستیان بە دەرکەوتن کرد، کە ئەمانەش ڕەنگەکانی برابانت بوون.[١] بەو شێوەیە ڕەنگەکان ھاوتای شێری سووری ھاینۆ، لیمبورگ و لوکسەمبورگ، شێری زەردی برابانت، و شێری ڕەشی فلاندەرز و نامور بوون.[١]

سەربەخۆیی و پەسەندکردنی ئاڵای ئێستا

[دەستکاری]
Small  vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag ئاڵای شۆڕشی برابانت (١٧٨٩–١٧٩٠)
ئەمە بە لایەکدا بچەمێنەرەوە و دەبێتە ئاڵای ئێستای بەلجیکا!
Small  vexillological symbol or pictogram in black and white showing the different uses of the flag ئاڵای شۆڕشی بەلجیکا (١٨٣٠–١٨٣١)

لە ٢٧ی ئابی ١٨٣٠دا، ڕۆژێک دوای ئاژاوەکەی شانۆی لا مۆنای و دەستپێکردنی شۆڕشی بەلجیکا، ئاڵای فەڕەنسا بەسەر تەلاری شارەوانیی برۆکسلدا شەکایەوە. یاخیبووان بەپەلە ئاڵاکەیان بە سێڕەنگەیەکی ھێڵە ئاسۆیییەکانی سوور، زەرد و ڕەش گۆڕی (ھاوشێوەی ئەو ئاڵایەی لە کاتی شۆڕشی برابانتی ١٧٨٩–١٧٩٠دا بەکار دەھات کە ویلایەتە یەکگرتووەکانی بەلجیکای دامەزراندبوو) کە لە دوکانێکی قوماشی نزیک دەستیان کەوتبوو. لە ئەنجامدا، ماددەی ١٩٣ی دەستووری بەلجیکا ڕەنگەکانی نەتەوەی بەلجیکا بە سوور، زەرد و ڕەش وەسف دەکات، کە ئەمەش بەپێچەوانەی ئەو ڕیزبەندییەیە کە لە ئاڵای فەرمیدا دیارە.[ژێدەر پێویستە]

لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٨٣١دا، ھێڵەکان لە ئاسۆیی (ستوون)ەوە گۆڕدران بۆ ستوونی، و لە ١٢ی تشرینی یەکەمدا، ئاڵاکە گەیشتە شێوازی مۆدێرنی خۆی، بەوەی کە ڕەنگە ڕەشەکە خرایە لای دارئەڵاکە (لای ھەڵدانی ئاڵا).[١]

دیزاین و تایبەتمەندییەکان

[دەستکاری]
نەخشەی دروستکردنی ئاڵای بەلجیکا.

ڕێبەری فەرمیی پڕۆتۆکۆل لە بەلجیکا دەڵێت کە قەبارەی ئاڵای نیشتمانی بریتییە لە ٢٫٦ مەتر (٨٫٥ پێ) بەرزی بۆ ھەر ٣ مەتر (٩٫٨ پێ) پانی،[١] کە ئەمەش ڕێژەی ١٣:١٥ی پێدەبەخشێت. ھەر یەک لە ھێڵەکان یەک لەسەر سێی پانیی ئاڵاکەیە. ڕەنگە زەردەکە لە ڕاستیدا زەردێکی ڕوونە وەک زێڕی تۆخی سەر ئاڵای ئەڵمانیا نییە، کە سێڕەنگەیەکی ئاسۆییی ڕەش-سوور-زێڕینە.

جۆرە جیاوازەکان

[دەستکاری]
ئاڵاکە بەسەر کۆشکی شاھانەی برۆکسلدا بە ڕێژەی فەرمیی ١٣:١٥.
ڕێژەی ٢:٣ بە شێوەیەکی باوتر لەسەر باڵەخانەکانی شارەوانیدا شەکاوەیە. وێنەکە: تەلاری شارەوانیی ھاسێڵت.

ئاڵای نیشتمانی و ئاڵای دەریاییی سڤیل

[دەستکاری]

ئاڵای نیشتمانی خاوەن ڕێژەیەکی نائاساییی ١٣:١٥یە.

ئاڵای ٢:٣ بریتییە لە ئاڵای دەریاییی سڤیل، کە ئاڵای دروستە بۆ بەکارھێنانی لەلایەن ھاووڵاتییانی سڤیلەوە لە دەریادا.[ژێدەر پێویستە]

ئاڵای فەرمیی دەوڵەتی بەلجیکا

[دەستکاری]

ئاڵای فەرمیی دەوڵەتی بەلجیکا لەلایەن کەشتییە حکوومییەکان و دامەزراوە حکوومییەکانەوە لە دەریادا بەکار دەھێنرێت، لەوانە کەشتییەکانی گومرگ، پۆلیس، و پاسەوانی کەناراوەکان، ھەروەھا کەشتییەکانی گواستنەوەی فەرمیی دەسەڵاتدارانی بەلجیکی و کەشتییەکانی خزمەتگوزاریی دەریایی وەک کەشتییەکانی ڕێ نیشاندانی دەریایی (پایلۆتاژ)، ھایدرۆگرافی، و چاککردنەوەی فانۆسە دەریایییەکان. ئەم ئاڵایە ئەم کەشتییانە لە کەشتییە سڤیلەکان (کە ئاڵای نیشتمانی بەکار دەھێنن) و کەشتیگەلی جەنگی جیا دەکاتەوە.

ئاڵای فەرمیی دەوڵەتی بەلجیکا لە سێڕەنگەیەکی ستوونیی ڕەش، زەرد و سوور پێکھاتووە کە شێرێکی ھێرشبەری لەسەر کێشراوە کە تاجێکی بەسەرەوەیە، ھەردووکیان بە ڕەنگی ڕەش (Sable)، و چنگ و زمانی شێرەکەش بە ڕەنگی سوور (gules) کێشراون.

ئاڵای جەنگیی دەریایی و جاک

[دەستکاری]

ئاڵای جەنگیی دەریاییی بەلجیکا خاوەنی سێ ڕەنگە نیشتمانییەکەیە بە شێوازی خاچێکی یەکتربڕ، لەسەر کێڵگەیەکی سپی، لەگەڵ تاجێکی ڕەش بەسەر دوو تۆپی یەکتربڕ لە سەرەوە و لەنگەرێکی ڕەش لە خوارەوە. ئەم ئاڵایە لە ساڵی ١٩٥٠دا دروست کرا، کەمێک دوای ئەوەی ھێزی دەریاییی بەلجیکا دووبارە دامەزرایەوە، کە لە کاتی جەنگی جیھانیی دووەمدا وەک بەشێک لە ھێزی دەریاییی شاھانەی بەریتانیا کاری دەکرد، و ئەمەش بەبیرھێنەرەوەی ئاڵای دەریاییی سپیی ھێزی دەریاییی شاھانەیە.[ژێدەر پێویستە]

ھەروەھا جاکی دەریاییی فەرمیی بەلجیکا ھەیە، کە ھەمان ئاڵای نیشتمانییە، بەڵام بە ڕێژەی ١:١ کە دەیکاتە چوارگۆشە.[ژێدەر پێویستە]

ئاڵای شاھانە و ئاڵاکانی سەر کۆشکە شاھانەیییەکان

[دەستکاری]

ئاڵای شاھانەی بەلجیکا بریتییە لە ئاڵای تایبەتیی پادشای ئێستا، فیلیپ، و ھێمای مۆنۆگرامی خۆی لەخۆدەگرێت کە پیتی 'F' (بۆ ناوی ھۆڵەندی 'Filip')ە و پیتی 'P'ی تێدا یەکتربڕ دەکات لە چوار گۆشەکەیدا. دیزاینی ئاڵا شاھانەیییەکانی پادشاکانی ڕابردووش ھاوشێوە بوون.[ژێدەر پێویستە]

کاتێک پادشا لە بەلجیکایە ئاڵاکان بەسەر کۆشکەکاندا دەشەکێندرێنەوە، مەرج نییە تەنیا لە یەکێک لە کۆشکەکاندا بێت. ئاڵاکان ھەڵناکرێن ئەگەر پادشا لە گەشتێکی دەوڵەتیدا بێت لە دەرەوەی وڵات یان لە پشوودا بێت لە دەرەوەی بەلجیکا. بەدەرکردن ھەبووە بۆ ئەم یاسایە، بەڵام بە گشتی، بوون یان نەبوونی ئاڵاکە نیشاندەرێکی تا ڕادەیەک باوەڕپێکراوە بۆ ئەوەی بزانرێت ئایا پادشا لە وڵاتدایە یاخود نا.

ئاڵا سەربازییەکانی بەلجیکا

[دەستکاری]

ئاڵاکانی بەشەکانی زەمینی، ئاسمانی، و دەریایی نوێنەرایەتیی لقە جیاوازەکانی ھێزە چەکدارەکانی بەلجیکا دەکەن.

ئاڵای ھێزی زەمینیی بەلجیکا لە ١ی ئەیلوولی ١٩٨٢دا پەسەند کرا. ئاڵاکە سپییە لەگەڵ قەڵغانی سوپا کە تاجێکی شاھانەی بەسەرەوەیە. قەڵغانی سوپا ڕووبەرێکی سووری ھەیە لەگەڵ شوورەیەکی قەڵای ڕەش. قەڵغانەکە شمشێرێکی بەرزکراوەی لەسەرە کە بە دوو دەست گیراوە، دەستی چەپ (sinister) (en) ڕووتە و دەستی ڕاست (dexter) (en) بە دەستکێشێکی ئاسنین داپۆشراوە. دەستی ڕاست بەسەر دەستی چەپدا جێگیر کراوە. شمشێرەکە و دەستەکان ھەموویان بە ڕەنگی زەردن. تاجی شاھانە زەردە بە کڵاوێکی سوورەوە، کە بە مرواری و گەوھەری سپی نەخشێنراوە. ژمارە، شێوە و ڕەنگی مرواری و گەوھەرەکان لە ئاڵایەکەوە بۆ ئاڵایەکی تر جیاوازە.

ئاڵای ھێزی ئاسمانیی بەلجیکا لە ٤ی شوباتی ١٩٤٨دا پەسەند کرا. ئاڵاکە لە نیشانی ھێزی ئاسمانی و بازنەی نیشانەی ھێزی ئاسمانی لەسەر کێڵگەیەکی شین پێکھاتووە.

ئاڵای ھێزی دەریاییی بەلجیکا لە ٢ی ئازاری ١٩٥٠دا پەسەند کرا. ئاڵاکە لە ئاڵای سپیی ھێزی دەریاییی شاھانەی بەریتانیا دەچێت، کە ھێزی دەریاییی بەلجیکا لە ڕێگەیەوە دووبارە دامەزرایەوە. خاچی سانت ئەندرو لە خاچی بورگوندی وەرگیراوە، کە لە سەردەمی دەسەڵاتی بورگوندیدا ڕازێنەرەوەی ئاڵای کەشتییە بەلجیکییەکان بوو. ڕەنگەکانی خاچەکە ڕەنگە نیشتمانییەکانن. تۆپە یەکتربڕەکان جەخت لەسەر پێگەی سەربازیی ئاڵاکە دەکەنەوە. تاجەکە ھێمای شانشینەکەیە، و لەنگەرەکانیش ھێمای ستافی کەشتییەکانن.

ئاڵا مێژوویییەکان

[دەستکاری]

بەلجیکا لە درێژەی مێژووی خۆیدا چەندین ئاڵای ھەبووە، کە ڕەنگدانەوەی سەردەمە جیاوازەکانی پادشایەتییە بچووک و گەورەکانن وەک دووچنشینی برابانت (١١٨٣ – ١٧٩٥) و پارێزگاری فلاندەرز (٨٦٣ – ١٧٩٤)... یان دەسەڵاتی تەواو بەسەر ھەموو بەلجیکییەکاندا وەک ھۆڵەندای نەمسایی (١٥٥٦ – ١٧١٥)، ھۆڵەندای ئیسپانی (١٧١٥ – ١٧٩٥) و زۆر زیاتر تا گەیشتن بە سەربەخۆیی بەلجیکا لە ساڵی ١٨٣١دا دوای شۆڕشی بەلجیکا.

ئاڵا شۆڕشگێڕییەکان

[دەستکاری]

ئەم ئاڵایانە لە کاتی شۆڕشی بەلجیکا (یان برابانت) بەکار دەھاتن، کاتێک گەلی بەلجیکا خەباتیان بۆ سەربەخۆیی (ھێز)ی خۆیان دەکرد:

پڕۆتۆکۆل

[دەستکاری]
ئاڵاکە بەسەر تەلاری پەرلەمانی فیدراڵیی بەلجیکادا

چونکە بەلجیکا دەوڵەتێکی فیدراڵییە، ئاڵای بەلجیکا و ئاڵای کۆمەڵگە یان ھەرێمەکان لە بنەڕەتدا خاوەن ھەمان پلەن.[١] سەرەڕای ئەوەش، کاتێک ئاڵاکان بەرز و نزم دەکرێنەوە یان لە ڕێپێوانێکدا ھەڵدەگیرێن، ئاڵای نیشتمانی لە پێش ھەموو ئاڵاکانی ترەوە دەبێت.[١]

ڕێزبەندیی لەپێشینەیی بەم شێوەیەیە:[١]

  1. ئاڵای نیشتمانیی بەلجیکا
  2. ئاڵای کۆمەڵگە یان ھەرێمی بەلجیکا
  3. ئاڵای ئەورووپا
  4. ئاڵای پارێزگاکانی بەلجیکا، بەپێcyی ڕێزبەندیی ئەلفوبێ بە زمانی ناوخۆیی، ئەگەر زیاتر لە یەک ئاڵا ھەڵکرابێت
  5. ئاڵای شارەوانی

ئەگەر سەرۆکێکی دەوڵەتی میوان ھەبێت، دەکرێت ئاڵای ئەو وڵاتە لە پلەی دووەمی پێشینەییدا دابنرێت، و ھەموو ئاڵاکانی تریش پلەیەکیان دابەزێت.[١]

ئەمانەش ببینە

[دەستکاری]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Van den Bussche، E. (٢٠٠٨). Noble Belgique, ô Mère chérie - LE PROTOCOLE EN BELGIQUE (PROTOCOL IN BELGIUM) (بە فەرەنسی). Heule: Editions UGA. ژپنک ٩٧٨-٩٠-٦٧٦٨-٩٣٥-٩.

بەستەرە دەرەکییەکان

[دەستکاری]


داڕێژە:Flag of Europe

داڕێژە:Belgium topics