ئاڵای بۆتسوانا
 | |
| بەکارھێنان | National flag   |
|---|---|
| ڕێژە | 2:3 |
| بەکارھاتوو | ٣٠ی ئەیلوولی ١٩٦٦ |
| دیزایین | کێڵگەیەکی شینی کاڵ کە بە شێوەیەکی ئاسۆیی لە ناوەڕاستدا بە هێڵێکی ڕەش لە نێو چوارچێوەیەکی سپیی تەنکدا بڕدراوە |
| دیزایین لەلایەن | جۆرج وینستەنلی |
ئاڵای نیشتمانیی بۆتسوانا (سێتسوانا: folaga ya Botswana) لە پاشبنەمایەکی شینی ئاسمانی پێکهاتووە کە بە شێوەیەکی ئاسۆیی لە ناوەڕاستدا بە هێڵێکی ڕەش لە نێو چوارچێوەیەکی سپیی تەنکدا بڕدراوە. ئەم ئاڵایە لە ساڵی ١٩٦٦دا بۆ جێگرتنەوەی یونیۆن جاک پەسەند کرا، ئەمەش دوای سەربەخۆییی وڵاتەکە لە شانشینی یەکگرتوو. دیزاینی ئاڵاکە لە یاسای نیشانەکانی بۆتسوانادا پێناسە کراوە، کە تێیدا ڕێساکانی تایبەت بە بەکارهێنان و دروستکردنی ئاڵاکەش دیاری کراون، و یەکێکە لەو کەمە ئاڵا ئەفریقیانەی کە هیچ کام لە ڕەنگەکانی بزووتنەوەی پان-ئەفریقی یان ڕەنگەکانی پارتە سیاسییە سەرەکییەکەی وڵاتەکەی تێدا بەکار نەهێنراوە.
شینی ئاسمانی گوزارشت لە ئاو و بارانبارین دەکات، کە سەرچاوەیەکی زۆر گرنگن لەم وڵاتە وشکەدا، لە کاتێکدا هێڵە ڕەش و سپییەکان کە هاوشێوەی خەتەکانی کەر کێوی (زێبرا)ن، نوێنەرایەتیی تەباییی نێوان ڕەگەزەکان و گرووپە نەتەوەیییەکان دەکەن.
دیزاین و هێماکان
[دەستکاری].svg)
ئاڵاکە لەلایەن جۆرج وینستەنلی، بەڕێوەبەرێکی داگیرکاریی بەریتانی کە لە پارێزگاری بێچوانالانددا خزمەتی دەکرد، دیزاین کراوە.[١](p235) ئاڵاکە کێڵگەیەکی شینی ئاسمانی نیشان دەدات. پاشبنەما شینە ئاسمانییەکە گوزارشت لە ئاو و بارانبارین دەکات، کە سەرچاوەیەکی یەکلاکەرەوەیە بۆ کشتوکاڵی ئەم وڵاتە وشکە،[١](p236)[٢] لە کاتێکدا هێڵە ڕەشەکەی ناوەڕاست کە بە دوو هێڵی سپی دەورە دراوە، هێمای تەباییی ڕەگەزییە، لەگەڵ هێماکردن بۆ کەر کێوی (زێبرا)، کە ئاژەڵە نیشتمانییەکەی بۆتسوانایە.[٣][٤][١](p236) وەک هێمایەک، ئاڵاکە گوزارشت لە ئازایەتی و خۆڕاگریی دانیشتووانی بۆتسوانا دەکات.[٥]
ئاڵایەکی لاکێشەیییە کە بە ڕێژەی ٢:٣ پێناسە کراوە.[٣] پرسی ڕەگەز تایبەتمەندییەکی زۆر گرنگی ئەم ئاڵایەیە.[٦] دیزاینەکەی بە مەبەستی دروستکردنی جیاوازی و دژایەتی لەگەڵ ئاڵای ئەو کاتەی ئەفریقای باشوور داڕێژرابوو، کاتێک سیستمی ئاپارتاید لەوێدا جێبەجێ دەکرا.[٢]
مێژوو
[دەستکاری].svg)
لە ساڵی ١٨٨٥دا، بۆتسوانا بوو بە پارێزگارییەکی (محمیە) بریتانیای مەزن لە چوارچێوەی ئیمپراتۆریەتە داگیرکارییەکەیدا، لەژێر ناوی پارێزگاری بێچوانالاند. ئەمەش دوای ئەوە ڕوویدا کە سەرکردەکانی گەلی تسوانا لەگەڵ بەریتانییەکاندا گفتوگۆیان کرد بۆ پێشکەشکردنی پاراستن پێیان لە دژی بۆرەکان، کە لە کۆماری ئەفریقای باشووری هاوسێوە هێرشیان دەکردە سەر زەوییەکانیان.[٧] بێچوانالاند لە ساڵی ١٩٦٦دا سەربەخۆیی لە بەریتانیا وەرگرت، و ناوی نەتەوە نوێیەکە گۆڕدرا بۆ بۆتسوانا.[٤] ئاڵا نوێیەکە بۆ یەکەمین جار لە نیوەشەوی ٣٠ی ئەیلوولی ١٩٦٦دا بەرزکرایەوە، کە ئەو ڕۆژە بوو کە بۆتسوانا بوو بە وڵاتێکی سەربەخۆ.[٨] دیزاینەکەی بە شێوەیەک بوو کە جیاواز بێت لە ئاڵای ئەفریقای باشوور، بەهۆی سیستمی ئاپارتایدی ئەو وڵاتەوە. ئەمە یەکێکە لە کەمترین ئاڵا ئەفریقییەکان کە ڕەنگەکانی پان-ئەفریقی یان ڕەنگەکانی ئاڵای پارتی سیاسیی دەسەڵاتدار بەکار ناهێنێت.[٣]
له ساڵی ١٨٨٥ تا ١٩٦٦، ئاڵای بۆتسوانا یونیۆن جاک بوو.[٩] لە ژێر دەسەڵاتی بەریتانیادا، هیچ ئاڵایەکی فەرمی، نیشانی نیشتمانی، یان دروشمێک بوونی نەبوو، هەرچەندە مۆرێکی فەرمی هەبوو.[١٠]
پڕۆتۆکۆل
[دەستکاری]وەرگرتنی مۆڵەت لە حکوومەت پێویستە بۆ هەڵکردنی ئاڵاکە.[٩] پێویستە داواکارییەکی فەرمی بنێردرێت بۆ سکرتێری هەمیشەییی لای سەرۆکی بۆتسوانا.[١١] پێشنیاز دەکرێت ڕێگە نەدرێت ئاڵاکە بەر زەوی بکەوێت، و دڵنیایی بدرێتەوە لەوەی کە هەمیشە بە ڕێکی و بەرز دەمێنێتەوە. هەروەها پێشنیاز دەکرێت پەیڕەوی لە نەریتی هەڵکردنی لە کاتی بەیانیدا و هێنانەخوارەوەی لە کاتی ئاوابوونی خۆردا بکرێت. ڕێنمایییەکان باس لەوەش دەکەن کە ئاڵاکە بۆ نیوە-شەکاوە دابەزێنرێت وەک هێمایەک بۆ ماتەمینی یان ڕێزگرتن. ئەگەر ئاڵایەک زیانی پێگەیشت، پێویستە مەراسیمێکی سووتاندنی بۆ سازبکرێت. ئەگەر سووتاندن گونجاو نەبوو، ئەوا پێشنیاز دەکرێت "بە شێوازێکی شایستە و پڕ لە ڕێزەوە ئاڵاکە لەناو ببرێت."[١٢]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- 1 2 3 Winstanley، George (٢٠٠٠). Under Two Flags in Africa: Recollections of a British Administrator in the Bechuanaland Protectorate and Botswana 1954 to 1972. Colchester, England: Blackwater Books. ژپنک ٩٧٨-٠٩٥٣٩٢٠٦٠٠. LCCN ٢٠٠١٣٦٩٤٩٨. OCLC ٤٧٠٩٦٤٥٦. OL ٤٠٠٩٢٧٣M.
{{cite book}}: نرخی|ol=بپشکنە (یارمەتی) - 1 2 Kgalemang 2020، لاپەڕە 261.
- 1 2 3 DK 2014، لاپەڕە 146.
- 1 2 Smith 2018.
- ↑ «Know Your National Symbols – National Flag». Facebook. Government of Botswana. ٣ی ئایاری ٢٠١٨. لە ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە.
The National Flag is a symbol of our fortitude and confidence in ourselves, our very existence as an independent and sovereign people.
- ↑ Kgalemang 2020، لاپەڕە 257.
- ↑ The Editors of Encyclopædia Britannica.
- ↑ Paine 1966.
- 1 2 Flagmakers، لاپەڕە 1.
- ↑ Flagmakers، لاپەڕە 2.
- ↑ Use of National Emblems.
- ↑ National Flag Etiquette and Protocol.
سەرچاوە زانیارییەکان
[دەستکاری]- DK (١٩ی ئایاری ٢٠١٤). Complete Flags of the World: The Ultimate Pocket Guide (بە ئینگلیزی). DK. ژپنک ٩٧٨-١-٤٦٥٤-٣٤٠٥-٠.
- Smith، Whitney (١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨). «Flag of Botswana». Britannica (بە ئینگلیزی). لە ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٤ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- Kgalemang، Malebogo (٢٠٢٠). «Ethnic Reasoning and the Making of the Nation of Botswana» (PDF). Alternation: Interdisciplinary Journal for the Study of the Arts and Humanities in Southern Africa. doi:١٠.٢٩٠٨٦/٢٥١٩-٥٤٧٦/٢٠٢٠/sp٣٦a١١. eISSN ٢٥١٩-٥٤٧٦. ISSN ١٠٢٣-١٧٥٧. لە ١٠ی تەممووزی ٢٠٢٤ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە (PDF).
- «Flag of Botswana - A Brief History» (PDF). Flagmakers. لە ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٤ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە (PDF). لە ٢ی تەممووزی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- «Use of National Emblems». Government of Botswana. لە ٥ی ئازاری ٢٠٢٤ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- «History of Botswana». The Editors of Encyclopædia Britannica. Britannica. لە ١٥ی ئایاری ٢٠٢٤ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: ئەوانی تر (بەستەر) - Paine، David J. (٢٩ی ئەیلوولی ١٩٦٦). «New nation raises flag». The Leader-Post. Regina. Associated Press. لە ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٣ ھێنراوە.
- «Flag of Botswana in 2024 § National Flag Etiquette and Protocol». RJ Travel Agency. ٢٠٢٤. لە ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٤ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
بەستەرە دەرەکییەکان
[دەستکاری]